0:00 Hello Kenfir Crazy Göl bebek goodbets 9. sınıf değerli öğrencim 2. dönem 9. sınıf 1. yazılı sınav genel tekrar videosuyla senin karşındayım. Bu dersten hemen sonra senin için 21 tane sınav provası hazırladım. Bu görmüş olduğun sınav provasını da izledikten sonra sınava girersen yüksek notlar alacağını düşünüyorum. Hocam benimle beraber Zedul öğretmenleri de kendi kanallarında genel tekrar ve yazılı sınav provalarını paylaştılar. Diğer branşlarda gidip bakabilirsin. Bu arada bir bilgi de vermek istiyorum hocam. Görsellerle biyoloji cep defterim çıktı. Sen bu videoyu izlediğinde kitabın elinde olmuş olur diye ümit ediyorum. Konuları özet şeklinde hocam sana hatırlatacak şekilde güzel görsellerle kaliteli bir çizimle hazırladım hocam. 9 10 11 12 ana sınıfı artık hangi sınıfsan sütten kesildikten
0:46 sonra bu kitabı alıp çalışarak tekrar etmen gereken yerleri cep defterine bakarak mister gibi tekrar edebilirsin. Çok emek verdim. Bunun da duyurusunu yapmış olayım. Bu dersimizdeki genel tekrarımızda sizin için Crazy Girl 9 sınıflar cep defterimdeki özet bölümlerden yapacağız. Hazırsak ne yapalım? Genel tekrarımıza başlayalım. Ne diyelim? Zedile eğitim her yerde. Şimdi hocam canlı alemlere baktığımız zaman ü tane neyimiz var dersek domainimiz var. Alemin de üstü. Üst alem gibi düşünebilirsin. Toplamda 6 tane alemimiz var. Önce domainlerimize bakalım. Kim onlar? Bir tanesi bakteriler domini, bir tanesi arkeler domini. Bir de hocam ökaryotlar domini var. Ökaryot dediğim çekirdeğe sahip olan canlarımız kimler? Protista, bitki,
1:33 mantar ve hayvanlar aleminde bulunan canlarımız ökaryotlar domini içerisinde bulunuyor. Bakteriler ve arkilerin bunların prokaryot yapıda olduğunu, bir hücreli yapıya sahip olduğunu, çekirdeksiz canlar olduğunu tekrar hatırlatmak istiyorum. Şimdi hocam bakteriler alemine bakalım. Beraber bakalım. Bu canlılar prokaryot hücre yapısına sahip. Yani çekirdek taşımıyorlar. Peki hocam solunum yapabilirler mi? Evet hocam. Bakterilerde hücre zarı kıvrımları var. Bu hücre zarı kıvrımları bulunduğu için ayerobik solunum, oksijenli solunum yapabiliyorlar. Hocam bazı bakteriler ne iş yapar derlerse söyleyelim. Fermantasyon da yapabiliyorlar. Yani etil ve laktik fermantasyonu gerçekleştirebiliyorlar. Bakterilere baktığımız zaman arkelerde ve ökaryotlarda bulunan histon proteinleri DNA molekülüne saralı olan proteinler bakterilerde bulunmuyor.
2:19 Tuvalet kağıdının içerisindeki rulo gibi düşünebilirsin. Peki kaç hücreli canlılar bakterilerimiz dersek bir hücreli canlılarımız kötü koşullarda kendini koruyabilmek için endospor adını verdiğimiz bir koruyucu örtü oluşturuyorlar. Annelerimiz dışarıdan almış olduğumuz sütleri kaynatmalarının mantığı da sebebi de bu hocam. Bakteriler kemosentezle kendi besinlerini üretebiliyorlar. Fotosentez de bir yandan yapabilirler. Hangi pigmente sahiplerse, klorofil pigmentine sahiplerse ne yapabiliyor? Fotosentez yapabiliyorlar. Kaç N kromozomdur diye merak ediyorsan bakteriler N kromozomlu hücre yapısına sahip. Buradaki kısımları çabucak söylemek istiyorum. İçeride bir hücre zarını görebiliyorsun. Hücre zarının üzerinde hücre duvarı var hocam. Bakterilerde genellikle bulunan bir yapı. Bazı bakterilerde hastalık yapmayı sağlayan en dış kısımda kapsül adını
3:05 verdiğimiz bir yapımız bulunuyor. Bakterilerde bulunan DNA'mızın halkasal yapıya sahip olduğunu biliyorsun. Bakterilerde gen aktarımında görev alan küçük DNA parçalarına plazmit ismini veriyoruz. Bazı bakteriler h deyip ne yapıyorlar? Kamçılarını şaklatarak aktif olarak yer değiştirebiliyorlar. Bakterilere baktığımız zaman fazla glikozlarını glikojen şeklinde depo edebiliyorlar. Ve bakterilerde protein sentezde görevli olan ribozom adını verdiğimiz bir yapı bulunuyor. Bu sayade protein sentezi yapabiliyorlar. RNA molekülü tabii ki de bulunuyor. Ve içeride bulunan sıvıya ne ad veriyoruz dersek hücre sıvısı adını verdiğimiz sitoplazma bulunuyor. Hocam sorularda karşılık gelebilir. Bütün bakterilerde ortak olarak bulunan yapılar nelerdir? Söyleyelim. Hücre zarı başka. İçini dolduran sitoplazma başka. DNA ve kanası
3:50 RNA molekülü glikojen tanesi glikojen depoyu diyorlar. ve ribozom bakterilerde ortak olarak bulunan yapılarımız. Hocam peki bakterilerin bazısı parazit yaşayabiliyor, hastalık yapabiliyor. Onlarda kapsül olduğundan bahsettik. Bazı bakteriler ayrıştırıcı yaşıyor. Ne demek ayrıştırıcı? Ölen bitki ve hayvan artıklarını sindirim enzimleri yardımıyla parçalayabiliyorlar. Ve tek yönlü olarak bakteriler konjügasyon dediğimiz olayla bir bakteriden diğerine gen aktarımı yapabiliyorlar. Hocam gelelim arkeler alemine. İlk bilmen gereken şey arkeler domenin altında bulunuyor bu basamağımız hocam. Bunlar da bakterilere benziyorlar ama farklı özellikleri de var. Hangileri özellikleri var bilelim bakalım hocam ortak özelliklere. Bakterilere benzeyen hepsi prokaryot. Bakteriler prokaryot. Arkeler de prokaryot. Kaç hücreli canlılar dersek bunlar hocam mikroskopik
4:37 canlılarımız. Bir hücreli canlılar. Peki hocam bakterilere antibiyotikli tedavi elde edebiliyoruz. Mesela bir yerin iltihap olduğu zaman, enfeksiyon kaptığın zaman antibiyotik veriyor doktor. İlacını alıyorsun iyileşebiliyorsun. Bu arkelerimiz antibiyotikten ne yapmıyorlar? etkilenmiyorlar. Peki hocam bakterilerden farklı olarak görülen bir özelliğini sana söyleyeyim. Arkeler ekstrem koşullarda yaşayabiliyorlar. Ne demek ekstrem koşul? Yüksek sıcaklık, düşük sıcaklık, başka çok soğuk ya da metan gazı üretebilme gibi özelliklere sahipler. Bunlarda metanojenler, metangaz üretenler, termofiller, sıcak sevenler, psikrofiller, soğuk sevenler, halopiller de tuzcul ortamlarda, tuz gölü gibi ortamlarda, kızıldeniz gibi ortamlarda yaşamayı seven arkalar bilmen gereken şey ekstrem koşullarda yaşamayı
5:24 seviyorlar. Ve ilginç bir özellik RR RNA'ları ve histon proteinleri taşıması bakımından kimlere benzerlik gösteriyor? Arkeler ökaryotlara daha çok benzerlik gösteriyor. Bakterilerden farklı bir özellik. Hocam belki bakterilerle arklarını sınavda soru olarak sorabilir. Haberin olsun hocam. Antibiyotikten etkilenmiyorlar. RR RRNA'ları ve histon proteinleri kime benziyor? Ökaryatlarda ökaratlara benze olan özellikleri kıymetli dostlarım RRNA'ları ökaratlara daha çok benzerlik gösteriyor. Arkeler ekstrem koşullarda yaşayan canlarımız dedik. Hocam şimdi protist alimine baktığımız zaman protist aliminde sanki tabiri caizse geri dönüşüm kutusu gibi düşünebilirsin. Yani bir canlı keşfediyorlar. Bakıyorlar ulan bitki mi? Değil. Hayvan mı? Değil lan. Ne bu? Ne biçim bir şey canlı? Atalım protistaya
6:09 sonra bakarım der gibi bir alem hocam. Protista alemi. Buraya baktığımız zaman bir hücreli canlılar da var. Mikroskobik canlılar da var. Gözümüz de görebildiğimiz çok hücreli canlılarda protista aleminde ne yapıyorlar? Bulunabiliyorlar. Hocam ve baktığımız zaman iyi bilmem gereken şey protista alemindeki canların hepsi ökaryot. Ne demek? Hepsinde çekirdek bulunuyor hücrelerin içerisinde. Bazıları ototrof yani kendi besini kendi çözetebiliyorlar. Örnek öglena gibi, örnekler gibi ya da bazıları heteretrof olabiliyorlar. Kim gibi hocam? Amip gibi, başka terliksiz hayvan gibi canlılarımız. Bunlar tüketici olan canlılarımız. Yani üretici ya da tüketici olabiliyorlar. Ya da hem üretici hem tüketici olan bir canlımız kim hocam? Öglen yine hangi grupta, hangi alemde inceleniyor? Protista aleminde inceleniyor. Bak hocam örneklerimize beraber bakalım. Burada
6:55 amipi görüyorsun. Yalancı ayakları yardımıyla besinleri endostoz yaparak yiyebilen tüketici beslenen bir canlı. Tatlı suda yaşadığı için fazla suyu dışarı atmak için kontraktil kofula sahip. Hocam alt tarafta ögleneyi görüyorsun. Ögnenen kampçısının ne yapmasın? Aktif olarak yer değiştirmesinde etkili olduğunu biliyorsun. Işığı algılayan stigma adını verdiğimiz göz lekesi var. Bu sayede aydınlığı fark edebiliyor ve fotosentez yapmada görevli. Kimleri var? Kloplasta sahip. Ve tatlı suda yaşayan türlerinde fazla suyu dışarı atmak için ne var dersek yine kontraktil koful bulunuyor. Kimlerde? da bulunuyor. Hocam terliksel hayvan niye böyle demişler? Çünkü terliğe benzer bir yapıya sahip. Bunda da hocam hareketini sağlayan kimler var? Sil adını verdiğimiz küçük yapılarımız var. Kirpik anlamına geliyor. Bu siller
