0:00 Sermaye düşük, para az. Bırakın finansal özgürlüğü, geçinmek bile zor…Evet zor, kabul. Mısırdaki dedemizden miras da kalmadı. Ama ne yapalım, oturup ağlayalım mı? Şanslı olmadan zengin olmak mümkün değil mi yoksa? Zenginlik ya da bir servet edinebilmek için biraz gayret biraz da hangi yoldan gideceğini bilmek gerek. Bu videoda düşük sermaye ile neler yapılabilir ya da zenginlerin hayatımıza katkı sunacak bakış açısı nasıl, gelin biraz buna bakalım. Bilgi kütüphanemize zenginlik ve refah adına bir şeyler eklemekte fayda var. Öncelikle şunu ifade etmeliyim. Yoksul kalmak için hiçbir şey yapmanıza gerek yok. Oturun oturduğunuz yerde ve sürekli şikayet edin. Bu konuda hemen istikrarı yakalayabilirsiniz. Ancak hayatınızda kaliteyi, refahı artırmak istiyorsanız bir şeyler yapmalısınız.
0:46 Şimdi bu videoda “zenginlik inşa etme yolunda neler yapılabilir?” konusuna dair hayatınıza değer katacak çok önemli bilgiler yer alacak. En azından öyle umuyorum. Daha bu aşamada eğer videoyu yarıda kesiyor ya da hemen yorumlara “sen zengin misin aga” bana bundan bahset diyorsanız...Eyvahlar olsun. Önce bakış açısının değişmesi lazım. Başkalarının zenginliği size zenginlik katmaz ancak bilginin zenginliği hayatınızı değiştirir. Bu içerikte özellikle yararlandığım kaynak, Bilgenin Güncesi: Naval Ravikant kitabı oldu. Tabi bazı kişisel yorumlarım eşliğinde. Kitabı satın alıp okumanızı kesinlikle tavsiye ederim. Her kütüphanede olması gereken bir kitap. Ravikant, sıradışı biri ve tespitleri gerçekten muazzam. Para kazanmak, gerçekleştirdiğiniz bir eylem değil, öğrenilen bir beceri.
1:35 Ne üzerinde çalışmanız gerektiğini anlayıncaya kadar çok sıkı çalışma yapmamalısınız. Para veya statü değil, zenginlik arayın. Zenginlik siz uyurken kazandıran varlıklara sahip olmaktır. Para, zamanı ve zenginliği aktarma tarzımızdır. Maalesef dilimizde çok mal haramsız olmaz sözü yer etmiştir. Burada zenginliği bir tür hor görme durumu söz konusu. Eğer böyle bakarsanız servet de sizden kaçacaktır. Ahlaken servet edinmek mümkün. Bu noktada niyet önemli değildir. Eylemler önemlidir. Bu yüzden etik olmak zordur. Zamanınızı başkalarına kiralayarak zengin olamazsınız. Parasal özgürlüğünüzü kazanmak için öz sermayeye (bir iş koluna) sahip olmalısınız. Peki bu iş temelde nasıl olmalı? Toplum her zaman yeni şeyler ister.
2:21 Eğer siz de zengin olmak istiyorsanız, toplumun nasıl elde edeceğini bilmediği ama elinizdeki beceriler ve yetenekler sayesinde üretilmesi sizin için gayet doğal ve kolay olan şeyi bulmak durumundasınız. Bunun için her insan, belirli şeyler hakkında bilgi sahibi olmayı ve özgün bilgisi karşılığında ödeme almayı hedeflemelidir. Tekrarlı oyunlar oynayın. Uzun vadeli oyunlar. İster zenginlik, ister ilişkiler, isterse de bilgi olsun. Hayattaki tüm yararlar, bileşik getiriyle gelir. Yani katlanarak ilerlemeye özen göstermeli. Hızlı zengin olma planı diye bir şey yoktur. Bunlar sadece sizin üzerinizden zengin olmak için başkalarının yaptığı planlardır. Zenginlik sizin arzuladığınız şeydir. Zenginlik, uyurken kazandıran varlıklara sahip olmaktır. Zenginlik, fabrikadır, durmaksızın bir şeyler üreten robotlardır.
