28 Şubat Belgeseli | Tek Bölüm | 32. Gün Arşivi

32.Gün www.youtube.com

Kısa Özet

Bu video, Türkiye'nin yakın tarihini, özellikle 1990'lı yılları ve 28 Şubat sürecini ele alıyor. Özal'ın ani ölümüyle başlayan karanlık cinayetler, terör olayları, ekonomik krizler ve siyasi çalkantılar detaylı bir şekilde inceleniyor. Refah Partisi'nin yükselişi, Sivas Katliamı, Susurluk Skandalı ve 28 Şubat sürecinin perde arkası anlatılıyor.

  • 1990'lı yılların Türkiye'si: Siyasi cinayetler, terör ve ekonomik krizler
  • Refah Partisi'nin yükselişi ve "Adil Düzen" vaadi
  • Sivas Katliamı ve Madımak Oteli'nde yaşananlar
  • Susurluk Skandalı ve devlet-mafya ilişkileri
  • 28 Şubat süreci ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin rolü
  • AK Parti'nin kuruluşu ve iktidara gelişi

Giriş: Türkiye'nin Yakın Tarihine Bir Bakış

Belgesel, Türkiye'nin son 65 yılında yaşanan önemli olayları, darbeleri ve siyasi dönüşümleri ele alıyor. 28 Şubat sürecinin Türk demokrasisi için bir yol kazası olduğu ve Türkiye'nin eksenini değiştirdiği vurgulanıyor. Laik Cumhuriyet kavramının sorgulandığı ve toplumda önemli soruların ortaya çıktığı belirtiliyor.

Özal'ın Ölümü ve Karanlık Cinayetler

Özal'ın ani ölümüyle başlayan süreçte, siyasal İslam ve PKK terörü Türk toplumunu derinden etkiledi. Laiklik ve ülkenin bölünmesi gibi önemli sorular gündeme geldi. Muammer Aksoy, Çetin Emeç, Turan Dursun ve Bahriye Üçok gibi isimlere yönelik suikastlar yaşandı. Uğur Mumcu'nun öldürülmesi ise Türkiye'yi derinden sarstı.

Siyasi Cinayetler ve Namus Sözü

Laik Cumhuriyeti savunan aydınların öldürülmesi üzerine dönemin başbakanı ve içişleri bakanı "kanı yerde kalmayacak, namus borcudur" sözleriyle olaya yaklaştılar. Ancak faillerin bulunamaması ve cinayetlerin aydınlatılamaması, siyasetin güvenilirliğini zedeledi.

Faili Meçhul Cinayetler ve Türkiye'nin Durumu

Faili bulunamayan cinayetlerin arkasında kimlerin olduğu sorusu soruluyor. 1990'ların Türkiye'si, terör, ekonomik sorunlar ve toplumsal gerilimler açısından zorlu bir dönem olarak tanımlanıyor. Eşref Bitlis'in şaibeli ölümü ve askeri uçak kazası da bu dönemin karanlık olayları arasında yer alıyor.

Demirel Başbakan ve Özal'ın Şam Misyonu

Süleyman Demirel'in başbakanlığı döneminde, Türkiye terör ve ekonomik krizlerle mücadele ediyordu. Özal'ın ölümüyle sarsılan ülke, bir yandan da PKK ile ateşkes görüşmeleri yürütüyordu. Özal'ın Şam'a gizlice milletvekili heyeti göndermesi ve Öcalan'la yapılan görüşmeler anlatılıyor.

Öcalan'ın İddiaları ve Özal'ın Mirası

Öcalan'ın, Özal'ın öldürülmüş olabileceği yönündeki iddiaları gündeme geliyor. Özal'ın sıcakkanlılığı, düşünce özgürlüğüne verdiği önem ve serbest piyasa ekonomisine geçişteki rolü vurgulanıyor. Özal'dan sonra cumhurbaşkanlığına Demirel'in adaylığı ve Çankaya'nın cazibesi anlatılıyor.

Demirel'in Cumhurbaşkanlığı ve DYP Liderliği Yarışı

Demirel'in cumhurbaşkanı olmasıyla boşalan DYP liderliği için Hüsamettin Cindoruk, Köksal Toptan ve Bedrettin Dalan gibi isimler yarışa giriyor. Demirel'in Cindoruk'a verdiği şaşırtıcı yanıt ve Cindoruk'un Rodos'a gitmesiyle süreç hızlanıyor. Tansu Çiller'in adaylığı ve kadın kimliğiyle yarattığı heyecan anlatılıyor.

Tansu Çiller'in Adaylığı ve Medyanın Tavrı

Tansu Çiller'in adaylığı parti içinde heyecan yaratırken, medyanın "topuk sesleri" manşetleriyle çıkması dikkat çekiyor. İsmet Sezgin'in adaylığı ve Demirel'in işaretiyle yarıştan çekilmesiyle kongreye üç aday giriyor. Çiller'in ilk turda seçilememesi, ancak diğer adaylardan fazla oy almasıyla topuk sesleri duyuluyor.

Tansu Çiller Başbakan ve Koalisyon Ortaklığı

Tansu Çiller'in DYP genel başkanı ve başbakan olmasıyla siyasette dengeler değişiyor. Koalisyon ortağı Erdal İnönü'nün Çiller ile anlaşamaması ve siyaseti bırakmasıyla engeller bir kez daha değişiyor. Çiller'in kurduğu hükümetin güvenoyu almadan Sivas Katliamı'nın yaşanması, Cumhuriyet tarihinin kara lekelerinden biri olarak anılıyor.

Sivas Katliamı ve Madımak Oteli'nde Yaşananlar

Sivas'ta Pir Sultan Abdal şenlikleri için toplanan aydınlar ve sanatçılar, radikal İslamcıların hedefi haline geliyor. Aziz Nesin'in şenliklere katılmasıyla gerginlik tırmanıyor. Madımak Oteli'nin ateşe verilmesiyle 35 kişi hayatını kaybediyor.

Sivas Katliamı: Protestolar ve İhmaller

Sivas sokaklarında toplanan gruplar, Aziz Nesin'i ve Alevileri protesto etmeye başlıyor. Kültür Merkezi'ne yapılan saldırılar ve otel önünde toplanan kalabalık, giderek kontrolden çıkıyor. Belediye başkanının kışkırtıcı konuşması ve güvenlik güçlerinin yetersiz müdahalesi, katliamın yaşanmasına zemin hazırlıyor.

Sivas Katliamı: Kurtuluş Çabaları ve Acı Son

Otelde mahsur kalanlar, kendilerini savunmaya çalışıyor. Askerin olay yerine gelmesiyle umutlanan insanlar, askerin çekilmesiyle büyük bir hayal kırıklığı yaşıyor. Otelin ateşe verilmesiyle can pazarı yaşanıyor. Aziz Nesin'in itfaiye görevlileri tarafından linç edilmeye çalışılması ve bir komiserin yardımıyla kurtarılması anlatılıyor.

Sivas Katliamı: Devletin İhmali ve Sonuçları

Askerin ve polisin müdahale etmemesi, katliamın yaşanmasına neden oluyor. Sivas Valisi'nin Emniyet Müdürü ve Jandarma Alay Komutanı tarafından aldatıldığını söylemesi dikkat çekiyor. Katliamın ardından 35 kişi hayatını kaybediyor ve Türkiye derin bir üzüntüye boğuluyor.

1993'ten 1994'e: Terör, Kriz ve Refah'ın Yükselişi

1993 yılı, cinayetler, katliamlar ve suikastlerle dolu bir yıl olarak geride kalıyor. 1994 ise daha büyük can kayıplarının ve ekonomik krizin yılı olacak. Refah Partisi'nin yükselişi ve sosyal demokratların karıştığı İSKİ skandalı, Türkiye'yi yeni bir döneme sürüklüyor.

İSKİ Skandalı: Aşk, Yolsuzluk ve Siyasi Kriz

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi'nde (İSKİ) yaşanan yolsuzluk skandalı, Türkiye'yi sarsıyor. İSKİ Genel Müdürü Ergun Göknel'in eşinden boşanmak için ödediği tazminatın kaynağı sorgulanıyor. Skandal, siyasi krize dönüşüyor ve Nurettin Sözen'in İçişleri Bakanlığı'na şikayet etmesiyle olaylar zinciri başlıyor.

İSKİ Skandalı: Medyanın İlgisi ve Yargı Süreci

Medyanın İSKİ skandalına ilgisi artıyor ve olay kısa sürede siyasi krize dönüşüyor. Göknel'in eşine ödediği tazminatın rüşvetle mi elde edildiği, ihalelere fesat karıştırılıp karıştırılmadığı gibi sorular gündeme geliyor. Göknel, zimmet suçlamasıyla hapis cezasına çarptırılıyor.

İSKİ Skandalı: Fatura Siyasete Kesiliyor

İSKİ skandalının faturası, SHP'ye kesiliyor. Seçmende SHP'li yerel yönetimlerde rüşvet ve yolsuzluk olduğuna dair bir önyargı oluşuyor. Tansu Çiller'in Amerika'daki mal varlığı iddiaları da gündeme geliyor ve huzursuzluk başlıyor.

Çiller'in Mal Varlığı ve 5 Nisan Kararları

Çiller'in Amerika'daki milyon dolarlık gayrimenkulleri ve mal beyanında bulunmaması tartışma yaratıyor. Çiller'in yönetim şekli ve eşi Özer Çiller'in siyasete müdahalesi eleştiriliyor. 5 Nisan kararlarıyla Türkiye büyük bir ekonomik krizle karşı karşıya kalıyor.

5 Nisan Kararları ve Ekonomik Krizin Derinleşmesi

Hükümetin faizleri düşürme çabası başarısız oluyor ve Türk lirası değer kaybediyor. Faizler yükseltiliyor ve ülke ekonomik krize sürükleniyor. 5 Nisan kararlarıyla ücretler donduruluyor, çiftçilere destekler kaldırılıyor ve ek vergiler konuluyor.

5 Nisan Kararları: Tepkiler ve Sonuçlar

5 Nisan kararları kamuoyuna açıklanırken, koalisyon ortakları arasında anlaşmazlık yaşanıyor. Sanayiciler Demirel'den olağanüstü hal ilan etmesini istiyor. Bankalara el konuluyor, enflasyon yükseliyor ve ülke ekonomik olarak küçülüyor.

Ekonomik Kriz ve Refah Partisi'nin Yükselişi

Ekonomik krizin sorumlusu olarak görülen iktidar, seçmenin gözünden düşüyor. Refah Partisi ve "Adil Düzen" vaadi, umut arayan seçmen için bir alternatif oluyor. Erbakan'ın "İnananlarımız var" sözü ve milli görüş ideolojisi anlatılıyor.

Milli Görüş ve Refah Partisi'nin Stratejisi

Milli görüşün maneviyatı ön planda tuttuğu ve Türkiye'nin kendi gücüyle kalkınacağına inandığı vurgulanıyor. Refah Partisi'nin yerel seçimlerdeki başarısı ve farklı bir kitleye ulaşma stratejisi anlatılıyor. Erbakan'ın yenilikçilerle çalışmaya başlaması ve Tayyip Erdoğan'ın İstanbul'u kazanması önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Refah Partisi'nin Yerel Seçim Zaferi ve Toplumsal Değişim

Refah Partisi'nin yerel seçimlerdeki başarısı, başörtülü kadınların siyasete katılımıyla yeni bir boyut kazanıyor. "Adil Düzen" vaadi ve yoksullara yönelik projeler, partinin oy oranını artırıyor. 27 Mart seçimlerinde DYP ve ANAP gerilerken, Refah Partisi büyük bir zafer kazanıyor.

İstanbul ve Ankara'nın Refah'a Geçmesi

İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerin Refah Partisi tarafından kazanılması, laik çevrelerde şok etkisi yaratıyor. Merkez sağ ve sol partilerin bölünmüşlüğü, Refah'ın yükselişine zemin hazırlıyor. Bu başarı, bir yıl sonra yapılacak genel seçimlerin provası olarak görülüyor.

Çiller'in Zorlu Sınavı: Terör ve Bölünme Tehlikesi

Tansu Çiller'in başbakanlığı döneminde, Madımak Katliamı, İSKİ skandalı ve ekonomik kriz gibi sorunlarla boğuşuluyor. PKK terörünün artması ve Güneydoğu'da yaşanan olaylar, Türkiye'yi bölünme tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor.

PKK'nın Yükselişi ve Devletin Mücadelesi

PKK'nın 1984'te Eruh ve Şemdinli'de yaptığı ilk saldırıdan sonra, örgütün giderek güçlenmesi ve Irak'ın kuzeyinde kurtarılmış bölgeler oluşturması anlatılıyor. Devletin terörle mücadeledeki yetersizliği ve Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş'in aldığı önlemler değerlendiriliyor.

Terörle Mücadele ve Faili Meçhul Cinayetler

Bingöl'deki saldırıda 33 askerin şehit edilmesi, Türkiye'yi acıya boğuyor. Tansu Çiller'in PKK mücadelesine askeri destek vermesi ve Genelkurmay Başkanı ile uyum içinde çalışması anlatılıyor. Köy koruculuğu sisteminin kurulması ve faili meçhul cinayetlerin artması, dönemin karanlık yüzünü ortaya koyuyor.

Kürt Siyasetçilere Baskı ve Faili Meçhul Cinayetler

Faili meçhul cinayetlerin artması ve Kürt siyasetçilere yönelik baskılar anlatılıyor. HEP ve DEP gibi Kürt partilerinin kapatılması ve milletvekillerinin tutuklanması, dönemin siyasi atmosferini yansıtıyor. Mehmet Sincar'ın öldürülmesi ve HADEP genel merkezine yapılan bombalı saldırı, Kürt siyasetine yönelik tehditleri gözler önüne seriyor.