7:41 yardımıyla aktif olarak yer değiştirebiliyorlar. Ve baktığımız zaman terliksi hayvanımız da heteretrof beslenen bir canlı. Ne demek? Tüketici olan bir canlı. besleri dışarıdan hazır olarak alıyor. Hücre ağzı adını verdiğimiz şu açıklıktan besleri bir güzel içeriye doğru alabiliyor. Hocam baktığımız zaman plazmodyum ve sıtmaya sebep olan bir parazitimiz. Hocam bu plazmodyumumuz da e sıtma paraziti olan canlımız da protesta aleminde incelenen bir canlımız. Peki hocam başka cıvık mantarlarımız var. Cıvık mantarlar mantarlar aleminde incelenmiyor. Protestit aleminde inceleniyor. Niye hocam? Hocam mantarın hücre duvarı var. Kitin buradaki cıvık mantarımızın hücre duvarı yok hocam. Amipse hareket ediyorlar. Yalancı ayaklarıyla hareket eder gibi. Slime gibi ne yapabiliyor? Hareket ettikleri için mantarlar aleminde değil protesta aleminde
8:26 incelenen bir canlımız diyor hocam. Ayklere bakalım. Yeşil ayklere bakalım. Hocam yeşil ayklerimiz bir hücreli de olabiliyorlar çok hücreli de olabiliyorlar. Mesela o suşide sarmış oldukları balık etini sarmış oldukları o yaprak o yosun nedir dersek hocam çok hücreli alk. Ama mikroskopik olarak denizlerde yaşayan ne var dersek bir hücreli aklerde mevcuttur diyoruz. Tekrar edelim. Bu protest halindeki canlarımız bir ya da çok hücreli olabiliyorlar. Hepsinin çekirdeği var. Ökaryots üretici ya da tüketici olabiliyorlar. Tatlı suda yaşayan türlerinde ne var? Fazla suyu dışarı atmayı sağlayan kontraktil kofuluyor ve hastalığa sebep olabiliyorlar. Amipli dizanteri diye bir hastalık var. Başka plazmodyumun sebep olduğu sıtma rahatsızlığı var. Dolayısıyla dediğim gibi bu protista halindeki canlarımız hastalıklara ne yapabiliyor? Sebep
9:12 olabiliyorlar. Şunu da söyleyelim. Her bir hücreli prokaryot değil. Bakteri bir hücreli. Güzel. Arke o da bir hücreli. Peki buradaki amip öglen terliksiz hayvan onlar da bir hücreli. Ama baktığı zaman hücrelerin içerisinde ne var? Hücrelerin içerisinde çekirdek bulunuyor. Dolayısıyla her bir hücreli canlı neymiş söyle bakayım bana. Prokaryot değil. Bakteri arke prokaryot. Ama amipökler, terliksiz hayvan gibi canlılarımız bunlar ökar hücre yapısına sahip olan canlılarımız. Geldik hocam bitkiler alemine. Ardından mantarlar alemi, sonra hayvanlar alemine geçeceğiz. Sınavda buradan da sorumlu olan gençler olduğu için tekrarımızı buradan başlatıyoruz. Bilgin olsun. Niye hocam hücreden buradaki bakterilerden aldın diye merak edenler için söylüyorum. Hocam ileriden devam ediyorsa ileriye doğru ilerleyebiliriz. Haberin olsun. Çok güzeli canlılarımız kimlerimiz? Bitkilerimiz. Ökaryot ne
9:58 demek hocam? Hücreler içerisinde ne var dersek bitkilerde çekirdek bulunduğunun göstergesi. Peki bitkilere baktığımız zaman kendi besinleri kendisini üretebilirler. Bu soruyu sorsam ne cevap verirsin? Evet hocam bitkçiler fotosentez yaparlar. Kloroplasta sahip oldukları için fotosentez yapabiliyorlar. Hocam peki ilginç bir özellik söyleyelim. Canavar otu gibi, cin saçı gibi bazı bitkiler var. İsimlere bak. Çok egzantrik. Bu bitkiler ne yapmazlar? Fotosentez yapmazlar. Bu bitkilerimiz bizim tam parazit bitkilerimiz. Gene bitkiler fotosentez yapabilir. Evet. Her bitki kesin fotosentez yapar gibi bir şeyle karşılaşırsan hayır hocam diyorsun. Peki bitkiler ne depo ederler dersek depo polisakkaritleri, depo şekerleri onların nişastıdır. O patateste yediğimiz, kızartmada yediğimiz, makarnada yediğimiz şey nedir dersek nişasta
10:44 molekülleri. Hocam bitkilere baktığımız zaman hücre duvarlarına sahip olan canlılarımız hücre duvarlarında ne var dersek selüloz bulunuyor. Şu kağıdın yapısındaki molekül nedir dersek söyle bakayım bana. Aslında selülozdan bahsediyoruz. Peki toprak alt üstündeki kısımlara sürgün diyorlar. Sürgün sistem. Toprağın alttaki kısma da kök sistemi ismini veriyoruz. Bitkilere baktığımız zaman ots ya da odun su yapıya sahip olabiliyorlar. Kimler hocam? Bitkiler. Bazı bitkilere baktığımız zaman tohumsuz bitki diye adlandırıyoruz. Bazı bitkileri tohumlu bitki diye adlandırıyoruz. Bu tohumsuz bitki dediğimiz bitkilerimiz karayosunları, erel otu gibi bitkilerimiz bunlar. Hocam spor adını verdiğimiz üreme hücreleriyle ürüyebiliyorlar. Tohumlu bitkilere baktığımız zaman da isimden de anlıyorsun tohumları yardımıyla ne yapabiliyorlar? Üreyebiliyorlar. Gördüğünüz üzere bitkiler alemdeki
11:30 canlarımızın selüloz cepere sahip olduğunu, depopolisakitinin nişasta olduğunu, ökarit olduklarını ve fotosentez yapabildiklerini aklından çıkarma. Değerli hocam geldik mantarlar alemine. Ahada bakıyorsun bir sürü kim var hocam? Çeşit çeşit mantar var. Bir kısmı da ne yapabiliyoruz? Bes olarak tüketebiliyoruz, yiyoruz hocam. Bir yılda çok hücreli olabiliyorlar. Ökarot yapıya sahipler. Yani çekirdekli olan canlılarımız nasıl besleniyorlar dersek söyleyelim, heteretrof beslenen canlılar vücutlarındaki uzantılara, küçük yapılara ne ad veriyorlar? Hif ismini veriyorlar. Ne diyormuşuz? Hif. Bu hifler kalınlaşarak mantarlarda miselyum adını verdiğimiz daha kalın yapıları meydana getirebiliyor. Bir hücreli ve çok hücreli olabiliyorlar demiştik mantarlar için. Bir hücreli olan mantarlarımız yapıyorlar ya annemiz poğaça böyle kek yapıyorlar. O kekin kabarmasını sağlayan, hamurun kabarması,
12:17 hamurun mayalanmasına görev alan mantarımız maya mantarı diye adlandırıyoruz. Bir mayayasa örneklerinden bir tanesi. Çok hüceli mantarımız kimdir diye sorarsak hocam şapkalı mantar, kültür mantarı. Bazısı yiyor hocam içine kaşarla yapılıp yiyenleri de var mutlaka duymuşsundur, yemişsindir diye de tahmin ediyorum. Ben çok aramıyorum ama içine işte tuz atıyorlar, bir şeyler yapıyorlar, yiyorlar. Hocam mantarları hücre doğaları nedir dersek bunları söyle bana. Kitin. Bitkilerinki kimdi hocam? Selüz. Mantarın duvarı kitin bulunuyor. Peki ne depol oluyor dersek söyle bana hocam bakterilerde, arkelerde hayvanlarda olduğu gibi mantarlarda ne depolanır dersek glikojen depolanıyor. Bitkininki nişastaydı mantarınki glikojenmiş. Nerede kullanıyoruz? İlaç sektöründe kullanılıyor. Gıda olaylarında, fermantasyon olaylarında kimleri kullanıyorsun? Buradaki mantarları kullanıyorsun. Alkollü
13:03 içecekleri yaparken üretiminde kimleri kullanıyorlar? Mantarları kullanıyoruz. Kıymetli dostlarım tekrar edelim. Hetrof besleniyorlar. üretici değiller. Fotosentez yapmıyorlar. Bu canlıların duvarları var ve kitin bulunuyor. Kitin azotlu bir polisakkarit. Ne depoluyorlar dersek söyle bakayım. Glikojen depoluyorlar ve mantara baktığımız zaman bir hücreli de olabiliyorlar. Çok hücreli yapıya da sahip olabilir. Ama hücrelere baktığımız zaman ne var? Çekirdekleri var. Biz böyle canlılara ökartı yapılı canlı ismini veriyoruz. Gelelim hayvanlar alemine. Hocam hayvanları iki grupta inceliyoruz. Omurgasızlar ve omurgalılar. Omurgasızlara baktığımız zaman hepsi nedir dersek söyle bakayım. Hepsi ökaryot. Daha doğrusu bütün hayvanlara baktığımız zaman hayvanların tümü ökaryot. Nasıl yapıya sahiptir diye sorarsak hocam hetereletrof ne demek? Heteleretrof tüketici olan canlılarımız.
13:49 Hazır besleniyoruz. Başka hocam kaç hücreliyiz? Çok hücreliyiz. Yani hayvanları gözünde ne yapabiliyorsun? Görebiliyorsun. Aynı mantarlarda olduğu gibi ne depo ediyoruz? Söyle bakayım bana. Glikojen depoluyoruz. Nasıl öreyebiliriz dersek söyle bana. Eşeyle ya da eşe olarak hayvanlar üreyebiliyorlar. Kıymetli hocam şimdi önce omurgasızlardan sonra omurgalılardan ne yapacağım? bahsedeceğim ve ne yapmış olacağız? Tamamış olacağız. Hayvanlar alemi kısmı da bitirmiş olacağız. Şimdi sizin için bir tavsiyede bir kodlamada, bir şifrelemede bulunmak istiyorum hocam. Güzel bir şifreleme. Nasıl istersen, nasıl kullanırsan. Ben böyle aklımda tutuyordum. Sosis yedi diye bunları aklımızda tutacağız. Ne demek hocam sosis yedi? Söyleyelim. Sünger, oradaki s oradan geliyor. Sölenter, solucan, yumuşakça, eklem bacaklı ve delisi dikenli. Gereki anlamda şu harflerimiz, küçük harflerimiz joker harflerimiz.
