0:00 bu Türk demokrasisi 27 Mayıs'a 12mart atıp birden yola koyulmuştu ancak fırtına dinlemiş karşılıklı hesaplaşmalar bitmiş tam aksini bu ülkede yeni cepheler açılmış olup gibi kazanmaya başlamıştır sonunda 12'nin günü yine Kapı Çalındı bugün gelenler her şeyi ama her şeyi değiştirdiler Artık Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak eskisi gibi yaşayacaktı
0:46 1979 O senin en soğuk ve en karanlık yılıydı Oil halk çok üşüdü küçük elektrik yoktu Petrol yoktu kömür yoktu daha da önemlisi halkın ümidi kalmamıştı Terör ve hayat pahalılığı insanların canından bezdirmiş titty Kahramanmaraş olaylarının şoku daha geçmemişti sokaklarda artık asker devriye geziyor sıkıyönetim bildiriyle yasaklar konu özgürlükler kısıtlanıyor du ancak terör yine de duramıyordu
1:37 1979 un başında o soğuk kış günü terör hiç uyumadık bir hedef seçti Bir şubat sabahı milliyetin başyazarı Abdi İpekçi Başbakan Bülent Ecevit'e başbaşa olan görüşmelerinden birini yapmış geri dönüştü Aslında Ecevit'e en yakın isim oydu adeta sırdaşı de resmi olmayan danışma mıydı bugün Ankara'dan Doğruca gazetesine gitti yazısını yazdı herzamanki bir saat önce de ayrıldı Nişantaşı Emlak Caddesi'nde yöneldiğinde trafik iyice sıkışmıştı tam evinin bulunduğu karakol sokağında dönmek üzere ya başlamıştı ki arabanın camında katilini gördüm kurşunlar peş peşe İpekçi'nin bedenine saplandı Kutay oldu kayan araba elektrik
2:24 direğine çarpıp durdu yeni girmiştim eve telefon çaldı telefonu kaldırır ayaktaydım bir ses dedi ki aktiviteyi kaybettik bir cümle benim elimden telefon düştü sandalye Yıldırım Ben ondan sonra da bir fırladık sokaklara işte şişliği hastaneye gittik 5 Kurşun ikisi kalbine gelmiş bir karın boşluğuna ikisi koluna [Müzik] herkes şaşkındı terör sonunda Abdi İpekçi gibi ılımlı her çevrenin saygı duyduğu bir gazeteciden o herkes aynı soruyu soruyordu Neden neden İpekçi Aslında vurulan uzlaşma hoşgörü iyiydi öldürülen İpekçi değil Onun temsil
3:09 ettiği Uygar yaklaşıldı bu çiğ köfte sonra insanlar bu başladı katili bulanı o günün parasıyla 6 milyon lira ödül kondu katil Mehmet Ali ağaca 5 ay sonra İstanbul'da yakalandı Istanbul policy He o zaman bu konuyla ilgili özel bir ekip kurdu ekipler çalıştı bir akrabasının evinde ki Telefon rehberinden O zaman telefon rehberlerinde belli semtleri krokileri de vardı İpekçi'nin evinin bulunduğu semtin krokisi yırtılıp alınmıştı onu ya kadar
3:55 tespit ettiler bugün ağacının günlükte küllü kıraathanesinde bulunduğu tespit edildi delip oradan alındı baktı kömür düzene karşı isyan ettiğim için öldürdü ama memete karşı değil düzene karşı olduğum için öldürdüm açıklığından tek şey silahlık sağ veya sol eğlenceli olmadı tek başına bir servis kesinlikle hayatımda hiç bir ağaca Tabii ki doğruyu söylemiyordu tek başına değildi arkasında uyuşturucu ticaretinden mafyaya silah kaçakçılığından siyasi hesaplara kadar uzanan büyük bir desteğin olduğu daha sonra ortaya çıkacaktı Kesinlikle hayır
4:41 tek başına düşündüm ve yaptım evinin önüne Mehmet Ali Hacı Abdi İpekçi'yi öldürdüğü gün 21 yaşındaydı Malatyalı yoksul bir aileden geliyordu İstanbul İktisat Fakültesi öğrencisiydi ama öğrencilikle ilgisi yoktu suikast Tetikçi olarak kullanılmıştı cezaevinde henüz altıncı ayını doldurmamış taki sürpriz bir açıklama yaptı her şeyi İnkar etti ve suçsuzum dedi ve ardından da bir cümle ekledim mahkemeye çıkarsam herkesi ve her şeyi açıklayacağım acı aslında bir yerlere bir mesaj oluyordu bu tekim Bu mesaj kısa sürede adresine ulaştı ve acaba Maltepe Askeri Cezaevi'nden asker elbisesi giydirilerek kaçırıldı biliyorsunuz olay yani