Hasan Mezarcı ve Refah Partisi'ne Yönelik Skandallar

Hasan Mezarcı'nın laiklik karşıtı söylemleri ve Refah Partisi'ne yönelik skandallar gündeme geliyor. Bosna'ya yardım için toplanan paraların parti kasasına aktarıldığı iddiaları ve Erbakan'ın mal varlığındaki 148 kilo altın tartışma yaratıyor. Taksim'de düzenlenen Bosna mitingi ve "Şeriat gelecek" sloganları, laik kesimde endişe yaratıyor.

Emlak Bankası Skandalı ve Gümrük Birliği

Emlak Bankası Genel Müdürü Engin Civan'ın karıştığı rüşvet skandalı ve mafya bağlantıları anlatılıyor. Türkiye'nin Avrupa Gümrük Birliği'ne girmesi, Çiller hükümeti için bir başarı olarak görülse de muhalefet tarafından eleştiriliyor. Kıbrıs sorunu ve Yunanistan'ın tutumu da bu süreçte önemli rol oynuyor.

1994'ten 1995'e: Terör, Savaş ve Gazi Olayları

1994 yılı, PKK'nın etkinliğinin artması, devletin sertleşmesi ve faili meçhul cinayetlerin yaşanmasıyla geçiyor. 1995'te ise Gazi Mahallesi'nde Alevilere yönelik saldırılar ve sonrasında yaşanan olaylar, Türkiye'yi derinden etkiliyor.

Gazi Olayları: Katliam ve Sonrası

Gazi Mahallesi'nde Alevilere ait kahvehanelere yapılan saldırı ve sonrasında çıkan olaylar anlatılıyor. Polisin tutumu ve olayların kontrolden çıkması, Alevilerle devlet arasında büyük bir güvensizlik yaratıyor. Olaylarda 22 kişi hayatını kaybediyor ve sorumlular cezasız kalıyor.

Gazi Olayları: Sorumlular ve Sonuçlar

Gazi olaylarından sonra Emniyet Müdürü açığa alınıyor, ancak asıl sorumlular cezasız kalıyor. Ailelerin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurması ve Türkiye'nin tazminat ödemeye mahkum edilmesi anlatılıyor. Ergenekon davası iddianamelerinde Veli Küçük'ün adının geçmesi, olayın derinliğini gözler önüne seriyor.

Çelik Harekatı ve İnsan Hakları İhlalleri

Türkiye, PKK'ya karşı Çelik Harekatı'nı başlatıyor. Sınır ötesi operasyonlar ve insan hakları ihlalleri, Avrupa'nın tepkisini çekiyor. Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye'ye yönelik eleştirileri ve Ayvaz Gökdemir'in skandal açıklamaları, gerilimi tırmandırıyor.

Faili Meçhuller ve Cumartesi Anneleri

Gözaltında kayıpların artması üzerine Cumartesi Anneleri hareketi başlıyor. Annelerin Galatasaray Lisesi önünde yaptıkları eylemler ve polisin sert müdahalesi anlatılıyor. Annelerin eylemlerine ara vermesi, ancak Ergenekon davasıyla birlikte yeniden başlaması, Türkiye'nin karanlık geçmişine ışık tutuyor.

Doğu Ergil Raporu ve Kürt Sorunu

Doğu Ergil'in Kürt sorunuyla ilgili hazırladığı rapor, devlet tarafından engelleniyor. Raporun sonuçları ve Kürt halkının devlete olan güvensizliği anlatılıyor. Kürt kimliğinin inkar edilmesi ve Türk milliyetçiliğinin Kürt milliyetçiliğini beslemesi, sorunun derinleşmesine neden oluyor.

Siyasi Çalkantılar ve 28 Şubat'a Doğru

1995 yılı, terörle mücadele, ekonomik kriz ve Refah Partisi'nin yükselişiyle geçiyor. Hasan Mezarcı'nın açıklamaları ve Refah Partisi'ne yönelik skandallar, laik kesimde endişe yaratıyor. Civan Gate skandalı ve Gümrük Birliği anlaşması da bu dönemin önemli olayları arasında yer alıyor.

28 Şubat'a Giden Yol: Gazi Olayları ve Siyasi Gerilim

1995 yılı, Gazi olayları ve siyasi gerilimlerle başlıyor. Siyasi cinayetler, terör ve ekonomik krizler, Türkiye'yi zorlu bir sürece sokuyor. Refah Partisi'nin yükselişi ve laik kesimin endişeleri, 28 Şubat sürecinin ayak seslerini oluşturuyor.

Kardak Krizi ve Savaş Tehlikesi

Türkiye ve Yunanistan arasında Kardak kayalıkları nedeniyle yaşanan kriz, savaş tehlikesini beraberinde getiriyor. Hürriyet gazetesinin Türk bayrağını dikme girişimi ve komandoların kayalıklara çıkması, gerilimi tırmandırıyor. Amerika'nın arabuluculuğu ve İnal Batu'nun önerisiyle kriz çözülüyor.

Manisa'da İşkence ve Metin Göktepe'nin Ölümü

Manisa'da liseli öğrencilere yapılan işkence ve Evrensel Gazetesi muhabiri Metin Göktepe'nin gözaltında öldürülmesi, Türkiye'yi sarsıyor. Devletin işkenceci polisleri koruması ve cezasızlık politikası eleştiriliyor.

Sabancı Suikastı ve Faili Meçhul Cinayetler

Sabancı kardeşlere yönelik suikast ve DHKP-C'nin üstlenmesi, Türkiye'yi derinden etkiliyor. Suikastın perde arkası ve derin devlet bağlantıları sorgulanıyor. Mustafa Duyar'ın cezaevinde öldürülmesi ve Fehriye Erdal'ın kaçması, olayın karanlıkta kalmasına neden oluyor.

Hükümet Kurma Çabaları ve Askerin Rolü

1995 seçimlerinden sonra hükümet kurma çabaları sonuçsuz kalıyor. Erbakan'ın ANAP ile koalisyon kurma girişimi ve Mesut Yılmaz'ın tutumu anlatılıyor. Genelkurmay Başkanı'nın Meclis Başkanı'na yaptığı telefon görüşmesi ve askerin siyasete müdahalesi, dönemin siyasi atmosferini yansıtıyor.

Anayol Hükümeti ve Refah'ın Muhalefeti

Mesut Yılmaz'ın ANAP ve DSP ile kurduğu koalisyon hükümeti, uzun ömürlü olmuyor. Refah Partisi'nin muhalefeti ve Çiller ile Yılmaz arasındaki gerilim, hükümeti zor durumda bırakıyor. Refah'ın yolsuzluk dosyalarını gündeme getirmesi ve Anayasa Mahkemesi'nin kararları, hükümetin sonunu hazırlıyor.

28 Şubat Süreci ve MGK Kararları

28 Şubat Milli Güvenlik Kurulu toplantısı ve alınan kararlar, Türkiye'yi yeni bir döneme sokuyor. Askerin siyasete müdahalesi ve laiklik vurgusu, Refah Partisi'ni hedef alıyor. 8 yıllık kesintisiz eğitim ve diğer kararlar, toplumda büyük tartışma yaratıyor.

MGK Kararları ve Sincan'da Tanklar

MGK kararlarının ardından Sincan'da tankların yürütülmesi, askerin hükümete verdiği bir mesaj olarak algılanıyor. Çevik Bir'in "demokrasiye balans ayarı yaptık" açıklaması, tepkilere neden oluyor. Refahlı belediye başkanının görevden alınması ve İran büyükelçisinin Türkiye'den ayrılması, gerilimi tırmandırıyor.

Hasan Mezarcı ve Refah'a Yönelik Baskılar

Hasan Mezarcı'nın açıklamaları ve Refah Partisi'ne yönelik baskılar artıyor. Erbakan'ın Kaddafi ile görüşmesi ve İslam ortak pazarı projesi, laik kesimde endişe yaratıyor. Türban meselesi ve Cuma namazlarının protesto gösterilerine dönüşmesi, gerilimi daha da artırıyor.

Erbakan'ın İftar Yemeği ve Susurluk Skandalı

Erbakan'ın Başbakanlık Konutu'nda tarikat liderlerine iftar yemeği vermesi, büyük tepki çekiyor. Susurluk Skandalı'nın patlak vermesi ve devlet-mafya ilişkilerinin ortaya çıkması, Türkiye'yi sarsıyor.

Susurluk Skandalı ve Devletin Karanlık Yüzü

Susurluk kazası ve devlet-mafya ilişkilerinin ortaya çıkması, Türkiye'nin karanlık yüzünü gözler önüne seriyor. Mehmet Ağar'ın istifası ve Susurluk Araştırma Komisyonu'nun çalışmaları anlatılıyor.

Susurluk Skandalı: Soruşturma ve Engellemeler

Susurluk Araştırma Komisyonu'nun çalışmalarına engeller çıkarılıyor ve JİTEM'le ilgili bilgi verilmiyor. Doğu Ergil'in Güneydoğu raporu ve Kürt sorunuyla ilgili tespitleri, devlet tarafından engelleniyor.

Gazi Olayları ve Faili Meçhul Cinayetler

Gazi olayları ve faili meçhul cinayetler, Türkiye'nin karanlık geçmişini yansıtıyor. Kürt siyasetçilere yönelik suikastlar ve insan hakları ihlalleri anlatılıyor. Cumartesi Anneleri'nin eylemleri ve devletin sessizliği, vicdanları yaralıyor.

Refah'ın Kapatılması ve Erdoğan'ın Yükselişi

Refah Partisi'nin kapatılması ve Erdoğan'ın okuduğu şiir nedeniyle hapse girmesi, siyasi yasaklı olmasına neden oluyor. Yenilikçilerin Saadet Partisi'ne gitmemesi ve AK Parti'nin kuruluşu, Türkiye'nin yeni bir döneme girdiğinin işareti oluyor.

AK Parti'nin Kuruluşu ve Avrupa Birliği Hedefi

AK Parti'nin kuruluşu ve Avrupa Birliği'ne uyum yasaları, Türkiye'nin batılılaşma çabalarını simgeliyor. Erdoğan'ın geçmişteki söylemleri ve AK Parti'nin yeni politikaları sorgulanıyor.

Ekonomik Kriz ve Siyasi Çalkantılar

Ekonomik krizin derinleşmesi ve Ecevit'in hastalığı, koalisyon hükümetini zor durumda bırakıyor. MHP'nin erken seçim çağrısı ve hükümetin düşmesi, Türkiye'yi yeni bir seçime sürüklüyor.

Öcalan'ın Yakalanması ve Seçim Sonuçları

Öcalan'ın yakalanması ve Türkiye'ye getirilmesi, Ecevit'in popülaritesini artırıyor. 18 Nisan seçimlerinde DSP birinci parti oluyor, ancak koalisyon ortakları meclis dışında kalıyor.

Merve Kavakçı Krizi ve Fazilet Partisi'nin Kapatılması

Merve Kavakçı'nın türbanla meclise girmesi ve yaşanan kriz, Fazilet Partisi'nin kapatılmasına neden oluyor. Anayasa Mahkemesi'nin kararı ve siyasi yasaklar, Türkiye'nin siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası oluyor.

Hizbullah Cinayetleri ve Devletin Rolü

Hizbullah örgütünün cinayetleri ve devletin bu cinayetlere göz yumduğu iddiaları gündeme geliyor. Domuz bağı yöntemiyle işlenen cinayetler ve örgütün vahşeti, Türkiye'yi derinden sarsıyor.

Sezer'in Cumhurbaşkanlığı ve Ekonomik Kriz

Ahmet Necdet Sezer'in cumhurbaşkanı seçilmesi ve Ecevit ile yaşadığı anlaşmazlık, ekonomik krizi tetikliyor. Kemal Derviş'in göreve getirilmesi ve IMF ile yapılan anlaşmalar, ekonomiyi düzeltme çabalarını simgeliyor.

28 Şubat'ın Mirası ve AK Parti'nin Yükselişi

Fazilet Partisi'nin kapatılması ve AK Parti'nin kuruluşu, Türkiye'nin siyasi tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı oluyor. Erdoğan'ın siyasi yasağının kalkması ve AK Parti'nin seçim zaferi, 28 Şubat sürecinin etkilerini tersine çeviriyor.

Sonuç: 28 Şubat'ın Ardından Yeni Bir Türkiye

28 Şubat sürecinin Türkiye'de yarattığı değişimler ve sonuçları değerlendiriliyor. Askerin siyasete müdahalesi ve laiklik vurgusu, toplumda derin izler bırakıyor. AK Parti'nin iktidara gelmesi ve Türkiye'nin yeni bir yöne doğru ilerlemesi, 28 Şubat'ın beklenmedik sonuçları olarak tarihe geçiyor.

Summarize any YouTube video in seconds

Get summaries like this one for any video, in your language, with the free Summ app.

