0:00 bir güzel bircek 9 sınıf öğrencilerim coğraf kar okuluna YouTube'un en büyük coğrafi kanalına hepiniz hoş geldiniz 9 sınıf coğrafya 2 dönem 1 yazılı sınavına bu video ile beraber güzel bir genel tekrar yapacağız bu video genel tekrar videosu bu videodan sonra size bir tane de yazılı örnek videosu atacağım bu iki tanesini izlediğinizde büyük bir ihtimalle yüksek not alacaksınız ama ikisini de izlemeniz lazım Çünkü bakın ikisi birbirinden farklı genel tekrar videosuyla genel tekrar yapacaksın Bunu 10 gün önce izleyebilirsin Bir hafta önce izleyebilirsin 3 gün önce izleyebilirsin önce izle bu genel tekrar videosunu ama bir de yazılı örnek videosu atacağım sana onu önce izleme onu yazılı akşamı izle Bir de yazılıya giderken 2x al şöyle hızlı bir bak sabah yani okula giderken yani o akşam ve sabah izlenecek video hemen sınava
0:45 gireceksin onu izleyip Anlaştık mı Ama bu ikisini izlediğinde tamamıyla tamamlanacak puzzle'ın parçaları ve büyük bir ihtimalle yüksek alacaksın sınava hazırlanma taktiğim bu iki video unutmuyorsun sadece ben böyle yapmıyorum zeda öğretmenleriyle beraber diğer branşlarda da aynı bu şekilde yapıyoruz önce genel tekrarı izliyorsun sonra yazılımı izliyorsun zeda öğretmenleriyle beraber yüksek not alıyorsun hiç merak etme ben şöyle kalemimi aldım hazırım Sen de beğen tuşuna basıp abone olarak hazandı isan o zaman ne diyoruz Yunus hocayla bir defa öğren bir daha asla unutma zeda ile eğitim her yerde Şimdi geldik pdf'e gençler pdf' imizi zedu n.com şurada zedu ncom sitesinden ücretsiz bir şekilde indirebilirsiniz pdf'ler imizi Bize bu sene Paraf Yayınları sağlıyor Paraf Yayınlarının
1:32 yazarlarına orada Emeği geçen herkese buradan sizin adınıza da teşekkürlerimi iletiyorum Çünkü bakın renkli bir şekilde pdf'leri bize veriyor ve bunları sizin indirmenize de izin veriyorlar böyle bir imkan da tanıyorlar O yüzden teşekkürlerimizi iletmiş olalım Şimdi nereden başlayacağız küresel iklim değişiminden başlayacağım size anlatmaya ve nüfus politikalarına kadar olan kısmı anlatacağım Çünkü MEB'in konu soru dağılımında bunlar var Milli Eğitim Bakanlığı'nın ama öğretmenin sana birinci dönemden sorular soracaksan birinci dönem için biz zaten genel tekrar videoları atmıştık o genel tekrar videolarına bakabilirsin ama şimdi konumuz küresel iklim değişimi ve nüfus ve çok şanslısınız gençler neden şanslısınız Çünkü bu konular basit konular Birci dönemde olduğu gibi sizi çok yoracak ve böyle çok ezberlenecek
2:18 şeyler yok İkinci dönemde yüksek not alacaksın hiçbir şansın yok alacaksın o yüksek notu Ben eminim Ha bir de sözünüz vardı Bana birinci dönemde yazılıdan yüksek alırsanız abone olacaktınız arkadaşınızı da abone yapacaktınız öyle bir sözünüz vardı 2 milyona yaklaşıyorum gidiyorum bakın 1 buçuğu devirmek üzereyim Siz de Lütfen bu konuda yardımcı olun bana sözünüzü tutun gelelim şimdi küresel iklim değişimine gençler geçmişten beri dünyada bu küresel iklim değişiminden kasıt şu bakın küresel iklim değişimi kürede yani dünyadaki iklim değişimini kastediyor iklimler değişiyor mu evet değişiyor geçmişten beri Aslında ta dünyanın tarihinden beri iklimler değişiyor gençler Ama bu iklim değişimlerinin bazı dönemlerde çeşitli nedenleri vardı ama
3:04 günümüzde bu iklim değişimi daha da hızlandı İşte o geçmişteki nedenler ve günümüzdeki bu nedenler iklimi nasıl değiştirdi Bunun üzerinde neler etkili işte sana yazılı da çıkacak olan birinci sınav sorun şu tablo verilecek sana iklim değişimine neden olan faktörleri yazınız diyecek bir tanesini doğal faktörler bakın bir tanesi de insan yani beşeri faaliyetler bunu böyle verecek bunların şu altını doldurun diyecek Biz şimdi bu altındaki maddeleri tek tek öğreneceğiz çünkü bunlar aynı zamanda sana yorum sorusu olarak da sorulabilir mesela der ki atmosferdeki Sera gazlarının değişimi küresel iklim değişimini nasıl etkilemektedir yorumlayınız işte bunu yorumlayabilme için gelin sizle şöyle dersimize başlayalım birincisi bakın doğal