5:29 gücü şiddet eylemleri de vardı biliyorsunuz Hani onların moralini yüksek tutmak için dediler yakıştı bakın amcayı yakalanmamak lazım yeniden işte acaba gücüyle karşı falan hikayesiyle olaya sahip çıktılar biliyorsunuz o zaman önemli biliyorlardı uçakla tesadüfen karşılar bir arkadaş aracılığıyla bana bir ev işaret etti Bak Ankara'da 3-4 tane Ev değiştirdim bilmiyorum Kimin evi bile olduğunu hatırlamıyorum bu evlerden Birinde de Çatık ama yardım etmiş sadece ülkücülerle ilişkim var başka hiç kimse Yardım edemez Yani beni Orada devletin elinde ne kadar Dur mecbur duralım yürüyüşünde mecbur duvarı ya kalsaydı cezaevine düşseydim ya bu
6:14 çocuğu olanlar için de çok büyük bir fiyasko olacak yani yenildi olacak biliyoruz Mehmet Ali Ağca bir süre sonra sessizliğini bozuk Milliyet gazetesine bir telefon etti Ben Mehmet Ali Ağca dedi Bir an Tabii şaka da olabilir işletme olabilir Ve tabi bir anda şok oldum ama sözü hemen devam etti Buyurun Ne istemiştiniz dedim ben dedim Tekrar söyledi Mehmet Ali açayım dedi bir mektup bu bırakıyorum dedi ne oldu dedi Doğan abi iyi dedim ben deli ağacı adı Turabi Fırla data birden bire bu oldu Ne dedi kapattı mı diye büyük bir telaş oldu Ben dedim O heyecanla tabi dedim bir mektup bırakmış mektupta dedim posta
7:01 kutusunun içindeymiş allak bullak oldu Hemen tabi koşuldu posta kutusu darmaduman içinde mektup yok geldik Yazı İşleri oturup Bu işletme dedik pat telefonu çaldı Telefon ağaca ben sizi görüyorum yanlış kutuya gidip baktınız posta kutusunda değil mektup çöp kutusunda ve tekrar boş oldu hakikaten çöp kutusunda bir mektup Bu arada anlıyoruz ki Ayrıca bizi bir yerden seyrediyor hareketlerimiz Yani o kadar Burnumuzun dibine sokulmuş mektup alında mektubu okuduk diyor ki Şimdi sıra papayı vurmam da papayı öldüreceğim [Müzik] ancak kimse bu tehdidi ciddiye almadı
7:46 Oysa ağaca onu koruyan ve kollayan lar tarafından sağlanan sahte Pasaportta yola çıkmıştı bile [Alkış] [Müzik] [Alkış] sonunda ağaca dediğini yaptı ve papayı bulduk yemek gelirse bu Sayın Savaş ampule karşı girişilen suikast teşebbüsünün devlet gücü merhum adı İpekçi'nin sadece Türkiye değil dünya şoka uğradı paba yaralı şekilde kurtuldu acı yakalandı ve ömür boyu hapse mahkum oldu İpekçi ve Papa suikastı davalarında çelişkili ve
8:33 yanıltıcı ifadeleriyle Akli dengesinde kuşku uyandıran tavırlarıyla gerçeği hep izledi Ya ben Messi dünyanın sonundayız elde etti bakalım Ben tanrı değilim ipe kişinin ölümüyle birlikte bir tabu daha Yıkıldı artık terör en güçlü en nüfuslu ve en çok kurulan isimleri de Hedef seçiyordu oyu Adana Emniyet Müdürü Cevat Yurdakul öldürüldü ardından yazar İlhan darendelioğlu İstanbul'da sol örgütler tarafından vuruldu terör Hedef gözükmüyordu öğretim üyeleri Ümit Yaşar Doğanay ve Cavit Orhan tütengil o yılın en çok yankı uyandıran kayıpları arasındaydı lar Türkiye İç savaşın bütün belirtilen
9:18 yaşıyordu [Müzik] aynı sıralarda garip bir şekilde meydana gelen altı tren kazasında da 60 kişi öldü yüzlerce kişi yaralandı da tam 538 soygun gerçekleşti [Müzik] sıkıyönetim komutanlıkları çaresizlik içinde her bankanın önüne asker koymak zorunda kaldılar o yıllarda toplumdaki panik havasını artıran bir başka felaket ise yangınları 3 fakülte hükümet binaları ve bir Çarşı yandı
10:05 ve bir sabah hazırlandım okula gidiyorum yoldayım arkadaşıma rastladım hiç gitmedi okumuz yandı bitti Kül oldu öyle deyince ciddiye almadım gülümserim falan değilse okula devam ettik geldim Okulun önünü yüzüne baktım gerçekten okul yağmıştı ve okul önünde bekleyen öğrenciler vardı kitaplarıyla çok büyük bir şaşkınlık geçirdik hepimiz Tabii birbirimize bakakaldık sizi öğrenciler aynı dönemde bir yangında vardı ki Istanbul ları çok korkuttu romaine tankeri independenta İstanbul Boğazı'nın tam girişinde Haydarpaşa garının önünde bir Yunan şilebi ile çarpıştı gemi büyük bir gürültüyle patladı yangın günlerce sürdü boğazın sularında yanan Türkiye'nin