3:07 Zenginlik, geceleri de çalışan ve müşterilere hizmet veren bilgisayar programıdır. Zenginlik, bankadaki parayı yeniden yeni varlıklara ve yeni şirketlere yatırmaktır. Bir ev bile zenginlik biçimi olabilir çünkü onu kiraya verebilirsiniz ancak bu muhtemelen bazı ticari işletmelerde sermaye sahibi olmaya göre daha az verimli olur. Siz uyurken kazanç sağlayan çok sayıda işletme ve varlığın olması, zenginliğin en iyi tanımlarından biridir. Leverage. Son zamanlarda okuduğum yabancı makalelerde ya da kitaplarda bu kelimeyle sıklıkla karşılaşıyorum. Özellikle metaforik anlamı önemli. Tam anlamıyla deyim yerindeyse “cuk oturan” bir Türkçe karşılığı yok. Ancak kastettiği manayı; zengin olmayı sağlayacak bir güç ya da bir kaldıraç
3:55 olarak sanırım ifade edebiliriz. Kelime anlamı olarak da bir karşılık bulmamız gerekirse KAZANÇ FIRSATI ya da KALDIRAÇ GÜCÜ… Bir kaldıraç ile çok fazla yükü çok az bir kuvvetle kaldırabilirsiniz. Arşimet: “Bana yeterince uzun bir kaldıraç ve duracak bir yer sağlayın, dünyayı yerinden oynatayım.” der. Peki finans piyasalarında ya da hayatımızda leverage, yani kazanç fırsatı yakalamak mümkün mü? Sanatınızda, yaptığınız işte uç noktalarda olmak kazanç fırsatı çağında çok önemlidir. Zengini-fakiri, beyaz yakalıyı ve mavi yakalıyı unutun. Artık kazanç fırsatı sağlayan ve kazanç fırsatı sağlayamayan vardır. Sermayeniz düşükse para ancak çok paradan kazanılır şeklinde kalıp yargıları bir kenara atıp leverage yani kazanç fırsatlarına odaklanmamız gerekiyor.
4:41 Bu noktada GİRDİLER ve ÇIKTILAR kavramları önem kazanıyor. Girdilerinizin çıktılarınızla orantılı olduğu mesleklere bakıyorsanız böyle bir süreçle kendiniz için zenginlik oluşturmanız çok zor olur. Eğer bir emlakçıysanız standart bir evi makul bir fiyata satmak harika bir iş değildir. Çünkü bu işi herkes yapar. Ancak gerçekten birinci sınıf aranan bir emlakçıysanız o zaman işler değişir. Ucuz evleri bulur ciddi kâr eder ya da piyasadaki marka algınız nedeniyle çok yüksek fiyattaki evleri satmanız mümkün olur. Bu anlamda emlakçılık, girdileri ve çıktıları orantısız bir iştir. Şöyle düşünün. Bir 9-5 mesaisi olan bir çalışan iseniz ne yaparsanız yapın maaşınız değişmeyecek. En fazla; mesai yaptığınızda ya da güç bela bir terfi aldığınızda çıktılarınız değişir. Yani bir miktar geliriniz artar.
