0:00 Benim scek KPSS AGS öğrencilerim coğrafiya okuluna YouTube'un en büyük coğrafi kanalına hepiniz hoş geldiniz. 35 günde KPSS AGS kampımızın bugün geldik ilk birinci genel tekrar videosuna. Ne demek hocam genel tekrar videosu? Biz sizi şimdi sizinle neler gördük? Jeolojik zamanları gördük. İç kuvvetler 1 videosunda orojenz ve pirojenezi gördük. İç kuvvetler 2 videosunda deprem ve volkanizmayı gördük. Yani totalde bu üç video bizim iç kuvvetler videomuzdu. Bölüm sonuna geldik biz. Orojenezde ne yaptık? Konuyu öğrendik. Testini çözdük. Genel tekrar yaptık. Konunun sonunda da genel tekrar yaptım. Sara iç kuvvetleri öğrenirken hemen videonun sonunda genel tekrarlarımız vardı. Ara genel tekrar bunlar. Bir de hemen sonrasında test çözdük. Test genel tekrarını da yaptık. Şimdi artık bölüm sonuna geldik. Zincir genel tekrara geldik. Yani üç videomuz
0:47 iç kuvvetleri oluşturan üç videomuzun hepsinin konularını konu anlatımı olarak önce sana bir genel tekrar yapacağım. Sonra da soru bankamızdaki karma iki tane testimiz var. karma testlerle de bir genel tekrar yapacağız. Böylece bölüm sonunda zincir genel tekrarla beraber de bölümü komple tekrar etmiş olacağız. Bu sayede aklında kalıcılığı artık tamamen üst seviyeye çıkartmış oluyoruz. Sizler tekrar yapmayı unutuyorsunuz. Sizler konu çalışırken tekrardan uzak duruyorsunuz. En büyük hatanız bu. Ben bütün kamp programımı tekrar üzerine koydum, tasarladım. Senin coğrafya öğrenirken hiçbir şeyi dertmene gerek yok. Kamplar bittiğinde bile bizim üç tane genel tekrarımız olacak. Ana mantığımız bu şekilde ilerliyor. Soru bankası çözümüne geçmeden önce şimdi
1:33 gelin konu anlatım genel tekrar başlasın. Evet, kitapta jeolojik zamanlar kısmına sayfa 20'yi açıyorsunuz. Buraya geldik. Tabii ki bu tekrar bir genel tekrar. Bütün konuyu baştan sona anlatmıyorum sana. Yani bir genel tekrar gibi yapacağım. Ve bu genel tekrarı yaparken buradaki üç tane videomu izlediğini varsayarak genel tekrar yapıyorum sana. Yani benim öğrencimsin. Benim anlatımımı ve kodlamalarımı gördün ana derslerde. O kodlamaları ve önemli yerleri genel tekrar yapacağım sana. Amacımız kampın genel tekrarını yapmak. Bunu unutmayalım. Şimdi biz jeolojik zamanları görmüştük. Jeolojik zamanlar eskiden yeniye doğru geliyordu. Precambrien en eski zamandı. Precambrien pirelerin olduğu zaman. Hocam pire varsa işin içinde ilkel zamandır burası. En
2:19 ilkel zamandı. Sonra paleozoik geliyordu. Palain diyorduk biz buna. Ulan taş gibi de adamdı ha bu. Pala Erersin. Bir tane var bundan dünyada. Birinci jeolojik zamandı. Paleozoik. Taş gibi adamdı. Taş kömürü yataklarının bulunduğu dönem birinci jeolojik zamandı. Eğer bir arazide taşkömür yatakları fazlaysa bu arazinin paleozoyik birinci jeolojik zamanda oluştuğunu kanıtlar. Türkiye'de sadece Zonguldak ve çevresinde taş kömürü yatakları varsa demek ki bizim ülkemizde eski araziler az. Bu bizim eski arazilerimizin az olduğunu gösteriyor. İkinci jeolojik zaman neydi? İkinci dönem eskiden yeniye geliyoruz. Mezozoik meteorların geldiği zamandı. A hocam meteorlar geliyorsa dinozorların yaşadığı dönem burası. E iki tane dinozorla tetris oyunu oynuyorduk.
