0:02 [Müzik] Merhaba arkadaşlar. Bu dersimizde basınç ünitesi olan 3. üniteye bir giriş yapıyoruz. Bu ünitede katı, sıvı ve gaz basınçlarını öğreneceğiz. Ünite bittiğinde basınçla ilgili hiçbir problemimiz kalmayacak ve bütün soruları çözebilir hale geleceğiz arkadaşlar. Ama öncelikle bu videoda basıncın genel bir tanımını vereceğiz. Ardından katı basıncını öğreneceğiz. Katı basıncı nedir? Nelere bağlıdır? ne olursa değişkenlik gösterir ve deney sorularında sorulan bağımlı değişken nedir, bağımsız değişken nedir, kontrol edilen değişken nedir gibi kavramları öğrenip ardından birkaç soru çözerek bu dersimizi bitireceğiz arkadaşlar. Videoyu atlamadan iyi bir şekilde takip ederseniz katı basıncı ile ilgili hiçbir sorunuz kalmayacak diyorum ve lafı fazla uzatmadan basıncın genel bir tanımını vererek dersimize bir girizgah yapıyorum. Katı, sıvı ve gaz halde bulunan tüm cisimler ağırlıklarından
0:48 dolayı temas ettikleri yüzeylere kuvvet uygularlar. Birim yüzeye etki eden dik kuvvete basınç denir arkadaşlar. Yani basıncı tanımlayabilmek için öncelikle kuvvet kavramını hatırlamamız gerekiyor. Çünkü kuvvet ve basınç birbirinden farklı kavramlar olsalar bile birbiriyle yakından ilişkilidir. O halde hızlı bir şekilde kuvveti hatırlayalım. Kuvvet neydi? Duran cismi hareket ettiren, hareket eden cisimleri durduran, cisimler üzerinde şekil değişikliğine neden olan bir etkidir arkadaşlar. Kuvvetin birimi neydi? Newton. Yani büyük N harfi ile gösteriliyordu. Yine kuvvet büyük F harfiyile gösteriliyordu arkadaşlar. Basınç neydi? Birim yüzeye etki eden dik kuvvetti diyoruz. Yani birim yüzeye bir kuvvet dik bir şekilde etki ettiğinde basınca neden olur arkadaşlar. Basıncın birimi pasaldır. Ü pü a harfiyle gösterilir. Yine basınç büyük p harfiyle gösterilir arkadaşlar.
1:33 Yani biz uzun uzun basınç eşittir 10 pasaldır demeyiz arkadaşlar. Onun yerine ne deriz? P = 10 pasal şeklinde yazarız. Yani basınç yerine büyük P harfi, pascal yerine de PA harfi yazarız. Çünkü basıncın birimi neydi? Paskaldı. şekilde gördüğünüz gibi katı bir cisim ağırlığından dolayı zemine bir basınç uyguluyor. Siz bu cismin ağırlığını değiştirdiğinizde yani artırdığınızda ya da azalttığınızda cismin zemine uyguladığı basınç değişir mi? Değişirse nasıl değişir? Artar mı? Azalır mı? Bu dersimizde bunu konuşacağız arkadaşlar. O zaman katı basıncı neymiş? Gelin bunu birlikte öğrenelim. Evet, katı basıncı nedir gençler? Birim yüzeye dik etki eden katı ağırlığına katı basıncı diyoruz. Katı basıncı cismin ağırlığına ve cismin zemine temas eden yüzey alanına bağlıdır. Neymiş? Katı basıncı cismin
2:18 ağırlığına ve cismin yerle temas eden yüzey alanına bağlıymış. Öncelikle ağırlıkla olan ilişkisini bir anlamaya çalışalım arkadaşlar. Siz katı bir cismi bir sünger üzerine bıraktığınızda ağırlığından dolayı basınç uygulayacağı için cismin içine doğru batacaktır. Siz bu cismin ağırlığını artırırsanız eğer tahmin edersiniz ki singer içine daha çok batacaktır. Bu neden böyle oluyor? Çünkü siz cisimlerin ağırlığını artırdığınızda zemine uyguladığı basınç da doğru orantılı olacak bir şekilde