5:27 Bu tarz işlerde girdiler ve çıktılar nispeten birbirine yakın. Önemli olan çalışma saatleridir. Girdiler ve çıktılar arasında kopukluk varsa işte orada ciddi fırsatlar oluşur. Bir mesleğin yaratıcılık bileşeni ne kadar yüksekse girdilerin ve çıktıların kopukluğu o kadar yüksek olacaktır. Başta verdiğimiz örnekten hareketle görünürde iş garantisi olan maaşı orta halli bir çalışanın girdileri, çıktıları ile orantılı. İş garantisi anlamında daha kafası rahat bir yaşam gibi görünür. Ticari zekası yüksek bir tüccar, yapacağı kritik bir hamleyle birkaç yıl içinde zengin olabilir. Elbette risk yüksektir. Ancak getiri potansiyeli de o oranda yüksek olacaktır. Çünkü girdilerine göre çıktıları büyük değişkenlik gösterir. Şimdi burada tüccar örneğini verdik, elbette herkesin bu yönde kabiliyeti ya da ihtiyaç
6:14 duyduğu sermayesi olmayabilir. Ancak devir öyle bir devir ki neredeyse sıfır sermaye ile internet dünyasında birçok şeyi başarmak mümkün. İnternet, olası kariyer alanlarını büyük ölçüde genişletmiştir. Çoğu insan, bunun henüz farkında değil. Yeter ki ortaya çıkardığınız ürün ki bu her neyse; blog açmaktan tutun amazonda satış yapmaya kadar, kaliteli olsun. Bu noktada doğru mesleği ya da işi bulmak size kalıyor. Doğru işi ya da sanatı bulmak için referansınız şu olsun. Yapmayı sevdiğiniz şey bir gün sizi eğlendiriyor başka zaman canınızı sıkıyorsa bu yanıltıcıdır. Aramaya devam edin. O iş sizin için oyun gibi olmalı ve zamanın nasıl geçtiğini unutmalısınız. Mesele her ne ise o konuda iyi olmaktır. Talepler nesilden nesile değişiklik gösterse de fırsatlar çoğunlukla teknoloji alanındadır.
6:59 Hayat boyu bulduğunuz her fırsatta maaş almak yerine bağımsız olmanın yollarını arayın. Bağımsızlığınız varsa ve girdilerinize karşılık çıktılarınızdan sorumluysanız rüya kadar güzel bir şeyiniz olur. Hayatta ihtiyacınız olan şey zamanınızın kontrolünün sizde olmasıdır. İbreyi iş hacmi yönünde hareket ettirecek bir şey yaptığınızda size ödeme yapmak zorundadırlar. Özellikle bu sizin tutkunuzsa, doğuştan gelen bir becerinizse ve bunu nasıl yaptığınızı bilmiyorlarsa bunu yapmanız için size para ödemeye devam etmek zorundadırlar. Bu kazanç fırsatları sayesinde kendi zamanımızın efendisi olabilir ve girdiler üzerinde değil, çıktılar üzerinden kazanabiliriz. Kendinizi özel bilgi, sorumluluk ve kazanç sağlayabilecek fırsatlarla donatın.
7:48 Özel bilgi, eğitimle edinemeyeceğiniz bilgidir. Eğer toplum sizi o konuda eğitebilirse bir başkasını da eğitebilir ve o kişi sizin yerinize geçebilir. Özel bilgi edinmek size oyun gibi gelecek ancak başkaları bunu iş gibi görecektir. Özel bilgiler, okullar yoluyla değil, çıraklıkla öğrenilir. *Bir şirket hisseniz yoksa, parasal özgürlüğe giden bir yolunuz yok demektir. Doktor da olsanız avukat da olsanız, zamanınızı kiralıyorsanız eğer bir miktar para kazanabilirsiniz ama size parasal anlamda özgürlük verecek parayı kazanamazsınız. Pasif bir geliriniz olmayacaktır. Oysa şirket hissedarıysanız tatildeyken bile para kazanmaya devam edersiniz. Belki de en önemli noktalardan biri budur. İnsanlar çalışarak para kazanabileceğini, servet oluşturabileceğini düşünürler.