Download on the Apple Store
Get it on Google Play

Transkript

YouTube Transcript Generator

0:00 bir [Müzik] ara Alo sevgili seyirciler size yıllardır Türkiye'nin yakın tarihini son 65 yılında yaşananları anlatıyorum hatırlayın 27 Mayıs darbesi Demirkırat

0:45 belgeseli 12mart 12 Eylül darbeleri ve özallı yıllar bu belgeselin adı sondarbe 28şubat Bence Türk demokrasinin en önemli yol kazalarından biri 100 bu dolayı Türkiye'nin ekseni değiştirdi asker balon Sayarı yapayım derken laik Cumhuriyet kavramının kabuğunu kırdı [Alkış] ordunuzu düşman

1:33 dizimiz Özal'ın ani ölümüyle başlıyor sevgili seyirciler ve ardından o dönemin iki aktörü sahne alıyor biri siyasal İslam ve İslam adına terör saçan izbul Ah diğeri de ikincisi de PKK terörü Bunlar beraberinde Türk toplumuna iki önemli soruyu getirdi laiklik elden mi gidiyor ülke bölünüyor mu 1992'den itibaren Allah bize bu soruları sorduran arka arkaya gelen o korkunç suyu kaslardır mı susadın ani ölümünden önce Türkiye bir

2:19 dizi karanlık cinayeti suikasta sarsılmıştır kısacık bir zaman dilimine sıran olaylar öylesine hızlı öylesine önemliydi ki sonraki on yıla damgasını vurdu terör çift başlı bir canavara dönüşmüştür bir yanda PKK asker sivil demeden saldırılarını sürdürüyor adeta Güneydoğu'da gecelerin hakim olduğunuzu terörün diğer ucunda ise İslamcı terör örgütleri vardı o 90'lı yılların başından itibaren ilk kez İslami terör adı verilen bir bela ile karşılaşılmıştır İslami terörün hedefinde Atatürkçü kimlikleriyle tanınan ünlü isimler vardır

3:05 bir Atatürkçü Düşünce Derneği kurucusu Profesör Dr Muammer Aksoy ya Hürriyet gazetesi genel yayın yönetmeni Çetin em2000 ile ilgili araştırmalarıyla tanınan Turan Dursun ve evine yollanan bir kitaptaki patlayıcıyla yaşamını yitiren İlahiyat Fakültesi eski dekanı Bahriye Üçok abone ol Ama hiçbiri roketle saldırıya uğrayan ve canını zor kurtaran jak kamhi kadar şanslı değildi Türkiye'yi sarsan asıl patlama ise sakıncalı piyade Cumhuriyet Gazetesi yazarı Uğur Mumcu'nun Evinin önünden

3:52 geldi I [Müzik] like Cumhuriyeti savunan Aydınlar tek tek öldürülüyordu çünkü İstersen bu cinayetlerin hiçbirinin ha abone ol ve siyasi cinayeti sonucu olduğu gibi mutlaka çözülecektir kanı yerde kalmaz namus borcudur sözleriyle yaklaştılar ve Hani Demir elinden o dönemi başbakanıydı

4:43 İçişleri Bakanı İsmet Sezgin di ardından Başbakan yardımcısıydı hepsi namus borcu sözü verdiler cenazede olay yerine geldiklerinde hepsi ama makinamız borçlarını yerine geçer mi [Müzik] abone ol en büyük altın güvenliğini sağlamak Dökümü kendi bireyli Aydın'ın altını güvenliğini Umut tehdit eden Osman önceden tespit edemeyen

5:28 [Müzik] bir altyapı eksikliği varsa suçlusu siyaset Çünkü bal köpüğü yapmalıyız muhtarlarımıza He macera Eyvallah olmak istiyorum bir gün sesimiz hepinizin kulaklarında yandı aldım unutma bizi özgür rüyalanmış bir komşu çiçek gibiyiz şimdi o [Müzik] [Alkış] Ne [Müzik] oldu failleri bulunamayan yakalanamayan

6:16 bütün bu ölümlerin cinayetlerin arkasında Acaba kim vardı ve geçmişi biliniyordu ne de faaliyetleri bu İslami terör örgütleri şimdi Nereden çıkmıştı bütün Bu soruların yanıtı bilirsiniz hem terör açısından hem iktisadi durum açısından hem toplumun gerginliği gerilimi açısından 1990'ların Türkiye'si 90'lı yılların ortalarından Türkiye'si gerçekten çok ciddi olumsuzluklar sergilemek leydim O çok süratli uçak önce bir patlamam olduğunu duydu pilotlarda Bir Percy zor olmuştu şurada

7:04 çakıldı çakınca patlama oldu yani Özal'ın ölümünden Tam iki ay önce bir askeri uçak ülke gündemine adeta bomba gibi düşünür Bu kez ölen genelkurmay'ın tepesinden bir asker Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Eşref Bitlis'in bu haftaki vermez ilave sayfasında gördüm Türkeş'in ölümünün bir kaza mı yoksa suikast bir olduğu uzun süre tartışılacaktır Sen sevgiler Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Eşref Bitlis'i taşıyan uçak bugün Ankara'da zorunlu iniş yaparken infilak etti Bitlis ve beraberindeki 4 subayı şehidi bugün için hala Eşref Bitlis'in ölümü şaibeli

7:51 dönemin Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş dosyayı hemen kapatıyor olay yerine ilk gelen de Cem Ersever yani meşhur jitem'in kurucularından ve daha sonra öldürülen kişilerden Evet şimdi hanıma Başbakan başka Ondan hep giriyorum Başbakan Başbakan sen olmadan [Alkış] bütün bunlar yaşanırken iktidarda Süleyman Demirel başbakanlığında ki de yt seyahate hükümeti vardır sahip olun bunları sorulacak ülkenin doğusu adeta kan gördü Türkiye

8:38 bir yandan terörle boşuyor bir yandan da ekonomik krizde enflasyonda başa çıkmaya çabalıyordu 251a bak öksürük yüzünü ver ve köylünün gübresine 4 trilyon Sivas yok 14 milyon 17 Nisan 1993 günü Türkiye bir başka haberle sarsıldı hiç beklenmedik bir gelişmeydi bu tüm dengeler bir anda değişiverdi haber devletin zirvesine ulaştığı sırada Başbakan Demirel Aydın o halka hitap ediyordu Allah'ın inayetiyle büyükşehirlerde hemen hemen bu terör çılgınlığı bitmiştir ufak tefek şeyler olur ama bu çılgınlığı yapanların hepsi anasından doğduğuna pişman edilerek

9:24 geliyor ve gerisinde seni dönecekler Aydın meydanında konuşurken Ne konuşmamı yarısında kullanma birisi geldi fısıldadı dedi ki sen Özal MP3 [Müzik] E tabii bütün gökkubbe başıma görüştü Evet arkadaşlar bu da konuşalım Cumhurbaşkanımız mahallede bütün çabalara rağmen kurtulamamıştır Genelkurmay Başkanı Kuvvet Komutanları Semra hanıma geldi ve bundan sonra sayın cumhurbaşkanı bize aittir

10:11 derecesini Biz kaldıracağız Onun için cenaze ile ilgili hazırlıklara başlandı şuan akbaş'a galiba 5 doktoru acı Tepedeki kalp profesörleri de daha iyi olur bir odaya topladı ve onlar bir metin Hazırlıklar bitti okudum Özal'ın ölüm haberini Şam'da bir taksi içinde radyodan öğrenen beş kişi ise adeta şok oldu Zira onları Şam'a yollayan Özal'ın Ta kendisiydi Bu gayrıresmi gezinin Biricik şahidi de yine özal'dan başkası değildi Aşık Ziya PKK Mart ayında 15 nisana kadar sürecek tek taraflı bir Ateşkes

10:57 ilan etmiştir Özal bu sürenin uzatılmasını istiyordu olunca istikrarsız tepki vekillerden oluşan bir heyeti Öcalan'la görüşmeleri için ve ateşkesin devam etmesi için gizlice Şam'a göndermişti göz alt tarafına gönderilmiş izle ve bizi göndermiş hattata bizi karşılayan şaman Neyimize kendi biliyor musun enteresan gelecek Türkiye büyükelçiliğinin şal Lucky Türkiye büyükelçiliğinin ikinci adamı diyen siyasi taşır duydu yani biz resmini ettik Asıl şimdi onun ölümüyle artık kayıtlara bile geçmeyecek olan bu elçilik misyonunu yerine suçlamalar alacak bir kimselere kendilerini anlatamayacak lar

11:45 o Özal bizimle görüştü Şam'a Ateşkes için bir grup milletvekili ile birlikte Şam'a gittik yani Bu diyet ve biz risk alarak gitti tabi bir Ateşkes bağırdı süre dolmak üzereydi gidin bunu uzatın Öcalan gelen vekillere Özal'ın öldürülmüş olabileceğini söyledi Bu rivayet Sonraki günlerde de çok gündeme gelecek ve tartışılacak bazı tuşla Kızaran Bu kışın da memnun olmadı arkadaşlar çözümünün ve büyük ihtimalle özel öldürüldü dedi çok güzeldi ile Selamlar dan canlandı muhabbet çabucak kimileri için alışmak zaman alsa da

12:31 Çankaya çıktıktan sonra muhalefetle hatta kurucusu olduğu an atla kavgaya tutuşsa da Özal sıcak bir insandı bizden Aileden biri gibiydi [Alkış] Bak her taraf üzere imal etme özgürlüğü Düşünce ve düşünceyi ifade özgürlüğü din ve vicdan özgürlüğü ve serbest teşebbüs Yani serbest pazar ekonomisi [Müzik]

13:17 [Müzik] ve işte şimdi her yeri acısıyla tatlısıyla geçen koca bir ömrün ardından onu vuruyordu Turgut Özal Bu ülkenin eski çağ dışı ekonomik yapısını kıran insandı Türkiye'yi bir iki yıl gibi kısa bir sürede canlandırır verdi kavramları değiştirdi Hadi tabi Devrim yaptı Türkiye'ye Çağ'a yakalattı onunla birlikte bir döneminin kapanacağı 5 belliydi Peki özal'dan sonra köşke kim çıkacak tıbbi en önde gelen aday Tabii ki Başbakan değil ördüm [Müzik]

14:06 [Alkış] süre Başbakanlık yapmış bir kişi var tecrübesi var Artık onun hakkıydı benim kanadıkça 10 36 16 çayı Demirel'in Hakkı yapıyor boş kaldı Ben halka ona teslim ettim [Müzik] Özal'ın ölüm haberinin Aydın'a ulaştığı andan itibaren İşte bu fikir şekillenmeye başladı Arkadaşlar lütfen tabi Sayın Demirel'in Cumhurbaşkanı olmak Fikri her saat her gün daha belirgin

14:53 hale gelmeye başladı burnunuzu [Müzik] Salı günü sabahleyin sizin Kemal'in olarak Cumhurbaşkanlığına adaylığını koyuyoruz o [Müzik] ne düşünüyorsunuz iddiaları ortaya atmıyor ipr atılıyordu yorgundu Ben CBF faydalı da olabilirim düşüncesiyle o birikimiyle Çankaya fırsatı kaçırmak istemedik

15:39 [Alkış] böyle Türkiye'ye doğru Cumhur [Müzik] [Alkış] Çankaya'nın farklı bir cazibesi vardır yetkisi azdır ancak Cumhurbaşkanlığı başka bir şeydir kaderin cilvesine bakın İki Darbe atlatmış darbe dönemlerinde asker tarafından yasaklanmış bir lider şimdi devletin tepesine çıkıyor Silahlı kuvvetlerin başkomutanı oluyordu yok Ancak Tabii iş bu kadarla da bitmiyor dengeler bir defa

16:25 değişti ya şimdi demirel'den boşalan yere yani diyete liderliğine Kim gelecekti defa liderliğini kapan Başbakan koltuğuna oturacak tıbu büyük yarış hemen başladı arkadaşlar Bayramdan sonra gideceğim en başta gelen aday meclis başkanı Hüsamettin Cindoruk to ve filmlerde onu istiyordu bundan daha normal bir şey olamazdı ki icin dorukta durumdan Emin Adalet Partisi geleneğinin Biricik

17:11 lideri olan Demirel'in kapısını çaldı icazet istedi ancak aldığı yanıt şaşırtıcıydı ki bana sen dedi Ben iş başka arkadaşlar bana çok inanmadılar Benim bu işten Kaçmak da olduğumu düşünmen Vazgeçti mi görüyorum onlar da gitmişler Bir yere sayı Demirel demiş ki geldi hem de onu her kendin karar ver gibi bir şey söyledim dün geldin ki o seni serbest bırakmıyor Allah'ım ve acaba yanlış mı anladım dur bir daha gittim sayılır böyle dedi çok doğruydu kime ne söylesem kapı da konuşuyor onlara diyemezdim ki ben böyle düşünüyorum ama ben sana Samimiyetimle söylüyorum diye adam fikrim budur ederim Çok baskı var ne yapayım sen dedi bir yurt dışında bir

17:57 yere kaçtı beni Legends oraya yeşil ışık yakmıştı seçime karışmayacağım söyledi ama yine de Çin doğru başbakanlığını istemedi Parti kendilerini seçmeli ydi Cindoruk liderinin isteğini yerine getirdi ve Rodos Adası'na gitti bu süreç hemen hızlanmıştı en güçlü adayın yani cindoruğun yarıştan çekilmesiyle birlikte adaylar birden bire çoğaldı verdi bir yanda Köksal Toptan Diğer yanda anahtar kopyalama Parti belgesinin henüz tanımadığı Bedrettin Dalan vardı üçüncü Ada ise aslında o güne dek Hiç hesapta olmayan bir isimdi artık e gireli daha