artacaktır arkadaşlar. Yani katı basıncı cismin ağırlığı ile doğru orantılıdır. Ağırlık arttıkça cismin uyguladığı basınç da artacaktır arkadaşlar. Ama siz bir cismin ağırlığını değiştirmeden temas yüzey alanını değiştirirseniz ne olur? Bunu konuşalım. Yine cismi sünger üzerine bıraktığınızda ağırlığından dolayı bir basınç uygulayacak ve sünger bir miktar dibe doğru çökecektir. Cismin ağırlığını değiştirmeden tuğlayı yan yatırdığınızda cismin sadece temas eden
3:04 yüzey alanını değiştirmiş olursunuz. Yani temas yüzey alanını artırmış olursunuz. Tuğlayı yan yatırdığınızda tahmin edersiniz ki sünger birinci duruma göre daha az çökecektir. Bunun sebebi katı basıncı cismin zeminle temas ettiği yüzey alanıyla ters orantılıdır. Yani temas yüzey alanı arttıkça basınç azalır arkadaşlar. Öyleyse katı basıncı iki şeye bağlıdır diyoruz. Bir cismin ağırlığına. İki cismin yerle temas eden yüzey alanına bağlıdır. Şimdi bunu bir örnek üzerinden daha iyi anlamaya çalışalım gençler. Siz bir cismin basıncını hesap edebilmek için o cismin ağırlığını ve temas yüzey alanını bilmek zorundasınız. Cismin ağırlığını temas yüzey alanına böldüğünüzde cismin uyguladığı basıncı bulursunuz. Biz bu matematiksel bağıntıyı uzun uzun yazmaktansa basınç yerine P harfi, kuvvet yani ağırlık yerine F harfi, temas yüzeyi alanı yerine de A harfi yazarız arkadaşlar. Yine aynı şekilde G/
3:52 S olarak da yazılabilir. G burada ağırlığı ifade eder. S ise temas yüzey alanını ifade eder. Arkadaşlar ben genellikle basınç eşittir G/S şeklinde yazarım. Ama bazı kaynaklarda basınç eş F/ şeklinde de yazılıyor. Kafanız karışmasın arkadaşlar. Hemen şekilde verilen düzeneklerin basıncını birlikte hesaplayalım arkadaşlar. Böylelikle ne demek istediğimizi daha iyi anlamış oluruz. Birinci düzeneğin basıncını hesaplayabilmek için hemen yazıyorum. P1 diyorum ve yazıyorum arkadaşlar. Neydi? G/S yani ağırlık bölü temas yüzey alanıydı. Cismin ağırlığı neymiş? 10 new'mış. Hemen yazıyorum. Ağırlık 10 new. Temas yüzey alanı 1 m²ymiş. Bu cisim küp olduğu için taban da 1 m²edir. O zaman temas yüzeyi alan neymiş? 1 m²ymiş. Bu işlemi yaptığımızda ne buluruz? 10'u 1'e bölersek 10 buluruz. 10 N/ m² şeklinde yazarız arkadaşlar. Bu
4:39 da ne anlama gelir? 10 pasal. Yani 1inci düzenekte bu cisim 10 pasallık bir basınç uyguluyormuş arkadaşlar. Hemen 2inci düzeneği hesaplayalım. P2 diyelim. Neydi? G/S. Yani ağırlık bölü temas yüzey alanı. Ağırlığımız ne burada? İki tane cisim var. 10 10. Toplamda 20 N'lık bir ağırlığımız var. Temas yüzey alanı yine 1 m². 20'yi 1'e bölersek ne buluruz arkadaşlar? Yine 20 buluruz. 20 N/ m². O da bizim için neyi ifade ediyordu? 20 pasalı ifade ediyordu arkadaşlar. Hemen 3ün düzeneği hesaplayalım. Neydi? G/S yani ağırlık bölü temas yüzey alanıydı. Ağırlığımız neymiş? 3 tane cisim var. O zaman 30 Nluk bir ağırlığa sahibiz. Temas yüzey alanımız yine 1 m². 30'u 1'e böldüğümüz zaman ne buluruz? 30 N/ m² buluruz arkadaşlar. O da bizim için 30 pasalı ifade eder. Birinci cisim 10