3:06 Tetris deniziin olduğu dönem burası. Türkiye bu dönemde tetis deniziin altındaydı. Hatta bu dönemde Türkiye'de denizaltı volkanizması gerçekleşiyordu ve bu denizaltı volkanizmasında krom ve bakır yatakları oluşuyordu. Sonradan yüzeye çıkacaktı. Mezozoik aor dinozorların olduğu dönem. Senozoik senin olduğu dönem. Senozoik senin. Sen üç harfli bak jeolojik zaman burası. Senozoik senin olduğu dönem 3üncü jeolojik zamandı. Bu dönemi biz iki tane başlık altında inceliyorduk. Bir tanesi tersi yer, bir tanesi kuaterner. Tersiyer, Türkiye'nin ortaya çıktığı dönem. Tersiyer, Türkiye. Aynı zamanda tersi yer Türkiye Toroslar. Baskılı bir şekilde söylüyorum ki hatırla. Tersiyer,
3:52 Türkiye Torosların ortaya çıktığı dönem. Bu dönemde Türkiye yükseliyordu. Tetis Denizi'en yükselip Anadolu Yarımadası ortaya çıkıyordu. Kabaca bir şekillenme, kabaca bir oluşum varsa ters yerdeydi bu. Yani Toroslar, Kuzey Anadolu Dağları. Bunlar tersi yerde. Toros ve Kuzey Anadolu Dağları Alp Himalaya dağ kuşağının devamıydı. Bu dönemde linyit yataklarımız vardı. Bir yerde linyit varsa bu kalitesiz kömürdür. Taş kömürüne göre kalitesiz. Karbon oranı daha düşüktür. Türkiye'de birçok yerde linyit yatakları var. Çünkü Türkiye yeni oluşmuş, genç oluşumlu bir arazi. Bu yüzden ülkemizin birçok kısmında linyit yatakları vardı. Dint yataklarının bu kadar geniş sahalara yayılması Türkiye'nin genç oluşumlu olduğunun kanıtıydı. Taş kömürünün sadece Zonguldak çevresinde olması eski
4:39 oluşumun kanıtıdır. Türkiye'de sadece sınırlı bölgede olması da Türkiye'de eski oluşumlu arazilerin az olduğunun kanıtıdır. Bunun dışında Linyit'tin yanında petrol, tuz, bor yatakları da üçüncü jeolojik zamanda oluşmuştur. Bu tersi yer dönemiydi. Bir de bu tersi yerden sonra Kuaterner dönemi var. Buna 4. Ayrı söylense de aslında dünya literatüründe senozoin için de kabul edilir. Milli Eğitimde bunu son kaynaklarında bu şekilde güncellemiştir. Kuater senozoin son dönemidir. Şu anda bizim içimiz içinde yaşadığımız dönem kuaterner. Kuatırlı erler. Guatırlı erler. Oradan geliyor aklımıza. Guatırlı erler. Bunlar insanlar ortaya çıkmış demek ki. Ama insanlar ortaya çıkmadan önce Türkiye'de buzullaşma görülüyor. Bu
5:25 dönemde dört tane buzul dönemimiz var. Bu dört buzul dönemini görüyoruz. Sonra ortaya insanlar çıkıyor. Kuatırlı erler. Burada İstanbul ve Çanakkale Boğazı gibi daha ince şekillenmeler gördüğümüzde hemen en son dönem diyoruz buna. Koaterler. İnsanların olduğu dönem. En son şekillenme diyeceksin. Jeolojik zamanlarımız bu şekildeydi. Burada masif arazi kodlamamız vardı. Masif arazi nedir? Masif arazi. Masa diyorduk. Eski masalar diyorduk. Daha sert, daha yaşlı arazi çevresine göre paleozoik dönemde oluşmuş yaşlı araziler. Masalarda eski ve sertli. Eski masaları düşünün. Şu köşeden başlıyorduk diğer köşeye. Bu köşeden diğer köşeye. Buradan Amasya
6:10 Tokat'a doğru. Buradan bir M harfinin kuyruğunu da Van Gölüne doğru çiziyordu. Masif arazi. Masif. Masifin'sını yazacaktık. A'sını nereye yazıyoruz? Şuraya yazıyoruz. Masif. Bakın masif oldu. Masif arazinin kodlaması. Şuraya dikkat edin. A'sını yazdığımız yerde şu İstanbul'un şu kısmında yok. Tamam. Şöyle masif arazilerin bulunduğu yerleri de böyle buluyorduk. Dağları gördüğümüz zaman isimlerini öğreteceğim dedim sana. Devam ediyorum. Bunların hepsini söyledik. Sonra geldik iç kuvvetlere. İç kuvvetleri oluşturan kuvvet neydi? Yani iç kuvvetler gücünü nereden alıyordu? Konveksiyonel lav akıntılarından. Konveksiyonel lav akıntıları çekirdek 6.000 derece sıcaklığa kadar ulaşabiliyordu ve üstündeki mantoyu kaynatıyordu. Akışkan bir hale
6:56 getiriyordu. Bir çorbanın kaynaması gibi lav yükselip kıtalara çarpıyordu. Dünyanın içinden yükselip kıtaları birbirinden ayırıyor ya da birbirine yaklaştırıyordu. İşte konveksiyonel yükselim lav hareketleri bizim iç kuvvetlerimizi oluşturuyor. İç kuvveti oluşturan oradaki güç bu. Yükselim hareketi. İç kuvvetlerimiz nelerdi? Orojenez. Orada bir dağ var. Uzak dağ. O dağ. Or dağ dağ oluşumunu ifade ediyordu. Eğer ki Kuzey Anadolu dağları, Güney Anadolu Toros dağları, Ege'deki kırık dağlarımızı gördüğümüzde bu orojenezdi. Epirojenez. O zaman bu daha uzun ve daha büyük olan orojenez. Dağır. Epirojenez o zaman kıtaya kalmış oluyor. Bu da kıta oluşumuydu. Kıtaların yükselmesi ya da alçalmasını gördüğümüzde epirojenez diyordu.
7:42 Volkanizma volkanik dalların oluşumunu ifade ediyordu ve volkanik arazileri depremlerde fay hatlarımızı. Hemen şöyle hızlıca tekrar edelim. Kıvrım dağlarımız oluşuyordu orojenezde. Bunlar kıvrılıyorsa yumuşaktır. Yumuşak arazi. Aa yumuşak. Annemiz yumuşaktı. Annemiz yukarıda. Antiklinal yukarıda. Sen sen aşağıdasın. Antiklinal yukarıda. Şöyle çizelim. Antiklinal yine olmadı. Antik Ninal yukarıdaki, senk ninal sen aşağıdakiydin. Bu bizim yumuşak arazide oluşan dağlarımızdı. Bir de sert arazi. Sert araziyi sıkıştırırsak ya da gerilmeye uğrarsa kırık dağlarımız oluşur. Kırık dağlarımız üstte kalan kısma horst, altta kalan kısma graben diyordu. Horst, horse attan geliyordu aklımıza. Atın üstündeyiz. Horst o zaman
8:28 üstte. Graben, garibanlar, garibanlar alttaydı. Tabii bu kodlama çok sert bir kodlama. Hoşumuza gitmedi. Sert bir kodlama. O zaman sert arazilerde. Peki ülkemizde ve dünyada nerede görülüyor bu? Kıvrım Dağlarımız nerede? Türkiye niye böyle döndü bu ya? He. Kıvrım Dağlarımız nerede? Türkiye zaten kuzeyden kıvrıldığı çok belli. Kuzeydeki dağlarımız kıvrım. Güneydeki dağlarımız da kıvrılmış bakın. Ama Ege'deki dağlarımız kırık dağlarımızdı. Neydi bunlar? Kas kas. Madra Boz Aydın Menteşe. Kaz kas. Madrayun Bozaydın Menteşe Madrayun Bozaydın, Menteşe, Aman Hocam Sus dağları, Amanos dağları, Amanur dağları Amanos Amanur dağları Kaz kas Madra, Bozaydın Menteşe, Madra, Bozaydın, Menteşe. Aman hocam sus dağları.