18:44 üç yıl olmuştu hiç kimse merdivenleri Bu kadar çabuk çıkacağınıza tahmin etmiyordu seni insanın içinden de istek geliyor da Her şey hayırlısı olsun her şeyin hayırlısı olsun abartılı falan her şeyin hayırlısı olsun Bayramdan sonra açıklayacağım bayramda kimsenin adaylığı parti içinde heyecan yaratmıştı ancak Heyecanın kaynağı biraz garipti Zira henüz partililer tarafından yeterince Tanınmıyor duydu liyakatı ve programından çok cinsiyetiyle umut oluvermişti sen niye bizi bunu istedik ben şöyle düşündüm yani bir kadın imajı dır Bir kadın Türkiye'den bir Müslüman ülkede

19:29 bir kadının iyi eğitim görmüş bir kadın profesörlük ünvanını kazanmış ekonomi profesörü var kazanmış bir kadını Türkiye Cumhuriyeti'nde başbakanı olması Türkiye'nin İmajını değiştirecek etkileyecek dış dünyasında Eken izin belli bir eğitimi de olduğuna göre b o da önemli değil düşündüm benim Çünkü özenti miydi bilmiyorum ama bir Atatürk türkiye'sinde bir kadın başbakan ve Yani benimsenen bir uslu benim için inşallah Biz hayırlısıyla alacağız ve doğru yol Partisi'ne atar kaldıracağız Bu da iddialıyız uyanmak zor oluyor benim

20:15 için fark adaşlar ülkede bir hanım bu yazının cumhurbaşkanı ve Yavuz Başbakan oluşunun demokrasi için demokrasi hareketi ve tarihi için önemli bir olay olduğu kan altındaydı Ben de öyle düşünüyordum [Müzik] medyanın tavrı oğlumu tarihlerde çok ilginç tipi gazeteler leydinin topuk sesleri manşetleriyle çıkıyordu o zaman bir tek özel televizyon vardı televizyon sürekli Sayın Çiller'in programlarını yayınlıyor idi Bu [Müzik] bir aday daha vardır O da partilerin

21:01 yıllardır tanıdığı abi dediği İsmet Sezgin bir yere gideceğine 21. yüzyılın yapacağını olan inancınla zorundadır daha öyle ben Saydım ve bunu söyledim yapıyorsun Evet Ee bizim kongremiz Eğer serbest bırakılırsa sayın içişleri seçer benim üzerime aldığım bilgi bu bana gelen arkadaşlar Eğer sen olmazsa meclis ileri seçeceğiz dediler bana o inanmadı ona bizim kontrolümüz dedi kadın üye seçecek henüz formasyonda değil bir kadının doktorluk var gene başka olacak bulmuyorum öbür aksanı yorum Yoksa da İsmet Sezgin düşünüyordu belki açıktan bunu söylemedik mi kuliste

21:49 Girmedi ama yakınlarına söylemiş olduğunu duydum sonra [Alkış] daha ilerilere daha yukarılara çıkarmak için daha çok çalışacağız kalan Demirel'in işaretiyle İsmet Sezgin de yine çekilince kongre bu sonra üç aday girdi zengin bir köşesinde Tansu Çiller vardı kimi gazete yazarlarına göre sarışın

22:35 güzel kadındı hem ekonomi biliyor Hem iyi İngilizce konuşuyor herkes de dost geçiyordu daha ne olsundu ki şimdi de siyaset arenasında değişim Rüzgarları estirecek Tea diğer köşelerde ise İsmet Sezgin ve Köksal Toptan gardını almış bekliyorlar genciyle kadınıyla bu değil de beklemek Nerede bu değil bebekleri Tansu Çiller İlk turda seçilemedi ama diğer iki adaydan çok daha fazla oy aldım bu topuk seslerini duyan teslim bayrağını çekiyordu

23:24 on koşullar içerisinde en iyi olduğuna inanıyorum ve kongre üyelerine alamayacaklarını görenlerde Tansu çiller'e katıldı ve sürpriz aday kırata Bildik Demirel'e rağmen seçilmişti gün artık birlikteydi gel Dereye Dereye yemin hür iradesinin tecellisine beraberce verdik Sezgin abi biz Köksal Toptan kardeşimiz hem de bekle biz birini

24:13 soracağım Sen de böyle cana yakın bir profesör bir -300 saçı bir arkadaşımız da yani bir şeyimizi sevdiğimiz bana hizmet Amin diyen Ben ona Tansu dediğim bir arkadaşımızı kabileye Beraber girdik kabin iyi girdiğimizde yani onu abi ilk yaptım ve hepa13 yapmaya devam ettim Bazı sıkıntılar içerisinde olduğumuz dönemlerde kendisinin bir takım üzüntülerin olduğu bir dönemde Ben hep o ya öyle ona değil yapmaya çalıştım [Alkış]

25:02 ekonomi profesörü iken 1990 kasımında ve yt üyesi olduğunda partivitrini süsleyici düşünülen Tansu Çiller Çetinceviz çıkmıştı Bir yıl geçmeden genel başkan yardımcısı ol ve genel seçimleri öncesinde Parti'nin ekonomi programını açıklarken de herkese Ev ve araba vaat etmiştir gazeteyi açtım iki Anahtar vadetti nerede vadetti işte oradaki bir müteahhitin üstü açılabilen bir Mercedes'in içerisinde emanet davranış orada seçim propagandasına çıkıyor iki anahtar vardır diyor bu günlerde Sayın Demirel'e sordum da bir daha haber yok

25:47 Çiller'in partiye Girdikten üç yıl sonra genel başkanlığa yükselmesi siyasetteki bütün dengeleri değiştirir verdi Asıl sorun ise başka yerde çıktı bu [Müzik] koalisyonun diğer ortağı olan Erdal gününü Çiller ile yola devam etmek istemiyordu [Alkış] siyaset ve mi Evet kültürüyle bir türlü Yıldızı Barış ama mıştı siyaseti tümüyle bırakmak istiyorum muhalefet olarak gördünüz ama geldim verdim o başka ama şimdi en iyisi İnönü siyaseti bırakıp koltuğunu bırak

26:34 karayalçın'a terk etmesiyle ve engeller bir kez daha değişmezdi [Müzik] [Alkış] [Müzik] [Alkış] ancak Çiller seyahatinin yeni genel başkanı karayalçın'ın koalisyonu sürdürme kararıyla derin bir nefes aldı sevgili seyirciler Şirinler'in kurduğu hükümet Daha güvenoyu almadan öyle bir olay yaşandı ki Cumhuriyet tarihinin en kara lekelerinden biri olarak anıldı da hala da alıyor öyle bir katliamdaki kimler nasıl anlamış devlet nasıl böylesine Gaflet ve delalet içine düşmüş Anlaşılamadı öyle bir kıyamda ki siyasi İslam ve saygı ve kuşkuların Miladı olarak anıldı ve hala böyle bilmiyor

27:21 şimdi sizi tarihin o en sıcak Temmuzun a götürmek istiyorum İki Temmuz 1992'de Sivas Madımak Oteli'ne o [Müzik] Bu proje [Müzik] Sivas'ta Pir Sultan Abdal şenlikleri için Aydınlar sanatçılar Alevi kanaat

28:07 önderleri buluşmuştur paneller konserler imza günleriyle Pir Sultan Abdal'ı alıyorlardı [Müzik] ancak etrafta öyle bir hava vardı ki sanki birileri Alevilere bir ders vermek hadlerini bildirmek istiyordu hayatını mücadelesini ve kalemini eleştiri üzerine Kuran rüzgara karşı yürüyen Pir Sultan'ın savunduğu değerlerin mirasçısı da bir yazar Aziz Nesin de o gün Sivas'a geldi bu [Müzik] aziz yeşil kısa süre önce Salman rutin şeytan ayetleri kitabının Türk okulu ile

28:54 buluşmasını sağlamıştı kitap İslam dünyasında Kıyametler koparmış bu meyve uyuştu için ölüm fetvası vermiştir İşte bu nedenle Aziz Nesin'in Sivas'a girişi kentteki Radikal islamcıları ziyadesiyle rahatsız etmişti [Müzik] şenlik öncesinde Sivas'ta hava gergindi konuklar gelmeden önce Sivas'taki Radikal İslamcı basın son derece kışkırtıcı haberler yayınlamaya başlamıştı bu belediye hicret kurucusu altında bir koşu düzenliyor atlet kılığında kente

29:40 yüzlerce militan getiriliyor Yurtlar okullar tatil olmasına karşın dolu belediye çermikleri dolu o Müslüman halkımıza diyebilir yayınlanıyor bu bildiride şeytan ayaklarını değil değil diyor ve halkımız cihada çağırıyor o bildiriyi sırasını yerel gazeteleri birinci sayfalarından tam fotokopi yapıp da çoğaltır gibi basıyorlar [Müzik] bir gün etkinliğimizi konu eden haberler manşetlerden sür manşetlerden yayınlanıyor Müslüman Mahallesi'nde

30:26 salyangoz sattılar temizliyor Sivas'ta ne yapılmak isteniyor dönüyor Aziz Nesin yine kin kustu deniliyor 28 yıldır Pir Sultan Abdal şenlikleri Banaz köyünde kutlanır bana Köyü bir dudakların Köyü Ortaklar bu burada Sayın Vali Ahmet Kara bir gibi de bunu şehir içine aldı almıştı aldığımız benimle çok iyi bir irtibat olmadı Ve bunu bir günlük şeyi de bir hafta yaymış Kültür Bakanlığı ile beraber şimdi ve bir yalnız nesil davet etmiş benim hiç haberim olmadı böyle bir

31:11 hazırlıkta ve bir heykelle oraya o heykele mesela oldu ama esas Sivas'ta benim kanaatim tepki o zaman Aziz nasıl oldu [Müzik] kendin onur konuğu Aziz Nesin ve kitaplarını imzalıyor du birden yanına Bir Haber Ajansı muhabiri ve kameramanı geldi soruları ile aziz nesini

31:57 sıkıştırmaya ve falimpir selman düştüğünün yazdığı kitapta Peygamber Efendimiz'in zevcelerini dil uzatma var Yani bu bunun nasıl tartışmacı mi olabilir ki onaylamıyorum takip et ve bu arada çevrede toplananlar yazarak Küfür etmeye başladılar bunu Allah söylemiş biraz Hayır neden [Müzik] neden saldırıyor düşeceğim duyuyorum Aziz Nesin'in korumaları ortamda da gelmesin diye ünlü yazarı hemen Madımak Oteli'ne götürdüler [Müzik] işin tadı kaçtı vermişti Sivas sokaklarında küçük küçük gruplar

32:42 toplanmış sloganlarla Aziz nesini ve Alevileri protesto etmeye başlamıştır Bu da [Müzik] gitti ateşlenmiş Tea artık Sivas sokaklarında fısıltı gazetesi dinin elden gittiğini Aziz Nesin'in müslümanlara hakaret ettiğini geliyordu [Alkış] Ancak asıl protestocu Grup henüz Madımak Oteli önünde toplanmıştı Zira Kültür

33:27 Merkezi'nde Arif Sağ'ın bir dinletisi olacaktır bin 500 kişi bu konseri dinlemek için salon daydı birden Kültür Merkezi önünde biriken Grup salona taşlar atmaya başlıyor bu [Müzik] bu merkezinin önünde yoğunlaştı lari Nitekim orada çatışmaların olduğunu kavgaların çıktığını sergi kitap sergilerinin dağıtıldığını kitap satan arkadaşların kafalarının parçalandığını Kültür Merkezi'nin camlarının kırıldığını içeride Arif Sağ'ın denetimi dinlenmek üzere 1500 kişinin Çoluk çocuk kız erkek yaşlı insanların olduğunu onların panik ve Çığlık içerisinde halde

34:12 olduklarını Kültür Merkezi içerisindeki gençlerin masaları giriş kapılarına da yazdıklarını dışarıdaki saldırganların içeriye girmesine engel olduklarını öğrendik önceleri u pratikte edenlerin sayısı gösterilere katılanların sayısı çok az sadece emniyetin dağıtıp olaylar kapatacağım miktarda ama bir türlü da almıyor Ve gittikçe bu işte Kültür Merkezi'nden Sivas 4 yıla kadar kalabalık sloganlar ata ata ata Aziz Nesin aleyhtarı sloganlar Ata Kültür Merkezi oraya kadar gidiyor ve en

34:59 son ya Aziz nesini arayıp duruyorsunuz galiba Aziz Nesin şu otelde diye birileri fısıldıyor kalabalığa [Müzik] durum giderek gerginleşir Ordu militanlar otelin önünde toplanmış sloganlar atmaya başlamıştı atılan sloganlarda artık Aziz nesini açmış devlete ve rejime uzanmıştı Bu arada belediye başkanının konuştuğunu duyduk temel karamollaoğlu söyle başladı bu Müslüman kardeşlerim kazanın mübarek olsun bu söz arka onu dinleyen binlerce insanı yeniden kalana getirdi bu metekim

35:46 Şunları da söyledi Bu heykel gidecek ki Sultan heykeli olduğu iddia edilen deccale kaldırılacak bu şenlikleri iptal edilecek ve kendi Bu nedenle gelmiş olan insanlar kendi terk edişi kendinden geçen bu grup cuma namazından çıkanların da katılması ile iyice kalabalıklaştı Oteli Taşlamaya başladı içerdekiler yükselttiklerini kuruyorlardı otele yağmur gibi taş yağıyordu ama nasıl olsa olaylar bastırılır sanıyorlardı İşte o arada Aziz Nesin Ankara'yı aradı bakın Cadı Sayın inönü'yü dışarıdan

36:35 gelen slogan seslerini ve camlarda patlayan taşların kırılan camların seslerini istiyor olmalısınız bizi kurtarın o aldığı yanıkta oydu ki hiç merak etmeyin Aziz Bey gerekli Tedbiri aldık [Müzik] [Müzik] [Alkış] [Müzik] otelde Kiler artık her anrinch edilebilecekleri kaygısıyla kendilerini savunmaya karar verdiler fazla bir hemen