3:51 faktörlerden ışınımsal faktörler ha diyeceksin bu sana sorulduğunda ışınla alakalı faktör var burada ışınımsal Işın He ışınların geliş açısını etkileyen bir şey varmış Bu da dünyada geçmişte küresel iklim değişimi üzerinde etkiliymiş ne bu gençler şu an bizim 23 derece 27 dakikalık dünyanın ekseni eğik şu an yani 23 derece eğik dünyanın ekseni ve bu eksen eğikliği bizim mevsimlerimi oluşturuyordu 1ci dönemde az çok hatırlıyorsunuz yani eğiklik ne kadarsa güneş ışınlarının dik düşme açısı da o kadar kuzeye ya da güneye mesela eğiklik 60 dce olsaydı o zaman 60 D kuzeye kadar güneş ışınları dik açıyla düşebilirdi Demek ki ışınların geliş
4:37 açısı Yani bu eksen eğikliği bizim iklimimiz üzerinde dünyanın iklimi üzerinde etkili E peki Hocam bu eksen eğikliği değişiyor mu ya Tabii ki şu an için 23 derece 27 dakika ama dünyanın tarihinde değişmiş nasıl değişmiş bakın 21 22 derece 1 dakikalık açıya kadar düşmüş bazı dönemlerde de 24 D 30 dakikaya kadar çıkmış Demek ki bu eksen eğikliği Geçmişte bir oynama yapmış değil mi İşte bu Oynama o dönemlerde iklim değişimine neden olmuş mu E tabii ki olacak güneş ışınlarının geliş açısını değiştirdiği için iklim üzerinde de etkili olmuş işte sana ışınımsal faktörler sorulduğunda aklına ha eksen eğikliği gelecek Buradan benim sana
5:22 yaptığım gibi yorum yapacaksın şimdi ışınımsal faktörler böyle ama asıl iklim değişimi üzerinde etkili olan ne biliyor musun şöyle tik atarak ilerleyelim mi ışınımsal faktörler Tamam öğrendik ikincisi atmosferdeki Sera gazlarının değişimi asıl olay burada kopuyor gençler şu an günümüzde burada fosil yakıtlar yakılıyor Sera gazları var bu Sera gazları arttığında küresel iklim değişimi alıp başını gidiyor şu an dünyada küresel ısınmanın küredeki ısınmanın en uç noktalara ulaştığı dönemleri yaşıyoruz Bunun nedeni ne atmosferdeki Sera gazlarının artması nedir hocam bu Sera gazları E tabii ki burada birçok sera gazı var ama senin bilmen gereken bunu yaz karbondioksit bizi en çok etkileyen ve metan bu metan
6:09 gazıyla karbondioksit gazı Sera gazları Bunlar gençler sıcaklığı tutuyorlar niye buna Sera gazları demişler biliyor musunuz Hani bizim Seram var ya hani seralar nasıldır şöyle Size bir tane Sera çizeyim nasıl naylondan yapılıyor değil mi naylondan camdan Yapılıyor şu da Bizim Dünyamız olsun bu dünyamızın üzerinde bitkilerimiz olsun olsun bizim şöyle bitkiler Sera yapayım kendime şimdi bu seranın içerisine güneş ışınları gençler güneşten enerji gelir bize ısıd o sıcaklık değildir güneşten bize ne gelir ısı gelir Yani biz buna Ne diyorduk bir tane cam gibi düşünüyorduk cam fanus gibi içinde hapsolmuş bir sıcaklık gibi düşünüyorduk bunu bir enerji geliyor ama bu enerji yere çarptığında dalga boyu değişiyor yani buradaki fanusum muun kırıldığını
6:55 varsayın tamam mı bunun kırıldığını varsayı olduk Bir türlü çizemedim şöyle öyle kırılınca içinden ne çıkıyor sıcaklık Çıkıyor içinden sıcaklık çıkı enerji ısı o naylondan seradaki naylondan içeri girebiliyor Herhangi bir sıkıntı yok camdan içeri girebiliyor sıkıntı yok ama yere çarpıp kırıldığında sıcaklığa dönüşüyor sıcaklığa dönüştüğü için de artık bu sıcaklık bakın dışarıya çıkamıyor Sera artık bu sıcaklığı tutuyor İşte biz buna Sera etkisi diyoruz dünyaya gelen güneş ışınları geliyor dünyaya enerji olarak enerji olarak yere çarpıyor kırılıyor sıcaklığa dönüşüyor sıcaklığa dönüşünce de etrafta da karbondioksit metan gazları olunca bu metan ve sıcak e karbondioksit gazları
7:42 sıcaklığı tutuyor enerji giriyordu artık sıcaklık çıkamıyor dışarı bu sıcaklığı tutunca küre ısınmaya başlıyor küre ısınınca da küresel ısınma ortaya çıkıyor işte biz buna Sera etkisi diyoruz Sera etkisi denmesinin nedeni İşte bu sebze yetiştir girdiğimiz seralardaki aynı mantık dünyada da böyle bakın dünyaya güneş ışınları geliyor sıcaklığa dönüşüyorlar Dışarı çıkacaklar ama karbondioksit gazları arttığı için bu sıcaklığı içeride hapsediyor ve dışarı çıkamayınca küresel ısınma yaşanıyor küresel iklim değişimi yaşanıyor İşte biz buna ne diyoruz Sera etkisi küresel iklim değişimi ve buna neden olan şey Sera gazları bu gazlar hangileriydi karbondioksit ve metan gazı