14:36 sosis yedi diye bizim omurgö hayvanlarımızı aklımızda ne yapabiliriz? Tutabiliyoruz. Şimdi baktığımız zaman hocam buradaki şeklimize baktığımız zaman süngeri görüyorsun. Süngerbob kare pantolon var. Orası ayrı hocam onu biliyorsun. Süngerlerde sistem yok. Çok basit yapılı hayvanlar. Denizde görsen bu hayvan demezsin. Yani sölenterler hocam kimdir dersek hidra ve deniz anlarının bulunmuş olduğu grup. Hocam bu canlılara da baktığımız zaman ilk defa ne hocam? Sinir sisteminin gelişmiş olduğunu görüyorum. Solucanlara baktığımız zaman a bak burada solucanları görebiliyorsun. suda ve denizde yaşayan tüyleri de bulunuyor. Hep toprak solucın aklına gelmesin hocam. Onlar da kapalı kan dolaşımı görülüyor ve kesildikleri zaman kendilerini yenileyebiliyorlar. Biz buna rejenerasyon onarım ismini veriyoruz. Hocam yumuşakçılara bakıyorsun. Kim var dersek burada kim? Mürekkep balığı görüyorum. Ahtapot görüyorum burada
15:21 hocam. Salyangozları görebiliyorsun. Bunlar hocam yumuşakçalar. Midyeler de aynı şekilde bunlar da dış iskelet bulunabiliyor. Eklem bacaklara baktığımız zaman kimdir hocam dersek buradaki yenge buradaki karadesin istakozun bulunmuş olduğu kısımlar bunlar da hocam açık dolaşıma sahip olan canlılar ve çok hızlı hareket ediyor. Böcekler de eklen bacaklar grubunda. Bu böceklerin bu kadar hızlı hareket etmesinin sebebi çizgili kaslara sahip olmasıdır. Kıymetli dostum denizi dikenlere baktığımız zaman deniz yıldızı, deniz kestanesi ve deniz hıyarının bulunmuş olduğu grup. Bunlarda da hocam tüp ayakları yardımıyla ne yapabiliyorlar? Beslenebiliyorlar. Hareket edebiliyorlar. Su damar sistemleri var ve yenilenebiliyorlar. Önemli bir olay. Bir deniz yıldızını kessen bir parçada kestiğin zaman kendini ne yapabiliyor? Onarabiliyor. Kıymetli dostum tekrar edelim. Omurgesis
16:07 hayvanlarımızı sosis yedi diye ifade ettik. Bu şekilde canlarımız gördüğünüz üzere bir şekil üzerinde hatırlatmak için bir fotoğraf üzerinde sana ne yapmış oldum? Göstermiş oldum. Hocam gelelim omurgalı hayvanlara. hocanın da sınavda omurgalı hayvanlardan daha yoğunlukla soru soracağını tahmin ediyorum hocam. Şimdi baktığımız zaman tümünde omurgalı hayvanların hepsinde kapalı kan dolaşımı bulunuyor. Bir omurgaya sahipler ve kanlarında al yor adını verdiğimiz kırmızı kan hücreleri bulunuyor. Bu kırmızı kan hücrelerimizin içerisinde kana kırmızı rengini veren fişner fişiner fişne suyu değil tabii ki de hocam ne var dersek hemoglobin bulunuyor. Bu hemoglobin sayesinde demir sayesinde oksijen ve karbondioksidi rahatlıkla taşıyabiliyorlar. Peki ne var hocam bunlarda? İç iskelet bulunuyor omurgalılarda demişti. Kıkırdat ve kemikten meydana gelmiş olan iç iskelet bulunuyor. Ve boşaltım organımız kimdir
16:53 dersek e çişini yapıyorsun. Çişini kim süzüyor kanından? Böbrekleri süzüyor. Sevgili kıymetli dostum böbreklerimiz omurgalı hayvanların boşaltım organı. Beş sınıfta inceleyeceğiz. Kimdir onlar? Balıklar. Başka iki yaşamlılar. Yani iki yaşamdan kastımız kurbişlerin ve kuyruklu kurbağaların bulunmuş olduğu grup. Başka? Sürüngenler, kertenkelelerin yılanların timsahların, kaplumbağaların bulunmuş olduğu grup. Kuşlar ve kimler var dersek memeliler sınıflarının özelliklerini ne yapacağız? Beraber işleyebileceğiz. Değerli dostum bunun için bir şifrelemem var. Değerli hocam senin için kullanalım. Baksak mı diye aklında tutabilirsin. Nedir hocam bunlar dersek balık iki yaşamları kurbağaları aklında tutaraktan k'yi kullanacaksın. Balık kurbağa sürüngeen kuş ve memeli diye ne yapıyoruz? Baksak mı diye aklımızda tutabiliyoruz kıymetli dostum bunu da söylemek istedim. Şimdi balıklarla
17:39 başlayacağız. Memelilerle yolumuza devam edeceğiz. Balık kaç? Bağlık iki heceli. O zaman kalbi kaç odacıklı diye sorarlarsa iki odacıklı kalbe sahip. Peki vücutların örtüsünü soracak hocam sana sınavda. Vücutları tüylü mü, kıllı mı, yünlü mü, pullu mu diye soracaklar. Cevabın balıkların vücutları pulla kaplı. Neyle kaplıymış? Pul ile örtülü. Bak görüyorsun. Balığın vücudundaki pulları görebiliyorsun. Solungaç solunumu yapıyorlar. Sudaki çözülmüş olan oksijeni kullanıyorlar. Soğukkanlı hayvanlar ne demek hocam? Ortam sıcaklığı değiştikleri zaman onlar da vücut sıcaklıkları ne yapıyor? Değişiyor. Değişmiş. ortam sıcaklığını uydurmak zorunda kalıyorlar. Kalplerinde kirli kan bulunuyor. Üemeleri nasıl hocam dersek dış döllenme, dış gelişme. Ne demek? Kayıp balık nemoyu izlediysem balıklar sperm ve yumurtalarını dışarı bırakırlar. Zigot dışarıda gelişir.
18:26 Yavru balık dışarıda gelişiyor. İstisnaları var. Ama dediğim gibi genellikle balıklara görülen üreme biçimi ne? Dış döllenme, dış gelişme. Peki hocam solçlarında temizlenen kan ne oluyor? Vücuda gönderiliyor. Balıklarda küçük dolaşım diye bir şey yok. Küçük dolaşım dediğim şey solunum organı olan solaçlara kanın gidip tekrar kalbe gerekiyor. Küçük dolaşımda balıklarda solungaçta temizlenen kan doğrudan vücuda gidiyor. Dolayısıyla küçük dolaşım bulunmuyor. Ne işiyorlar diye sorarsak balıklarımız hocam onlar amonyak atıyorlar. Bir belgeselde izlemiştim. Köpek balığına marka takacaklar, GPS takacaklar. Onu bir böyle küvet gibi bir şeyin içerisine alıyorlar ve suyu da kısa süre içerisinde değiştirmeliyiz diyorlar. Niye? Deli gibi amonyak atıyor. Kendi gidarında zehirlenmesin diye köpek balığı ne yapıyorlar? Suyunu sıklıkla değiştiriyorlar. Boşaltım ürünü neymiş
19:12 köpek balıkların? Söyle bakayım hocam. Ne diyoruz? Amonyak ismini veriyoruz. Kim hocam örneklerimiz? Hamsi, istavrit, sardalya, orkinos, denizatı. Bunlar hocam kimlerimiz? Bizim balıklarımız. İstisna söylemiştim. Köpek balığı ve lepisteste iç döllenme, iç gelişme oluyor. Annenin karnında, köpek balığının karnında, lepistesin karnında yavru gelişimi gerçekleşiyor. Hocam bizdeki plasentalı e plasentayla beslenme gibi düşünme. Annenin karnının içerisinde gelişim gerçekleşiyor diyoruz. Şimdi geldik hocam amfibilere, iki yaşamlara yani kurbişlerin bulunmuş olduğu kısma geldik. Kurbaha heceliyorsun hemen. Ne diyorsun hocam? Ü tane hece var. O yüzden amfibi istersen böyle de yapabilirsin. Üç odacıklı kalbe sahipler. Vücutlarının örtüsü sana soracak hocam sınavda diyecek ki kurbanın derisi nasıl? Nemli mi, kıllı mı, tüylü mü, pullu mu, yünlü mü? Ne
19:58 diyorsun? Vücutları onların vücutları nemli deriyle örtülü. Derilerini nemli tutan bezler var. Salgı üretiyorlar vücutları bu şekilde. Bu yüzden sürekli olarak nemli kurbaşleri. Larva iken ne yapıyorlar? Larva ikken, larva dediğim şey kurbağalar biliyorsun ki suda başlıyor hayatını. O suda gezerkenki süreçte ilk başta hocam amonyak atıyorlar. Erginleştikleri zaman aynı senin benim gibi üle atıyorlar. Kişilerini yaparken bize benziyor. Ergin hale geldikleri zaman böcekler gibi metamorfoz geçirebiliyorlar. Başkalaşım geçiriyorlar. Ne demek hocam? Bak aşağıdaki şekle bakmanı istiyorum. Böyle küçük kurbağa, küçük kurba kuyruğun nerede diyorsun. Aha da bak böyle. Kuyruğum burada diyor. Bir geliyor kuyruğum yok. Kuyruğum yok. 150 dere kıvamına geliyor. Hocam gördüğünüz üzere kurbağalarda ne var dersek başkalaşım metamorfoz görülüyor diyoruz. Dış döllenme dış gelişmeyle ürüyor
20:44 kurbişlerimiz. Nasıl hayvanlar? Soğukkanlı hayvanlar. Suda larva halindeyken solugaz çolumu yapıyorlar. erginleştikleri zaman yani sudan çıktın artık balık gibi davranmıyorsun çıkıyorsun ergin oldukları zaman nemli dereleriyle deli solunumu ve ne yapıyorlar akciğer solunumu yapıyorlar yani fark ettiysen kurbağalarda bir sürü olay aksiyonu oluyor hocam bir önemli bilgi var semender diye bir hayvanımız var semender dediğim bak şu yukarıda görmüş olduğun kurbağa var ya bak bu da bir kurbağa olan kertenkeleye benziyor. Nasıl kurbağa? Aslında dediğim gibi kertenkeli gibi ama kurbağalar grubunda incelenen bir hayvanımız. Niye? Derisi nemli. Aynı kurbağa gibi davranıyor. Sadece kuyruğu var. Hocam bu semenderle kim karıştırılıyor biliyor musun hocam? Omurgas hayvanları içerisinde incelenen sölenter grubundaki hidra karıştırılıyor. O yüzden sana da söylüyorum hocam. Semender kuyruklu