37:21 bir yer hayırlı ay anlattılar ve oraya oturttuk ben de kapıda nöbetçi durumuna geldim Herhangi bir şey olursa sizin gibi gençlerimiz hemen lobinin üstünde sandalyelerin kırarak ayaklarını sopa gibi ya Başka silahımız yoktu yani gelecek olan ya sopayla müdahale edilecek diye gençler aşağıda bir barikat oluşturdular öyle yukarıda da işte biz Laz kendimiz ya herkes bir şeyler yapmak istiyor saatler geçtikçe morali bozuluyor Benim de çok hüzünlendiren alsın dizisindeki elbise askısı ydı sopayı evi

38:09 sattı öyle bir bekleyişle onlar hep aynı kalktı ve elbise askısı gözü kimse beni kolay kolay iyice demez elindeki evli saat kısmı gösteriyordu orada uzun bu çok sakin uzun bir bekleyiş olduğun için [Müzik] tam o sırada rehinelerin Biricik umudu olan at mı geldi artık kurtulduk dediler Ne de olsa askerinin biyolojisi siyaseti olmazdı

39:00 Komutanlığı bir kişinin konuştuğunu görüyoruz ve koşulları bilmiyoruz askerler orada bırakıyor komutan arabasını biliyoruz Ve çekip gidiyor ve çekip gidiyor [Müzik] Kısa bir süre sonra katliamın Rengi de gerçekten belli oldu otelde Kiler canlı canlı ya kalacaklardı Ne olacak böyle Allah'ım senin atacağım içeride Ben de öyle bir şey ki nereden boşluğunda canavar dili gibi

39:45 döne döne döne simsiyah içerisindeki kırmızılıklar mı Birlikte yükseliyor büyük bir gürültüyle birlikte yükseliyor insanların çığlıkları birbirine karışıyor Herkes birbirine çarpıyor kimlere gideceğini bilmiyor artık Madımak Oteli'nde Can Pazarı vardı herkes canını kurtarmaya çalışıyorum 80 [Müzik] ve değişir yaşını aşmış ya ol ki Vardan kalp ameliyat olmuş ağır hareket eden

40:32 bir yapısı var ona mutlaka benim destek vermem gerekiyordu elinden tuttum böyle tam merdiven başına geldik aşağı inenlerin büyük bir çığlıkla yukarıya tekrar akıllı dişleri hemen bizim onları not aşkın gelişlerin ayak altında kalmamak için Azra belli tekrar çıktığımız odaya geldik yapıyorduk o Çığlık sesleri belki 3-5 dakika sürdü ve sessizliğe gömüldü yaşamaz Bu yan günlerinde her gün yeniden önlemek abi çıkarsak yan odaya geçersek belki

41:18 kurtulur istedim bu durmayalım dedi elimi kapı koluna at bu Elim yandı Çünkü artık o aşamaya gelmiş hırkam vardı hırkamı kafama saatim kolunu eldiven gibi yaptın Aziz abinin elinden tuttuğun o da kendi Hırkasını başına geçirdi ve kapıyı açar açmaz müthiş bir sıcaklık Duman ve alev temize hemen aldı sazı çok sevindim yazılabilecek

42:03 [Alkış] İmdat çığlığı atmaya başladım Bizi gören birileri Efendim çatıya çıkın diyor çatıya çıkma şansımız yoktur içeri yanıyor [Müzik] bu işte Tam bu sırada otelin bitişiğindeki binanın apartman boşluğu keşfettiler apartman boşluğuna atlayanlar canını kurtarabilecek Tea ancak gözü dönmüş Bir insanlarda orada bekliyorlardı Biz içeri almadılar sopalarla ettiler tekrar bu sonra biri yaşlı bir adam geldi ve çıkartacağız sonra öğrendim ki o Büyük Birlik Partisi İzmit başka mıymış

42:53 tabi doğruladı afişlerde falan anladık Biz Büyük Birlik Partisi orası Aziz'in o kadar şanslı değildir Nihayet otele yaklaştırılan itfaiye aracından aşağı doğru inerken görevi onların hayatını kurtarmak olan itfaiye görevlisi nesini bileğimden tuttu gibi aşağı [Müzik] başladı böyle açıldı üç tane daha itfaiye görevlisi Allah yarattı demeden yumruklama ya başladılar nasıl vuruyorlar [Müzik]

43:38 Tam o sırada bir Komiser çıkageldi Aziz Nesin'in Lig ve annesini tek başına İşte o konser 17 bu nesini aldığı gibi bir polis arabasına bindirdi ve kalabalığı yararak hastaneye gidiyor mu [Müzik] [Kahkaha] [Müzik] [Müzik]

44:29 Allah askerimizi kurtarmadı polis de bizim kurtarmadı kurtarabilir lerdi havaya ateş açmak yeterdi ses bombası ses bombası atmak yeterli göz yaşartıcı bomba atmak yeterli bir helikopterin yukarıda dolanmasıyla sevdiği hikayenin tazyikli suyu yeterli o kitleyi dağıtmak için devletin elinde ateşe başvurmadan başvurabileceği onlarca araç ve olarak var da bunlar hiç birini kullanmak lazım [Müzik] [Müzik] ya devletin göz yumduğu Belki

45:17 kanıtlanamaz bir iddia etti ama ihmal ve gaflet kayıtlara geçen bir sattamoğlu u01 itibariyle sorguluyoruz toplam ölü sayısı 35 ve kimlikleri belirlenen ölü sayısı 21'e toplam Celal sayısı 64'ü ağır yaralı ameliyata alındı Bu bayi söyledi çok ilginç bir söz vardır beni Emniyet Müdürlüğü ve Jandarma Alay Komutanı aldattı dedi sürekli müdahale edin dediğimde halkta güvenlik güçlerinin karşı karşıya getirmeyen bu kaybolur kendiliğinden sönecektir dendi

46:05 tam taşkınlık aç safaya vardığında Bu sefer de bu iki yetkili biz artık müdahale edecek durumda da değiliz gücümüz bunu etmez dedi [Müzik] abone ol [Müzik] abone ol [Müzik] abone ol abone ol abone ol [Müzik]

46:51 2993 yılında işte böyle yaşadık kimilerine göre 28 Şubat sürecine Gidişin başlangıcıydı cinayetler katliamlar suikastler değişen liderler dönüşen ve iç savaş ortamını yaşayan bir Türkiye Önümüzdeki yıl 1994 çok daha büyük Can kayıplarının ve bir ekonomik krizin yılı olacak Kürt muhalefetine sadece yasal soruşturma ile yetinmeyen derin devletin içindeki kimi grupların suikast bombalama infaz ve işkencelerin gündeme geleceği bir döneme giriliyor [Müzik] Her geçen yıl 1993 Türkiye için kara bir yıl olmuştu terör gündemin 1 inci maddesi ydi bir

47:37 yanda PKK köyleri basıyor katliamlarla adeta korku İmparatorluğu kuruyor Diğer yanda devlet yüzü kara PKK'lı avına çıkıyordu ne hukuk düşünülüyordu ne Demokrasi ne de insan hakları PKK'ya yardım edin Hatta selam verenin sorgusuz sualsiz vurulduğu bir döneme girilir Bugün size 1994'te anlatacağım terörle mücadelenin yanı sıra politik skandalların ve dev bir ekonomik krizin yılıydı bu bu asıl fırtına ise milli görüşçülerin iktidar yürüyüşünün başlamasıyla koptu bütün bu yaşananlardan asitlenen gitgide güçlenen

48:22 refat partisiydi O büyük sürprizine yapmaya hazırlanıyordum o yılın ilk büyük sürprizini o güne kadar adlı ben hiç yolsuzluğa karışmış olan sosyal demokratlar dan çıktı söz konusu skandalın üç sacayağı vardı bir ucunda siyaset Giyer ucunda yolsuzluk ve Nihayet sonuncu ayakta ise aşk ihanet ve Entrika Türkiye doludizgin seçim satım haline girerken sosyal demokratlar bu skandalın gölgesinde terliyordu her şey aldatıldığını ve yüz üstü bırakıldığını düşünen bir kadının düğmeye basması ve yüksek sesle itiraz

49:08 etmesiyle başlar ve sosyal Demokrat Halkçı Parti yani shp1900 89 yılındaki yerel seçimlerde fırtına gibi etmişti bir çok büyük kentin yanı sıra İstanbul'da da belediye seçimlerini kazanmıştı kazanan Nurettin Sözen Didi belediye başkanıydı Sözen ve sosyal demokratlar namus sembolüydü ler Herşey denebilir ancak onlara yolsuzluk lekesi sürülemez İşte bu ya bu skandalla yıkıldığı Zira skandalın o da ve kötü kokuların

49:55 yayıldığı yer belediyeye bağlı çalışan Su ve Kanalizasyon İdaresi yani istedi [Müzik] İstanbul'un altyapısında elden geçiren eski ve bir şeylerle çalışıyordu Genel Müdürü Ergun Gök deldi [Müzik] her gün göster bir akşam mesai bitiminde yine evine gitti yine kapıyı eşya açtı ve yine birlikte akşam yemeğine oturdular ancak ne olduysa işte O yemekte oldu Türkiye'yi ve sosyal demokratları sarsacak gözden düşürecek

50:41 skandalın fitili bu akşam yemeğinde ateşlendi ayrılma teklif etti Tabi ben o anda düşüp bayılmışım uygun gördüler ilişkide çalışan ve kendisinden 29 yaş küçük olan Ferrari kar var a aşık olmuştur şimdi de 22 yıllık eşinden boşanmak istiyordu yurdaner Bu bayıltan gerçek işte bu Sen gönder anlaşmalı boşanmak için eşine tazminat ödemeye hazırdı bir Tekin pazarlıklar uzun sürdü önünüzde bir miktar üzerinde anlaştık ve sessiz sedasız ayrılmayı taahhüt ederek ayrı

51:27 anlaştık hani bunun toplamı aşağı yukarı 1 milyon Dolar civarında bir şey bip bip üzerinde Anlaşılan para bir belediye bürokratı için dudak uçuklatacak cinstendi Zira göklerin iski'den aldığı genel müdür maaşı belliydi Peki Bu değirmenin suyu nereden geliyordu bu soru skandalın anahtarı oldu konuşma açıklama diyecek Fakat ben [Müzik] bu Gök Neli ihanetinin bedelini pahalıya ödeyecekti Nurdan Er buğun kırılan gururu parayı Ben de ona her şeyi söyle etmeye başladı

52:13 artık gazete gazete geziyor hem eşinin yasak aşkı anlatıyor hem de değirmendeki suyu nereden geldiğini sorguluyor du kaçırıyor parayı üç tane bu kat var Kendi oturuyordu e gördüğünüz mahkemeye bu katılmaz bildiriminde bulundu Onların bir sürü şeyler var dersin borç alsınlar sen ben nasıl verdim [Müzik] medyanın tabi hemen işte açıldı ilgisi arttı ve Olanlar oldu kayın başlar Hayır başka ayıp değil mi Hem geçiş var acı budur görüşmek olur mu bu durumdan çok rahatsız olan kişide

53:01 gökleri o mevkiye atayan insan bu arkadaşımızın özel olarak benden randevu aldı geldi söyledi Ben ne yapacaksın deli noktadan sonra kendisiyle biraz da bu yapsan özelliğim her türlü iletişim edeceğiz bir şekilde ya görüşmedi talebini de kabul etti Cumhuriyet tarihinde bir ilk yaşandı namuslu temiz bir siyasetçi olan Nurettin Sözen isti genel müdürünün görevden alınması ve hakkında soruşturma açılması için kendi bürokratın ı İçişleri Bakanlığı'na şikayet etti

53:49 söz en büyük resmi görememiş bu Olay Medya için bulunmaz bir fırsattı düşünebiliyor musunuz hem yolsuzluk hem aşk hem de aldatma vardı işin içinde de fakat basın o aldatmayı iki insan arasındaki özel bir ilişki gibi değil seyahatinin halkı aldatması olarak 3000 TL taşıdı ve olay kısa sürede üç kişi arasındaki Bir Aşk Üçgeni olmaktan çıktı siyasi krize dönüştü Gökler Eski eşine ödediği tazminatı acaba rüşvetle mi elde etmiştir biri eski ihaleleri seyahatinin kasasına mı

54:35 inmişti Parti finansmanında mı kullanılmıştır yoksa ihalelere fesat bu tanışmıştır hangisi dedikodu kazanı kaynamaya başladı ve Herbir ortaya yeni bir iddia o eskidendi bizim dönemimizde keşfedilmiş bir olay değildir Çünkü hatırlar bir kısmı zaten Partili yani Bey de bir çay dediğimiz gibi tarihin İnsanlar bir kısmı zaten Parti o partilerden öyle bir iş alınca bir Bağış yapmayı görmüşlerdir Ben Büyükşehir Belediyesi'nde benim şeyde Tanık olmadım bir başka deyişle Genel Merkezi baş bak kuzunun rengini Bilmem yani nasıl bir parmak Bu yüzden benim önümde Benim yanımda bir tek böyle

55:23 bir işlem yapılmamıştı ama bir bağış alındı Doğrudur WhatsApp'ta kimseden aldığınız böyle alındığını ve parasını kime geldiğini bilmiyor bu bağışların demire uçuşan tümünden uğratırsa seninle ilgisi var bu skandalın sonunda Nurettin Sözen Ergün Gökler bazı içki yöneticileri ve müteahhitleri bu farklı davalardan yargılandı Ve sonunda ev bul Gökler içkiye faiz fiyatlar Klor satın aldırdığı ve Zinnet suçlamasıyla iki ayrı davadan hüküm diyoruz 11 yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı

56:11 [Müzik] [Alkış] mahkemenin verdiği son karardı Nurdan Eğer bu kocasına bir taahhütte bulunmuştu sessiz kalacaktı kimseye bir şey anlatmayacak trama kendisini tutamamış öfkesinin kurbanı olmuştur Beynimin boşalması lazım Çok yorgunum Herkes her şeyi anlatmıştı bunun üzerine mahkeme Nurdan erbulun aldığı 700.000 dolara Mali Şube aracılığıyla el konmasına karar verdi Yani hem kocası gitti Hem de aldığı tazminat bu durumda şimdi ne var ki asıl fatura seyahatle kesildi seçmende seyahat belli yerel yönetimlerde rüşvet ve yolsuzluk

56:58 olduğuna ilişkin ilk defa böylesine kesin bir önyargı oluştu CHP ve sosyal demokratlar bu şekilde seçmenin gözünden düştü sosyal demokratlar Prestij kaybederken koalisyon ortağı Tepe'nin yeni patronu Tansu Çiller'in durumu da çok farklı değildi başbakanın Amerika'da milyon dolarlık gayrimenkul oldu birden ortaya çıkıverdi herkes şaşırdı Çünkü Çiller'in yurtdışındaki mal varlığından o güne kadar kimsenin haberi olmamıştı o

57:47 bu iticiler Hafiye gibi çalıştı Başbakanın Amerika'daki gayrimenkullerinin toplam değerinin 7 milyon doları geçtiği ileri sürüldü bu zenginleşme Çiller'in Üstelik devlet Bakanlığı döneminde yaşanmıştı dahası Çiller başbakanlığa aday olduğunda Mal beyanında bulunmuş ancak Amerika'daki Bu mallardan söz etmemişti gözler hemen başbakana ve eşi Özer Çiller ve çevrildi Tansu Çiller mal varlığındaki bu olağanüstü artışı 1973'te babasından kalan 29 bin doları hep verimli alanlarda İşletmesine bağladı ama kamuoyu tatmin olmadı bir

58:34 Tekin huzursuzluk hemen başladı bu kadar gayrimenkule bir insan nasıl sahip oluyor ve eğitim-öğretim topa 15510 bu doğru o Parti bundan sonra şu sürece girmiştir genel başkanın mal varlığı başta olmak üzere iftiharı döneminde yapmış olduğu eylemlerden ortaya çıkacak soruşturmalara uğraşacağız 50'den fazla il 400 500 den fazla ilçe feshedildi maalesef farklı dışından bir takım kişiler farklı edeben olma başladı Bunun başında da Sayın Çiller'in ve Efendisi özel değil Hani geliyordu Ve artık Parti

59:19 Oo Sadece ön seçimi kazanmayı kongreyi kazanmayı amaçlayan bir görüş içerisinde yönetilme Challenge başladı maalesef Sayın Çiller hakkındaki iddialara yanıt veremedi yanıt veremedi doğru taksi de bir şeylerin içerisinde yani bir suistimallerin içerisinde da görüldü ve birtakım servetinin de hesabı verilemedi yaptığı bir ise bile çok komik bir şekilde cereyan etti o etkisiz almışsın Canım ben görmedim almadım medyanın alalım Biz zaten verdi metal yazın

1:00:04 Oğlunuzun Kuşadası'nda sik yaparsa tuttu size bir verdiniz biz de bir tane yetkinizi verdi fakat olduğunuz gibi getirmediği için Demirbaş listesinde Biz kimiz efendim baba beni çağırdı buldum ver polis amcalardan istedim verdiler vermezsen annem seni sürdürülen etkisi de çok oldu oğlum böyle bir şeysini alıyorsun seni vermiyorsun medyada büyütüyor büyütüyor skandal yapıyor devlet Amcalar gelmiş Bunlar da kalsın Jet çıktı vermemişsin Kısa bir süre sonra Tansu Çiller'in yönetim şekli DP en büyük sorunlar yaratmaya başladı

1:00:51 birden bire Başbakan oluyor etrafını bir sürü dalkavukları alıyor birden bire ne kadar güçlü olduğunu fark ediyor Üstelik bir kadın tabi kadın olduğu için kocasına da ihtiyaç duyduğu duyuyor adetler ülkeyi tabi karı koca biçimde yönetiyorlar sonra telefon açtı bana 5 Ayı falan geçti bu arada tabii Sağlık Bakanlığı dedi ki da gelebilir misiniz var kadar tabi Sayın Başbakan gittim İkisi müşteri değiştirmek istiyoruz dedi Ne anlamadım dedim zty Sağlık Bakanlığı müsteşarı değiştirmek istiyoruz dedi peki kimi getireceğiz dedim o o

1:01:36 e-bakanlık içinden Genel Müdürü söylediler ben düşüneyim İzin verirseniz dedi düşünmeme bunu böyle yapalım dedi tam sonra taktıktan sonra haber başbakan o kongre öncesi havası gitmiş astığı astık kestiği kestik ve eğer bütün Bakanlığı müsteşarları Tansu Hanım ve eşi atıyorlar mış Ben haberim yok Bunlar kimse bir şey söylemiyor hatırlatın ihale dosyalarının Başbakanlık konutuna taşınması orada kalabilmesi ailenin diğer fertlerinin siyasete ve bürokrasiye aşırı müdahil olması neresi bu içerisine girmesi gölge Başbakan gibi davranması bütün da tavsiyeler döneminde ortaya çıktı Bir hastalıklara kötü sesin yok çok kaldı ay

1:02:25 sonra bakacağız tutmazsa yeniden ayarlamaya bakayım hala bu kötü durumda hiçbir günahı olmayan vatandaşlarımız o ağır biçimde edileceklerdir abone ol Ya aslında Çiller'in başbakanlık'taki o ilk günlerinde hepimiz onun imajına hayranlık rüya gibiydi iyi eğitimli kendinden emin güzel sarışın bir başbakan bizim modern bayrağımız olmuştu yabancı televizyonlarda nefis İngilizcesi ve modern görüntüsüyle liderleri Ve tabii ki bizi kendine hayran bırakıyor ama ama ama Zaman geçip iktidar

1:03:12 yürüdükçe o İmaj dağılmaya başladı Bir de bunun üzerine 5 Nisan kararları patlamaz mı nisan ayında Türkiye Öylesine büyük bir ekonomik krizle karşı karşıya kaldık iki ülke bir anda ama hakikaten bir anda fakirleşti verdi hükümetin kaynağı paraya ihtiyacı vardı ve daha ucuza borç alabilmek için de faizleri düşürmek istedi ancak parası olanlar bu atılan adımdan son derece rahatsız oldular Çünkü hükümete Güven emiyorlar the güvenemedim dende sistem işlemedi kimse düşük faizle devlete borç vermeye yanaşmadı ihaleler bunun üzerine

1:03:59 ardı ardına iptal oldu ve sonunda Türkiye kendini krizin içinde bulunan Erdi devlet planlama teşkilatında ki arkadaşlar değil bu ikisiyle faizleri birden düşürdüler öyle hatırlıyorum ben faizlerin daha düşmesinin uyumlu olmadığı bir dönemde faizlerde yarım puan mı bir puanı bir buçuk puan mı düşürdüler bundan sonraki üç tan15 mi Bunu olacaktır bu şiştiğini olacaktır bu Türk lirasını dolara kaçışı durdurmak için mecburen Faizler yükseltildi o güne kadar görülmemiş bir rakama çıktı yüzdeyüz 50'lere vurdu Oysa Herkes ekonomi profesörü olan kişilerin

1:04:46 ekonomik çok iyi yöneteceğini düşünmüştür acaba krizin nedeni Başbakanın kendine olan aşırı güveni neydi O benim Sayın şeylerle gördüğü okulları küçük görme türküsüdür bazı bilim adamlarımız da bu vardır saçlarımıza da vardır bırak bir ben bu işi ay koysak şunu yapsam oradaki mukavemetleri Bilemezler siyasetin getirdiği orada başka bir Kimler var bakalım göstergeler vardı gel Gerçekçilik vardır gereklilik bana Türkiye'de sol siyaset zaman zaman bu hataya düşmüştür

1:05:33 güven bir defa sarsılmış lardı Piyasalar ve halk panik içindeydi Başbakanın Merkez Bankası'nın duruma müdahale etmesini engellemesi bu paniği daha da arttırdı ülkenin döviz rezervleri birkaç ay içinde 7 milyar dolardan 3 milyar dolara indi sonunda dolar yüzde yüze ya o falandı Türk Lirası yüzde yüzde Vali yoğundu ardından Merkez Bankası başkanı istifa elinde zaten altı ay oluyordu aşağı yukarı gelen Rüştü Bey'in üstü faslından sonra Bülent Bey gelmişti o da istifa edince bir boşluk doğdu yaklaşık bir aya bir ay süren bir Merkez Bankası

1:06:19 başkanlığında bir boşluk oldu sonunda bana secde ettiler Merkez Bankası başkanlığını Ben de kabul ettim artık ekonominin dizginleri boşalmıştı Üstelik hükümetin önünde yerel seçimler vardı seçim öncesi alacak tasarruf tedbirleri belki felaketi hafifletebilir di ancak hükümet seçim öncesinde bu adımı atmadı kapanması gereken muslukları seçimi kazanmak için aksine açtı o cari açık rekor düzeye 6 milyar dolara yükseldi bu o güne kadar görülmemiş bir rakam da Türkiye'nin kredi notu arka arkaya düşünülmeye başlandı ülke tam bir kısır döngüye girmişti Ocak ayında 15 bin lira olan

1:07:06 Dolar kuru nisan ayında 38 bin liraya yükseldi yerli ve yabancı bankalar kredi vermeyi kesmiş şirketler iflasın eşiğine gelmişti Milyonlar işten çıkarılmaya başlandı ve kriz bir anda ülkeyi Teslim aldı [Müzik] [Alkış] [Müzik] [Müzik] [Alkış] [Müzik] zam karanlığından yaşamaktadır bütün bu kargaşanın sonunda tarihi 5 Nisan kararları olarak geçecek Bir tasarruf paketi çıktı kar bu alındı gece yarısı İçişleri Bakanı da

1:07:52 Başbakanlık konutuna çağrıldı Halbuki onun orada iş yoktu fakat an toplantı başlayınca Neden oraya çağrıldığını hemen anladı Zira tasarruf paketinin büyük iflas Lara büyük kaçışlara yol açabileceğinden korkuluyordu geçirmeniz İçişleri Bakanı olarak çağırdı oraya Ha bu arada havaalanlarından bazı panik olmasın vardı kişiler kaçıp gitmesi bu ve hatta bir çuval istiyorum var ya ekonomi bana verilen görev buydu Bende onu uyguladım [Müzik] insanların ülkeden kaçabileceğini düşündür ten bu kararlar çok ama çok ağırdı Türkler Solgun yeniden devalüe

1:08:39 edildi kris sürecindeki toplam değer kaybı yüzdeyüz elleri bulmuştu ücretler donduruldu Çiftçilere dönük bütün destekler kaldırıldı devletin personel alımı durduruldu ve ek vergiler koydu döşemede sıvı buldum bu gibi İşletmesi Peki ne yapıyorsun pekmez Ayşe işlettiği 5 unutalım taşın Aydın kışkırtması hariç canlı ve Alaybey tersaneleri ve Et Balık Kurumu'nun bazı işletmelerin faaliyetlerinin durdurulması kararlaştırılmıştır [Müzik] 15 Nisan kararları kamuoyuna

1:09:25 açıklanırken koalisyonun 2 orta Çiller ve Karayalçın kameraların karşısında yan yana oturuyorlardı şeyler krize karşı önlemleri okuyor Karayalçın ise Dinledikçe şaşırıyor Dur şimdi o zaman Zira Başbakan önceden hiç konuşulmamış seyahatinin haberi bile olmayan tasarruf önlemlerinden bahsediyordu Karayalçın orada renk vermeye çalıştı ama şok olmuştu özelleştirme uygun bulunması halinde Karabük bunu Çelik işletmelerinin Ve sonunda durdurulacaktır Sayın Başbakan Karabük demir çelik fabrikası Yıl sonuna kadar ya satılacağını ya kapatılacağını söyledi mi ikincisi Kırşehir'deki Petlas

1:10:13 ile ilgili üçüncüde maden ocaklarına ilişkin de bunları önceden tartışmıştık birlikte bir basın toplantısında ya ama Sayın Başbakan bunları söyledi Bunlar benim bilmediğim şeyler de karara bağlanmamış yerlerde Tabii ki çok üzüldüm ama benim orada bir tepki göstermem buna müdahale etmem tahmin edebileceğiniz gibi doğru olmazdı seyahat ve ağırlığını koyunca Petlas ve Madenler kapanmadı Karabük demir çelik fabrikasında işçilere devredildi deprem öylesine büyüktü ki sanayini ki dedi Vehbi Koç ve Sakıp Sabancı Başbakanı ve belki de Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk defa Cumhurbaşkanı'na şikayet ettiler