8:28 diğeri tektonik hareketler tektonik hareketlerden kasıt şudur tektonik dediği şey levhaların kaymasıdır Milli Eğitimin zaten yayınladığı soruda da bu var gençler bakın levhalar görüyor musunuz Hint levhası Avrasya levhasıyla gitmiş çarpışmış Tabii bu milyonlarca yıl sürüyor Ama bu levhalar e soğuk kuşaktan sıcak kuşağa gidebiliyor sıcak kuşaktan soğuk kuşağa gidebiliyor E orada iklimsel değişimler yaşanmıyor mu yaşanıyor işte tektonik hareketler de iklimsel dünyadaki iklim değişimi üzerinde etkili Yani biz Neyi öğrendik şimdi doğal faktörleri öğrendik ışınımsal faktörler eksen eğikliği dedik atmosferdeki Sera gazları değişimi Sera gazları karbondioksit ve metan gazının değişimi dedik tektonik hareketler dedik Şimdi Sırada ne var asıl olayı hızlandıran insan faaliyetleri var İnsan
9:14 faaliyetleri sonucunda küresel iklim değişimi çok hızlandı bunlardan bir tanesi ve en önemlisi insan faaliyetleri burada asıl önemli olay ne biliyor musunuz sanayi devrimi sanayi devrimi ile beraber bak şurada resimde olduğu gibi Biz fosil yakıt yakmaya başladık fosil yakıt yakıp dünyaya karbondioksit salmaya başladık gençler bakın Bunlar karbondioksit gazları dünyaya karbondioksit salmaya başladığımızda e Bunlar sıcaklığı içeride haps ediyordu küresel iklim değişimini hızlandırdık yani şuraya geri gelelim Sanayi faaliyetleri çok ciddi anlamda küresel iklim değişimine neden oldu diğeri bitki örtüsünün tahrip edilmesi Bitki örtüsüyle ne alakası var küresel iklim değişiminin gençler bitki örtüsünü tahrip ettiğinizde bitki örtüsü ne yap yapıyor karbondioksit alıp yani doğadaki
10:02 karbondioksiti tüketiyor alıyor oksijen veriyor E siz şimdi bitki örtüsünü yok ederseniz karbondioksiti kim alacak kimse alamayacak alamayınca doğada karbondioksit olacak E karbondioksit olursa ne olacak küresel iklim değişimi küresel hız ısınma hızlanacak Çünkü o karbondioksit sıcaklığı tutuyordu değil mi ulaşım faaliyetleri e birçok gaz dışarı çıkıyor yine sera gazı dışarı çıkıyor bu da küresel iklim değişimini etkili olan insan faaliyeti Anlaştık mı buraya kadar şurada böyle böle şöyle bir soru gelebilir karşımıza bir tane Yıldız atalım biz buna yani şu insanların atmosferdeki Sera gazlarını arttıran başlıca faaliyetleri nelerdir Nasıl Ser gazını arttırıyoruz Biz Sanayi tesislerinde enerji üretiminde ulaşımda ısınmada fosil yakıt kullanıyoruz şunun altını çiz fosil yakıt kullandığımız
10:47 için dışarı karbondioksit salıyoruz bu ne yapıyor hızlandırıyor küresel iklim değişimini ormanları tahrip ediyoruz Az önce anlattım Bunu sana karbondioksiti alıp götürecek olan ormanları tahrip ediyoruz Başka pirinç tarımı yapılan alanların artması hocam Ne alaka ya pirinç tarımı gençler bunun da notunu al buraya metan gazı var pirinç tarımının yapıldığı tarlalar bataklık şeklindedir bu bataklıklarda metan gazı ortaya çıkar metan gazı dediğimiz şey de küresel ikin değişimi üzerinde karbondioksitten 8 kat daha fazla etkili olan bir gazdır E o zaman pirinç tarlalarında pirinç üretimi Demek ki küresel ısınmaya neden oluyor Bak bu Bilgi çok önemli çeldirici bir bilgi azotlu gübre kullanımı arttırıyor küresel ısınmayı şehirlerdeki Is şehirlerin ısı adasına dönüşmesi küresel ısınmayı arttırıyor çöplerin yakılması
11:34 ya da gömülmesi çöplük atık alanlarından da metan gazları çıkıyor Bunların hepsi küresel iklim değişiminde hızlandırmalı etki oluşturuyor şimdi Örnek soru ÖSYM sorusu Bu ÖSYM sorusunu çözemiyoruz Gençler bu ÖSYM sorusunu çözmenizi istiyorum örnek 16 cevap şu diye yazın diğer arkadaşlarınız da görsün Evet geldik küresel iklim değişiminin etkileri Evet siz size güzel bir yazılı sorusu daha küresel değişimi sonucunda yaşanacak olan etkilerden iki tanesini yazınız diye bir soru çıkabilir karşımıza ne olacak ilk yaşanacak şeylerden bir tanesi hala yaşanıyor Hatta Dünya ısındığında Gençler Kutup bölgelerindeki ve dağların yüksek kesimlerindeki şunun altını çizin
12:20 buzulların hızla erimesine neden oluyor bu durum buzullar eriyor buzullar eriyince de deniz seviyesi yükseliyor Ne yaptı buzullar Eridi deniz seviyesi yükseldi kıyılarda sel ve Taşkınlar artacak o zaman sahil bölgeleri Toprak kaybedecek diyeceksin Tamam buzul Eridi buzullar Eridi deniz seviyesi yükseldi sahil bölgeleri Toprak kaybetti bakın 1 derece sıcaklık artmış Bu göl ve akarsuların donmasını daha geciktiriyor ilkbaharda Normalde daha fazla Karlı Her tarafı kar görmemiz gerekirken artık Kar göremez oluyoruz İç Anadolu kısmında mesela Van'da ilkbaharda tarafın kar olması lazım ama artık onlar hızla eriyor göremiyoruz şiddetli yağışlar ortaya çıkmaya başlıyor Ama bakın bunlar