9:14 Aralarda bizim grabenlerimiz vardı. Garibanlar çökmüş olan yerlerdi. Bakın çöktüğü ne kadar belli. Buralar alüvyal dolgularla dolu verimli topraklar. Aynı zamanda nüfusun da yoğun olduğu yerler ve bu grabenlerden içeri iklim sokulabiliyordu rahatlıkla. Bunlar neydi? Bakırçay gediz Küçük Menderes Büyük Menderes. Bakırçay Gediz Küçük Menderes, Büyük Menderes. Bakırçay Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes Bakırçay Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes Bakırçay Gediz Küçük Menderes, Büyük Menderes, Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes, Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes. Kıta oluşumuna epirrojenez diyorduk ve kıta oluşumunun ülkemizde görüldüğü yerler, bu kısım bizim için genel tekrar için önemli. Epirojenez. Kıta oluşumunda yükselmeler ve alçalmalar geniş kara kütlelerinin
10:00 çökmesi, yükselmesi kelimelerini duyduğumuzda bu kıta oluşumu demek. Ülkemizde Çukurova çöküyor. Ergene havzası çöküyor. Şuradaki Karadeniz ve Akdeniz çanakları çöküyorlar. Bunlar kıta oluşumunu örnekler. Ama Anadolu Yarımadası yükseliyor. Üzerindeki tortular, işte materyaller taşındığı için hafifleyip yükseliyor. Anadolu Yarımadasının yükselmesi yine epirojenez örneği. Aynı şekilde buradaki Ege kısmında karanın çökmesi, denizin ilerlemesi ve suların burayı basması. Bu da epirojenez örneğidir. Aynı şekilde buradan gelen suların buradaki akarsu vadilerini İstanbul ve Çanakkale'deki akarsu vadilerini basması. Bu da epirojeneze kıta oluşumuna örnektir. Deniz ilerlemesi olmuştur. Çünkü burada burada kıta çökmüş, deniz ilerlemiş. Mantık bu. Epirojenizi de gördük,
10:47 örneklerini de gördük. Sonra gelmiştik volkanizmaya. Volkanizmada kül tüf vardı. Bu bizim için önemliydi. Kül tüf kül kül kül kül kül tüf tüf tüf tüf volkan bacalarından çıkıyordu ve bunlar zamanla çimentolaşıp küller volkan bacasından çıkıyordu. Zamanla çimentolaşıp tüflere dönüşüyordu. Kapadokya dediğimiz bölge tüflerin yoğunluklu olduğu bir bölgeydi. Bu araziler bakın hep tüftü. Piri bacaları, kırgıbayırlar oluşacak burada sonraki derslerimizde. Tamam mı? Krater ve kaldera vardı. Krater, balık kraker, çubuk krakerlerden geliyordu aklımıza. Volkanik dağların tepelerindeki küçük çukurlar krater oluyordu. Burada Van gölünün yanında Nemrut dağının tepesinde de daha büyük hali kaldera vardı. Bunu da gördük. Uludağ görmüştük. Batolit
11:34 örneğiydi. Batolit neydi? En aşağıya batmış olan daha büyük şekil. Uludağ'da bir lav çıkışından ziyade batolitin araziyi yukarı itmesiyle oluşmuş bir dağ örneğiydi. Başka buradaki yeraltı volkanizması şekillerinden araziye dik sokuluyorsa biz ona dike diyorduk. Bak dik sil. Araziye yatay sokuluyorsa nasıl sileceğiz tahtayı? Yatay sileceğiz. Sil. L'ler nasıl? Yatay. Araziye yatay sokuluyorsa o zaman sil. Laakolit. Laakolina ne oldu? Laakolit. La kolina ne oldu diyordun? Mantar yersen öyle olur tabii. Mantar yemiş kolu şekilden şekile girmiş. Laakol it mantar biçimindeki şekillerdi. Lakoliti de gördük. Sonra volkanik dağlarımıza
12:20 geldik. Bunlar orojenez sonucu oluşmuyor. Volkanizma sonucu oluşuyorlar. Neydiler? Aa Nemrut. Van Gölünnün yanında nemli bir yer. Van Gölü. Nemrut var o zaman. Nemrut. Nemrut Süpan. Tendürek ağrı. Nemrut Süpan tendürek ağrı. Nemrut Süpan tendürek ağrı. Nemrut süpan tendürek ağrı. Ağrı en güzel tabakalı volkan konisine örnekti. Çünkü burada lavlar dışarıya çıktığında hızlı bir şekilde soğuyup daha dik volkan konileri oluşturuyordu. Bir de bizim kalkan volkanımız vardı. Kalkan gibi daha yayvan. Demek ki lav dışarı çıkmış. Hızlı akış göstermiş. Kalkan volkanımız nerede? Karacadağ'da. Kalkan Karacadağ'da. Bu da Diyarbakır Şanlıurfa'nın bulunduğu bölgede kalkan volkan örneğimiz. Bu tarafta ne vardı? Herciesli Kara Hasan meedi. Herciesli Kara Hasan
13:09 meiyordu. Ç Anadolu'daki volkanik dağlarımız. Bir de Manisa'da mani duyamaz bizim kulaklarımız artık. Eskide kaldı maniler. Kula volkanlarımız vardı. Kula, kül, küla, kül, küllerden oluşan volkanlar. Tüflerden oluşan volkan konisi bunlar. Kula, külla, küla. Bunlar da volkanik dağlarımızdı. Hirbacaların olduğu bölgeyi gösterdim size. Şu da mek mağarı. Marı nasıl kodlamıştık Mar diye. Bak çukur oluştu elimin olduğu yerde. Sen de yaparsan kalır aklında. Mar denildiğinde sana mar bak gaz çıkıyor ağzımdan mar diye. Volkanik arazilerdeki gazların patlamasıyla oluşan çukurlarda oluşuyor. Mekke gölümüz bunun en güzel örneği. Bir de volkanik platolarımız var bizim. Erzurum, Kars, Ardağan çevresinde