21:30 kurbağadır. Sölentlerle ne yapmıyorsun? Bu semenderimizi karıştırmıyorsun. İkisi farklı farklı şeyler. Hocam geldik sürüngenlere geldiğimiz zaman hemen hecliyorsun benimle beraber. Sürüngen kaç odacıklı kalbi varmış söyler misin bana? 3 odacıklı kalbe sahip. Bu canlılara baktığımız zaman istisnası olan var mı? Var hocam. Timsahın kalbi dört odacıklı yapıya sahip. Peki timsahların sürüngenlerin o bulunmuş olduğu bu canlılara baktığımız zaman vücutları ne hocam? Kıllı mı, tüylü mü, yünlü mü, pullu mu? Ne diyorsun? Bunların vücutları keratin yapılı pul ve plaklarla örtülü. Yani baktığınız zaman kemiksi plaklar var. Hiç timsahın böyle pişirilmek üzere, yenilmek üzere yetiştirilen ülkeler var. Adamlar bunu ne yapıyor? Biz nasıl tavuk yetiştiriyoruz? Onlar da timsahın derisini ne yapıyor? Yüzüyorlar. Etlerini yiyorlar. O şekilde yetiştiriyorlar. O derileri kaldırırken
22:17 ne yapıyorsun? Kalın bir derisinin olduğunu görebiliyorsun. Yani keratin yapılı pul ve kemiksi plak görüyorsan aklına kim gelsin? Sürüngenler gelsin. Hocam peki iç dölenme ve dış gelişmeyle ürüyorlar. Yani çiftleşme organları var ama ne yapıyorlar? Yumurtluyorlar. Kaplumbağa yumurtası var. Timsahın yumurtası var. Yılanın yumurtası var. Burada görmüş olduğun kalemunun neyi var? Yumurtası var hocam. Nasıl canlılar? Soğukkanlı canlılar. Deri değiştirebilen canlılar var hocam. Ormanda görmüştüm hocam. Timsahlar derilerini ne yapabiliyorlar? Değiştirebiliyorlar. Yani gömlek değiştirme gibi çıkarıp yeni bir delyle hayatlarına devam edebiliyorlar. Boşaltım ürünleri kimdir dersek çok az suyla atılan ünik asit atıyorlar dışarıya doğru. Kim hocam örneklerimiz? Yılan timsah kaplumbağa kertenkele komoda ejderi. Bunlar hocam kimlerimiz?
23:03 Bizim sürüngen canlarımızı. Örnek olarak ne yapabildiğimiz, verebildiğimiz canlarımız diyoruz. Gayet güzel gidiyorsun. Kuşlardayız. Aferin. 23 dakika oldu. 2x'te izleyenler seni de ayrı seviyorum. Sınav geldi. Hadi bakalım. İnşallah yüksek not alırsın. Son sınavda seni bekliyorum ben. Kenan fir bu arada söylüyorum. Hala beğenmeyen bir Kenfirsen şu videoyu beğen gözünü seveyim. 9.000 oldum senin sayende. 1 milyona az kaldı. Okulda arkadaşların da abone olmayan varsa da bir zahmet abone et Sem hocam 1 milyon az kaldı. Teşekkür ederim desteğin için. Sağ ol. Var olun. Ulan nereye geldik? Buraya geldik. Bu tarafa geldim. Kuşlar hazır mısın? Kuşlar hocam kuş kuş m li baktığın zaman kaç eceli oluyor? 4 eceli oluyor. O yüzden kuşların kalbi kaç odacıklı diye sorarlarse dört odacıklı yapıya sahip. Peki vücut örtüde ne sana söylüyorum? Kıllı mı, tüylü mü, yünlü mü, pullu mu? Ne diyorsun hocam? Vücutlarında ne var? Tüy var. ÖSYM bunu sınavda da soru olarak sordu. Kuşlarının vücudunda örtü
23:49 kimdir? dedi. Cevap olarak diyeceksin ki kuşlarının vücudu tüylerle örtülü diyorsun. Ve pulları var hocam. Ayaklarında horozları, kimleri görüyorsun? Pul gölebiliyorsun hocam. Akciğer sunumu yapıyor kimlerimiz? Kuşlarımız. Akciğerlere bağlı hava keseri sayesinde kuşlar yükseklere çıktıkları zaman daha rahat ne yapabiliyorlar? Uçabiliyorlar. Havadan iki kere faydalanabiliyorlar. Hocam dişleri yok. Neyi var? Kuşun gagası bulunuyor. Nasıl hayvanlar? Sıcak kanlı hayvanlar. Yani bu canlılara baktığın zaman sıcaklıkları 40-41 s derece gibi bir vücut sıcaklıklarına sahipler. Hocam içme dış gelişmeyle ürüyorlar. Yumurtluyorlar. Aynı kimlerde olduğu gibi? Sürüngenlerde olduğu gibi. Yavru bakımı var mı hocam? var. Yavrulara ne yapıyorlar? Bakıyor kuşlarımız. Git bir tane kazın, git bir tane tavuğun civcivine böyle bir kış diyip bir saldırmaya çalış. Bak bakayım ne yapıyorsun. Gözünü çıkartır vallahi.
24:35 Boşaltım ürünleri kimdir hocam dersek unik asit bu canlarımızın kim örneklerimiz? Penguş, deve. Başka? Deve kuşu. Deve dedim Allah da etmesin. Deve kuşu. Karga, martı, dav, hindi, papağan. A buradaki tropikal kuşlarımız hepsi hocam. Bunlarımız kimdir? Kuşlar grubunda incelenen canlarımız. Uçamayan kuş var mı? Var. A bak burada kimi görüyorsun? Deve kuşunu görüyorsun. Kuşlarda uçmayı kolaylaştıran adaptasyonlar belki hocam sorabilir. Hava kesileri var. Havada daha fayda, havadan daha fazla faydalanmayı sağlıyor. Tüyleri uçmayı kolaylaştırıyor. İçi boş olan kemikler kuşun daha hafif olmasını sağlıyor. Kuşlarda idrar kesesi yok. Arabaların üstüne sıçıyorlar ya. Bunun sebebi ne? Adam ne yapıyor? İdrar kesesi yok. Dışkı beraber kloak dilikleri bir açıklıktan hop deyip tutamadan dışarıya gönderiyorlar. Hocam bizdeki gibi biriktirmiyorlar. Böyle olduğu zaman da
25:20 daha rahat ne yapabiliyor? Uzun mesafe gidebiliyor. Hocam diş yerine kim var? Kuşlarda gaga var ve ön üyeleri yani kolları onları neye dönüşmüş artık? Kanada dönüşmüş. Bu sayede rahat bir şekilde uçabiliyorlar. Kıymetli dostlarım geldik memelilerin olduğu gruba. Değerli hocam balinasından fokuna, yunusuna burada kimine? Ondan sonra filine. Burada kimleri görüyorsun? Aslanına bakıyorsun. Zürafası, maymunu. Ulan Allah da olul etmesin. Yarasasından tut. Baksana gözünü seveyim. Kirpisi, sincapı derken faresi, susamu hepsi hocam. Bunlar memeliler grubunda incelenen canlarımız. Kıymetli dostlarım, şimdi memelerin özelliklerine baktığımız zaman kalpleri kaç odacıklı? Dört odacıklı. Bizim vücudumuzun örtüsü kim hocam? Tüy mü diyoruz bunlara? Ne diyorsun hocam? Kıl. Doğru mudur? Bizim vücudumuzun örtüsü kıl hocam. Kıllı. Bazı kişiler çok daha fazla kıllı. Vücutları kılla kaplı. Sıcakkanlı
26:05 hayvanlar memelilerimiz akciğer solumu yapıyorlar ve bazı memeli türlerine baktığımız zaman besin bulamama gibi sıkıntılardan dolayı diyorlar ki ne yapalım hocam? Kış uykusuna yatalım. Kışı uykusuna yatan teli var. Kim gibi? Ayı gelsin aklıma hocam. Boşaltım ürünleri nedir dersek üre hocam hatırla. Kurbağaların erginleri de ne yapıyorlardı? Üre atıyorlardı vücutlarından. Kıymetli dostlarım sadece Mehmetilere özgü olan özellikleri hocan sınavda sorabilecektir. Beklentin bu yönde. Haberin olsun. Burayı 2x'te izleme. Dikkat edinle beni. Ya dikkatini bana 2x ver o zaman diyeyim şu an için. Terbezi şırıl şırıl o koltuk altına deodorant sürmeyenler. Memelilerde terbezi var. Demir omurgalılarda bulunmuyor. Hocam süt bezi yavrusunu sütle besleme. Hocam kuş sütü diyorlar. Öyle bir şey. Ne diyorsun? Kuş sütü başka bir şey. Masada o kadar yok yok ki her şey var ki kuş sütü eksik diyorlar. Oradan bir benzetme. Biliyorsun ne demek
26:51 istediğimi. Süt bezi yavrusunu sütle besleme memelilerde kastı diyafram. Nefes alıp vermeyi sağlayan, göğüs ve karın boşluğuna ayıran kı diyafram memelilerde olgun alyuvarların çekirdeksiz olması. Normalde omurgalı hayvanlara baktığımız zaman al yuvarlar nedir dersek hocam çekirdekli. İçeride çekirdek var. Bizde hocam bu çekirdekte atılıyor. Olgun al yuvalarımız çekirdeksiz. Bu sayede daha fazla oksijen, karbondioksit taşıyabiliyoruz. Kıllarla öltülü vücut kime özgü? Kıl memelilere özgü. Ay akciğerlerimizde alveol adını verdiğimiz hava keselerine benzeyen var. Üzüm salkımına benziyor. Bu sayede oksijenden daha fazla faydalanmamızı sağlıyor hocam memelilerde. Bir de neyimiz var dersek söyle bakayım bana. Kulak kepçesi yine kimlerde? Memelilerde bulunuyor. Hocam kim örneklerimiz? Kanguru, koğala, fil,
27:36 zürafa, maymun, insan. Hocam bu insan. Evet. Memeliyiz. Yarasa, balina, yunus, fo, kirpi, sincap, fare. Kirpi delisi kendi dili. Gözünü seveyim hocam. O da memeli bir hayvan. Yavrusunu sütle besliyor. Bunlar memelilere örnek olan canlarımız. Kıymetli dostum ne demiştik? Baksak mı diye seninle beraber aklımıza daha kolay getirecektik. Hocam balıklar, kurbağaların k'si, sürüngenler, kuşlar ve memeliler diye ne yapmış olduk? Hatırlamış olduk. Şu şekilde bir tablomuz var. İncelemeni istiyorum. Pavaya basıp da dinleyebilirsin, bakabilirsin. Baktığımız zaman kalpleri kaç odacıklı bu canlıların? Kalplerinde perde var mı yok mu? Vücutlarında ne örtülü? Bu canlılar sıcak kanlı mı soğukkanlı mı? Ve baktığımız zaman hangi solunumu yapıyorlar? Mesela baktığınızda balıklar ve kimler hocam? İki yaşamlar, kurbağalar solatç solunumu yapıyor.