13:06 normal yağış değil bir anda geliyor şiddetli yağışlar buzullar eriyor bakın Kolera kırım kongo gibi ateşli hastalıkların artmasına neden oluyormuş şurası önemli tarım alanları kutuplara kayıyor Çünkü aşağı kesimler ekvatora yakın olan kesimler aşırı sıcak Kutup kısımlara erimeye başlarsa tundur sert karasal iklimin olduğu yerler o bölgelere doğru kayıyor Art tarımsal alanlar Evet suyun yoğun ve pH derecesi değişiyor buzullar kriyosfer eriyor demiştik birçok canlı ya göç ediyor ya da soyları tükeniyor gençler Bunun dışında sel Taşkın Kasırga fırtına kuraklık sıcaklık gibi doğal afetler Her geçen yıl artarak hızlanıyor en sıcak yılları yaşıyoruz her sene her sene en soğuk yılları görüyoruz artık aşırı hava
13:52 olayları alıp başını gidiyor bunun nedenlerinden de bir tanesi küresel iklim değişimi Evet küresel iklim değişimi kısmı ama burada bize sorulacak sorular küresel iklim değişiminin tablosu küresel iklim değişimine neden olan olaylar küresel iklim değişimindeki Sera gazlarının ve insan faaliyetlerinin rolü nasıldır soru işareti bunu soracak küresel iklim değişiminin sonuçları etkileri neler olur Bunu soracak Bize bunlara yorum yapabilmen lazım geldik Bir de nüfus kısmına nüfusta gençler bize sorulacak olan ilk soru şurası şimdi üç tane soruyu görebildik orada Bu da bizim 4ün sorum bu net çıkacak karşına dünyada gençler çeşitli dönemlerde nüfusta sıçramalar yaşanmış Bu sıçramalar ne demek nüfusun daha Durağan gittiği zamanlarda bir şey
14:37 oluyor ve nüfus bir anda patlıyor bir anda ciddi anlamda insan sayısı artmaya başlıyor buna Biz nüfus patlamaları diyoruz ve tarihte 3 ayrı dönemde yaşanmış birinci dönemde gençler buraya yazın not alın ya da altını çizin şöyle alet yapımı ne demek hocam alet yapımı birinci sıçrama dönemi gençler bakın ilk insanlar toplayıcılık yapıyorlar meyve yiyorlar ot yiyorlar E bu otları yabani hayvanlar da yiyor etrafta yabani hayvanlar var Kendinizi yabani hayvanlara karşı koruyamıyoruz e koruyamadığı gibi onları da avlayıcı çok kötü hızlı bir şekilde İnsanlar ölüyorlar kendilerine bakamıyor ne oluyor biliyor musunuz alet yapımı keşfediliyor aletten kastımız ne Kars gezisine gideceğim demiştim ya size gittim ve Erzurum'dan Sarık kamışa doğru
15:23 giderken orada bir Obsidyen Ocağı buldum yolun kenarında kendiniz ta ınızı çıkartabiliyor musunuz CK Obsidyen Ocağı diye yazarsanız haritalara da işaretledim bir gün sarı kamışa yolunuz düşerse oradan kendi obsidyenin çıkartabilirsiniz CK Obsidyen Ocağı diye Google'a işaretledim haritaları Oradan bakın gençler beni Instagram'dan takip edin ben böyle geziler yapıyorum gezilerde de böyle Coğrafyayla alakalı bilgiler toplamaya çalışıyorum Instagram'da güzel videolar atıyorum size takip edin Beni oradan Orada Obsidyen buldum niye anlatıyorsun Hocam bunu diyorsun Obsidyen buldum Orada Obsidyen ne biliyor musunuz hani alet yapımı diyoruz ya burada ha insanlar obsidyeni bulmuşlar nasıl bulmuşlar durun videoyu buraya bırakıyorum obsidyeni anlatıyorum size orada o taşı görün benim bulduğum gibi aynı öyle
16:10 bulmuşlar videoyu izleyin gelin Şimdi geldik Size direkt duvarda obsidyeni göstereceğim bakın şuraya bakın şimdi yerinde dersi okulun dışına taşıyıp yerinde size göstereceğim obsidyeni hazırız bak bak bak yerde bile yerde bile var çıkarırken Göstereceğim size çok iyi değil mi ya aşırı aşırı güzel çok beğendim yakın çekime gidelim Obsidyen neydi Obsidyen gençler dış püskürük bir kayaç bu Kars ardağan Buralar volkanik lav platoları Aslında
16:57 buralarda lav akışları var ve Obsidyen dış püskürük bir kayaç soğuktan konuşamıyorum şu an Buna da kalpak deniyor Bu arada dış püskürük bir kayaç Yani lavlar dışarı çıktığında Havada soğuk ya Burada şu anda sarı kamışta bayağı bayağı soğuk o soğukla beraber bir anda birleşince camsı bir yapıya bürünüyor Obsidyen dış püskürük Optik geliyordu aklımıza Optik böyle biraz daha Hani Optik camsı ya bakın Bunların hepsi Obsidyen şu an bakın g musunuz Aşırı iyi Aşırı iyi şuraya bakın çok güzel ya çok iyi şimdi duvardan kendi Obsidyen imizi çıkartacağız bakın sese
17:46 bakın ses süper A burada var zaten Bak büyük büyük Şu güzel Şuna baksana çok iyi Şuna bak tam eve hediyelik süslük çok güzel çok güzel ya Aa ilk defa görüyorum Ha Şuraya [Müzik] bak çok iyi bir tane dah bak Görüyor musunuz [Müzik]