10:53 yıllardır sıkıntısını hasretini çektiği Petrol dü bir balıkçıda batırdım bir arkadaşımla Balık yiyorum dedi ki arkadaşım iyi bir balık ikram bir şey kıymetli bir misafirimiz var Kim abi dedi Rey Balıkçı Petrol Ofisi Genel Müdürü dedi ben dedi Şimdi denize atlar Onun için balık tutarım Yeter ki yarın bizim sefere çıkacak tekneler için şey versin akaryakıt versin Naz ot olmadığı için arabalı vapur seferleri tatil edilmişti tatil edilen Sadece şehir adları değil adeta bütün bir ekonomiyi enerji santralleri durmuştu elektrik kesintileri nedeniyle Fabrikalar üretim yapılıyordu en basit mal dahi
11:38 karaborsaya düşmüş hatta hiç bulunamaz olmuştu resim üstüne gün geldi hocam Efe o bakan oldu dikiyoruz Ben artık Türkiye'de etkili bir yere geldim Benden bir isteğin var mı dedim kendine dedi eden bir koli sana ya rica ediyorum şimdi bayramda Anneme gideceğim elim boş gitmek istemiyorum dedim bu işte birbirlerine söylediler hakikaten İbrahim tezden tadında parasıyla Neticede Bir konuya öbüründen işte ona benzer ampulü alıp deterjan böyle şeyler geldi ve anneme götürdüm Mahalle birbirine girdi Çünkü herkes bir paket Sana yağ açık kuyruğa giriyor ve olmuşum kolyeli dahası döviz olmadığı için ilaç röntgen
12:25 filmi yedek parça Kahve sigara ve en önemlisi gübre yoktu Çiftçi üretimi durdurdu azıcık ekilenler de traktörler çalışmadığı için toplanıyordu kıtlık tehlikesi baş göstermişti işte Ecevit hükümetini halkın gözünden düşünen bu tablodu hemen her şey zamlanmış tığı enflasyon ilk defa yüzde yetmiş sınırına dayanmıştı devletin tasaları bomboştu ama hiç kimse Petrol satmıyor Irak parasını alamadığı için bunu hakkını kapatıyor siyasetçiler ise işi gücü bırakmış Petrol tankerlerinin rotalarını izlemeye başlamışlardı tanker lerimiz gemilerimiz bütün Devlet Büyükleri tarafından takip
13:11 edilirdi işte ipraş Tan İzmit'ten yükleme yapıldığı diyelim Toros bir tankere Karadeniz bölgesinde çıkıyor O zaman hiç unutmam Sırrı Atalay cumhurbaşkanına vekalet ediyordu Senato Başkanı olarak Bak şimdi biz de akaryakıt sınırlı olduğu için geminin bir kısmı Samsun'a boşaltıyor duk bir kısmını Trabzon'a bir kısmını Hopa'ya boşaltıyor duk oradan hemen geminin çıktığını haber alırdı rahmetli Atalay talimat verdi Samsun'a uğramayacak doğrudan Trabzon'a gidecek Çünkü kendisi Karslı dışarı Trabzon'dan Kars'a İkbal yapılıyordu bir sürü günlük petrol ihtiyacı o karşılayacak dövizi elde etmek için her gün her
13:59 kaseye ama Türkiye'yi diyet Borcu altına sokmayacak her çareye başvuru yorduk yani başlıca işlemimiz Bugün 1 milyon doları nasıl buluruz 2 milyon doları nasıl buluruz Bunun üzerinde düşünmekte ve bu ek Biz ağır export örnek O gün o de titizim artık Türkiye'nin yurtdışındaki saygınlığına da gölge düşmüştü Türkiye'deki Türkiye'nin dış ülkelerindeki temsilciliklerinin maaşların ödenmesinde güçlükler vardır Merkez Bankası'nın ödeme emirleri yerine getirmiyordu ve yer yer yer yer Türkiye'nin Denizlik Bankası'na gemilerine ya da
14:45 Türk Hava Yolları'nın uçaklarına el konulmasından söz ediliyordu hükümeti asıl korkutan sa Merkez Bankası'nın İsviçre'deki altınları ydı ödenmeyen dış borçlar karşısında İsviçre'de tutulan devletin resmi altın stoklarının haczedilmesi bir felaket olurdu Hadi Edirne gibi bir tehlikeye karşı karşı bunu Merkez Bankası altınları da bir önlem olarak Türkiye'ye getirmiş bunu da getirecek söylemek istiyorum özel uçaklarla çok gizli şekilde aynı ilginç bir operasyondur 10 ve böylesine ciddi bir kriz yaşayan Türkiye için tek çare dış yardımlar the batıda Türkiye'deki ve bölgedeki gelişmeleri kaygıyla izliyordu su Zira sovyetler'in afganistan'ı işgal