5:26 pasalık bir basınç uyguluyor. İkincisi 20 pasallık bir basınç uyguluyor. Üçüncüsü 30 pasallık bir basınç uyguluyor. Dikkat ederseniz cismin temas yüzey alanını değiştirmeden sadece ağırlığını artırdığınızda aynı şekilde basıncı da artmış oluyor arkadaşlar. Bir de cismin ağırlığını değiştirmeden sadece temas yüzey alanını değiştirerek bir hesaplama yapalım. Ben 3üncü düzeneği alıyorum ve yan yatırıyorum. Siz de diğer düzeneklere yan yatırarak hesaplama yapabilirsiniz. 3üncü düzeneği şurada yan yatırıp bir hesaplamaya çalışalım. Yan yatırdığımız zaman ne olacak arkadaşlar? Yine üç bölmeden oluşuyor. Her bir bölme onarın lifonluk ağırlığını değiştirmiyorum ama temas yüzey alanı değişecek arkadaşlar. Çünkü yan yatırdık. 3 tane 1 m² ne yapar? 3 m²elik bir temas yüzey alanı oldu. Hadi hesaplayalım. Bu da P4 olsun gençler. Hemen yazıyorum. Ağırlık bölü temas yüzey alanı. Ağırlığımız ne? 30 N. Temas yüzey alanımız ne? 3 m². 30'u 3'e
6:11 bölersek 10 buluruz. 10 N/ m² şeklinde yazarız. O da bizim için 10 pasalı ifade eder. Gördüğünüz gibi cisim dik konumdayken 30 pasallık bir basınç uyguluyordu. Bu cisme yan yatırıp temas yüzey alanını artırdığımızda 10 pasallık bir basınç uyguladı. Yani basınç azaldı. Burada dikkat etmeniz gereken şey şu. Cismin ağırlığını değiştirmeden temas yüzey alanını değiştirdiğinizde aynı oranda uygulayacağı basınç da değişecektir. Cismin temas yüzey alanını 3 katına çıkardığımız için uyguladığı basınç da 3 kat azaldı arkadaşlar. Zaten matematiksel olarak bir kesrin üst tarafını artırdığınızda sayının değeri de aynı oranda artacaktır. Ama kesrin alt tarafını artırdığınızda sayının değeri de yine aynı oranda azalacaktır. Yani şunu demek istiyorum. Bir x sayısı olsun ve bu sayının değeri 1/2 olsun. 1/2 ne demektir? 0,5 yani bizim için yarımı ifade eder. Bu kesrin alt
6:58 tarafını artıralım. Bu sefer x sayısının değeri 1/4 olsun. 1/4 ne demektir? 0,25. Yani bizim için çeyreği ifade eder. Hangisi daha küçük? Yarım mı? Çeyrek mi daha küçük? Tabii ki çeyrek daha küçük. Demek ki bir kesrin alt tarafını artırdığınızda sayının değeri düşüyor. O halde cismin ağırlığını artırdığınızda cismin uyguladığı basınç değeri aynı oranda artacaktır. Temas yüzey alanını artırdığınızda cismin basınç değeri aynı oranda azalacaktır. Eğer siz cismin ağırlığını ve temas yüzey alanını aynı oranda artırırsanız basınç değeri değişmeyecektir arkadaşlar. Yine aynı şekilde cismin ağırlığını ve temas yüzey alanını aynı oranda azaltırsanız basınç değişmeyecektir. Gençler burada bir rapdiye örneği var. Hemen şurayı temizleyip inceleyelim. Bir rapdiyeyi iki parmağınızın arasına alıp şu şekilde eşit kuvvet uygulasanız bile raptiyenin sivri ucu sizin parmağınızı daha çok
7:43 acıdır. Bunun sebebi sivri ucun temas yüzey alanının az olmasıdır. Temas yüzey alanı az olduğu için aynı kuvveti uygulasanız bile sivri uçta daha fazla basınç oluşacak ve parmağınızı daha çok acıtacaktır. Arkadaşlar basıncın nelere bağlı olduğunu öğrendiğimize göre devam edelim gençler. Yine sorularda sıkça karşımıza çıkacak bir bölüme geldik. Lütfen dikkatli bir şekilde dinleyin. Bakın yüzey alanları aynı olmayan katılar devrildiğinde yüzey alanı değiştiği için uyguladığı basınç da değişir. Yani siz ağırlığını değiştirmeseniz bile yüzey alanı aynı olmayan bir katıyı ters çevirdiğinizde basınç değişecektir. Çünkü temas eden yüzey alanını değiştirdiniz. Eğer temas eden yüzey alanını artırıyorsanız şekildeki gibi basınç azalacak. azaltıyorsanız da basınç artacaktır. Arkadaşlar homojen özellik gösteren düzgün katıları şekildeki gibi yukarıdan aşağıya dik bir şekilde böldüğünüzde