18:31 dokunduğunda geliyor biraz büyük bir parça çıkartayım gel şuraya o parlak yerini göster Şurayı çok iyi Evet bu Obsidyen sesleri dayı mısın Burası biraz tehlikeli de olabilir Çok zaman geçirmeyelim Burada rüzgar Des esiyor gençler seviliyorsunuz dersi okulun dışına taşımaya devam ediyoruz bir sonraki videoda görüşmek üzere gördünüz mü ha Aynı benim gibi gitmişler obsidyeni bulmuşlar O nasıl bir taş biliyor musunuz çok keskin bir taş Onu
19:19 zaten ben çıkartırken de görmüşsünüzdür çıt çıt çıt çıt böyle cam gibi cam gibi gençler çok keskin bir taş İşte o Keskin taşı mızrakların ucuna takmış hayvan avlamış yaylarının ucuna koymuşlar hayvan avlamış bıçak gibi kullanmışlar alet yapımından kastımız İşte o obsidyenden alet yapmışlar ve hayvanları avlamaya başlamışlar beslenme koşulları iyileşmiş hayvanlara karşı kendilerini de korumaya başlamışlar ölmeleri azalmış ve aletleri keşfettikleri için nüfus patlamış işte gençler Bakın ben şu an ne yapıyorum biliyor musunuz benim hayalim şu Türkiye'deki bütün yerleri gezmek ve az önce size yap yaptığım gibi stok arşiv videoları oluşturmak böyle konusu geldiğinde dersi okulun dışına taşıyıp
20:05 dersi doğaya taşıyıp orada göstermek size yavaş yavaş arşivlerim ortaya çıkıyor bu Obsidyen ortaya çıktı işte Sarıçam ormanları platolar birçok birçok Video çektim bu son gezime onları böyle kavram kavram arşivliyor böyle yeri geldikçe size koyacağım eğitimde bir devrim yaratacağım kendi adıma kendi branşımda eğitimde bir devrim yaratacağım göreceksiniz 10 yıl 5 yıl 10 yıl sonra bütün o kavramların hepsini bir arşiv yaptığım devasa bir arşivim olacak ve derslerin arasında sizi böyle okulun dışına çıkartacağım projem de bu dersi okulun dışına taşıyoruz nasıl taşıdığımı da böyle adım adım Siz şimdi 9s sunuz 10 sınıfta 11 sınıfta 12 sınıfta göreceksiniz çok eğlenceli olacağına eminim Ama şunu unutmayın
20:51 Bunlar öyle kolay olmuyor bunlar çok ciddi masraflar benim için oraya gitmem bir de karavanda orada yaşamak çok zor oluyor karavan anla beraber geziyorum donduk Az daha donuyordu Sarık kamışta mesela -18 20'ler gördük donuyordu gece bu kadar zorluk yaşarken tek bir isteğim var Hiçbir şey istemiyorum senden ben maliyetlerin hepsini karşılıyorum ben eğleniyorum bununla mutlu oluyorum Kendimi geliştiriyorum tek bir isteğim var abone olmadan izlemeyin gençler abileriniz Ablalarını abone olduğu için ben o gezilere gidebiliyorum Siz de abone olup bana destek olun ki ben de bu projemi devam ettirebilecek merak et meyin böyle değil dersi okulun dışında öğreteceğim size diyoruz alet yapımını öğrendik Demek ki aletler insanların nüfus patlamasına
21:37 neden olmuş sonra ne olmuş biliyor musunuz sonra tekrar Bir patlamış ama sonra tekrar bir dına geçmiş bu sefer de tarım keşfedilmiş şöyle yerleşik hayata geçiş hayvanların evcilleştirilmesi tarımın keşfedilmesi bunların altını çizin hayvanlar evcilleştir liyoruz buğday üretiyorsun bu buğdayı Kış mevsiminde de kullanabiliyorsun beslenme koşulları alıyor başını gidiyor o dönemlerin şartlarına göre Tabii ve böylece müthiş bir sıçrama dönemi yaşanıyor ikinci sıçrama dönemi tarımın keşfedilmesi yer işık hayata geçiş hayvanların evcilleştirilmesi geldik en fazla sıçramanın yaşandığı üçüncü sıçramaya bunun da altını çizin sanayi devrimi gençler sanayi devrimi ile
22:23 beraber devasa üretimler yaşanıyor beslenme koşulları alıyor başını gidiyor tek teknoloji gelişiyor sağlık imkanları artıyor Artık insanlar o kadar kolay ölmüyor ve bunların hepsi nüfusun çok ciddi anlamda patlamasına neden olu Demek ki üç tane sıçrama dönemi varmış sınav bu alet yapımı tarımın keşfedilmesi yerleşik hayata geçiş sanayi devrimi Bütün bunlar sıçrama dönemlerim sınavda çıkacak olan bir tane sorunuz buydu gençler o kadar konuştum ve hala abone olmadan izliyorsan Vallahi vicdan yok sende hiçbir şey Dem bakın alet yapımı tarım Devri mi sanayi devri Tamam mıyız gelelim Dünya nüfusunun geleceğine biz buna ne diyoruz biliyor musunuz nüfus projeksiyonu diyoruz ne demek hocam Dünya nüfusunun geleceği nüfus projeksiyonu gençler Projeksiyon ne demek Projeksiyon makinesi yansıtma