1:10:59 demirel'den Olağanüstü hal ilan ederek ekonomiye el koymasını istiyorum [Müzik] Sanayiciler bir üretenler Biz verenler yerlere yerler ediyoruz gelir mi [Müzik] 15 Nisan kararları sonrasında üç bankaya el kondu enflasyon İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez yüzdeyüz 49'u buldu ülke oyu yüzde 6'dan fazla küçüldü 500 bin kişi işsiz kaldı dövizle borçlanan lar arka arkaya iflas etti ülke haciz ve icra larla sarsıldı dövize yatırım yapan büyük bankalar kazandı

1:11:44 halk yoksul aştı Türkiye yakın tarihinin en büyük ekonomik krizi işte böyle yaşadı bu öyle bir sarsıntıda ki İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ekonomi İlk defa bu kadar küçülüyordu ve 1994 yerel seçimlerde de bu ortamda gidildi Tabii bu yaşananların bir suçlusu bir sorumlusu olmalıydı birileri hesap vermeliydi seçmen çok kızgındı dönem işlerden artık fayda yoktu sandıkta bir başka Umut aramalıyız bu işte Umudun adı ve Refah Partisi ve onun Adil düzeni olacaktı [Alkış] geceler kaçacak Hiçbir yerde yok Herkes

1:12:31 Necmettin Erbakan ve Arkadaşları 1967'de İslamcı söylemleriyle ortaya çıkmışlar ideolojilerinin de milli görüş diye adlandırmışlardır the daha Dindar ve muhafazakar bir Türkiye istiyorlardı laik kesimler de işte Bundan dolayı onları umacı gibi görüyordu konuşmalarda Erbakan Hoca'nın bir ifadesi vardı inan larımız var bizim inan larımız var diğer partilerin seçmenleri var bu söz sanki Erbakan ayrımcılık yapmak istiyormuş gibi yorumlanmıştır yanlış yani inananlar inanmayanlar müslüman olanlar üstüne alınanlar şeklinde hep yorumlarım gitti Öyle değil Türkiye'nin kendi gücüyle kalkacağına inanmak bu ve her işi planlı

1:13:18 programlı çalışma yaptı taklide başaracağına inanmak inanmaktan kasıp buydu bunu anlatmaya çalışıyordu [Müzik] [Alkış] 14 yaşında delikanlı Tabancayı çekiyor okuduğu sınıfa giriyor orada insanları öldürüyor bu satan İsler babaannesinin Kolundaki bileziği alamadım diye bileğini kesip bilezikleri alan Torunlar bu milletimizin derdidir sıkıntısıdır işte bütün Bunların giderilmesi için ciddi bir iktidara ara maddi ve manevi

1:14:05 ihtiyaçlarını giderecek olan iktidara ihtiyaç vardı [Müzik] ya Allah diyecek altın mı Eğer 2000'ler kesimler için simgeyi Simdi ama iltica denilince devlet katında akla gelen ilk isim de belki yine uydu hapis lerle cezalarla bir iki defa partisinin kapatılmasıyla geçen bir siyasi geleneği temsil ediyorum hadi ayetin altının kızarmasını bekleyeceğiz bunu beklemek kafalı biliyoruz dışındaki diğer partiler Batı taklitçisi dir ve işbirlikçi dir ama bilmeden Siyonizme hizmet eden kuruluşlar halindedirler ne yazık ki Ve bu sebepten dolayıdır ki millet

1:14:53 aradığını milli görüşte bulduk her zaman imkan buldukça milli boş özür TL sarıldı biliyor şu kısa zamanda iktidara getirdiği birçok defa larone iktidardan uzaklaştıran engeli mukabil tekrar tekrar iftara getirdim Evet şimdi Boyraz 1994 hamilesi bir bana ikinci şahlandı istiyoruz var bunun temelinde yatan sebep kılsın Milli Görüş nedir bir milli görüşün diğer görsel nazaran çok önemli farklar var Bunlardan bir tanesi milli görüş manevi atıyoruz ve diğerleri maddesidir maneviyat olmadan saadet olmaz Mesela

1:15:40 [Müzik] Kalkınma Bakanlığı arkadaşları 1967'den beri Siyasette vardı bu son yerel seçimleri öncesinde baştan İstanbul'un baraj larındaki yeni ilçeler olmak üzere çeşitli illerde de belediyeler kazanmışlar başarılı çalışmalara imza atmışlardı ve şimdi de gözlerle Dindar Seçmenlere değil farklı bir kitleye gitmişlerdi Tabii bizim toplumumuzda mağdurlar ezilen insanlar Dışlanan insanlar Efendim fakir insanlar bu katılmayan an daha sonra işte taşlı iktidarı falan diye isimlendirilen bu

1:16:26 kesimde yoğun bir şekilde bizim etrafımızda toplandı onlar da ıslanmış lardı tabir yerindeyse ve bize destek verdiler herkes R Wanted ama hazır olur revan miktarı denecek revani daha gelmeden Türkiye'de huzur ve istikrar olamaz Erbakan çizgisindeki eski tüfekler için partide aksakallılar denildi Ama bu dönemde Erbakan yaklaşımını değiştirdi yenilikçiler denilen daha genç daha Vizyon sahibi dünyadaki gelişmeleri daha iyi bilen ve okuyan kadrolarla çalışmaya başladı İstanbul genelinde bizim kullandığımız seçim yapmaları bir seçim sonra Türkiye

1:17:11 genelde kullanılır ötesinde değil bir seçim sonra bizim kullandığımız bekle Peki al dedim ki işte seçim kapağından Bu bir kez Tayyip Bey'in başkanlığında İstanbul'da biz yaptık [Alkış] [Müzik] farklı bir şeydi belki gidip uygulandığında genel merkez tarafından Costa karşılanmadı biliyorum ama adam 3-4 sene geçince Bu kez o hoş karşılanmayan uygulama Hadi genel uygulama zamanı geldi [Alkış]

1:18:03 o sırada Kimse farkında değildi vefalılar da farkında değildi Ancak yerel seçimlerle birlikte ileride Türkiye'ye büyük değişim getirecek bir ismi siyaset arenasına taşıyorlardı o kişi İstanbul 12'li kazanan Recep Tayyip Erdoğan var bir tanesi hey Oyun uzak içinde Partisi Refah Partisi siyaset yapma şeklinde değiştirdi Örneğin o güne kadar Sadece evinin hanımı olan o başörtülü Hanımlar artık sokağa Ve Siyaset sahnesine çıkıyor Parti için kapı kapı o istiyorlardı

1:18:50 [Müzik] milli önceydi ayetin temelinde yine açmak yine Artık çalışmak başka maddi Menfaat için çalışmak başka Bundan dolayı milli görüş partileri başka bir yer hiçbirisi partiler başka Evet şimdi 94 yılında yine ay çalışıldığı için hanımlarımıza dahil olmak üzere Türkiye'yi yeniden tarihteki şerefi yerine oturtmak gayesiyle ve ülkenin MSN çözme karısıyla çok Gayretli bir çalışma yapılmıştır başörtülü kadınlar çok şeyi değiştirdi o

1:19:37 Mahalle mahalle sokak sokak ev ev dolaşıyorlar ya işte bu yaklaşım kimi çevrelerde irticacı dönüyordu Ama bu insanlar da o kadar da korkulacak birşey yokmuş duygusu uyandırdı Evet hepiniz bunların olsun Allah'a emanet olun Esra Nur refah göre halk sadece İslamcı söylemlerle kazanılamaz the herkese Uhud verecek yoksulları kazanacak bir parti programına ihtiyaç vardır o Umudun adı adil düzen denilen Parti programı olacaktı ve Refah Partisi faizi düzeni kaldıracak onu yerine hakkını dayanan va1 düzenlik olacaksın çarşıdan sonra kadar her şey değişecek gece yeni

1:20:25 olacak bir sev Amazon için geliyor zaten ve Refah Partisi kendisini tanıtırken adil düzen getireceğiz dediği zaman hala adeta Büyülü Bir şey söylüyordu o ayrıntı önemli değil Neden Çünkü halkımızın sınav Adalet arayışı refah arayışında hep önünde gelmiştir ve Milletimizin selameti şimdi hadi güzel soyanın ortum Dayanın ezenin olmadığı Dolayısıyla soyluların ve ezilenin de olmadığı bir güzeldir bir [Alkış]

1:21:16 [Alkış] [Müzik] 1994 seçimlerinde mahalli seçimlerden yük bir patlama yapması 1995 seçimlerde de birinci Parti olmasında ana rolü oynayan şey projeleri dir vadelidir bir [Alkış] ya bugün ya Partisi daha genel ifadesiyle milli görüş ve Tim var ediyordu plan proje

1:22:02 soruyordu Parti'nin seçim sloganı Refah Partisi Türkiye'nin teminatı dedi seçim afişlerinde Yeni Bir Dünya vaat ediliyor trafikten sağlığa konuttan çevreye hemen her soruna deniliyordu Adil düzende savunma sanayinden dışa bağımlılığa var Türkiye'nin içine düştüğü borç ve faiz batağından zamlara ve enflasyona kadar Her derdin bir ilacı vardır Ne de olsa o Erbakan the o farklı bir Türkiye'nin teminatı ydı partilere göre bu Türkiye ne zulmedecek ne de zulme boyun edecekti Parti bizde adil düzen kitap bu

1:22:49 girmiştir kitapçı büyükşehirlerde ve Anadolu'da kapış kapış gitti halkın ilgisi çok büyüktü kitaba göre adil düzen insanlığın tarihi boyunca aradığı ve benimsediği düzendi Adil düzene geçildiğinde batan gemi yüzdürüldü Jack cenab-ı Hakk'ın ülkemize Verdiği nimetler Servet'e dönüşecekti Adil düzende Grev ve lokavt yoktu çünkü buna gerek yoktu adil düzen elbasana göre özel sektör Cennet iyiydi [Müzik] Ben adil düzen programını aşağı yukarı şöyle bir göz gezdirdim tamamen hayali buldum Sayın Erbakan'ın çok güzel konuştuğunu ama büyük hayallerle tabi

1:23:36 büyük projeler peşinde koştuğunu biliyorum o İnanılacak bir proje değildi Bunu zaten Anlamak da mümkün değildi böyle bir şey yok yani takas hadisesi geliyor para ortadan ve o ona bitti fabrika beni ödülü ona bilmem ne iş gücü verir Ben bunu bir türlü anlayamadım sorduğumuzda ve mesela Onu kurmaylarına onlarda tek Anlayamamış gibi bir görüntü bak atanlar gibi bir havadaydı lar Hani o öyle uygulanacak bir Hadise değildi zaten onu uygulama fırsatını da bulamıyorum o zaman anlamadım belki belki değil Şimdi Evet yani bu kısa şeyde daha çok doğru söyleyeyim anlasaydık dakika lafa

1:24:22 düzenin savunucuları oldu Bu adil düzen hiçbir zaman hayata geçirilemedi akademik çevrelerde de pek ciddiye alınmadı ama Adil düzenin kodlarında sonucu taleplerde vardı ismail.cem o zaman bana dedi ki ya işte biz sosyal demokrasiden söz ediyoruz Hatta geçmişi itibariyle biraz da sosyalizmden söz ediyor Yok ya ben bizim Arzu ettiklerimizin Siz burada pratikte uyguluyorsunuz öyle gördüm kadınlar Kolunuzu çalışıyor evleri ziyaret ediyor hastanelerde gidiyor yoksul Yoksul insanlara yardım götürüyorsunuz Bütün bunlar tabi tabanda çok yoğun bir

1:25:08 şekilde insanların Parti'yle organik bağın kurulmasını sağlıyor dua bu olmaz günler bakır işliyor söylemişti bunların Dışı yeşil içi kırmızı demişti Türkiye'de İslam'ın yükselişinin sosyal olarak nereye dayandığı görmek için 1903'de gitmek lazım yani hatırlarsınız 1970'lerde gecekondu mahalleleri oluşmaya başladı özeti İstanbul çevresinde türksolu Buralardan bir makyaj geleneğin çıkacağını Max geleyim Orada kötü geçeceğini düşünmüştü İşte orada bir Potter ya oluşacağını düşünmüştü Ama öyle olmadı oralardan şu İslami kesimin Çünkü gördük çünkü Türkiye'de 12 darbe sonrasında

1:25:54 solun boş bıraktığı bütün olanlara veya solun söyleyemediği bütün onları ya ya da işte TSH PC HP eksenindeki de Türk solunun statükocular [ __ ] sonrasında solum bıraktığı boşluğu İslami bu isimler altında ama büyük ölçüde sol mesajlar vererek ki Türkiye'deki İslamcı partiler ele geçirdi [Alkış] bana göre bosna'daki mezalimin Türk toplumu üzerinde yarattığı olumsuz etki batının bu konudaki bilgi anne takımının

1:26:39 toplumdaki tepkisi de komünizmi yıkılmasından sonra bütün dünyada Evet Ee yeniden gözden muhafazakarlaşma dine dönüş işte gaz izbek kitabında tasvir edilen o süreç Türkiye'de Refah Partisi'nin yelkenli doldurdu 94 seçimlerinde Refah Partisi zannediyorum kendisini dair beklemediği büyük bir başarı elde edildi [Müzik] Şanlıurfa Belediyesi vefat partiliydi konyabüyükşehirbelediyesi refah partiliydi Kahramanmaraş Belediyesi refah partiliydi Sivas Belediyesi refah

1:27:25 partiliydi ve İstanbul'da ilçe belediyeleri vardı özellikle Konya Sivas Kahramanmaraş ve Urfa belediyelerinin propagandası tüm Türkiye genelinde yapıldı o ördeğin konyabelediyesi bir uluslararası ödül almıştı O ödülün derecesi önemi neydi ben de bilmiyorum ama Gittiğimiz her yerde bakın belediyecilik Refah Partisi'nin işidir konyabüyükşehirbelediyesi işte uluslararası belediyecilik Ödülü'nü almıştır ve bu bir Refah Partili belediyeler diye Propaganda yapıyorduk bu Sivas Belediyesi'nin yapmış olduğu hizmetler ve tüm Türkiye'de anlatılıyordu [Alkış]