15:30 etmişlerdi ardından dünyayı şok eden ikinci gelişme yaşandı Amerika'nın Sadık müttefiki irandaki Şah rejimi değildi sürgündeki dini Lider Ayetullah humeyni büyük bir gövde gösterisiyle ülkesine döndü İslam rejimi kuruldu humeyni'nin hedefi batılı değerleri ve kültürü yok etmek İslam devrimini bütün Ortadoğu yaymaktır o Eğer bu iki gelişme batıyı panikletti sovyetleri kuşatan domino taşları teker teker düşürdü Amerika sıranın Türkiye'ye geldiğinde koptu ülkede artan
16:17 istikrarsızlık çöken ekonomik batının tüylerini diken diken etmiştir ol Fevzi o günlerde başı tonda Amerikan yönetiminin Ankara'yı nasıl gözlediğini en iyi bilenlerden biriydi ama yardımcı olabilir kaybedilmesinden Sonra bir panikle dönemi oldu Herkes Türkiye için müthiş kaygılandıran terörün Galip geleceğini Türklerin olayların üstesinden gelemeyeceğini düşünenler çoktu Amerikan Dışişleri Bakan Yardımcısı Sayın değerli çalışma arkadaşlarını Amerika'nın bir sıkıntısı da vardı Daha önce İran'da konuşlandırılmış olan U2 casus uçakları devrimden sonra yersiz
17:04 kalmışlardı sovyetlere karşı Amerika'nın O da olan bu uçaklar için en iyi Üstün Türkiye olduğunu düşünüyorlardı Amerikan Dışişleri Bakan Yardımcısı warrun kış sıfır ecelin kapısını çaldı ve bize bu izin vermedikçe bir dolarlık dışarıdan alamazsınız dedi ben o zaman ayağa kalktım Bu görüşme burada bitiyor dedim Müsadenizle dedim büyükelçi telaşlandı bize bir 15'te bize 15 dakika baş başa bıraktım dedi peki dedim arkadaşlarımı 1 2 3 kata gittim yarım saat sonra haberleri geldi aşağı indik şeyhmustafa özür diledi böyle bir bağlantı kurma yayacağız Beklediğiniz yardımlarla şeyler arasında
17:51 diye bu can suçları arasında ba ba kurulmadı ancak Amerika Ecevit'in hangisine bir eksi işaret daha koyduk Bu gelişmeye rağmen beş Ocak 1979'da Atlantik okyanusu'ndaki küçücük bir adada grupta Türkiye masaya yatırıldı masanın çevresinde Amerikan İngiliz Alman ve Fransız liderler oturuyordu ve Türkiye'yi ve dinini ve disi yardım kararı tabir o İvedik'i velisi ördün ördün ingilizcesiyle yardım kararı aldılar ağabey türlü bunu uygulamaya geçirmediler Çünkü yardım son derece önemli bir koşula bağlıydı O koşulu gerçekleştirmek ise Ecevit hükümeti için ateşten gömlektir var Türkiye'nin
18:38 Uluslararası Para Fonu yani ay emeğin denetimine girmesi gerekiyordu bu koşullarda yenilir yutulur gibi değildi Paranın değeri düşünülecek başta petrol ürünleri olmak üzere her şeye büyük sallar yapılacak ücretler doldurulacaktır sonuncusu ve en önemlisi Türkiye'nin devlet korumasını bırakıp kapılarını ardına kadar açması ve bu piyasa ekonomisine geçmesi gerekiyordu karma ekonomi terk edilecek devletin ekonomi üstündeki etkinliği azaltılacak tı bütün bu koşulların yerine getirilip getirilmediği de yine bu ülkelerin belirleyeceği bir heyet tarafından kontrol altında tutulacaktır yani Batı Türk ekonomisini gözaltına alıyordu Oysa böyle bir devre forma kimse hazırlıklı değildi IMF ile uluslararası telefonuyla
19:24 ve Dünya Bankası ilişkiler Türkiye'de çok duyarlı bir konu haline gelmiştir Bu bazı öteki Partisi çevrene doğduk Özellikle bizim partimiz için yani Cumhuriyet Halk Partisi için de geçerliydi bunlar uluslararası düzenin belli başlı sömürü araçları olarak görünüyordu hükümette ve CHP de a yemek koşullarına karşı müthiş bir tepki yaşandı bağımsızlığın elden gideceği söylendi batılılar kestirip attılar ay MF uyulmazsa Türkiye'ye bir kuruş yardımı yapılmayacaktır öyle de O ne yardım geldi Ne Kredi o zaman tabi ayarlayıp sizi güç durumda bıraktı yani güç noktada yakaladı bir yandan ekonomik çok sıkışmış çok güç noktada sınız ister
20:10 istemez gider politika yapmamız gerekiyordu ama sanıyorum on liberal Politikalar de şey hazır değil Parti kamuoyu çok hazır değildi Türkiye parafonun koşullarını yerine getiremedim kime el uzatırsa aynı yanıt alınıyordu Para Fonu yani ayemef ile anlaşın öyle gelin Müslüman ülkelere dönüldü onlar da aynı yanıtı verdiler Libya'dan Suudi Arabistan'a kadar yakın müttefikler dahi para vermek için Türkiye'nin ayemef denetimine girmesi koşulu ve düşünüyorlardı bütün kapılar liberalizme hazır olmayan ayemef şartlarda direnen hükümetin yüzüne kapandı Tek çare uluslararası tefeci piyasası ydı öyle bir gün geldi ki hükümet Cumhuriyet tarihinin en ağır anlaşmasını yaptı Türkiye en önemli