13:56 de volkanik platolar var. Bu bölgede bir koni şeklinde volkan çıkışı değil de fisür piskürme dediğimiz daha çizgisel bir kırıktan lav çıkışları oluyor ve araziye yayılıyor. Evet. Bu da bizim volkanik arazilerimizin olduğu yer. Bu mor yerler. Bunları nasıl kodlamıştık? Volkanik arazi ise burası V harfi ile başlar. Şuradan köşeden alıyorduk. Ergeneden değil. Köşeden alıp Hatay'a, Hatay'dan diğer köşeye gidiyorduk. Tabii ki bunu sonra kalınlaştırıyorduk. Şu şekilde kalınlaştırdığımızda volkanik arazilerimiz de ortaya çıkmış oluyordu. Bunun dışında kalan yerlere de volkanik arazi yok diyebiliyorduk. Genel olarak genel bir hat çizecektir size bu. Tamam. Volkanik kısmını da geçtik. Depremlerde normal fayımız vardı bizim. Normal bir şekilde tık aşağı düşüyordu. Ters fay
14:42 sıkışıyorduk. Tık üste çıkıyordu. Bak terslik var orada. Bir de yanal atımlı fay vardı. Depremler burada güçlü oluyordu. Bizim ülkemizdeki Kuzey Anadolu fayını sağa doğru çiziyordum. Bak, Kuzey Anadolu fayını sağa doğru çizdim. Karlova'ya gittim. Sağa doğru çizdim. Sağ yanalatımlı fay Saroz Körfezinden başlıyor. Saros Körfezinden başlattım. Saros sağ yanal atımlı fay Karlova'ya gittim. Buradan sol yanal atımlı fay Hatay'a gittim. Doğu Anadolu fayımız da sol yanal atımlı faydı. Kuzey Anadolu fayımız sağ yanal atım fayd. Buralara da normal çizgiler atıyordu. Bu da normal fayımız bizim. Batı Anadolu fay zonumuz normal fay. Türkiye'yi etkileyen levhalar. Kuzeyde Avrasya levhası daha stabil bir levhaydı. Biraz daha stabildi. Arabistan levhası ve Afrika levhası güneyde. Özellikle
15:27 Arabistan ve Afrika levhası sıkıştırıyor. Anadolu Yarımadası da batıya doğru kayıyor. Yılda 2-3 cm. Bu da tamam. Bitnis bindirme zonumuz. Ölü Deniz fayımız var burada. Ölü Deniz. Bunlar ince ayrıntılar. Devam ediyoruz. Depremler üç şekilde oluşuyor. Bunlardan bir tanesi volkanik depremler. aktif volkanların olduğu yerde olur. Bizim ülkemizde aktif volkan olmadığı için göremiyoruz. Çöküntü depremleri kalker, eriyecek, altı çökecek ya da madenciliğin yapıldığı yerlerde oluyor. Kalkerli arazileri bulmak için, kireç taşı arazileri bulmak için Torosları işaretliyoruz. Burada geniş kalker alanları var. O yüzden buralarda karstik şekillere, kireç taşından oluşmuş şekillere rastlarız. Çöküntü depremlerine de buralarda daha fazla rastlarız. Şuradaki mor olan jips. Jips
16:14 de eriyebilir bir kayaçtır. Karstik şekilleri oluşturabilecek bir kayaçtır. Ama az daha küçük yerlerde olduğu için büyük şekiller oluşturamıyor. Cips Sivas tarafındadır. Sivas tarafına bir çizgi atıyorum ve onun karşısına bir çizgi atıyorum. Jips. Tamam. Bizim asıl bugünkü gördüğümüz depremler tektonik depremlerdir. Bizi etkileyen, yıkıcı olan depremler bunlardır. Bunlar levha sınırlarında gerçekleşiyorlar. Tekik dediğinde birisi bize tek bir tonu bırakıyorduk evde yer sallanıyor. Ha yerin altından gelen sallanma bu. Asıl deprem diyeceksin. Tektonik depremler. Kuzey Anadolu fayımız vardı. Sağ yanalımlı. Doğu Anadolu fayımız sola doğru çizdim. Sol yanalımlı. Buralara da normali faylar çizdim. Normal fay. Bu da tamam. Deprem bölgeleri ile paralellik
17:00 gösteren alanlar. Deprem bölgelerinde bunu şurada göstereyim size. Ege mesela burası bir deprem bölgesi. O zaman buralarda faylar kırıklar olacak değil mi? Bu kırıklardan dışarıya lavlar çıkabilir ki buralarda kula volkanları olmuş mesela. Demek ki volkanik arazilerle deprem bölgeleriyle fay hatları bunlar bağlantılı birbirine. Artı graben, çökme ovaları deprem bölgelerinin olduğu yerde gerçekleşiyor. Bu da birbiriyle bağlantılı. Artı buralarda kırıklar var. E bu kırıklar boyunca magmaya doğru su sızacak. Isınan su tekrar yüzeye çıkınca sıcak sular, kaplıcalar, ılıcalar oluşacak. Jeotermal kaynaklar. Jeoyer, jeoyer, jeoyer, jeoyer, jeoyer. Yerin altından gelen termal termik termometre terlemek ter, sıcak, yerin altından gelen sıcak sular yine deprem bölgelerinde olacak.