1:28:13 Efa partiler yerel seçimlerin arıları ydı geçmişte sadece dindarlarla sınırlanan oy potansiyelini açmak için başı açık kadınları öne çıkardılar toplumun farklı kesimlerinden gelen katılımlar abartılıyor bakın Biz kitle partisiyiz imajı güçlendiriyor dut Zira toplumun onları nasıl algıladığını çok iyi analiz etmişlerdi defa Parti daha güzel de hidrolojik ve İslami inançları öne çıkaran bir siyasi partidir diye hep önyargılarla farklı algılanmıştır Bunlar belediyeciliği anlamazlar kültürden sanattan anlamazlar hizmetten anlamazlar bunların anlayışları sadece dar kalıplar içerisine örümcek ağı ile donatılmış farklı bir şekilde İslam ideolojinin

1:29:00 ötesindeki Buna da bir başka bir kılıf uydurdular bu genel seçimlerde yansıdı irticai faaliyet dedi ve yerel seçimlerde kullanılan model çok basittir BİM'de imandan pek söz edilmiyor dut dur e farklı belediyeler güvence gösteriliyor oralarda Ne yapılmışsa aynılarını yapılacağının sözünü veriliyordu da bizim bir de bu isimleri belediye başkanının ismi Halil Ürün temel karamollaoğlu Halil İbrahim Çelik ve bizim mi Kahramanmaraş belediye başkanı ismini hemen şey demedim bu Fatih diye çıkıyordu İlk baş harflerini aldığınız

1:29:47 zaman o da işte İnsanlar böyle şeyler alıyor ona ayrı bir mana yüklüyor Bak işte fethediyoruz geliyoruz Bütün illerde hakim olacağız diye 27 Mart akşamı sandıklar açıldığında Türkiye adeta şok oldu seçimlerde DYP ve anap ilk Bu arada gözükse de asıl kazanan refah partisiydi beş yıl önceki yerel seçimlerde yüzde 9.8 oy oranıyla sadece 74 belediyeye sahip olmuştu Parti beş yılın sonunda 5'i Büyükşehir olmak üzere 22 yıl ve toplamda 329 belediye kazandı bu büyük bir zaferdi milli görüş iktidar yürüyüşünü başlamışlardı Ama asıl çarpıcı gelişme

1:30:36 kazanılan 5 büyük belediye arasında İstanbul ve Ankara'nın da olmasıydı Ne de olsa Türkiye'nin bu en büyük iki kenti Merkez sağ ve sol seçmenin oyuncu olabilir [Alkış] bununla beraber güzel bir başarılı kampanya ve bu kampanya neticesinde de gerçekten İstanbullu bize Büyükşehir Belediyesi'ni verdi Halbuki rakiplerimizin arasında damüstü o dönemde biliyorsunuz gerek dolar gerek kesici bu gerekiyor Livaneli bu seçimde beraber bir yarışınız olmuştu ve tabi bunun bize faydalı yönü de olmuştu Çünkü bir yerde

1:31:21 Oyların adeta ortak paylaşımı neticesinde seçiminde Tabii yaklaşık işte yüzde 25'e yakın bir oyla kazanılmasını getirmişti like çevrelerde Kimsenin ağzını bıçak açmıyordu seçimlere Merkez sollu 3 Merkez sağ ise iki Parti'yle girmiş hal Böyle olunca da hastadan aradan Refah Partisi çıkıp vermişti eskiden başörtülülerin ve sakalların Partisi olarak görünen Vefa bu imajı yıkmıştı varoşlarda Emekçi kesimleri ulaşan bir siyaset gibi geliştirmiş ve kazanmıştı Bu başarı bir yıl sonra yapılacak genel seçimlerin adeta bir provasıydı vefat iktidara gidiyordu Az önce

1:32:09 27 Mart Refah Partisi'nin kesin zaferidir Türkiye'de yerel yönetim iktidarın Avea Partisi getirilmiştir yeni Türkiye'nin artık acil güzelliği görüştü üyesi olduğunu apaçık ortaya koymuştur Burhan su Çiller başbakanlığında ki de yep seyahate hükümeti daha bir yılını doldurmadan ortalık toz duman olmuştu Madımak katliamı İSKİ skandalı ekonomik kriz ve yerel seçimlerdeki büyük oy kaybı ve bunlar yetmezmiş gibi etkisi Günden güne artan terör Türkiye Cumhuriyeti Belki de tarihinin en kritik yılını yaşıyordu PKK örgütü stratejisini

1:32:57 belli bölgeleri Türkiye cumhuriyeti'nden koparmak üzerine şekillendiriyoruz ve Güneydoğu geceleri PKK'nın gündüzleri ise askeri kontrolü ne geçiyordu bugüne kadar terör eksenli bir savunma ve saldırı ya göre organize olmamış olan Türk Silahlı Kuvvetleri bu yeni duruma henüz uyum sağlayamamıştır etkili olamıyordu polis teşkilatı da yetersizdi işte 1995'te girilirken Tansu çiller'i bekleyen en büyük tehlike buydu kişiler için asıl sınav PKK terörü ile mücadele olacaktır sevgili seyirciler bazı siyasiler vardır iktidara adımını attığı andan itibaren şans yüzüne gider iç ve dış koşullar Çok Müsaittir ekonomi tıkır

1:33:43 tıkır işlemektedir Rüzgar liderden yana yaşıyordur bazıları vardır Her terslik onları bulur 1994 yılında erkek Egemen bir partinin başında başbakanlık koltuğuna oturan Tansu çiller'i tarih herhalde o tarihsiz liderleri bu gösterecektir Tansu Çiller başbakanlık koltuğuna oturduğunda Türkiye Cumhuriyeti'nde Yangın Vardı yangını çıkaran PKK kaydı ve Güneydoğu'da neredeyse hakimiyetini kurmuştu alarm Zilleri çalıyordu Çiller bölünmeye yakın bir ülke ile karşı karşıya kaldı bu

1:34:42 PKK'nın 1984'te Eruh ve Şemdinli de yaptığı ilk saldırı üzerinden on yıl geçmişti Ankara İlk başlarda bu olayı ciddiye almadı görmezden geldi Kürt sorunu ağızlara dahi alınıyordu zaten Türkiye'de Kürt yoktu da Türkleri vardı yaşananlar apocu diye adlandırılan haydutların soygun larından da başka bir şey değildi haydutları kovalama görevde candarma ya verilmişti o [Müzik] ama her şey 1992'de Saddam Hüseyin'in

1:35:28 kuveyt'i işgali ile değişiverdi PKK'ya adeta büyük ikramiye çıkmıştı Amerika'nın başını çektiği ve Türkiye'nin de dahil olduğu koalisyon duruma müdahale etti ve koalisyonun ilk işi Kuzey ırağa güvenceye almak ğürak ordusuna ve askerine bölgeyi yasaklamak oldu [Müzik] ve Fareler at Hello [Müzik] Saddam Kürtleri Halepçe'de kazanmıştı Ve bu arada korkularından Irak ın kuzeyinden kalkıp Türk sınırına dayanan 500000 Kürdün korunması gerekiyordu

1:36:16 bunun için bölgeye müdahale edildi ırakın Kuzey güvenceye alındı ve sovyetlerin dağılması Amerika'nın bölgeye gelmesi Saddam'ın desteği bölgedeki Türkiye üzerinde hesaplar olan devletlerin yardımı sonunda PKK o dönemde sonra ağır silahlara sahip olmaya başladı yeterli dış desteği aldığı için içeriden de bazı zafiyetler konuştuğu için tehlikeli bir boyut kazandı PKK terör örgütü sanki Piyango vurmuş Ve isteğinle bulamadığı bir dönem oldu neden oldu Bu Çünkü oradaki bundan bu bu işi şeylerin birliklerin Efendim Kuzey

1:37:01 irakta olsun ön Rahim tamamında olsun amerikalılardan over aküm silahlı kuvvetlerinden olsun çok miktarda silah malzeme falan tencere teröründe Tabii arayıp da bulamadığı bir konuydu bu ondan sonra bu O çok büyük istifade etti ve çok büyük güçlendi 84-85 td200 kişiydi İşte bu Körfez Harekatı İran Irak Harekatı falan gibi nedenlerden dolayı aşağı yukarı 51 buldunuz ve bu altın fırsat PKK'nın başını döndürdü Irak'ın kuzeyinde kendine adeta

1:37:48 kurtarılmış bir bölge yaratan örgüt büyük ayaklanma projesini hemen uygulamaya koydu kısa sürede kadrosu beş bine çıktı adeta Nizami Ordu gibi 500-600 kişilik gruplarla dev saldırılara gelişti 21 Mart 1992'de büyük Nevruz ayaklanması programlandı ardından Şırnak ve cizre'yi işgal girişimi geldi derken alan Aktütün Derecik Karakolu baskınları ve bölge tam bir savaş alanına dönüştü [Müzik] PKK'nın hedefi Türkiye sınırları içinde Türk askerinin giremeyeceği kurtarılmış

1:38:35 bölgeler oluşturmaktı oralarda ulusal meclis Oflayıp Savaş hükümeti bu çekmeyi planlıyor suların bırak tarafındaki 20-30 kilometre 25-30 kilometre derinliğindeki sıra boyunca ki aracı PKK'nın kontrolüne geçmiş PKK bu dönemde çok ağır silahları elde etmiş müşterim iş bu bölgeden sızma suresini Türkiye'ye geliyor Eylem yapıyor eylemden Suzan kaçan kurtulanlar tekrar bu bölgeye buraya geliyorlar buraya yani kurtarılmış bölge gibi daha çok kullanıyorum bu Gizemi Birliği gayri Nizami birliğe karşı mücadelesi ortaya çık Nizami

1:39:20 birliklerin gayri Nizami mi birliklere karşı Harekatı'nda gayet tabi çok büyük şeyler oldu sıkıntılar oldu Kara kollarımız Belli karakollarda 15-20 kişi var elinde sadece piyade tüfeği var ondan sonra uçak müşteri top dermiş Ondan sonra ne bileyim ben bu hazırlayarak vermiş İki görüş cihazlar iyiymiş Ondan sonra radarlar mı falan yakarak aracılar için söylüyor yoksa hava için söylemiyorum onlara da var mı ş Bunlar hemen hemen yoktu [Müzik] adeta gündüzü devletin hakim olduğu öğleden sonra da

1:40:08 otoriteden tümüyle örgütünün eline geçtiği bir dönem yaşanmaya başlandı İşte bu gidiş sonunda Ankara ister şekilde uyandırdı Türk Silahlı Kuvvetleri adeta durma tümüyle el koydu eski düzeni değiştirende Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş oldu Sağlık Eğitim Merkezinde gördüm katalım Çünkü bazıları diyorlar ki eğitim görmeden gidiyorlar diye bazı münafıklar var onun için soruyorum ve sol tarafı kapatacağım işte sen doğan güneş komutanımız silah olsun efendim tanklar olsun silah konusunda tatlar konusunda tankları

1:40:53 Almanya'dan citirdi kaleci foklar da yine oradan bir yerden gittiniz aşağı Bildiğim kadar 100.000 plan civarındadır her ilde bir İl Jandarma Komando Alayı her ilçede bir ilçe jandarma komando bölüğü olmak üzere böyle bir teşkilatlanmaya gittik Rusya'dan BTL araçları geldi mesela elimizde o zamanlar silah yoktu gittik şeyden Kuzey Irak Taner bizden şuradan buradan bir sürü silahı aldık parayla Türkiye PKK terörüne karşı duyarlıdır ve Buna müsaade etmeyecektir bu

1:41:41 Bağdat daha Kayhan Nizami Ordu'dan terörle mücadeleye uyumlu gayri Nizami düzene geçildi mi Özel Kuvvetler Komutanlığı Sas komandoları o dönemde kuruldu kara hava deniz Jandarma tüm kuvvetler bölgeye yoldu [Müzik] dağıtmalık arkadaşlar diğer önemli değişim Emniyet Genel Müdürlüğü'ne Mehmet Ağar'ın getirilmesi ydi terörle mücadelede polis de devreye sokuyor mu bir Türk Silahlı Kuvvetleri var yani işin ardından da sorunlar da o dönemde komando birlikleri işte Kayseri'de Bolu Komando Tugayları farklı Birlikler oluşturulduğu ve Bütün bunların içerisinde en alttan En üste kadar herkese bir bir mücadele

1:42:28 birlikteliği takım oyunu takımı bu geliştirildi oluşturursun ama Öz çok kolay pes etli seyirciler alınan bilgiye göre 150 kişilik bir terörist Grup Bingöl Elazığ Yolu üzerinde barikat kurarak çok sayıda aracı durdurdular teröristler dağıtıma giden ya da askerlik görevlerini tamamlayıp memleketine dönmekte olan erleri otobüslerden indirdiler ve 35'ini olay yeri yakınında tarayarak şehir ettiler Bingöl'deki saldırıda tüm Türkiye'yi acıya ve öfkeye buldu

1:43:18 Bu katliamı gerçekleştiren grubun başında Şemdin Sakık vardı çok sorumluluk aldığımız için şiddete başlıyoruz barışında derinleştirilmesi ne savaşında derinleştirilmesi ne Paris her iki

…

Share

YouTube Video Özetleri