20:58 varlığını bu silolarında bulunan bütün tarım ürünlerini 150 milyon dolarlık Kredi karşılığı ve spargo adlı bir Amerikan Bankası'na rehin etti haber kamuoyunda bomba gibi patladık ekmeğini topraktan çıkaran Türkiye için bu kadar manevi yıkıldı halkın rızkını elaleme ipotek etmektedir hükümet karşı verdi bütün bu gelişmeler zaten derme çatma olan hükümeti ve cevapi saçmaya başladı Parti hiziplere bölündü Hedef de genel başkan Ecevit'i başarısızlığın faturası Başbakana çıkmıştı Herkes o kadar Başına buyruk taki hükümette uyum diye birşey kalmamıştı
21:43 Başbakan genelde kuruluna geldiği zaman sabahları resmi gazetede kendisine ver olmadı bir takıma Maliye Bakanlığı bildirileri ile karşılaşmaktan şikayet ediyordu hazine bildirileri lo2 Metin o bu olan beni un performansı gösteren işinde yalnız dışımızdan gelen Onbinlerin değil kendi içimizdeki hizipleşme lerini birbirlerini engelleme gayretlerini de maalesef küçümsenemeyecek bir rolü olmuştur bura artık herkes birbirine düşmüştü Başbakan Yardımcısı Faruk Sükan Sosyal Güvenlik Bakanlığı 23 güzel ile gümrük Tekel Bakanı Tuncay Mataracı yolsuzluk yapmakla suçladı iş güzel istifa etti bağımsız bakanlardan altısı da kabinedeki bir başka arkadaşlarını
22:30 bayındırlık Bakanı Şerafettin Elçi büyücülük yapmaktadırlar 1979 un nisan'ında benim Hürriyet gazetesinde çıkan bir Demirci buldu o Türkiye'de Kürtler var Bende Kürdüm ama hemen Altını çiziyorum bu devletin misakimilli sinirlenme saygılıyım Ya ben oooo beyan Atım o bu koşullarında adeta bir toplumsal deprem Yarın Türkiye'de ilk kez bir bakan Kürt meselesinin varlığından söz ediyordu yaşanan siyasi deprem o kadar büyük teki Milli Güvenlik Kurulu bile Bu açıklamadan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi Zira Güneydoğu'da kaygı verici
23:17 gelişmeler yaşanıyordu adına Apocular denen örgüt güneydoğu'yu adeta kasıp kavurmaya başlamıştı abone ol
24:03 o o o döndüm [Müzik] [Müzik] 1979 yılının Ramazan ayıydı Urfa Siverek ilçesine bağlı kırbaşlar mezrasında yolun hemen kıyısındaki küçük bir odada iftar yemeği vardı Adalet Partisi Urfa milletvekili Bucak aşiretinin reisi Celal Bucak kayınpederinin evine davet edilmişti tam kahve falında geçmişteki birden silahlar patladı kuşu sesleri çığlıklara karıştı Kıyamet kopmuştu Yaklaşık 300 biri Tan mezranın hemen
24:48 kıyısından geçen Urfa Siverek karayoluna Menzil demişlerdi bu apucu ların bugüne kadarki en büyük Öyle miydi amaç sadece Celal Buca öldürmek değil bölgedeki tüm aşiretlere Gözdağı vermektir çatışma sabaha kadar sürdü gün uçmaya başladığında saldırı bu küçültüldü geride 5 ölü 11 yaralı kaldı bu Ama bu baskının ertesi günü hilvan'da düzenlenen cenaze töreni adeta apucu ların gövde gösterisine dönüştü örgüt bayrakları her köşeye açıldı telaşlı toplum insanlar devlet dairelerinde tatil ettirdiler önünde nöbet tuttular arka arkaya Yaşanan bu gelişmeler Ankara'nın zirvesini Taşları verdi Mehmet Buca yöneltilmiş şu an Hadise
25:37 Çok manidar bir hadisi 7 Çünkü Mehmet Bucak orada nüfuslu bir arkadaştı Ben ona bazı yönetilen biliyorsun ve devletin yanındaydı yönetilebilir sa bu devlete karşıdır Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel cumhurbaşkanı kurutulup ve başbakan Ecevit'e yazdığı iki mektupla hükümeti duyarsız kalmakla suçladı sıkı yönetiminde Teröre karşı etkisiz olduğunu vurguladı Ecevit'in yanıtı iki Lider arasındaki sağırlar diyaloğu na tipik bir örnektir Ecevit asıl olaylar Sizin zamanınızda başlamıştır karşı suçlamasını yaptı Ordu'da Demirel'in eleştirilerinden rahatsız oldu saldırıya uğrayan Celal Bucak çaresiz kalınca Genelkurmay Başkanı Kenan Evren'in fıstığı çaldı bende de hayatımdan dedi