28:22 Genel diğerlerine baktığımız zaman hani kurbağaların ergininden itibaren hep akciğer solunumunu görebiliyorsun. Bu şekilde bir soru karşına gelebilir. Tabloyu hocan vermeyebilir ama dediğim gibi bu canlıların yapılarını, özelliklerini kıyaslamanı isteyebilir kıymetli dostum. Aha da burada hayvanlarımız görüyorsun hocam. Şimdi nereye geldik diye merak ediyorsan söyleyeyim hocam. Şimdi seninle beraber canların sınıflandırılması kısmını tamamlamış olduk. Geldik hocam canlıların temel bileşenleri kısmına. Burada seninle beraber inorganik bileşiklerden, organik yapılı bileşiklerden bahsedeceğiz. Karbonhidratlar lipitler proteinler enzimler, vitaminler ve nükleik asitleri çabucak bitirip sonra seni yazılı sınav provasına bekliyorum hocam. Haberin olsun. Güzel sorular hazırladım. Bu arada beğenmediysen Kenan Afir Kzyköz şu videoyu beğeni ver. Vallahi kontrol ettim. İkinci yazılı için bu kadar iştahlı olmayacağım haberin olsun. Bak kontrol ediyorum. Beğenmeyen kenfi sen de beğeni ver. Sana zahmet olacak ama
29:08 beğen tuşuna bastığın için çok teşekkür ederim. Gelelim hocam canlıların temel birleşen dönü. Şimdi burada hocam inorganik ve organik yapılı bileşikler kimi meydana getiriyor? Canlıyı meydana getiriyor. Bu sincapa baktığın zaman içinde kalsiyum var, magnezyum var, başka iyot var, demir var, başka organik yapılı karbonhidrat, yağ, protein, vitamin de var ki bu sincap meydana gelmiş. Sen canlısın ve ben de canlıyım. Bizim vücudumuzda bu yapılı bileşikler nedir dersek var hocam diyorsun. İnorganik yapılı bileşikler, bu organik yapılı bileşikler kimlerdir? Bunlara bakalım. Su, asitler, bazlar, tuzlar ve mineraller bizim kimlerimiz? inorganik yapılı bileşiklerimiz hocam karbohidratlar yağlar proteinler enzimler vitaminler ATP nükleik asitler ve hormonlar. Bunlar da bizim organik yapılı olan kimlerimiz? Bileşiklerimiz. Hocam hızlıca tekrar edeceğiz. Haberin olsun kıymetli dostum.
29:54 Şimdi önce inorganik bileşiklik ve organik bileşiklerin farkına bakmanı istiyorum. Hocam ne özellikleri var? İnorganik olan bileşikler organik olmayan demek zaten. İn oradaki olumsuzluk eki. Hocam bu bileşiklerimiz enerji vermeyen bileşikler. Akkına hocam su gelsin. Su sıfır kalori biliyorsun hocam. Diyetisyenler diyor ki şırıl şırıl su için. Bol bol su için. Niye ondan kalori almıyorsun? Canlılarda üretilmiyor hocam inorganik olan bileşikler. Bitkiler bile minerale ihtiyaç duyuyorlar. Bitkiler bile suya ihtiyaç duyuyorlar. Yağmur yağsın da büyüyeyim diyorlar. Su gelsin ki birisi beni sulasın ki ne yapayım? Büyüyeyim diyorlar. Dış ortamdan tüm canlılar bunları hazır alıyorlar. Sindirilmiyorlar. Zaten küçük olan bileşik oldukları için hücre zarından rahatlıkla geçebiliyorlar. Eksik alındığı zaman inorganik bileşikler vücudumuzda hastalık ortaya çıkıyor. Aksilikler başımızı bırakmıyor. Değerli
30:39 hocam ne olduğu zaman söyle bakayım bana. İnorganik bileşikleri yeterince almadığın zaman. Peki organik bileşiklere baktığımız zaman enerji verebilen bileşikler. En önemli bilmen gereken şeylerden bir tanesi organik bileşikler enerji verebiliyorlar. Canlılar üretebiliyor. Yapımıza katılan bileşiklerimiz yapılarında genellikle karbon hidrojen, oksijen genelde bir yerde bulunuyor. C6 H12O6 glikozun formülü. karbonhidrojen oksijin beraber bulduğunu görebiliyorsun. Azot, kükürt ve fosfor oladabilir, olmay daabilir değerli hocam ama genellikle CHO beraber bulunuyor diyoruz. Önce inorganik bileşiklerden suyla başlayacağız. Ardından yolumuza minerallerle devam edeceğiz. Sonra organik yapılı bileşiklerden karbonhidratlar diye devam edeceğiz. Hocam şimdi suya baktığımız zaman nasıl bir bileşik? İnorganik yapıda bir bileşik bileşiğimiz. Suya baktığımız zaman canlılarda enerji veren
31:25 mi dersem cevap olarak ayrı hocam. Su enerji vermeyen bir bileşiğimiz. Camlarda yüksek oranda bulunuyor. %70 oranında su molekülü hücrelerimizin içerisinde bulunuyor. Hocam enzimlerin çalışabilmesi için ortamda bulunması gereken suyun oranı %15 hocam. %15 alttaki su miktarlarında ne yapmıyor enzimlerimiz? Çalışmıyor. Bitkiler fotosentez yapmak için kime ihtiyaç duyuyorlar? Söyle bakayım bana. Suya ihtiyaç duyuyorlar. Su olmayınca bitki fotosentez yapmıyor. + 4 S derecede su molekülü en yoğun halde ve su molekülü donduğu zaman buza dönüşüyor. Nehirler, göller, denizler donduğu zaman üzerinde bir katman oluşuyor. O katmanın hemen altında, buzun altında + 4 S dere dede ne var hocam? Su bulunuyor. Orada balıklar, diğer hayvanlar ne yapabiliyor? Donmadan yaşayabiliyorlar. Özü yüksek hocam. Bu sayede denizler geç
32:12 ısınıyor, geç soğuyor. Denize gittiğin zaman akşam üzeri deniz biraz daha sıcak oluyor. Sabaha gittiğin zaman, erken saatte yüzüme gittiğin zaman denizin bir tık daha soğuk olduğunu görüyorsun. Bu sayede orada yaşayan hayvanlar bu sıcaklık değişimlerinden daha az ne oluyor? Etkileniyor diyoruz. Hocam peki suyun yüzey gerilimi yüksek hocam. Bu sebeple bazı böcekler ne yapabiliyor? Suyun üzerinde yüreyebiliyorlar. Yüzey gerilimi yüksek olduğu için. Kıymetli dostlarım suyla ilgili tepkimelerimiz var. Kimdir? bir tanesi dehidrasyon, bir tanesi hidroliz tepkimesi. Hocam dehidrasyon küçük moleküllerin birleşmesi demek, hidroliz demek suyla parçalama anlamına geliyor. Bu tepkimeleri iyi bilmen gerekiyor hocam. Dikkat edinle hocam. Küçük yapılı bileşiklerin yani monomerlerin birleşerek daha büyük yapılı molekülü oluşturması olayına biz dehidrasyon tepkimesi ismini veriyoruz.
32:59 Hidro su demek zaten de çıkmak demek. Hidro dehidrasyon su açığa çıkması anlamına geliyor. Ve bu tepkimede moleküller birleştikleri zaman aralarında bir bağ kuruluyor. Bağın ismi glikozit, ester, peptit bağı gibi olabiliyor. Ve aralarından şıp diye ne açağa çıkıyor? Su açağı çıkıyor. Ve dikkat ettiysen delirasyon tepkimesinde hücre bu işi yapabilmek için ne harcaması gerekir? ATP tüketiyor. Bu tepkimede enerji kullanılıyor değerli hocam ki molekülleri birbirine ne yapabilelim? Bağlayabilelim. Küçük molekülleri birleştirmeye verdiğimiz isim dehederasyon. tepkimesi su açığa çıkar. Ne harcanır? ATP tüketiyorsun bu tepkimede. Hocam bir de bunun tam tersi var. Hidroliz tepkimesi bak yukarıdakinin tam tersi hocam. Burada büyük yapılı olan molekülü aradaki şu bağı su yardımıyla ne yapıyorsun? Koparıyorsun, yıkıyorsun.