23:10 makinesi değil midir ne yapar yansıtıyor değil mi yansıtıyor bir şeyleri Bak nüfus projeksiyonu geleceği yansıtıyor bize demek istiyor yani nüfus projeksiyonu denildiğinde dünyada gelecekte neler yaşanacak bunu soruyor bize Bakın şimdi şuraya görüyor musunuz nüfustaki şu artışı özellikle şuraya bakın işte burası sanayi devrimi gençler buraya kadar bakın 601 milyar civarındayken görüyor musunuz sonra devasa bir artış yaşanıyor kısa sürede bakın 20100 yılında 913 milyar arasında olacağı düşünülmekte bakın 1950'lerden Sonra her 11 yılda 1 milyar insan eklenmiş o kadar hızlı gidiyor ki dünyada neden nüfus patlaması yaşandı gençler I Dünya Savaşı'ndan sonra öyle
23:56 çok büyük bir dünya savaşı yaşanmadı Dünya Savaşı yaşanmayınca da e insanlar ölmedi e tıp alanında ciddi iyileşmeler oldu insanlar artık öyle eften püften hastalıklardan dolayı ölmüyor beslenme koşulları sağlık koşulları ciddi anlamda iyileşti ulaşım gelişti Bütün bunların hepsi nüfusu patlattı şimdi bu nüfus patlamalarında şöyle bir yorum var Tamam Dünya nüfusu arttı ama nüfus artış hızı azalıyor yani Dünya nüfusu artıyor Evet daha da çok artacak ama artış hızı azalıyor Yani eskiden bir işte anlayabilir memiz için 100 artıyor Ken Şu an 30 artıyor sonra 20 artacak sonra 10 artacak artacak ama yavaş yavaş artmaya başlıyor artık yavaşlıyor artış hızımız Bunun nedenleri ne bir eğitim seviyesinin her yerde yükselmesi eğitim
24:42 seviyesi yükseldiğinde insanlar çocuk yapmaz ekonomik kalkınmanın gerçekleşmesi kentleşmenin artması insanlar kentlerde yaşarsa çocuk çocuğa o kadar fazla ihtiyaç olmaz çocuk yapmazlar kadın İş hayatına atılırsa insanlar çocuk yapmazlar gençler Kadınlar çalıştıklarında en fazla bir çocuğa iki çocuğa bakabilir öyle be tane seiz tane eskiden olduğu gibi çocuk yapamaz ki Eskiden sekiz tane çocuk yapıyorlardı Çünkü kırda yaşıyorlardı kırda yaşarken zaten çocuğa ihtiyaç var tarım alanlarında çalıştıracak çocukları o zaman yapmak mantıklıydı anne de evde duruyor hepsine bakabiliyor Ama şimdi Anne işte kentte yaşıyorsun E bu Çocuklara bakmak da zor e nasıl bakacaksın Kreşi anca yolluyorsun Bir tane iki tane çocuğa anca bakabiliyorsan anne babaannenin desteğiyle falan o yüzden eğitim seviyesi arttığında kentte yaşandığında Kadınlar da iş hayatına girdiğinde çocuk yapmıyorlar ve ve
25:28 böylece nüfus artış hızı azalıyor ve devletler de tabii planlama yapıyorlar bazı devletler nüfusu azaltmaya yönelik planlamalar yapıyor peki Türkiye'nin nüfus projeksiyonu nasıl Gençler bizim ülkemizde şunun altını çizin bunun notunu alın ortalama yaşam süresi ortalama yaşam süresi artıyor ve ortanca Yaşımız artıyor Yani şunu yazın ülkemiz yaşlanıyor ülkemiz yaşlanıyor gençler ülkemiz artık giderek yaşlanıyor Peki hocam yaşlanalım Bundaki sorun ne ki yaşlı nüfusumuz artıyorsa ne gibi sorunlar yaşanır emeklilik ve sağlık giderlerimiz artar yani emeklilere Par ödüyoruz E bunların ödenmesi için birilerinin çalışması lazım e o kadar genç yok artık herkes yaşlı herkes emekli şu an çevremizde o zaman
26:14 emeklilere para vermiyor devlet işte çok fazla maaşlarını arttırmam nedeni bu sağlık giderleri artıyor Çünkü insanlar çok yaşlı Yaşlanınca daha çok hastaneye gidiyorlar paranın çoğu sağlığa gitmeye başlıyor yaşlı bakımı için harcamalar artıyor dev ve yavaş yavaş toplumda insanlar yaşlar yük olmaya başlıyor böyle görülmeye başlıyor isteme ülkemizde gençler okur yazar ve şehirleşme oranı artacak gelecekte nüfusun eğitim seviyesi zaten artıyor sürekli artık herkes üniversite mezunu böyle düşünün şimdi çeşitli senaryolar var gelecekteki nüfus bizim nüfusumuz artacak mı azalacak mı diyor bu senaryolardan bir tanesi bakın 2080 yılında nüfusun 120 milyon olması Tabii bunlar senaryo bir tanesi bu başka bir senaryoda da 90 milyon olacağı düşünülüyor şimdi asıl sorunuz Burası
27:00 şöyle bir yıldız atayım Bir tane de üste Yıldız atmıştım sıçramalar vardı ya birinci sıçrama ikinci sıçrama 3üncü sıçrama orası birinci sorunuz Burası ikinci sorunuz Burayı yorumlamayı çok iyi bir şekilde bilmen lazım Senin şimdi sana bu grafiğin Aynısını verecek ve bununla alakalı sorular soracak nasıl yorumlayacak bu grafiği gençler Bak şöyle bir grafik verildiğinde bize şunları okumayı öğren ne diyor bak şu çizgi diyor nüfus artış hızıdır diyor Şuradaki gri olan da nüfus miktarıdır diyor tamam mı buraya kadar Tamam mıyız Tamam yani şu çizgimiz nüfus artış hızı gençler nüfus artış hızı farklı bir şey nüfus miktarı farklı bir şey nüfus artış hızı yani ne kadar hızla arttığını