8:29 oluşan parçaların ilk duruma göre basınçları ne olur sizce? Hocam cismin ağırlığını azalttığım için basınç da azalacaktır diyorsanız yanılıyorsunuz arkadaşlar. Çünkü siz cismin ağırlığını azalttınız. Evet ama aynı oranda cismin temas eden yüzey alanını da azalttığınız için basınçta herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Siz cismi yukarıdan aşağı ne kadar ince bölerseniz bölün ağırlıkla aynı oranda temas yüzey alanını da azalttığınız için basınçta herhangi bir değişiklik olmayacak. Basınç sabit kalacaktır gençler. Yani cisim kesilmeden önce ve iki parçaya bölündükten sonraki basınçları birbirine eşit olacak. P1 basıncı, P2 basıncı ve P3 basıncı birbirine eşittir. Ama siz homojen özellik gösteren düzgün bir katıyı şekildeki gibi çapraz böldüğünüzde işte bu sefer ağırlıkla aynı oranda temas yüzey alanını değiştirmediğiniz için cismin zemine uyguladığı basınçta değişecektir.
9:14 Kesilme sonucunda oluşan parçaların ağırlıkları birbirine eşitse eğer temas yüzey alanı küçük olanın basıncı daha büyük olacaktır. Yani başlangıçtaki cismin ağırlığı 2g olsun ve parçaları ben g ve g olacak şekilde aynı ağırlıkta bölmüş olayım. Parçalardan her birinin ağırlığı eşit ve g olur. Arkadaşlar bu iki parçanın da ağırlığı birbirine eşit olduğu için temas yüzey alanı küçük olanın basıncı büyük olacaktır. Dolayısıyla P3 basıncı P2 basıncından büyüktür deriz. Cismin başlangıçtaki ağırlığı en büyük durumda. Evet ama 3üncü şekle göre temas yüzey alanı çok daha fazla olduğu için basıncı daha düşük olacaktır. Yani P3 basıncı P1 basıncından büyük olur. Ama bu parçayla bir kıyaslama yapacak olursak bu parçanın ağırlığı yarıya düşmüş ama temas yüzey alanı yarıya düşmemiş. Çok daha fazla olmuş. Öyleyse P2 basıncı içlerindeki en küçük basınç olur. Karşılaştırmayı toparlayalım. En büyük
10:00 basınç P3'ün sonra P1 sonra P2 olacak şekilde sıralanır arkadaşlar. Zaten burada da bu basınç sıralamasını gösterdik. Başka bir senaryoda homojen özellik gösteren düzgün katı bir cismi temas yüzey alanını değiştirmeden yukarıdan bir parça kesip aldığımızı düşünelim. Parçayı kesip attığımızda kalan cismin temas yüzey alanı değişmeden ağırlığı azalacağı için basıncı da azalacaktır. Bu yüzden P1 basıncı P2 basıncından büyük olur. Yani siz homojen özellik gösteren düzgün katı bir cismi yukarıdan aşağı dik bir şekilde böldüğünüzde basınçlar değişmeyecektir. Ama bölerken ağırlıkla temas yüzey alanını aynı oranda değiştirmediğiniz zaman cismin basıncı da değişecektir. Eğer siz cismi temas yüzey alanını hiç değiştirmeden üzerinden bir parça kesip alırsanız ağırlığını azaltacağınızdan dolayı başlangıçtaki duruma göre yeni oluşan parçanın basıncı azalacaktır. Gençler