17:47 Evet, bunlar da deprem bölgelerindeki paralel yerler. Şimdi karma testlerimize başlayalım. Şöyle kabaca hızlı bir genel tekrarımızı yaptık. Bir de karma testlerimizle genel tekrarı yapınca tam genel tekrar tadında olacak. Sayfa kaçı açıyorsunuz? Sayfa 23. Yakın jeolojik dönemde yaşanan tektonik hareketler Türkiye'nin yer şekillerinin ve doğal özelliklerinin oluşmasında etkili olmuştur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu tektonik hareketlerin sonuçları arasında yer almaz? E tektonik olarak siz hareketliyseniz o zaman deprem bölgesindesiniz. Tektonik sallanma yerin altından gelen güç. Siz gençsiniz. O zaman akarsularınız denge profiline ulaşmamıştır. Dağlık engebeli, genç hareketli bir yapıya sahipsiniz. Buralarda kırıklar vardır. Bu kırıklardan sıcak su kaynakları çıkar. sular magmaya iner. Tekrar yukarı
18:33 ısınarak çıkar. D. Kıyı taraçalarının oluşması. Epirojenez bir tektonik faaliyettir. Yani gücünü yerinin içinden alır. İç kuvvettir. Onun sonucunda kıyı taraçaları oluşuyordu. Seki basamak basamak. Bu da tektonik bir faaliyet. Ama bitki örtüsündeki bitki türü çeşitliliği tektonik değil. Dışla alakalı bir durum. İklimle dışa dış dış yapıyla alakalı bir durum. İç kuvvetler içeriden olacak. Cap. Geçelim ikinci soruya. Türkiye'de deprem sahaları genellikle fay hatlarıyla paralellik gösterir. Bu bölgelerde bazı doğal ve beşeri özelliklerde deprem kuşaklarıyla örtüşmektedir. Aşağıdakilerden hangisi deprem sahalarıyla doğrudan paralellik gösteren özelliklerden biri değildir? Güzel. E deprem olan yerde jeotermal kaynak da olur. Çünkü deprem varsa kırık vardır. Kırıktan su gider gelir. Sıcak su olur. Deprem olan yerde volkanik
19:19 faaliyetlere de rastlayabiliriz biz. O kırıktan dışarı lav çıkabilir. Deprem olan yerde çöküntü ovaları, verimli tarım arazileri, grabenler oluşur, değil mi? Evet. Batıdaki grabenlerimiz gibi. Kıyı şeridinde masif arazilerin bulunması. Masif arazi masa, eski masalar, eski yaşlı masalar yaşlı arazilerdir. Yaşlı araziler depremlerle paralellik göstermez. Hatta yaşlı arazilerde deprem çok sınırlıdır. Çok az etkiler bu bölgeleri. Bunlar çünkü eski araziler, zıt şeyler yani. Cevap D. Geçelim diğer soruya. Aşagart'da Türkiye'deki ana fay kuşakları gösterilmiştir. Fay kuşakları dikkate alındığında Türkiye'de kırıklı yapıya sahip arazinin geniş yer kaplamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? Neden bizim arazimiz bu kadar kırıklı bir yapıya sahip? Bu kadar fay hatlarının olduğu hareketli bir ülkeyiz.
20:06 Çünkü biz 3üncü jeolojik zamanda oluştuk. Genç oluşumlu bir ülkeyiz. Hala hareketliyiz. Yeni oluştuk. Bu yüzden bu kadar depremler var bizim ülkemizde. Orta kuşak yarımada olması. İkinci jil 3üncü Asya Avrupa'yı birbirine bağlaması bir alaka yok. Bir alaka kuramayız 3üncü jeolojik zamanda genç oluşumlu olmamızla alakalı bir durum bu. Cevap E. Geçelim diğer soruya. Aşağıda 1. derece deprem bölgeleri kırmızı renkte gösterilmiştir. Tamam. Bu bölgelerde aşağıdaki olaylardan hangisinin görülme olasılığı yüksektir? Deprem bölgelerinde bakalım. A kaplıca ve ılıcalar değil mi? Depremlerle kaplıcalar bağlantılıdır. Sıcak sular çıkıyor deprem olan bölgelerden. Bu önemli sanayi tesisi. Taş kömürü yatağı. Hayır, taş kömürü eski jeolojik zamanda oluşmuş. Karstik araziyle deprem bağlantısı kuramayız. Tüflü yapılar. Aslında tüflü yapılarla
20:54 bir bağlantı kurabiliriz. Çünkü deprem olan bölgelerde volkanik faaliyetler de olur, tüf de çıkar. Ama deprem olan her yerde tüf var mı? Yok. Bazı yerlerde lav akışı olabiliyor. Hangisiyle daha çok bağlantı kurabiliriz? Deprem olan çoğu yerde kaplıca ve ılıcılar ılıcalara rastlayabiliyoruz. Bunun bağlantısı daha güçlü tüfe göre. Tabii tüfün de bağlantısı var. Cevap A. Geçelim diğer soruya. Aşağıdan hangisi volkanik faaliyetler sonucu oluşmamıştır? Ercies dağı volkanik bir dağ. Erciesli Kara Hasan vardı. Meke Tuzlası. Meke Mar diye yapıyordu. Mar. Aa bak şöyle bir kodlama geldi aklıma. Meke Mar Magma'dan gelmiş bak. Mar magma'dan. Ha magma ile alakalı demek ki volkanik arazi ile alakalı. Böyle bir şey söyleyebiliriz. Nemrut kaldera.