27:45 gösteriyor şöyle bir somutlayıcı somutlamaya diye Ben sanki 30 kişi artmış gibi varsay acağı Tamam mı Şimdi 30 kişi artmış şurada nüfusumuz 100 kişiymiş şurada 30 kişi artmış kaç oldu 130 oldu tamam mı Şimdi bu tarafa doğru geliyorum bak çizgi düşüyor nüfus artış hızı düşüyor önceden 30 artmıştı ya şimdi kaç artıyor 20 artıyor He o zaman 20 arttıralım bunu 130 20 daha 150 Bak bunlar oransal buradakiler Ben sadece somut somutlamaya çalışıyorum Sana bu doğru bir artış değil anlayabilirsin diye böyle anlatıyorum Bak 130'dan
28:30 150'ye çıktı değil mi arttı mı arttı burada kaç artmıştı 30 artmıştı burada kaç arttı 20 arttı değil mi Bak İkisinde de arttı Burada da arttı Burada da arttı burada azalan ne nüfusumuzun artış hızı önceden 30 artıyordu sonra 20'ye düştü Demek ki nüfus artış hızımız azalmış Hatta öyle bir azalmış ki tarihin en tehlikeli zamanlarına gelmiş bakın kaç şurada 1E 1E yaklaşmış kaçtı 1.1 miydi bakın 1.1 düşmüş ya Böyle bir şey olabilir mi gençler şu düşüşü görüyor musunuz şu zaten sıfırın altına düştüğünde nüfus eksi yazıyor Artık sıfırın altına düşünce eksi yazıyor bu Çok fazla görülen ülkelerde görülen bir
29:15 şey değil Japonya'da Rusya'da görünen bir şey yani nüfus artış hızımız düşüyor bizim bu çok tehlikeli bir şey genç nüfusumuz ileride çok sıkıntı yaşayacağız Biz nüfusumuz yaşlanacak bu bizim neyimiz nüfus artış hızımızı gösteriyor ama bakın arkada nüfus miktarı var görüyor musunuz griler nüfus miktarı Her zaman artmış neden artmış nüfus miktarı Her zaman Çünkü nüfus artış hızımız her zaman sıfırın üstünde Eğer sen 0'ın üstünde isen şurada 1 arttı dedim değil mi Ama 1 bile artsa artmış mı artmış 150'yi 151 olmuş sonuçta bir bile artsan artıyorsa kadar artıyorsa her zaman Art artıyorsa kadar şu çizgi sıfırın altına düşerse o zaman
30:02 azalmaya başlarsın işte nüfus miktarı azalmaya başlar şimdi size soru diyecek ki sana bu grafiği verecek nüfus artış hızı en az olan tarih hangisidir diyecek nüfus artış hızı He nüfus artış hızı Hocam şu çizgi O zaman sen bu çizgiye bakacaksın Arkadakiler değil nüfus artış hızı en az e şurada bir tane var şurada bir tane var en az hangisi 2023'te nüfus artış hızı en fazla olan nüfus artış hızı neydi Şu çizgiyi bakıyorum şurası bir fazla Aa en fazla şurası hocam hangisi 1960 nüfus artış hızı en fazla 1960 daymış Tamam şimdi nüfus miktarı diyorum Bak bu sefer nüfus artış hızı değil
30:48 nüfus miktarı diyorum nüfus miktarı en fazla olan hangisi nüfus miktarı en fazla olan en sondaki olur gençler neden çünkü en sona kadar artış gösteriyor Bu E o zaman en sondaki en fazla olur Ama tabii ki şu grafikler olmasa bile şu çizgiler Ben sadece şu çizgiye bakarak bunun en fazla nüfus miktarına sahip olan yıl en son yıl diyebilirim Neden Çünkü son yıla kadar hep artmış nüf ama şurada 2024'te sıfırın altına düşmüş olsaydı o zaman 2024'te seçerdim Çünkü o zamana kadar artmış oluyor Tamam peki nüfus miktarının en en az olduğu hangisi bak nüfus miktarının en az olduğu E o zaman grafiğin en başı olur Çünkü nüfus
31:34 artmaya oradan başlıyor O zaman en az nüfus da orada olacak Anlaştık mı Evet Nüfus artışı ile alakalı bir tane soru böyle bir soru formatı böyle Sorulacak bir soru formatı da şöyle sorulacak sana nüfus artış hızı gençler bakın bazı yıllarda azalmış bazı yıllarda artmış Neden böyle bir artma ve azalma var 1940 45' lde ik dünya savaşı var şuraya bakın artış hızı şurada çakılmış Neden Çünkü bu tarihlerde ik dünya savaşı var I Dünya Savaşı'nda insanlar cephelere gitmişler bizim ülkemiz savaşa Girmedi ama bizim insanımız da cepheye gitti E cepheye gidince nüfus artabilir mi artam erkek yok ortada E o zaman burada sana sorulduğunda 1945 yılında nüfus artış hızının azalmasının nedeni nedir I Dünya