10:46 buraya çok dikkat edin. Katılar üzerine uygulanan kuvveti değiştirmeden aynen iletir. Cümleyi burada kesiyorum. Ne demek bu? Hemen bir örnek verelim. Şekildeki çiviye bir çekiç yardımıyla kuvvet uyguladığınızı hayal edin. Çivinin arka tarafından çekiç yardımıyla bir F kuvveti uyguluyorum. İşte bu katı madde uyguladığım F kuvvetini duvara aynı büyüklükte iletir. Yani çiviye 10 Nlık bir kuvvet uygularsam eğer çivi bunu yine duvara aynı şekilde 10 N olacak şekilde iletir arkadaşlar. Ancak katılar üzerine uygulanan basıncı temas yüzey alanına bağlı olarak artırarak, azaltarak ya da değiştirmeden iletebilir. Bu not sorularda mutlaka karşınıza çıkar. Yani şunu demek istiyoruz. Katılar üzerine uygulanan kuvveti aynen iletirken üzerine uygulanan basıncı aynen iletmez arkadaşlar. Çünkü basıncı değiştiren temas yüzey alanı etkeni var. Temas
11:31 yüzey alanının durumuna göre katılar basıncı artırabilir, azaltabilir ya da değiştirmeyebilir. Eğer bir soruda size katılar üzerine uygulanan basıncı aynen iletir gibi bir ifade varsa bu ifade yanlış olacaktır. Kuvvet ve basınç kavramlarını birbirine karıştırmayın lütfen. Kuvveti aynen iletir fakat basıncı aynen iletemez. Şekildeki örneğimizde çivi sivri uçlu bir cisim olduğu için üzerine uygulanan basıncı duvara artırarak iletecektir. Bu yüzden duvara bir şey sabitlemek için sivri uçlu çiviler kullanırız. Amacımız basıncı artırıp çivinin duvara kolay bir şekilde geçmesini sağlamaktır. Geldik katı basıncının günlük hayattaki uygulama alanlarına. Günlük hayatta katı basıncını artırmaya yönelik uygulamalar nelermiş? Bıçağın kesici ucunun yüzey alanının ince olması basıncı artırmaya yönelik bir uygulamadır. Tıpkı çivi örneğinde olduğu gibi kışın araba
12:16 tekerlerine zincir takılması yine basıncı artırıp karda kaymamasını sağlar. Topuklu ayakkabıların temas yüzeyi küçük, basıncı büyük olur gençler. Çivili karakıları basıncı artırmak için tasarlanan ayakkabılardır. Yine basınç artsın ve karda kaymasın diye. Günlük hayatta katı basıncını azaltmaya yönelik uygulamalar. Trenlerin çok sayıda tekerliğin olması temas yüzey alanını artırıp basıncı azaltmaya yönelik bir uygulamadır. Kutup aylarının ayak tabanlarının geniş olması yine basıncı azaltıp kar üzerinde kolay bir şekilde batmadan yürümelerini sağlayan bir adaptasyondur aslında bu. Tırlarda çift tekerlek kullanılması ve tekerlek sayısının fazla olması. Yine yerle temas eden yüzey alanını genişletmek adına çift teker kullanılır. Böylece basınç azaltılmış olur. Çünkü tırlar yük taşır ve ağırlığı fazladır. Dolayısıyla kuma batabilir. Bu yüzden çift teker kullanıp
13:02 temas yüzey alanını artırırız. Böylece basıncı azaltmış oluruz ve tırlar kuma batmaz. Arkadaşlar ördeklerin ayak parmaklarının perdeli olması yine temas düzey alanını artırıp basıncı azaltmaya yönelik ve suyun üzerinde kolay hareket etmesini sağlayan bir adaptasyondur arkadaşlar. Bağımlı değişken, bağımsız değişken ve kontrol eden değişken. Bundan sonra sorularda sıkça karşınıza çıkacak ve birçok öğrencinin öğrenmekte zorlandığı, karıştırdığı kavramlar bunlar. Şimdi bir örnek üzerinden sizinle birlikte bu kavramları anlamaya çalışalım arkadaşlar. Bir öğrenci kum zemine özdeş kutuları yerleştirerek bir deney yapıyormuş. Hipotez olarak da cismin ağırlığı arttıkça katı basıncı artar demiş. Öğrenci burada neyi araştırıyor? Ağırlığın basınca olan etkisini araştırıyor. Bize diyor ki deneye ait değişkenleri yazınız. bağımsız değişken, bağımlı değişken ve kontrol eden değişkenleri yazmamızı