21:39 Kalderaya gitme diyorduk. Büyük çukur olduğunda bu da volkanik. Karacadağ e kara volkanik arazideydi. Kapıdağı yarımadasını daha görmedik. Dış kuvvetlerde göreceğiz. Tombolo örneği. Tombala diye kodlayacağız onu. Cevap E. Geçelim diğer soruya. Kuzey Anadolu fay hattı doğuda Bingöl'ün Karlova ilçesi yakınlarından başlar. Batıda ise Marmara Denizi'ni geçerek Saros Körfezine kadar uzanır. Yaklaşık 1200 km uzunluğundadır. Bu fay hattının özellikleri ilgili yargılarından hangileri doğrudur? Bu fay hattı neydi? Kuzey Anadolu. Sağa doğru çiziyorduk. sağ yanalımlı faydır. Doğru. Türkiye'nin en uzun ve en tehlikeli fayıdır. Evet. 1200 km. Doğru. Doğu Anadolu fay hattı ile aynı yönde uzanır. Hayır. Bunu nasıl çiziyordu? Bunu şöyle sağa, Doğu Anadolu'yu sola. E nasıl aynı
22:25 yönde uzanıyorlar? Aynı yönde değiller. Yanlış. 1 ve 2 C. Geçelim diğer testimize. Aşağıdaki haritada bazı yerler numaradırak gösterilmiştir. Bu yerlerden hangisi sağ yanal atımlı bir fay hattı üzerinde yer almaktadır? Şöyle sağa doğru çizdik. Kuzey Anadolu fay hattı. Sonra buradan da sola doğru çiziyordu. Sol yanal atımlı fay. Burası da normal fay. Yani cevap A. Geçelim diğer soruya. Aşağıda gösterilen şekil volkanik alanlarda meydana gelen gaz patlama çukurlarıdır. Gaz patlıyordu. Mağar mağardı. Meke. Meke mağarı burası değil mi? Nazar boncuğumuz. Tabii şu an böyle sulu görünüyor ama suyu falan kalmadı. Geçelim diğer soruya. Türkiye'nin linyit yönünden zengin taş kömürü yatakları bakımından fakir olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir? Bir yerde linyit varsa bu
23:10 üçüncü jeolojik zaman kanıtıdır. Genç oluşumun kanıtıdır. Genç ama bir yerde taş kömürü varsa bu da birinci jeolojik zaman kanıtıdır. Türkiye'nin linik yönünden zengin, taş kömürü yönünden fakir olmasının nedeni Türkiye'nin yeni oluşmuş olmasıdır. Yeni oluştuğumuz için her tarafta linit var. Yani Türkiye'nin bitki örtüsünün fakir olması. 3üncü zaman arazilerinin çokluğu evet limit 3'te oluşmuş. 1inci zaman arazilerinin azlığı taş kömürüde 1de oluşmuştu. Bu bunu kanıtlar. Cevap Bursa. Geçelim diğer soruya. Orojeni sırasında tortul tabakalar kıvrılmayacak kadar sert ise kırılırlar. Bu olay sonucunda yükselen kısma horse denir. Evet. Sert arazide horse yukarıda. Graben aşağıdaydı. Aşağıdaki dağların hangisine horse özelliği göstermez? Kaz. Madra yun. Bozaydın menteşe. Madra
23:57 bozaydın menteşe. Kaz kaz kaz kas madra. Boz Aydın, Menteşe, Madrayun. Bozaydın Menteşe. Aman hocam sus dağları. Bunlar kırıklı yapıdaydı. C. Bu dağı dağ görmedik. Dağlarda göreceğiz kıvrım dağlarımızda. Ama biz volkanikleri gördüğümüz için soruyu çözebiliyoruz. Geçelim diğer soruya. Aşağı görselde sert tabakaların sıkışması sonucu kırılmayla oluşan horse graben gösterilmiştir. Üstte kalan horst, altta kalan graben. Batıda dağlarda görüyorduk bunları. Horst olarak ne olabilir? Kas kas. Gedizi siliyorum bak. Madraun, bozaydın menteşe, Madra, Kozaydın, Menteşe. Sadece bu söylediğimiz şarkıda kaz ve yunt dağı var burada. Şimdi graben kısmına geliyoruz. Graben neydi? Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes. Bakırçay, Gediz, Küçük
24:42 Menderes, Büyük Menderes. Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes. Bunu da az önce elediğimizde elemiştik. Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes. Yunt Dağı ve Gediz. Bakırçay, gediz, küçük Menderes, Büyük Menderes. Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes. Yukarıda yeryüzü kesti. Aşağıdakılmış bölümlerin hangisinde yer alır? E burası bakın şurası bir kırık var burada. Görüyor musunuz? Bir kırık var. Üst kısım oluşmuş. Sert arazi. Horst graben. Horst grabenler. E nerede rastlıyoruz? Burada. Batıda rastlıyoruz bunlara. Nasıl kodlamıştık? Kaz. Kaz. Kaz. Kaz. K kas. Madrayun. Bozaydın. Menteşe. Madrayun. Bozaydın menteşe. Aman hocam sus dağları. Evet birinci testimizi bitirdik. Genel tekrar için geçiyoruz ikinci testimize. Aşağı görselde bazı yüzey şekilleri gösterilmiştir. Görseldeki Amanos