33:46 Biz bu olaya hidro, su, liz, kırmak, parçalamak, hidroliz, suyla parçalamak anlamına gelen hidroliz tepkimesi diyoruz. Burada sen moleküller içerisinde bulunan bağı su yardımıyla parçaladığın zaman molekül yapı taşına dönüşüyor. Büyük yapılı bileşiği daha küçük moleküle çevirmiş oluyorsun. Bu tepkimede 1000 puanlık soru ATP tüketilmez. Bu tepkimede ATP harcanmaz bu tepkimede ATP kullanılmaz. Bunu özellikle belirtiyorum. Hidroliz tepkimelerinde ATP harcanmaz. Deidirasyon tepkimelerinde ATP tüketiyorsun. Değerli hocam monomer ve polimer ifadelerine beraber bakalım. Mono küçük 1 demek hocam. tek anlamına geliyor. Pol çok anlamına geliyor. Monomer küçük molekül, polimeri de büyük molekül gibi düşünmeni istiyorum senden değerli hocam. Maddelere baktığımız zaman biz maddelerin taşınmasından
34:32 bahsedeceğiz. Taşırken küçük moleküller hücre zarındaki por adını verdiğimiz küçük deliklerden rahatlıkla geçebiliyor derken hocam büyük yapılı olan moleküllerimiz hücre zarındaki pollerden direkt böyle fıştleyip ne yapamıyor? Geçemiyorlar. Biz bu yüzden bu molekülleri hidroliz tepkimesi yardımıyla parçalıyoruz. küçük moleküllere çeviriyoruz ki bu sayede ne yapabilelim? Hücre zarından rahatlıkla geçirebilelim. Yani buradaki hidroliz tepkimesinin mantığı molekülleri ne yapmak? Parçalamak. Hidrasyon tepkimesinin mantığı molekülleri bir araya getirmek. Kıymetli dostum gelelim karbohidratlara bakacağız hocam. Karbonhidratlar sonra lipitler, proteinler, enzimler, vitaminler diye gideceğim hocam. Minerallerle ilgili olan hastalıkları çabuk çabuk tekrar seninle beraber en önemlilerini sana burada bilgi olarak vereceğim kıymetli dostum. Hocam organik yapılı bileşiklerden birincisi karbohidratlar.
35:18 Karbhidratlar organik mi? Evet hocam. Hangi atomlar var diye sorarlarsa cevabın hocam yapılarında karbon başka hidrojen başka oksijen atomları beraber bulunabiliyor. Bir şey organikse CH atomları bulması yeterli. Karbratlarda ne var dersek oksijende genellikle bulunuyor diyoruz. Peki nasıl bir molekül dersek yapı onarıcı bir molekül. Yapımıza katılan bir molekül enerji verebiliyor. Hocam bu karpuzu ben de yersem hele ki şu göbek kısmını böyle tek lokmada atarsan böyle hapur hupur yersen enerji alırsın. Hocam açlık durumunda vücudumuz ilk olarak enerji kaynağı olarak neyi kullanıyor? Tercih ediyor ilk sırada karbhları kullanıyor. Sebebi ne? Kolaycıkla parçalanabildikleri için karbonhidratlar tercih ediliyor. Hocam yapı taşı kimdir? Birazdan söyleyeceğim. Karbonhidratların monosakkarit. Sakkar şeker demek mono 1 demek tek şekerli anlamına geliyor.
36:04 Karbhratların yapı taşı monosakkaritler. Ve birazdan göstereceğim sana karbonhidratların içerisinde disakkarit ve polisakkaritlerin içerisinde ne var dersek glikozit bağı adını verdiğimiz bir bağl bulunuyor. Hocam bak göstermek istiyorum. Karbhidratları üç grupta inceliyoruz. Monosakkaritler, disakkaritler ve polisakkaritler diye üç grupta inceliyoruz. Toplamda 12 tane şeker ismi var burada. Ezberlemeni istemiyorum. Basitçe mantığını anlatacağım. Güzelce anlayacaksınız. Hocam monosakkaritler küçük oldukları için hücre zarındaki porlardan rahatlıkla geçebiliyorlar. Niye oum? Tek bir tane zaten molekül fıt deyip geçebiliyor porlardan. Disakkaritler bunlar bir tık daha büyük oldukları için doğrudan ne olabiliyor geçemiyorlar. Polisakkaritler bunlar da büyük yapılı molekül oldukları için hücresındaki porlardan doğrudan geçemiyor. Geçemiyorlar. Biz monosakkaritleri tek şekerleri karbon sayısına göre de üç
36:51 grupta incelemişler hocam. 3 karbonlular var, 5 karbonlular var, 6 karbonlular. Bunların hepsi küçük molekül ama haberin olsun milimlercık molekül zordan geçebiliyordu. Karbonları farklı sadece 5 karbonlar önemli hocam. Bir tanesi riboz şekeri, diğeri deoksiriboz şekeri. Riboz şekeri RNA'ya isim veren şeker. RNA'da bulunuyor. Deoksiriboz şekeri DNA'ya isim veren şeker deoksiriboz şekerimiz. Ve ribozla deoksiriboz enerji vermiyorlar. Ne yapmıyorlar mı? Söyle bakayım bana. Enerji vermeyen şekerlerimiz. Hocam organik demiştin. Enerji verebilir demiştin. Evet. Ama ne demiştim sana? İstisnalar var bazen. Bu gördüğümüz riboz deoksiriboz enerji ne yapmıyor? vermiyor. Enerji eldesinde kullanılmayan şekerlerimiz. 6 karbonlar hocam. Ü tane söyleyelim. Glikoz,
37:36 fruktoz, galaktoz. Tekrar et bakayım. Glikoz, fruktoz, galaktoz. Glikoza g diyelim. Fruktoza fr yazalım. Galaktoza da g diye yazalım. Hocam baş harflerindeki şu iki harfleri kullanalım ve bunları ne yapalım? Aklımızda böyle tutalım. Glikoz, fruktoz, galaktoz. Hepsi küçük. Hepsi monosakkarit. Hepsi hocam hücre zarındaki porlardan geçebiliyorlar. Glikoza kan şekeri, üzüm şekeri diyorlar. Fruktoza meyve şekeri diyorlar. İngilizce froid meyve demek. Galaktoza da hocam süt şekeri ismini veriyorlar. Galaktozumuz, fruktozumuz ve glikozumuz. Bunlar bizim monosakkaritlerimiz. 6 karbonlu monosakkaritlerimiz. Dellikle sakaritlere bak hocam. Çok basit. Bu gördü görmüş olduğun glikoz, fruktoz, galaktoz var ya bunları kendi aralarında birleştireceğiz. Bak göstereyim. Bir glikozla bir glikozla bir başka glikozu birleştirirsen arpa şekeri olarak
38:23 adlandırdığımız maltoz oluşur. Tekrar ediyorum. Maltozun içerisinde iki tane glikoz var. Gördüğünüz üzere malt arpa demek hocam. Buradan da aklında tutabilirsin. Arpa mı ne malta mı işte malt içeceği diye farklı farklı ürünler var görüyorsundur. Arpadan elde ettikleri için ismi o şekilde gelmiş. O yüzden maltos arpa şekerimiz bitkisel içinde kaç glikozu var? İki tane glikoz var. Devam ediyorum. Bak yine glikoz kullanacağım. Bir glikozla bir fruktozu birleştirirsem bu sefer oluşan disakkaritimizin ismi çay şekeri ya da pancar şekeri diye adlandırdığımız sükroz. Hocam dikkat ettiysen yine glikozun olduğunu görebiliyorsun. Sonuncusu bir glikozda bir galaktozu birleştirdiğimiz zaman süt şekeri diye adlandırdığımız laktoz molekülü açığa çıkıyor gördüğünüz üzere. Yani burada da dikkat ediysen yine glikozun olduğunu
39:09 görüyorsun. Hocam bir daha bir gösterelim misin diye merak ediyorsun. Öyle hissediyorum şu an için. Bir glikozla söyle bana glikozu birleştirdin maltoz. Bir glikozla fruktozu birleştirdin sükroz. Bir glikozla galaktozu birleştirirsen laktoz elde ediyorsun. Ve bu molekülleri birbirine bağlarken dehidirasyon tepkimesi olduğu için birbirine bağladığımız için aralarından şıp diye ne açığa çıkıyor? Su açığa çıkıyor. Şu gördüğün bağa da ne bağı diyorlar? Glikozit. Hep glikozla bahsediyoruz ya. Glikozit bağı ismini veriyorlar. Değerli hocam polisakkaritlere bakalım. Dör tane polisakkaritimiz var. Nişasta, selülit. Selülit değil selüloz. Glikojen ve kitin. Hocam bu görmüş olduğumuz polisakitlere baktığımızda nişasta bitkilerde depo amaçlı üretilen polisakkaritimiz. Bitkide patateste bulunan polisakitimiz nişasta. Selüloz
39:54 bitkilerde bulunuyor ama bitki bunları hücre duvarının yapısına kattığı için yapı polisakariti diye adlandırıyoruz. Glikojen hayvanlarda başka bakterilerde arkelerde mantarlarda depo amaçlı üretilen polisakkaritimizin ismi glikojen. Hocam bir de hocam azotlu bir polisakkarit var. Böceklerin dış iskeletinde bulunan bir polisakkaritimiz. Bu hocam kimdir derse kitin adını verdiğimiz polisakkaritimiz. Kitinle ilgili bilmen gereken şey azot atomu içeriyor. Hocam ne içeriyormuş kitinimiz? Azot içeren bir polisakkarit. Ve polisakkaritlerin içerisinde hepsinde ne var dersek bir sürü glikoz var. Glikoz, glikoz, glikoz, glikoz. Bir sürü glikoz bir polisakkariti meydana getiriyor. Sevgili Crazy Girl, bir şey dikkat ettin mi? Buraya kocaman oz yazdım. Bak riboz, deoksiriboz, glikoz, fruktoz galaktoz maltoz sirköz laktoz, selüloz. Hep genellikle