13:47 istiyor. Öncelikle hipotez kavramı nedir? Bir araştırmadan önce yapılan tahmin ileri sürülen iddiadır arkadaşlar. Deney yapılarak bu iddia doğrulanabilir ya da yanlışlanabilir. Mesela bu öğrenci cismin ağırlığı arttıkça katı basıncı artar demiş. bir deney yaparak bunun doğruluğunu ispatlamaya çalışıyor. Gençler, bağımsız değişken dediğimiz kavram bir deneyde etkisini incelediğimiz değişkendir. Herhangi başka değişkenlerden bağımsızdır ve araştırmacının doğrudan müdahale edebildiği bir değişkendir. Yani bir deneyde araştırdığımız değişkene bağımsız değişken diyoruz. Bu deneyde biz neyi araştırıyoruz? Ağırlığın katı basıncına etkisini araştırıyoruz. O zaman bağımsız değişkenimiz ne olur? Ağırlık olur arkadaşlar. Peki bağımlı değişken nedir? aslında bir deneyde ortaya çıkan sonuçtur arkadaşlar. Ve bağımlı değişken adı üzerinde bağımlıdır. Kime
14:32 bağımlıdır? Bağımsız değişkene bağımlıdır. Yani bağımsız değişkenin durumuna göre değişir. Arkadaşlar bu deneyimizde bağımsız değişkenimiz neydi? Ağırlıktı. Ağırlık arttıkça katı basıncı artar diyor. Yani katı basıncı ağırlığa göre değişir diyor. Bu durumda katı basıncı ağırlığa bağlı olarak değişmeyecek mi? Evet tabii ki değişecek. Zaten deneyde basıncın ağırlığa bağlı olarak nasıl değiştiğini inceliyoruz. Bu yüzden bağımlı değişkenimiz ne olur? Katı basıncı olur. Gençler bu deneyde bağımlı değişken olarak cismin kuma batma miktarını da yazabilirsiniz. Çünkü deneyi kum zeminde yapıyor ve ağırlığa bağlı olarak cismin kumda batma miktarı da değişecektir. Zaten cismin kumda batma miktarı katı basıncıyla doğru orantılıdır. Yani onu da yazsanız aynı kapıya çıkar gençler. Peki kontrol değişkeni nedir? Deney boyunca sabit tutulan, değiştirilmeyen
15:18 değişkene kontrol değişkeni diyoruz. Bu deneyde bizim kontrol değişkenimiz ne? Dikkat ederseniz deney boyunca cismin temas yüzey alanını hiçbir zaman değiştirmedik. Çünkü biz cismin sadece ağırlığının katı basıncına olan etkisini araştırmaya çalışıyoruz. Eğer cismin temas yüzey alanını değiştirmiş olsaydık o zaman işler değişecekti. Biz bu yüzden cismin temas yüzey alanını sabit tuttuk. O halde kontrol değişkenimiz ne olur? Temas yüzey alanı olur arkadaşlar. Bağımlı, bağımsız, kontrol edilen değişken kavramları size biraz karışık gelebilir. İyi bir şekilde dinleyip birkaç soru çözdükten sonra bunların birbirinden ayırdımını kolay bir şekilde yapabilirsiniz arkadaşlar. Şimdi konuyla ilgili bir iki tane soru çözerek iyice pekiştirelim ve dersimizi bitirelim. Evet, güzel bir soruyla başlıyoruz. Öğretmen tahtaya çizdiği özdeş küplerden oluşan şekillerden taradığı kısımları keserek atılmasını istiyor. Buna göre kalan parçaların zemine uyguladıkları