8:35 İşe yaramayacaktır. Sahipliğin, mülkiyetin olmadığı yerde, girdileriniz çıktılarınıza sıkı bir şekilde bağlıdır. Hemen hemen her maaşlı işte, avukat veya doktor gibi saat başı çok para ödeyen bir iş bile olsa mesai harcarsınız ve çalıştığınız saat başına ödeme alırsınız. Sahiplik olmadan yani sadece bir çalışan ya da kiralanan olarak uyurken kazanamazsınız. Emekli olduğunuzda kazanamazsınız. Tatildeyken kazanamazsınız. Ve doğrusal olmayan bir şekilde de kazanamazsınız. Bir şirkette hissedar olmanız temelde avantajın sizden yana olduğunu gösterir. Bir işte sermayeniz yoksa para kazanma olasılığınız çok zayıftır. *Emeklerin %99’u boşa gider. Tabii ki hiçbir şey tamamen boşa gitmez çünkü hepsi insana bir şeyler öğretir.
9:24 Her şeyden bir şeyler öğrenebilirsiniz. Ama örneğin, okulu ele alırsak, yaptığınız dönem ödevlerinin, okuduğunuz kitapların, yaptığınız egzersizlerin, öğrendiğiniz şeylerin gerçekten yüzde 99’u kaybolur gider. Hayat boyu hiç kullanmayacağınız tarih ve coğrafya dersleri almış olabilirsiniz. Artık konuşamadığınız bir dil öğrenmiş olabilirsiniz. Öğrendiğiniz bir matematik konusunu tamamen unutmuş olabilirsiniz. Elbette bunlar öğrenme deneyimleridir. Bunları öğrendiniz. Sıkı çalışmanın değerini öğrendiniz. Ruhunuzun derinliklerine inen ve şu anda yaptığınız işin bir parçası haline gelen bir şey de öğrenmiş olabilirsiniz. Ama en azından hedef odaklı yaşam söz konusu olduğunda harcadığınız çabaların sadece yüzde 1’i işe yaramıştır. Hayatınızın yüzde 99’unu boşa harcıyorsunuz ve sadece yüzde 1’inden yarar sağlıyorsunuz. Bu nedenle yapmaya çalışacağınız şey, bileşik getiri sağlayacak işler bulmaktır.
10:12 Hayatınızın geri kalanında yatırım yapabileceğiniz ve sizin için bir anlamı olacak o yüzde 1’i bulduğunuzda kendinizi tamamen ona verin ve geri kalanı unutun. Riskler almak önemli, başarısızlığı göğüslemek de. İşler iyi gittiğinde itibar kazanırsınız ama işler kötüye gittiğinde başarısızlığın yükünü taşımanız gerekir. Başarısız olmaktan hala korkuyoruz, özellikle insanların önünde. İnsanların önünde kendi adıyla başarısız olma riskini alanlar çok büyük güç kazanırlar. Genel olarak dürüst olduğunuz ve dürüstlükle beraber yüksek çaba gösterdiğiniz sürece insanlar başarısızlıkları affeder. Başarısızlık konusunda gerçekten korkacak bir şey yok. Bu yüzden insanlar normalde yaptıklarından çok daha fazla sorumluluk üstlenmelidirler.
11:00 Sorumluluk duygusuyla hareket edin ve kendi adınıza makul riskler alın. Toplum sizi sorumluluklarla, kaynaklarla ve kazanç getirecek fırsatlarla ödüllendirecektir. Tüm sermayenizi, tüm birikimlerinizi kaybetmenize neden olabilecek şeylerden uzak durun. Her şeyiniz üstüne tek seferde kumar oynamayın. Bunun yerine büyük artıları olan, rasyonel olarak iyimser bahislere girin. Okumak, dinlemekten daha hızlı sonuç verir. Yapmak da izlemekten daha hızlı sonuç verir. “Kahve yapamayacak” kadar meşgul olsanız bile düzenli bir ajanda tutmalısınız. Elinizden geldiği kadar çok çalışın. Kiminle çalıştığınız ve ne üzerinde çalıştığınız ne kadar çalıştığınızdan daha önemli olsa da çok çalışın. Herkes bir şeyde yani kendi olmak konusunda iyidir.