25:28 Dağları ve Hatay Maraş grabenlerinin oluşumu aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir? Amanos Dağları. Batıdaki kırık dağlarımız. Kuzey ve güneydeki dağlarımız. Dağılarımız diyoruz. Bu dağlarımız orojenez. Orada bir dağ var. Uzak dağı. O dağı bizim dağımızdır. Orojenezdir. Volkanik dağları sorduğunda onlar volkanizma içine girer. Orojenez dağı oluşumuna girmez. Nemrut, süpan, tendürek, ağrı. Bunlar volkanizmadır. Tamam. Epirojenez kıta oluşumu demekti. Seizma. Depremler sallanmadan geliyordu aklımıza. Transkresyon, transit ileri gitmek, denizin ileri gitmesiydi ve bir epirojenez faaliyetiydi. Geçelim diğer soruya. Volkan konilerinin tepe kısmında volkanik malzemelerin yeryüzüne çıktığı
26:14 huni biçimindeki çukurlara krater denir. Zamanla bu kraterler şiddetli patlamalar ya da çökmeler sonucu genişleyerek kaldera adını alır. Kalderaların su ile dolması ile ise göl oluşumuna neden olur. Kaldera ülkemizde kaldera neredeydi? Hemen yerine bakalım. Bu bizim için çok önemli. Bak defalarca gösterdim sana bunu. Nemrut kalderası. Şurada Van Gölünün bulunduğu yerde. Van Gölünün yanında ama Van'a bağlı değil. Bitlis'e bağlı. Şurada tahtan var. Hatta sınırı açayım. Burası Bitlis'e bağlı. Bu da yani sınırları açabileceğiniz şekilde her şeyi açayım. Sınırı gösteriyor herhalde. Göstermesi lazım. Gördünüz mü? Bakın. Bitlis sınır Bitlis. Tatvan Bitlis. Şurası bakın Van Gölünün bu tarafı Van'ın. Şöyle sınır geliyor. Şurada ben görev yapmıştım. Erciş'te bir yılda göre. Bir yıl Muradiye'de bir yıl da Erciş'te görev yaptım. Bu bölgeye
27:01 bayağı hakimim. Süpen dağının da bir kısmı Bitlis'in dışına taşmış. Hatta ağrıya kalmış. Değil mi? Vana'a bile değil. Ağrıya kalmış. Evet. Evet ağrıya kalmış. Garip. Aynı tendüreğe bakalım. Tendüreğin de yarısı Van'da, yarısı Ağrıda. Ağrı Dağının şöyle sınır şuradan geçiyor. Yine bir kavga çıkmasın da. [kahkaha] Şu kısmı Ağrıya kalmış. Bakın üstteki kısmı Iğdırda. Şöyle biraz daha dışarıdan bak. Iğdırda. Şimdi bu Iğdırda diye geçen bir dağımız bizim. %65'i Iğdır'da bunun. Ama şuradaki çizgiye baktığımızda hani %65'i Iğdır'daymış gibi görünmüyor açıkçası. Yani çoğu Ağrıdaymış gibi. Ağrıdağ Milli Parkı ve şuradaki alandan kaynaklı olarak büyük bir ihtimalle Iğdır diye söyleniyor. Ağrı Dağı. Iğdır'da. Ağrıda değil
27:46 Iğdır'da. Tabii bir kısmı da Ağrıda. Ama şuradaki küçük ağrıya bakın. Küçük ağrının tamamı ağrı sınırları içerisinde. Burada ilginç bir inceleme yaptık sizinle. Küçük ağrı ağrıda, büyük ağrı ığdırdı. Bu strato volkandı. tabakalı volkan örneğiydi. Şurada Türkiye İran sınırı var. Küçük ağrının demek ki eteklerinden geçiyor Türkiye İran sınırı. Hatta bakın küçük ağrının bazı kısımları İran tarafında. Şurada karakol mu var acaba? Büyük ihtimalle. Evet burada bazen böyle ince farklı analizler de bu şekilde yapacağız sizinle. Evet. Ne dedik? Demek ki Nemrut Bitlistteymiş. Geçelim 3. soruya. Aşağıda bazı alanlarda gösterilmiştir. Bu alanların hangisinde tektonik deprem görülme olasılığı daha yüksektir? Fayatlarımızın üzerindeydi. Şu kısım
28:31 depremin az görüldüğü bir yerdi. Güneydoğu Anadolu şöyle şöyle gidiyordu. Güneydoğu Anadolu biraz daha güneyde kaldığı için şu kısım depremin az görüldüğü bir yer ama şuradan geçen fay attı. 2inin üstünden geçiyor. Buraya da böyle çizgiler atıyordu. 1 ve 2 depremin fazla olduğu yerler. Geçelim diğer soruya. Volkanik bölgelerde tüf, kil, miller arasında sert kayalar bulunur. Sel, karakterli akarsular etkisiyle yamaçlarda yüzeysel aşınma gerçekleşir. Dirençli kayalar zor aşınırken yumuşak olan tüfler daha hızlı aşınır. Buna göre oluşum şekli ve nedeni belirtilen peri bacaları haritadaki numaralım şehirlerin hangisindedir? 4 numaranın olduğu yerde, D''de. Bunu size defalarca gösterdim konu anlatımında. Tüfler burada etkili. Tabii bunu daha ayrıntılı dış kuvvetlerde de göreceğiz. Soru 5. Bu levhalardan hangileri Türkiye'nin yer şekillerinin oluşumunda etkili olan
29:17 levhalar arasında yer alır? Bizim ülkemiz hangileri? Avrasya kuzeyde. Arap Arabistan levhası güneyde. Afrika levhası vardı. Bir de NASA levhası burada değil. Güney Amerika'nın batı kısmına kayıyor. Pasifik levhası da Asya ve Amerika'ya kayıyor. Tabii onlar arkada birleşik. 1 ve 2 A şıkkı. Geçelim diğer soruya. Aşağıda bazı şehirler gösterilmiştir. Bu şehrin hangisinde depreme karşı tedbir alınması diğerlerinden daha az önemlidir? Evet. Fay hattımızı çizdik. Erzincan bayağı yanlış yere kaymış noktası. Dizgici yanlış yere koymuş. Noktasını şuraya doğru yerleştirelim. E buradan da deprem hattımız var. İzmir bölgesine de böyle attık ama şu kısımda deprem olma ihtimali daha düşük. Yani Konya'yı alabiliriz. Yani cevabımız E. Geçelim diğer soruya. Aşağıdaki haritada A B güzergahı gösterilmişti. Bu güzergah