16:04 basıncın başlangıçtakine göre değişimini hangi seçenekte doğru vermiştir?" diyor. Şimdi K cismine bakarsanız taradığım kısmı kesip atmış ve geriye sadece burası kalmış. Ne olmuş? Temas yüzey alanını değiştirmeden sadece ağırlığını azaltmış. Bu durumda katı basıncı ne olacaktır? Azalacaktır. K'nın basıncı ilk duruma göre azalır diyoruz arkadaşlar. L cismine baktığımızda cismi dikine kesmiş ve bu parçayı kesip atmış. Cismin ağırlığını azaltmış ama aynı oranda temas yüzey alanında azalttığı için L cisminin basıncı değişmeyecektir. Bunu zaten demin anlattım. Dikine ne kadar ince keserseniz kesin ya da ne kadar kalın keserseniz kesin cismin basıncı ilk duruma göre değişmeyecektir ve parçalar arasında hiçbir değişiklik olmayacaktır. Arkadaşlar M şeklinde de yine dikine kesmiş ve bu defa da burayı kesip atmış. Ne olmuş? cismin ağırlığını azaltmış ama aynı oranda temas yüzey alanını da azalttığı için yine basınçta herhangi bir değişiklik olmayacaktır. O
16:50 zaman sorumuzun doğru cevabı ne olacak? K azalır, L ve M değişmez. Yani cevap C şıkkı olacaktır arkadaşlar. Şekil 1'deki katı cisim dengedeyken zemine yaptığı basınç P, basınç kuvveti F'dir. Cisim şekildeki gibi ters çevrildiğinde P ve F nasıl değişir diye sormuş. P basıncı, F ise basınç kuvvetini ifade ediyormuş. Basınç kuvveti basınca neden olan kuvvettir. Yani cismin ağırlığıdır arkadaşlar. Dolayısıyla farklı değişik bir kavram değil. Kafanız karışmasın. Şimdi şekil 1'deki cismi ben ters çevirdiğim zaman basınç ne olur? Temas yüzey alanı azaldığı için basınç artar. Ama cismi kesip biçmediğim için yani ağırlığında bir değişiklik yapmadığım için basınç kuvveti değişmeyecektir. O zaman sorumuzun doğru cevabı ne olur? Basınç artar, basınç kuvveti değişmez. Yani B şıkkı olur. 1 Newton'lık kuvvetin 1 mkarelik yüzeye yaptığı basınç aşağıdakilerden hangisine eşittir diye
17:37 sormuş. Aslında bu soru bize basıncın tanımını vermiş. Basınç tanımının başka bir söylenişi de 1 new'lık kuvvetin dik bir şekilde 1 mrekelik yüzeye yaptığı etkiye basınç diyoruz. Biz basıncı nasıl buluyorduk? Cismin ağırlığını temas yüzey alanına böldüğümüzde bize basıncı veriyordu. Soruda 1 newluk kuvvet 1 m²areye basınç yapsın diyor. Yani ne olur bu durumda? Basınç 1/1'den 1 N/ m² olur. Bunun da zaten 1 pasala eşit olduğunu söylemiştik gençler. Biliyorsunuz ki basıncın birimine pas kal demiştim ama siz basınç birimi olarak Newton/ metrekare yazarsanız da yanlış olmaz. Fakat birisi size basıncın birimi nedir diye sorduğunda ona pas kal diyeceksiniz gençler. Bu örnekle birlikte katı basıncını tamamen bitirmiş bulunuyoruz. Bu videoyu bitirdikten sonra açıklamalar kısmında bulunan PDF ders notunu alıp genel bir tekrar yapın.
18:22 Ardından katı basıncı ile ilgili soruları çözmeye başlayabilirsiniz arkadaşlar. Ben de konuyla ilgili soru çözüm videolarını kanala yüklerim. Oradan da tekrar edebilirsiniz. Gelecek videolardan haberdar olmak için abone olup bildirim zilini açmayı unutmayın. Videoları beğenip yorum yaparak da bize destek olabilirsiniz arkadaşlar. Hepinize iyi çalışmalar diliyorum. Görüşmek üzere.