40:41 karbonhidratlerin sonunda ne ekiyle bitiyor? Oz takısıyla. Oz 2 ile bittiğine dikkat etmeni istiyorum kıymetli dostum. Karbodatları üç grupta inceliyoruz. Monosakkarit, disakkarit ve polisakkarit. Bu gördüğümüz bileşiklerden monolar zardan vırt diye geçiyor. Disakkaritler büyük oldukları için direkt geçeniyorlar. Üç çeşidi var. Masal diye kodlayabilirsin. Hakkında tutabilirsin. Nişasta, selüloz, glikojen, kitinde polisakaritlerimiz hepsinin içerisinde glikoz molekülü bulunuyor. Hocam önemleri tekrar şöyle senin için not ettim, yazdım. Riboz deoksiriboz ne yapmaz? Enerji vermeyen şekerlerimiz. Selüoz insana ne yapamıyorsun? Sindiremiyorsun. Hocam gidiyorsun dürümcü Muzaffer'den sipariş ettin. Gittin açlıkla beraber o dürüme ısırdın. Bir baktın tuvalette dürümcü Muzafferin 0532 deyip telefonda ne yaparsın? Görürsün hocam. Amana dikkat
41:26 etmeni istiyorum ama insan sağlığı için seloz önemli hocam. Glikojen bakteri, mantar ve hayvanlarda nişastada bitkilerde depopolisakarite olan molekülümüz. Kitinde ne var diye söylemesin bana. N harfinden azot içerlerini bilmen gerekiyor. Mantların duvarında ve eklem bacaklarının dışkinde de kim bulunuyor? Kitin, polisakkariti bulunuyor. Kıymetli dostum, şimdi karbonatlar tamam hocam. Geldik lipitlere. Lipitler, yağlar organik mi? Organik. Hangi atomlar var? Karbon, hidrojen, oksijen atomları beraber bulunuyor. Hocam enerji verebiliyor mu? E biz zahmet hocam lipitlerden enerji veren bileşiklerimiz açlık durumunda kullanıldıkları sıra ikinci sırada kullanılıyor. Önce karbhidratlar, ikinci sırada lipitleri kullanıyorsun. Peki hocam suda çözünmeyen bileşikler olduğunu biliyoruz hocam. Adek vitaminleri var bahsedeceğim. Yağda çözünen vitaminler. Bu vitaminlerimizin
42:12 emilimini yağ ne yapıyor hocam? Kolaylaştırıyor. Yağlarımız adek vitamin emilmesini kolaylaştırıyor. Vücut sıcaklığının, vücut ısısının korunmasını sağlıyor. Şişmanlar daha az üşüyorlar. yağdan kaynaklı olarak onların sıcaklığın korunmasına yardım ediyor. Hocam solunum da yıkıldıkları zaman, yağları yıktığın zaman, parçaladığın zaman metabolik su açığa çıkartıyor. Bundan dolayı göçmen kuşlar, develer, kış uykusuna yatan ayılar vücutlarında bol miktarda ne depol oluyorlar? Yağ depol oluyorlar. Yani adam uyuyor. Kışa yüksek yatmış olan ayı bu yağı parçaladığı zaman açığa su da çıkıyor. Bu metabolik su sayesinde su ihtiyacını gideriyor. Hocam peki karbohidratlarda glikozit bağı demiştik. Yağlardaki bağımızın ismi ester bağı. Peki yapı taşı kimdir diye sana soracaklar. Yağların yağ asiti gliserol tekraret. 3 yağ asiti bir gliserol birleşerek
42:58 trigliserit adını verdiğimiz bileşikleri meydana getiriyor kıymetli dostum. Peki hocam lipitlere baktığımız zaman sana soracak hocam diyecekler ki lipitler neden çok enerji veriyorlar? Bunun sebebi var mı? İçlerinde çok fazla hidrojen atomu olduğu için e sen biliyorsun ki hidrojenle oksijen birşesi açığa ne çıkacak? Su açar çıkacak. Bundan dolayı bizim lipitlerimiz yakıldığı zaman metabolik su açığa çıkıyor ve bu hidrojen atomları sayesinde çok fazla enerji verebiliyorlar. Hocam baktığın zaman kalorimetre kabında 1 gram karbhidrat 1 gram lipit 1 gram proteini yaktığımız zaman lipitlerin 9.5 kalori karbonhidrat ve proteinlerin çok yakın 4.3 protein 4.2 karbonhidratların 1 gramının enerji verdiğini ne yapabiliyorsun? Görebiliyorsun. 100 puanlık soruyu bir kez daha tekrar ediyorum. Yağlar neden
43:43 çok enerji verir? Cevap: Çok fazla hidrojen atomuna sahiptirler. Bundan dolayı çok fazla enerji verirler diyoruz. 1000 puanlık bir soru daha. Yağlar polimer bileşik değil hocam. Yağlar makro moleküldür. Türkçesi büyük yapılı moleküldür ama polimer yapıda değildir. Polimerin tanımı şudur hocam. Aynı ya da benzer bileşiklerin birleşmesiyle oluşan yukarıda görmüş olduğun nişasta, selüloz, glikojen, kitin gibi bileşiklerimiz bunlar. Hocam polimer hep aynı çeşit ya da benzer bileşiklerden meydana gelmişler. Ama nötral yağa baktığın zaman, şu moleküle baktığımız zaman bir gliserol 3 tane yağ asiti. Gördüğünüz üzere farklı çeşitli bileşik yerden oluştukları için yağlar polimer değil çıkmış bir sınav sorusuydu. Haberin olsun hocam. Peki yağları üç çeşit olarak ifade ediyoruz. Bir tanesi vücutta depoladığımız
44:29 yağlarımız, nötral yağlarımız, hücrezanın yapısına katılan fosfolipit moleküllerimiz ve düzenleyici görevi olan kimlerimiz? Steroidlerimiz. Bunlar bizim hormon yapısına katılıyor. Östrojen gibi, testosteron gibi hormonlarımız lipit yapıda, yağ yapıda bileşiklerimiz bunlarda düzenleyici görev ne yapabiliyor? Yapabiliyorlar. Kıymetli dostum, şimdi yağlardan bahsettik. Enerji verdiklerinden bahsettik. Organik olduklarından bahsettik. Gelelim nereye hocam? Proteinlere beraber bakalım. Proteinler de yağlar gibi, karbonhidratlar gibi organik yapıda olan bileşik. Ama hocam dikkat etmen gereken bir nokta var. Proteinlerde kimler var dersek karbon, hidrojen, oksijen bir de ekstradan azot atomu bulunuyor. Hocam proteinin N harfinden de aklında tutabilirsin. Peki proteinler enerji verebilir mi diye sorarsak ne cevap vereceksin? Organik yapılı bileşikler enerji verebilen bileşik. Yapıcı onarıcı yani vücudumuzun
45:16 yapısına katılan moleküllerimiz düzenleyici olarak görev yapabiliyorlar. Enzim dediğimiz biyolojik katalizörlerimiz var. Vücudumuzda görev alan biyolojik işçilerimiz var. lar genellikle protein yapılı ve protein molekülleri DNA'daki şifreye göre sentezlenen moleküllerimiz aminoasitlerin çeşiti, sayısı, dizilişi DNA'daki bilgiye göre kontrol ediliyor. Açlık durumunda kaçıncı sırada dersek hocam önce karbratlar sonra lipitler, yağlar en son proteinler ne oluyor? Tercih ediliyor. Amino asit dediğimiz yapı birimlerinden meydana geliyor ve amino asitler birbirine bağlanırken hangi bağ dersek hocam peptit bağ adını verdiğimiz bağ kurularak ne yapılıyor? Protein molekülü sentezleniyor. Karbonhidratlarda glikozit bağı, lipitlerde ester bağı, proteinlerde peptit bağı bulunuyor. Değerli hocam, peki doğada kaç çeşit amino asit var
46:02 diye sorarsak 20 çeşit amino asit var. Bu 20 çeşit amino asitin 20'sini bitkiler sentezleyebiliyor. Hayvanlarda 12 çeşit amino asit sentezleyebiliyor. Sentezleyebiliyoruz. Sadece bitkilerde sentezlenebilen sekiz çeşit aminoasite verdiğimiz isim temel ya da esensiyel esansiyel aminoasit ismini veriyoruz. İngilizce essential temel demek zaten hocam. Oradan da aklında tutabilirsin. Temel aminoasitler 8kiz çeşit. Bunları tam ne yapabiliyor? Bitkiler sentezleyebiliyor. Biz bitkileri yiyerek bu temel aminoasit ihtiyacımızı giderebiliyoruz hocam. Peki bir amino asitin yapısına baktığımız zaman ne görüyorsun? Ortada bir karbon atomu, yan tarafta bir karboksil grup, yan tarafta amino grubu, üstte hidrojen ve alt tarafta da bir radikal grup olduğunu ne yapabiliyorsun? Görebiliyorsun. Bu radikal grup değiştikçe amino asitin de
46:47 neyi hocam? Çeşidi değişiyor hocam. 20 çeşit amino asit var demiştik ya. Bu çeşidin değişmesinde etkili olan grubumuz radikal gruplarımız. Peki amino asit tek başınayken içinde peptit bağı falan bulunmuyor. Ama iki amino asiti birbirine peptit bağıyla bağladığın zaman oluşan yapıya verdiğimiz isim dipeptit diyoruz. Burada dipeptit derken iki peptit bağını kastetmiyorum. İki amino asitten meydana geldiğini ifade ediyoruz. 3 tane amino asit bir araya geliyorsa oluşan yapıya verdiğimiz isim tripeptit. Çok fazla amino asit yan yana geliyorsa oluşan yapıya verdiğimiz isim buna da polipeptit ismini veriyoruz ve aminoasitleri birbirine bağlayan şu bağımızın ismi kimdir söyler misin hocam biz bu bağa peptit bağı ismini veriyoruz gördüğünüz üzere burada bir polipeptit zincirini görebilirsin hocam peki ne işe yarıyor proteinler bir sürü görev
47:32 yapıyormuş vücudumuzda tamam da ne işe yarıyorlar vücudumuzda görev alan savunmada koruyucu olarak görev yapan proteinlerimizin ismi antikor. Tekrar et bakayım. Antikor savunma proteinlerimiz bağışıklıkta vücudumuzun savunulmasına görev yapıyor. Kanımızdaki oksijen ve karbondioksitin taşınmasına görevli olan kanımıza kırmızı renk veren kim var hocam? Hemoglobin bulunuyor. Bu da protein yapılı bir bileşiğimiz. Kaslarımızın kasılmasında görev alan proteinlere aktin ve miyozin iplikleri ismini veriyorlar. Kan ozmotik basıncının, kanın yoğunluğunun, derişiminin ayarlanmasında etkili olan albümün ve globülin proteinleri var. Hocam hücre hanın yapısına katılan bir proteinimiz var. Glikoprotein. Tekrar et bakayım. Glikoproteinler karbonhidratlarla proteinler bir araya geliyor. Glikoproteinleri meydana getiriyor. Bunlar hücre zarının yapısını