26:25 bişeyi uğraşıyorum dedi Sen ne istiyorsun dedim yani ben dedim yani ben şey yapayım Evet dargın yapayım yollamak istemedim dedi gelen milletvekillerinden birisi otur Ordu zaten doğu ve Güneydoğu'da uzun süredir aklımdaydı İsrail ettiler ve bölgenin 6 ile daha sıkı yönetim kapsamına alındı komutanlar sık sık bölgeye gidiyorlardı Orgeneral Mehmet kuralda o günlerde büyük Yankı yaratan Güneydoğu raporunu hazırlamıştı raporda Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Türkiye'den topa güzel olduğu uyarısı yapılıyordu örgüt hilvan'da kendi mahkemesini kurmuş devletin hakimleri ve öğretmenlerini bölgeden kaçırıyordu ciddi bir askeri güç olma peşindeydi
27:11 Pazarcık'ta diye etmem badisi adını verdikleri bölgede silah depolanıyor durdu mağaralarda 500'e yakın roket ele geçmişti en önemlisi Son iki yılda da 243 Cinayet işlemiş lerdi O kadar almış yürümüş ki Ama artık neredeyse orayı Bir küp Devleti ilan edecek duruma gelmiştir o bir kere Diyarbakır Kürt devletinin şeysi payitahtı Hey başkenti aynı günlerde hükümete karşı yeni bir cephe açıldı CHP'nin en önemli müttefiği disk iktidarın halka sürü muamelesi yaptığından şikayet etti disk ve
27:58 çalışanlarını temsil eden tüm meslek kuruluşları ecevit'ten uzaklaşmaya başladılar [Müzik] şimdi his toplumu büyük potansiyelini bu işlerin ve sağlıklı bir şekilde yapılması için kullanmak zorundaydı bu malesef üzülerek söyleyeyim Daha iktidar oluşumuzun hükümet olmayın değil Yine ocakta güvenme aldık 22 ocakta bütün
28:45 demokratik kitle örgütlerine kavgalı durma git git Işıl ipleri koparan bir Mayıs 1979'da oldu bir Mayıs'ta sıkıyönetim Komutanlığı'nın isteği üzerine Taksim'de işçi Bayramı kutlamaları yasaklandı disk yasağa döneceğini açıkladı biz faksın dokusunu karar verdik yıldır bir şeydi sadece büyük başbakanda o İlla İzmir'de olsun daha iyi olur diyordu öyle bir söz 6.3 Haziranda 1977 3 haziranda toplantı yapıyordu Cumhuriyet Halk Partisi Bu toplantıya erteleyen ithal eden saldırı durumları alıp demiştir Demirel Ecevit de ben eşim
29:31 Rahşan bu kanalda da al eve gidiyorum istediğim şu katılabilir demişti ama yurttaşlarını çağırmak istemiyorum demişti çok büyük bir kitlesel gösteri olmuştu göstere Ben açıklamada Sayın Ecevit Bilmem diyor ki işçi sınıfı başlar ondan daha pro-pak değildir Biz de işçi sınıfıyla bir Mayıs alanında olacağız demiştim ya giriyordum Ecevit sola köprüleri attı kimseye diyet borcum yok dedi sıkıyönetim Komutanlığı 1 Mayıs günü bütün İstanbul'da sokağa çıkma yasağı ilan etti halkevine hapsolmuş heyecanla gelişmeleri izliyorduk bu sokağa Behice Boran'ın
30:16 lideri oldu Türkiye işçi partililer çıktılar arısız İstanbul Sokaklarında 200 kişilik grup Taksim'e doğru yürüyüşe geçti Ecevit iktidarının yasağını delen ler polis tarafından tutuklandı lar otobüslere doldurup dayak yediler ne solun hükümetten İntikamı ise acı oldu ekim ayı içindeki ara seçimleri devrimci grupların bir bölümü boykot etti CHP 5-0 kaybetti Bu illerden 3'ü solun Kalesi olarak bilinirdi Çünkü düşünün bir toplum giderek kutsaldır kutuplaştırıyor sizinle birlikte aynı saflarda olan CHP giderek öbür tarafa yani açmaya başlıyor bunun konjonktürün de böyle bir koku şu
31:03 sağlayabilme nin politikası ydı seçim boykotu ve son derece başarılı oldu ya son derece başarılı olduğu bölgelerde yani yüzde yetmiş köylerin bazılarını yüzde seksen yüzde doksana Varan oy kullanma hali çıktık [Müzik] Tabii ki CHP ilgisini çok daha önemli nedenleri vardı terörle bu karaborsada enflasyon halkı canından değiştirmişti Ecevit'in sonunu getirenlerin arasına Sanayiciler de katıldılar 13 Mayıs günü gazetesini açan başbakan kendini yerden yere vuran tam sayfa ilan larla karşılaştı Türk sanayici ve İşadamları
