0:00 Herkese merhabalar. 5'ten 6'ya kampımızda sözlükte anlam ile yolculuğumuza devam ediyoruz. 6. sınıfa geçmeden önce yeni sınıfımıza ne yapıyoruz Tonguçum? >> Bomba gibi hazırlanıyoruz. >> Harikasın Tonguçuğum. Öncelikle ek kök bilgisine baktık, yapı bilgisine baktık. Şimdi sözcükte anlama bakıyoruz. Matematikte, fende, her birinde çok güzel bir şekilde geçmiş sınıfımızı 5. sınıf tekrar ederken yeni sınıfımıza da mükemmel bir hazırlık yapıyoruz. Bugün zaten 5'te, 6'da, 7'de, 8'de, 9'da, 10'da, 11'de, 12'de her zaman ilk konu Türkçenin ilk konusu nedir Tongu Şeladim? >> İlkokul 1'de harfler olur tabii ki A, B, CDE. Ama normalde ortaokula geçtikten sonra ilk konu hep sözcükte anlamdır. Zaten ileride gireceğin LGS'de veyahut da diğer sınavlarda üniversite sınavında da hep ilk iki soru sözcükte anlam olacak. Şimdi 6. sınıfa geçtiğimizde
0:45 Türkçe konularına baktığımızda 1. dönemde gördüğün gibi en başta yine sözcükte anlam var. Söz sanatları, çekimekleri tamlamalar diye devam ediyor. İkinci dönem konularımız yine son derece lezzetli, keyifli. >> Hocam 6. sınıfta Türkçe zorlaşıyor mu? >> Hayır Tonguçum hiç zorlaşmıyor. Biz kitap okumaya devam ettiğimiz sürece, sorularımızı güzel güzel çözdüğümüz sürece Türkçe her geçen gün daha da güzelleşecek. Türkçemiz her geçen gün daha da gelecek. Şimdi geçen sene bu konuyla alakalı öğrendiğimiz kavramların, konuların birçoğunu yine bu sınıfta da göreceğiz. Bazı eklemeler var ama temelinde hepsi benzer diyebiliriz. Sen zaten 5'ten 6'ya kitabımızın içerisinde test 1 ve 3'ü çözmelisin. Bak burada önce zaten geçmiş konularımızı güzel bir şekilde infografik bir şekilde hatırlatıyoruz. Sonra sayfa 6 7 8 9 10 11'deki soruları çözüyoruz. Songç eladim benim. Hadi bakalım o zaman arkamıza yaslanalım ve hızlı bir şekilde dersimize başlayalım. 5. sınıf
1:31 öğrendiklerimizi iyice tekrar edip 6. sınıfa güzel bir giriş yapalım. Şimdi kelimeler kullanıldığı cümleye göre anlam kazanıyor. Buna biz çok anlamlılık diyoruz. Mesela bu yol nereye gider dediğimizde burada gitmek ulaşmak anlamına geliyor Tonguçum. Bu yol nereye ulaşır, nereye varır manasında. Bu renk ona gitmedi dediğimizde ise burada ne demek istiyor? Bu renk ona yakışmadı. Yani burada da yakışmak anlamında kullanılmış gitmek sözcüğü. Bak buradaki gider sözcüğe ulaşmak anlamında. Buradaki gitmediği sözcüğü ise yakışmak anlamında kullanılmış. Zaten bu yol nereye yakışır diyemezsin. Ya da bu renk ona ulaşmadı diyemezsin. Bak yerine koyma yöntemini uyguladığın zaman bu kelimenin buraya yerleştiği için bu anlamı kattığını, bu kelimenin de buraya yerleştiği için bu anlamı kattığını görebiliyorsun. Mesela altın kaçtan gidiyor dediğimizde altın kaçtan
2:19 satılıyor anlamında söylüyor. Dolayısıyla burada da satılmak anlamında kullanılmış. Bu giysi 2 yıl gider dediğinde ise bu giysi 2 yıl mesela ne olabilir sence? >> Dayanır. >> Harikasın. Bu giysi 2 yıl daha dayanır manasında. O zaman burada da dayanmak diyebiliriz. Kıyafetin belli bir süre daha gitmesi, dayanması. Haber daha yeni gitti dediğimizde burada da haber daha yeni gönderildi anlamında söylüyor. Yani burada da gönderilmek anlamında. Gördüğün gibi gitmek kelimesi farklı farklı anlamlar katabiliyor. Yaz gitti, kış geldi. Yani yaz sona erdi. Burada da sona ermek anlamında kullanılmış. Biz hep eee şur pardon gittiğinin yerine koyacaktık. Şuraya biz hep kelimelerin yerine koyduğumuz anlam o kelimenin yeni anlamı olmuş oluyor. Mesela haber daha yeni eee işte yakışmadı. Haber daha yeni