30:04 boyunca hareket edildiğinde aşağıdaki yeryüzü şekillerinden hangisine rastlanmaz? Peri bacaları. E şurada peri bacası vardı. Volkanik dağlar. E bu bölgede Karadağ, Karacadağ, Hasan, Melendiz, Erciyes dağları vardı. Bunları eledik. Kırıklı dağlar. Kaz, kaskas, kaskaz Madra Yunt Boz Aydın Menteşe. Aman hocam sus. E burada Kırıklı dağ yok. O zaman kırıklı dağ yok. Kaplıcalar. E buradan deprem geçiyor. İllaki kaplıcada olacaktır. Kıvrımlı Dağlar. E kuzeyi komple Kıvrım Dağıydı. Güneyi de Kıvrım Dağı'da var. Güzel bir soruydu bu. Cevap D. Geçelim diğer soruya. Donmuşum ya. Niye söylemiyorsunuz? Kamera artık o kadar çok çekim yaptım ki dayanamadı. Size özel genel tekrarlardan tutun da en ince ayrıntısına kadar tasarladım. Bu sene 2 milyona ulaşmaya çalışıyorum. Abone olursanız mutlu edersiniz beni. Türkiye deprem bölgeleri haritası incelendiğinde
30:51 deprem tehlikesinin fazla olduğu yerler çoğunluktadır. Bu durumun görülmesinde unsurlarından hangileri etkilidir? Çevresinde denizlerin bulunması. Deniz olunca deprem mi oluyor? Öyle bir şey mi var? Ortalama yükseltisi fazla olunca mı deprem oluyor? Öyle bir yargıda da bulunamayız. Yükseksen deprem olur, alçaksan olmaz. Böyle bir şey olur mu? Üçüncü zamanda meydana gelen genç arazilerin olması bu işte etkili. Levha sınırlarına yakın konumda olmamız kıtaların levhalar ayrılıyor ya orada zaten kırık faylar oluyor. Leva sınırları da deprem bölgeleri ile paralellik gösterir. Cevap E. Geçelim diğer soruya. Aşağıda Türkiye'nin farklı jeolojik döneme ait bazı olaylar verilmişti. Bu olayların meydana geldiği jeolojik zamanlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? Tetis Denizi geniş yer kaplamış. Yusu senalleri oluşmuştu. Tetris denizi.
31:36 Tetris oynuyordu. İki tane dinozor. Dinozorlar niye yok olmuştu ya? Meteorlar düştüğü için. Mezozoik. Alporojenezi etkili olmuş. Alp. Alp üç harfli. Bakın 3ün şöjük zaman. Toros tersi yerde. Toroslar Türkiye tersi yerdeydi. Türkiye bugünkü görünümü kazanmış. Ege denizi oluşmuştur. Yeni şekillenmiş ince ayrıntılar insanların ortaya çıktığı kuaterner kuatırlı erlerin ortaya çıktığı ince şekillenme zamanı. Zonguldak çevresinde taş kömürü taş gibi adamdı şu var ya Palain. Ah ah Palain Paleozoik Reambrien prelerin pirelerin olduğu ilkel varsa ilkeldir. İlkel en eski zamandır. Cevap A. Geçelim diğer soruya. Graben yer kabuğundaki
32:21 kırılmalar sonucu iki fay arasında çöken kısımdır. Tektonik hareketlerle oluşur ve genellikle verimli alüvyal ovalar şeklinde görülür. Türkiye'de grabenler çoğunlukla Ege bölgesinde yer alır. Evet, batıda. Buna göre aşağıdakiler hangisi graben özelliği gösterir? Bakırçay gediz küçük Menderes Büyük Menderes. Bakırçay gediz küçük Menderes Büyük Menderes. Bakırçay gediz küçük Menderes Büyük Menderes Bakırçay Gediz Küçük Menderes Büyük Menderes Bakırçay Gediz Küçük Menderes Büyük Menderes Bakırçay Gediz Küçük Menderes Büyük Menderes. Bunlar bizim ovalarımız. Şuradaki bakır çay önemli. Bu bakır çayı alıp şuradaki delta ovalarında kullanacağız gelecekte. Aklımızda olsun. Bakır çay Gediz. Küçük Menderes, Büyük Menderes Bakırçay Gediz Küçük Menderes, Büyük Menderes. Bunlar
33:08 Grabenovaları. Geçelim diğer soruya. Aşağı artıda bazı alanlar Nandıra gösterilmiştir. Bu alanların hangilerinde epirojenik hareketlere bağlı olarak günümüzde hala çökmeler devam etmektedir? Türkiye'deki epirojeneze örnekler. Çukurova kısmı çöküyordu, Ergene Havzası çöküyordu. Karadeniz ve Akdeniz çanakları çöküyordu. Yani 1 ve 3 Bursa diyoruz ve karma testlerimizi bitiriyoruz. İnşallah bu sistem sizin için faydalı oluyordur. İnşallah KPSS öğrencileri bu yapılan kampın farkına varır. İnşallah faydalı oluyordur. Bu sistemi değerlendirmeni istiyorum. Çünkü kampımızın aslında ilk komplike bir şekilde bir bölümü bitti. Bir bölümünü genel tekrarları, ara tekrarları, zincir tekrarları ile beraber bitirdik. Artık kampımız genel
33:53 hatlarıyla nasıl ilerleyeceğini anladınız. Bu konuda değerlendirme yapın bakalım. Değerlendirmelerinizi bekliyorum. Evet, seviliyorsunuz. Bir videonun daha sonuna geldik. Gece saat 2350'de bitiriyorum ben bu videoyu. Kızımın yanına geçeceğim. Seviliyorsunuz. Kendinize güzel bakın. Ne diyoruz o zaman? Yunus hocayla bir defa öğren. Bir daha asla unutma. Kömürden elmasa dönüşebilmeniz dileğiyle.