48:17 oluşturuyorlar. Bir de hocam kan damar dışına çıktığı zaman kesildi bir tarafın çakır çakır buradan şırıl şırıl kan akıyor. O kanın pıtlaşması görevli olan proteinin de özel ismi var. Fibrinojen. Tekrar edelim. Oksijen karbondioksit taşımasında görevli olan hemoglobin, kanın pıtlaşmasında görevli olan fibrinojen, kasılmasında etkili olan aktin ve miin iplikleri, bağışıklık ve vücudun savunulmasına görev alanlar antikorlar. Başka hocam kan ozmotik basıncını ayarlayanlar albümün, globülin diye ne yapmış olduk? Proteinleri de tekrar etmiş oldik hocam. Peki vücudumuzdaki bu mesinlerin kullanım sırasından bahsedelim. İlk olarak ilk tercih ettiğimiz molekülümüz karbonhidratlardı. Sonra lipitler en son proteinleri vücudumuz ne yapıyordu? tercih ediyordu. Dolayısıyla önce karbonhidrasyon, lipit, en son proteini tercih ediyor vücudumuz diye ifade
49:03 ettik. Hocam, peki solunumda parçalanma süreleri ve insanda vücudumuza genel olarak katılma oranları, yapımıza katılma oranlarına baktığımız zaman nasıl yorumlayacağız beraber? Hocam en kolay parçalanan kimler? Karbonhidratlar. Basitça parçalandıkları için vücudumuz eee bunları tercih ediyor öncelikli olarak. Sonra parçalanma süresine baktığımız zaman hocam yağların yakılması zor hocam. Göbeğini eritmek zor, kilo vermek zor. O yüzden yağların yakılma süresi solunda parçalanma süresi uzun. Arada kim var dersek proteinler bulunuyor diyoruz hocam. Peki vücudumuza katılma oranına baktığımız zaman en fazla vücudumuzda protein var. Sonra yağ var. En az miktarda kim var hocam? Karbidratlar bulunuyor diyoruz. Vücudumuza katılma oranlarından bahsetmiş olduk hocam. Gelelim vitaminlere. Ardından enzimler ve nükleik asitlerle bitiriyoruz. Gayet
49:48 güzel gidiyorsun. Tebrik ediyorum seni hocam. Bir saate yakın bir süre oldu ama sen 2x'te 30 dakikada bunu atar. İnşallah sınava gider. Ardından da bu videodan sonra bak söylüyorum. Yazılı sınav provasını izler öyle gidersin. Hocam şimdi vitaminlere baktığımız zaman organik mi? Evet organik. Şimdi karbonhidrat yağ protein enerji verebiliyordu. Proteinler organik ama ne vermiyorlar? Enerji vermeyen bileşikler. Vitaminlerimiz düzenleyici olan bileşikler. Neymiş söyle bakayım? Düzenleyici. Varlığında bir şeyler ne yapıyor? Rahatlıkla gidiyor. Ama eksikliğinde sıkıntı çekiyorsun. Hocam sindirilmiyorlar. Küçük yapılı bileşiklerimiz kimlerimiz? Vitaminlerimiz enzim yapısına yardımcı olarak katılabiliyorlar. Enzim yapısına katılan yardımcı olan bu moleküllere biz koenzim adını veriyoruz ve önemli bir vitamin eksikliğini başka bir vitamin ne yapamıyor? Gideremiyor. İşte A vitamini eksikmiş. C vitamini vereyim işe yarar. Ne yapmıyor? İşe yaramıyor. Hangi
50:33 vitamin eksikse onu alman gerekiyor değerli hocam. Peki vitaminleri biz iki grupta inceleyeceğiz. Suda ve yağda çözünen vitaminlerimiz. Suda çözünen vitaminlerimiz B ve C. Yağda çözünen vitaminlerimiz adek vitaminleri. Suda çözünen vitaminleri günlük olarak almalıyız. Neden hocam? Çünkü fazlasını idrarla dışarıya atıyoruz. Günlük aldın. Vücut bunu eşikler dediğimiz bir değerimiz var. Bunun üzerindeyse fazlasını dışarıya atıyor. Yani bir oturuşta sallıyorum 20 tane portakal yersen ne renk işersin? Turuncu işaretin. Ne alaka? Vücut ne yapıyor? Bunu süzerek böbrekte dışarıya atıyor. Eksiklikleri çabuk ortaya çıkıyor. Peki yağda eren adek vitaminlere baktığımız zaman fazlası nerede hocam? Karaciğerde depo ediliyor. Eksiklikleri daha geç zamanda ne oluyor? Ortaya çıkıyor. Yağda eriyen adek vitaminlerinin eksiklikleri hemen çıkmıyor. Niye? Vücut bunları ne yapabildiği için? Depo edebildiği için. Hocam adek vitaminleri yağda, B ve C
51:20 vitaminleri suda çözünen vitaminlerimiz. Hocam kalın bağırsağımızda yaşayan mutalist bakteriler var. Mutalist faydacı demek hocam. Bu bakteriler bağırsağımızda yaşamalarına karşılık olarak bize B ve K vitamini ne yapıyorlar? Sentezliyor. vitamini deme gebertirim. Görüyorsun hocam. B ve K vitamini. Buradaki virgül yapacaktım da başka bir şey. Gülen kakaya dönüştü. Şu an için gülen boka dönüştü. Burada kalın bağırsağımızda yaşayan mutalis bakteriler ne üretiyormuş bize? B ve K vitamini sentez diyorlar. Olur da uzun süre antibiyotik kullanırsan buradaki bakteriler öleceği için insanın vücudunda B ve K vitamini eksikliği ortaya çıkabilir. Hocam gelelim enzimlere. Hocam enzimler vücudumuzda çalışan biyolojik katalizörler, biyolojik işçiler. Hocam bunlara baktığımızda aktivasyon enerjisini düşürüyorlar. Ne demek aktivasyon enerjisi? Bir olayın gerçekleşmesi için
52:05 gereken minimum enerji. Enzim bunları ne yapıyor hocam? Düşürüyor. Tepkimeleri hızlandırıyorlar. Başlatmıyorlar. Başlamış olan tepkimeleri hızlandırıyor. Başlatan kim? enerji gerekiyor bunun için. ATP'den ihtiyaç ya da ortamdaki ısıdan faydalanıyoruz bunun için. Tepkimelerden değişmeden çıkıyorlar. Tekrar tekrar enzimleri ne yapabiliyorsun? Kullanabiliyorsun ve enzimler genel olarak subsatlarına özgüdürler. Yani Messi toptan anlıyor. Marangoz tahtadan anlıyor. Ahşaptan anınıyor. Mobilya yapmaktan anlıyor. Fırıncı ekmekten ondan anlıyor. Bunun gibi düşün hocam. Enzimler kimlere özgü? Substratlara özgü. Substrat dediğim şey enzimin etki etmiş olduğu madde. Hocam burada görmüş olduğunuz üzere enzim E harfine benziyor. Pakmana benziyor. Yan tarafta ona uygun olarak gelen moleküle etki etmiş olduğu maddeye substrat diyoruz. Enzimler substratlarını
52:51 ürünlere dönüştürüyorlar. Bak hocam göstermek istiyorum. Burada bir enzimiz var. Enzimin subsata bağlandığı yüzeye aktif bölge ismini veriyorlar. Buradaki enzimiz aktif bölgesi yardımıyla substratımıza bağlanıyor hocam. bağlandıktan sonra enzim substrat kompleksi meydana geliyor. Bu enzim substrat kompleksi sonrasında ayrılıyor. Enzime hiçbir şey olmamış gibi ayrılıyor ama artık substratımız kime dönüşmüş oluyor? Ürüne dönüşmüş oluyor. Gördüğünüz üzere enzimler substratlarını ürüne çeviriyorlar. Şimdi enzimlere baktığımız zaman isim veriyoruz enzimlere. Maltaz, laktaz, sükraz, amilaz, lipaz, helikaz. Fark ettiysen enzimlerin genelde sonundaki takısı az. Karbonhidratlarda ozlu. Enzimlerde ağız takısıyla bitiyor. Hocam enzimlere isim verirken genelde subsatının sonuna hani
53:37 hangi maddeyi etkiliyorsa onun sonuna az takısını getiriyorsun. Hücrelerde görev alan çeşitli bir sürü enzim var. Solunum enzimi var. Sentez enzimi, hidroliz enzimi, fotosentez enzimi, eee, taşıyıcı enzim gibi farklı farklı işleri yapan çimler enzimlerimiz var. 1000 puanlık soruyu bir kez daha hatırlatmak istiyorum. Hidroliz tepkimelerinde, enzimlerin görev aldığı hidroliz tepkimelerinde ne harcanmıyor? ATP tüketilmiyor. Kıymetli Crazy Göl değerli dostum. Gelelim enzimleri etkileyen faktörlerden bahsedelim. Hocam enzimlere baktığımız zaman 0 S derece ve alttaki sıcaklıklarda enzimler çalışmaz ama yapıları da bozulmaz. Yani enzimiz donmuş bir şekilde bekler gibi düşün. Yapısı bozulmuyor. Sen sıcaklığı 0'dan 35'e kadar arttırmaya başladığınız zaman çalışması enzimizin hızlanıyor. Uygun koşullara geliyor. Enzimin çalışabildiği
54:22 en uygun sıcaklığa optimum sıcaklık ismini veriyoruz. Sen 35'ten 55 dereceye kadar sıcaklığı arttırdığında enzim çalışıyor ama hızı ne oluyor? Çalışma hızı giderek yavaşlıyor. Fark ettiysen 55 derece ve üzerindeki sıcaklıklarda enzimlerin yapısı bozuluyor. Bizim enzimlerin yapısı bozulması olayına denatürasyon doğallığın bozulması ismini veriyoruz kıymetli dostum. Yani sen bir enzimi kaynatıp soğutursan ne olmaz söyle bana? Enzim çalışmaz ama soğutup ısıttığın zaman enzimi çalıştırabilirsin. Niye hocam? Kaynatıdığın zaman enzim çalışmıyor. Yapısı ne oluyor? 55 derece üzerindeki
…