3:06 dayanmadı olmuyor. Ama haber daha yeni gönderildi dediğimiz zaman oluyor. Tonguç evladım benim. Şimdi geçen senede öğrendiğimiz gerçek anlam, mecaz anlam, terim anlam konusunu gelip bir kez daha tekrar edelim. Güzel bir şekilde pekiştirelim. Odadaki ışık bizim salonu aydınlatmıyordu. Buradaki ışık aklımıza gelen ilk anlamıyla kullanılmış. Yani temel anlamıyla yani birinci anlamıyla kullanılmış. Buradaki ışık dolayısıyla gerçek anlam oluyor. Onun fikirleri bize ışık olmuştu derken bize yol göstermişti, bizi aydınlatmıştı, bize rehber olmuştu diyor. Dolayısıyla buradaki ışık gerçek ışıktan farklı bir ışık. Bu mecazi bir anlam. Bu yeni bir anlam kazanmış. Fen dersinde ışık ünitesini işledik derken bu tabii ki bilim, sanat, edebiyat işte buna benzer sosyal bilimler fark etmez bir alanda kullanılan terim olmuş oluyor. Dolayısıyla bir ders kitabının
3:52 içerisinde kullanıldıysa ışık kelimesi terim anlam. Eğer gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yepyeni bir anlam kazandıysa mecaz anlam. Aklımıza gelen ilk anlamıysa birinci anlamıysa da gerçek anlam diyoruz. Tonguç Eladım benim. Bir de eş anlamlı sözcükler vardı. Yani anlamdaş. Bunların yazılışları farklıydı ama anlamları nasıl Tonguçum? >> Anlamları aynıydı. >> Harikasın. Mesela savaş ve harp yazılışları farklı ama anlamlar aynı. Samimi ve içten. Yazılışları farklı ama anlamlar aynı. Birey ve fert yazılışları farklı ama anlamları aynı. Mesela başka ne diyebiliriz? Öğrenci ve talebe. Okul ve mektep. İşte siyah, kara, beyaz, ak. Bunların her biri birbiriyle farklı yazılışlara sahip. Ama aynı anlamlara
4:38 sahip eş anlamlı sözcüklerdi. Sesteş yani eş sesli sözcüklere baktığımızda ocak bir yılın ilk ayı olan ocak vardı. Yani ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıstaki ocak. Bir de mutfak aleti olarak ocak vardı. Yani yemeğin olduğu, piştiği ocak vardı. Dolayısıyla bu sesleş oluyordu. O zaman şöyle bir eee ay olarak ocak var. Bir de mutfaktaki ocak var. Mutfak aleti olan ocak var. Yüz bir sayı olan yüz var. Bir sima olan yüz var. İşte koyunun derisini yüzmek var. Yüzmek var. Böyle gidiyor. Zıt karşı anlamlı sözcükler ise çalışkanın zıttı neydi? Tongçeladım benim. >> Harikasın. Tembeli yazıyorum. >> Azın zıttını ben söyleyeyim. Azın zıttı tabii ki de çoktu. Aşağının zıttı neydi? Tongladım benim. >> Mükemmelsin. Kolay sorularda başarılısın. Tebrik ediyorum seni. >> Şimdi gelelim bir etkinliğimiz var. Ona
5:24 bakalım. Sözcüklerin anlam özelliklerini gerçek, mecaz, terim yandaki boşlara yazınız demiş. Bakalım. Soğuk su içince hasta olmuş. Evet, yazın dikkat etmemiz lazım arkadaşlar. Şu anda tatildeyiz. Dinleniyoruz, geziyoruz, hopluyoruz, zıplıyoruz, terliyoruz. Terli terli soğuk su içmememiz lazım. Direkt hasta oluruz. Soğuk su içince hasta olmuş. Buradaki soğuk bir sözcüğün aklımıza gelen ilk anlamı. Dolayısıyla bu gerçek anlamda kullanılmış. Tongçadım benim. Bana hiçbir zaman soğuk davranmaz dediğimizde sence >> buradaki mecaz hocam. >> Evet mecaz. Niye? Çünkü gerçek anlamından tamamen uzaklaşmış. Buradaki soğukluk termometreyle ölçülebilecek bir soğukluk değil. Dolayısıyla biz buna mecaz diyoruz. Tonguç eladı benim. Bu haftaki derste şiir konusunu işledik. Şiir derken buradaki tabii ki terim yani bir ders konusu. Ders terimi olmuş.
6:09 İleride büyük bir adam olacağı belliydi diyor. Buradaki büyükten kastı fiziksel olarak işte 2 m 30 cm manasında değil. Büyük bir insan olacak. Yani dolayısıyla buradaki mecazi başarılı bir insan manasında. Sıcak hava hepimizi perişan etti derken buradaki tabii ki aklımıza gelen ilk anlamı gerçek. Termometreyi ölçüyoruz. Sıcaklığımızı biliyoruz. Şimdi Tongçuğum senin yapman gereken şey çok basit. Burada sözcükte anlamla alakalı zaten ben ödevlerini dersin başında vermiştim. Buradaki soruları güzel güzel çözüyorsun. Bak bulmaca gibi sorular da var. Aynı zamanda kavram alanları var. Aynı zamanda burada gördüğün gibi işte eee altı cili sözlerle alakalı anlam var. Bunları çözüyoruz. Ardından da harika bir şekilde 5'ten 6'ya kampımıza devam ediyoruz. Hadi bakalım ödülü sorumuzu yapın. Yorumlara yollayın arkadaşlar. Var kamp düşenme. Hadi çalış hazırlık
6:55 yap. Şimdiden bu sorulara cevap sınavda yapma. Boşa hesap var. [Müzik]