31:48 Derneği TÜSİAD Cumhuriyet tarihinde ilk defa görülen bir yöntemle ekonomik krizin tek nedeni olarak hükümeti gösteriyordu Ecevit'in ilanları tepkisi çok sertti iş adamlarına karşı savcıları göreve çağırdı Ecevit ilanların ardındaki gerçeği sonra öğrenecekti bizi rakamlara göre yapmak yanıltıcı sonuçlar verebilir haber o açıdan yapılacak bir değerlendirmeden ile Sayın Mehmet Ali Birand'ın bu 12 eylül'le ilgili bir kitabını yıllar sonra okudum bazı üst düzey Que se sermaye gruplarının önde gelenleri vahşi bu gitmişler veya çağırmışlar Bu arada
32:36 bir cins ki o sırada ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı veya önde gelen bilyesi Amerika Birleşik Devletleri'nde varmış çağırmış Siz böyle bir başbakanı nasıl Başınızda tutarsınız diye BV an hemen ardından da o ekonomik sermaye gruplarından çevrelerinden bizim hükümetimize düşünmeye yönelik paralı duyurular gelmiş oldu Ecevit O kitapta yazılanları işte böyle yorumladı TÜSİAD ilanları Aslında serbest piyasa ekonomisini savunmak için hazırlanmış ancak fatura Ecevit'e çıkmıştı bu hükümet daha fazla dayanamadı Karaoğlan Efsanesi bir süre
33:22 sonra bitti ve Süleyman Demirel altıncı kez başbakanlık koltuğuna oturdu bu Demirel Bu kez sadece Adalet partilerinden oluşan bir azınlık hükümeti kurdu Necmettin Erbakan kerhen desteklediğini açıkladı Demirel hemen kolları sıvadı henüz güvenoyu almadan ilk işi Milli Güvenlik Kurulu toplantıya çağırmak oldu Ancak toplantıda onu bir sürpriz bekliyordu Mega Bildirisi Zehir zemberek ty501 bulmayan bir grup matyas Devleti teslim almış vaziyette oldu terörün attığı ülkenin parçalanmanın eşiğine geldiği belirtiliyordu bir Mega bildirisinde ilk defa böyle bir dil kullanılıyordu Demirel soğukkanlılığını kaybetmedi hem
34:08 ki o zaman Genelkurmay Başkanı kuvvet komutanlarını ve milli güvenlik olurum diye üyeleri hepsini çağırdım dedim ki bu duracak ve hatta Genelkurmay gittim görüşü kaldın mı ona söyledim bunu duracaksınız skyteam Komutanlığı Hepsi benden Eğer para istiyorsanız para vereceğim bu adam istiyorsunuz O zaman vereceğim silah istiyorsan silah vereceğim yetki istiyorsanız yatıyor bu duruyorsunuz devlet Sokağı mağlup olmalıdır devlet hukukun içinde bu meseleyi çözmelidir size istedim o komutanlar hazırlık miydi Hem de öyle hazırlıklı de ki demirel'den ne isteyecekler de çoktan karar vermişlerdi istekler bir bir masaya kondum ilk istek
34:54 bu rengiydi hala ay hayır bu vur vur yetkisi iki hizmet kanununda var ne var ama bir takım şartların bir araya gelmiş olması lazım a ve b o silahı kullanacak kişinin izahına yapılmış yok ya yanlış kullanmışsa o ezanı mesaj oluyor ama biz onu değiştirdik onu da güzel kullanmıyordu oy kullananlar bakayım oluyordu ikinci istek sıkıyönetim mahkemelerinin görev ve yetkilerinin arttırılması Oldu oldu Mahkeme bakacak dağlara bakacağım hakim kalmıyor Neden korkularından
35:41 bu vurma korkusundan Ne olur beni buradan Tahmin edebiliyorum komutanlara göre ihbar Müessesesi de mutlaka çalıştır olmalıydı mahalleme mu kullanmayalım Mahalle Öğretmen kullanmayalım çünkü bunlar o zaten o yöreden koparma kopmak isteyen insanlar bu onun için görevini yapmıyor ve teröristlere yataklık yapıyor öğretmen polis ve askerin siyasi faaliyetleri mutlaka yasaklanmalı ydı polis bölünmüş Bir sağda olanlar tel bir solda olanlar polder polis Bir nevi askeri güçtür
36:27 o candarma gibidir bunlarda Dernek olmaz bir hayır Son istek karakolların Kışla gibi olmasıydı daha silah atmasını bilmeyen polis vardı ya dair tabancalar Güçler tabanca kullanmamış bunu böyle Polis olur mu Demirel'in bu isteklere itirazı yoktu ama demokrasiye de ters düşmek istiyordu bir genelge yayınladı bütün kamu kuruluşlarından sıkıyönetime her türlü yardımın yapılmasını istedi iç rahatladı bu önlemlerle terörün duracağını ve askerin de rahatlayacağı na Kesin kanaat getirmişti Ancak aradan geçen sürede bu yöntemlerin de pek yarar sağlamayacağı Anlaşıldı daha yılın ilk aylarında doğudaki kış