11:47 Bunun için yaptığınız işte dünyanın en iyisi olun. Bu böyle oluncaya kadar yaptığınız işi geliştirmeye devam edin. Yüzde yüz ilgili değilseniz yüzde yüz ilgili olan bir başkası sizden daha iyi performans gösterecektir. Üstelik sizi birazcık değil, büyük oranda geçecek. “Özgünlük konusunda rekabetten kaçının.” Esasında insanlarla rekabet etmeniz, onları taklit ediyor olmanız demektir. Bu da aynı şeyi yaptığınız anlamına gelir. Ama her insan farklıdır. Taklit etmeyin. Zengin olmak için en önemli beceri, sürekli öğrenmektir. Öğrenmek istediğiniz her şeyi nasıl öğreneceğinizi bilmek zorundasınız. Dört yıl okula gitmek, diplomanızı almak ve otuz yıl profesyonel olarak çalışmak eski para kazanma modeliydi. Ama artık işler, hızla değişiyor. Şimdi dokuz ay içinde yeni bir mesleğin hızına yetişmeniz gerekiyor ve dört yıl
12:36 sonra meslek eskiyor. Ama bu üç üretken yıl içinde çok zengin olabiliyorsunuz. Bileşik getiri, aynı zamanda itibarınızda da olur. Hatırı sayılır bir itibarınız varsa ve bunu on yıllar boyunca inşa etmeye devam ederseniz insanlar bunu fark edeceklerdir. İtibarınız, kelimenin tam anlamıyla, çok yetenekli olan ancak itibara yönelik bileşik büyümeyi sürdürmeyen bir başkasından binlerce hatta on binlerce kat daha yüksek hale gelecektir. Yapacak doğru şeyi ve birlikte çalışacak doğru insanları bulduğunuzda sonuna kadar yatırım yapın. Onlarca yıl buna sadık kaldığınız sürece hem ilişkilerinizde hem de paranızda gerçekten büyük getiriler elde edersiniz. Yani insan ilişkilerinde de bileşik getiri çok önemlidir.
13:22 Şunu unutmayın! Hayatınızda hiçbir şey olmasa da sizi koşulsuz seven en az bir kişi varsa, bu özgüveniniz konusunda harikalar yaratacaktır. Kitaplar harika arkadaşlardır çünkü kitaplar sayesinde son birkaç bin yılın en iyi düşünürleriyle sohbet eder, onlardan bilgece şeyler öğrenirsiniz. Bencil ve karamsar insanlarla arkadaş ya da ortak olmayın. Onların inançları, kendilerini doğrulamaktan başka bir şey değildir. Yüksek zekaya ve enerjiye sahip, hepsinden de önemlisi dürüst arkadaşlar seçin. Zamanınızı kiraya vererek zengin olamazsınız. Bunun için aklınızla kazanın, zamanınızla değil! Kimse sizi, sizin kendinizi umursadığınızdan daha fazla umursamıyor. Buna çok sevdiğiniz anne babanız dahil.
14:08 Kim olursa olsun etrafınızdaki herkesten ve herşeyden beklentilerinizi düşürün ve çalışmalarınızı buna göre yapın. Kervan yolda düzülür sözünü plansızlığın değil hemen aksiyona geçmek gerektiğinin bir öğüdü olarak kabul edin.! Bazen hayatınızın belirli yönleri üzerinde hiçbir kontrolünüz yokmuş gibi görünse bile var. Bundan emin olun. Sadece bunu henüz bilmiyorsunuz. Bir şeylere başlamak için bir şeylerin olmasını, gelecekte olacak olmasını beklemeyin. Şimdi hemen yapın. Elinizde ne varsa onla hemen başlayın.
14:57 Şimdi!