37:15 tatbikatında pek kimse önemsemiş ancak ilk işaret verilmişti Genelkurmay Başkanı Kenan Evren Teröre karşı tek çarenin silahlı kuvvetler olduğunu vurguladı komutan bu işi bize Ben bir ay içinde hallederiz dedi konuşmasını bitirdiğinde tüm Subaylar heyecanlanmış ayağa fırlamış vardı Biraz da biraz daha konuştum Bahar konuştum kapıyı basında vardı televizyon vardı Ondan sonra en sonunda da tabii etkilendiler o konuşmamdan harcama söyleyeyim dediler ve Harbiye maaşı ile Marşı da bu işi bitirdi iki işaret daha sert geldi Evren 30
38:01 ağustosla Zafer Bayramı nedeniyle bütün silahlı kuvvetleri Seslendi eminim ki en az benim kadar üzüntü durmakta sınız var Ancak şuraya inanmaz ki ve bu Satılmış zamanlar bir avuç azınlıktır ve siz onların hepsini bir anda yok edebilecek güçle siniz asıl sessizliğinizi ve sabrınızı güçlerinin kanıtı ymış gibi göstermek isteyenler nasıl yanıldıklarını bir zaman gelecek acı bir şekilde gelecekler Evren 3. konuşmasını Genelkurmay başkanlığındaki odasında Tek bir kişiye ikinci Başkan Haydar salta yaptı amca sen iki kişilik bir kurul Şevko Mert olaylardan güvendiğini kişiden belki kurur
38:46 Ama sen de onun başında bulun bu durumu takip edin takip edin ve bana şey hazırlayın Herkese merhaba katıldı nereye doğru gidiyoruz Acaba ne yapmak lazım nasıl hareket etmek lazım diye odur muhakemesine benzer bana zaman zaman rapor versinler dedi işte bu sözlerde bir müdahalenin ilk evliydi saat kurulmuş ve tıklamaya başlamıştı bu abone ol
39:35 abone ol o döndüm [Müzik] Evren 14ekim ara seçimlerinde bir ayaklanmadan korkuyordu seçim sandıkları Dolayısıyla demokrasi tehlikedeydi bu tehlikeyi savuşturdu ocak tek güçte Ordu Haydar Saltık çalışma grubu'nu kurdu genelkurmay'ın içinde dahi sadece bir avuç subayın dışında kimse bunu bilmeyecek ti ti o zaman Kurmay Albay Aydın sonra da Saltık beni davet etti Böyle içinde bulunduğumuz durum nedeniyle diye özel çalışma yapmamız gerektiğini ifade ettiler Tabii
40:21 heyecanlandım duygulandım hemen kısa süre içinde böyle bir çalışma grubunu oluşturduk ve çok gizli olarak hiç kimse bizim böyle bir çalışma yaptığımızdan Sayın Haydar sattıktan ve komutanlardan Başka hiç kimsenin haberi olmadı biz devamlı onların ihtiyaç İyi günler ürettik a tefler halinde ürettik seçim daima onlara aittir 14ekim seçimlerinde kimse ayaklanmada ancak evrende emrini geri almadı çünkü onları kaygılandıran şartlarda değişiklik olmamıştı Haydar saltın çalışma grubu olanca gizliliğine rağmen genelkurmay'da bazı subayların dikkatini çekmeye başladı hangisi de bilemiyorum bir yani başkanlarından mıydı birisi de efendim Haydarpaşa iki
41:07 kişilik bir kurul kurmuş [ __ ] bir darbe hazırlığı yapıyordu yani sizin haberiniz var mı falan dediler Yok yok ki o dedim okurum şey için kuruldu orduyu orada yükseltmek için bu çalışmalarımız var kız onun başında dedi Ben de ondan haberim var dedim Onun üzerine rahatladı lar Baran Evren generalin rahatlattı sonra da onu Selimiye'deki asıl randevusunu unutmaması için uyardı [Müzik] randevuya Ordu'daki bütün kor ve organeller çağırdı o gün Selimiye
41:54 Kışlası için tarihi bir gün düdük nizamiyede arka arkaya komutanların makam arabaları sağlandı Toplantının gündemi Anar şimdi Türk Silahlı Kuvvetleri hükümetin Anarşi ile mücadelede yetersiz kaldığı görüşünde idi henüz askeri bir müdahale telaffuz ediliyordu bir uyarı mektubu yazmaya karar verdiler Bu mektup Aslında sonun başlangıcıydı artık Ordu siyasete ağırlığını koyuyor o o [Müzik]
42:57 abone ol o o [Müzik]