32:21 Savaşı diyeceksin Tamam 1960 65 yılları arasında ha bak sonra şurada bir bir art artma var görüyor musun bu artma neden Bak 45'ten 60'a doğru neden burada ciddi bir artış var çünkü gençler I Dünya Savaşı'ndan çıkmışız Savaş bitmiş insanlar rahatlamış insanlar evine dönmüş bu dönemler böyle tarımda makineleşmenin arttığı insanların ekonomisinin arttığı böyle tıbbi alanda iyileşmeler yaşandığı sağlık imkanlarının yaşandığı bir dönem Bütün bunlardan dolayı insanlar da evine dönmüş ve nüfus hızla artış gösteriyor Bu dönem nüfus artış hızı artıyor Tamam ama bakın şurada 60-65 yılları arasında bir düşüş var Bunun nedeni Gençler biz Almanya'ya ve başka ülkelere işçi göçü yolluyoruz ülke diyor ki Türkiye ya
33:07 bizim ülkemiz çok hızlı arttı bu insanlara iş bulamayacağız Tamam bu insanlar Almanya'ya çalışmaya gidebilir işte burada yurt dışına işçi göçü yolluyoruz sonra şurada en güzel şey şurada bakın 1980'lerden 85' derden sonra sürekli bir düşüş var 1980'ler Ne var hocam bu 80'lerde gençler 80'lerde insanlar kırlardan Akın Akın şehirlere gidiyorlar insanlar kentlerde yaşamaya sanayide çalışmaya gidiyorlar sanayileşme sanayileşmenin getirmiş olduğu kentleşme insanlar kentlerde yaşarken çocuk yapar mı yok E kadınlar kentlere gitti 80'lerden sonra Kadınlar ilk başlarda kadınların dışarıda çalışması çok garipsenir başladı Fabrikalar da orada burada çalışmaya başladılar çocuk yapamaz oldular bakın 80'lerden Sonra
33:53 eğitim seviyesi de çok ciddi anlamda artmaya başladı ülkede eğitim seviyesi arttı kentlere taşındı kadınlar İş hayatına girdi derken bütün olaylar üst üste geldi ve nüfus artış hızı giderek çakılmayan artık çocuk yapmamaya başladılar sana bunları böyle yıl yıl sorar ve senden yıl yıl yorum yapmanı ister Bu da senin sınavının 5 6 sorusuyla da üç ayrı dönem yaşanmış Aslında Nasıl yani hocam Türkiye kurulduğunda 1927'de savaştan çıkmışsın E ne yapman lazım Senin bakın Birci dönem diyoruz biz buna savaştan çıktın e çalıştıracak insan yok insanların çalışan erkeklerin birçoğu askere gitmiş hastalanmış ölmüş savaşlardan çıkmışsın
34:39 1 Dünya Savaşı 2 Dünya Savaşı Derken insan yok çalıştıracak insanlar yok Ne yapmış devlet dışarıda Osmanlı parçalandığında Türkiye kaldığında dışarıda kalan Türkleri ülkeye davet etmişiz yani nüfusu arttırmamız lazım demişiz O yüzden nüfusu arttırmak için birinci dönemde dışarıdan insan içeriye çağrılmış nüfusu arttırmak için insanlara nüfusu arttırıcı yönünde Politikalar izlenmiş sonra bu artış işe yaramış Bakın bu sefer de makineleşme artmış insanlar artmaya başlamış demişler ki ya biz bu insanlara nasıl bakacağız Bu iş böyle olmayacak Bu nüfus artış hızı çok hızlı bunu biraz yavaşlatmış lazım bakın düşünün şimdi 2023'te 1 ken o dönem 28' miş ne kadar fazla Bu böyle olmaz demişler biz bunları bir kontrol altına alalım Bu yüzden de aile planlamasına yönelik Yani
35:27 az azaltılma hedefleri kurulmuş ve yurt dışına göçler yollanmış Almanya'ya ve Avrupa'ya göçler var ya bizim Hani bazı akrabalar Almanya'da Avrupa'da Çalışıyorlar ya işte bu dönemde gitmişler Sonra bir bir Durulmuş bak bir Durulmuş Ama sonra bu sefer aşağı doğru çakılmayan ülke demiş ki bu iş böyle olmaz demiş ki biz nüfusumuzu arttırıcı yönde politika izlememiz lazım nüfusu arttırmaya başlamış Anlaştık mı bu da Türkiye'nin uygulamış olduğu dönemlere göre politikalar Şimdi geldik nüfusun dağılışı ve hareketlerine burada size dünya haritası verecek ve bu dünya haritası üzerinde nerelerde nüfusun yoğun nerelerde nüfusun seyrek olduğunu soracağım bununla alakalı size hızlı bir çalışma yapalım bunu dünya haritası
36:13 kampından yapayım size Çünkü burada bu harita yok harita üzerinden göstereyim şimdi gençler dünya haritasında nüfusun yoğun olduğu ve seyrek olduğu alanlar dikkat edin size sene başından beri ne anlatıyorum dünya haritası 9 sınıfsan Dünya haritası kampını izlemeden lise Hayatınız boyunca başarılı olamazsınız diyorum 7 günlük bir kamp bu gençler Bakın Şu an karşınıza koyduğum harita bu harita Şu bizim dünya haritamız bu dünya haritasını 7 günde bitiriyoruz Biz ve 7 günde Bunu bitirdiğimizde sen iklimleri biliyorsun çölleri dağları nüfusun yoğun seyrek olduğu yerleri hepsini öğrenip temel atıyorsun ve böylece 9 sınıfın bütün yılları 10 sınıf 11 sınıf bütün lise hayatın boyunca rahat ediyorsun O yüzden senden tek bir şey rica ediyorum Şu dünya haritasını artık bir şekilde al
37:00 ve bitir gençler İlla almak zorunda değilsiniz Hani bunu sanki almak zorundaymış sınız gibi anlatıyorum Öyle algılandı yanlış olmuş Bunun kampı zaten burada YouTube'da var ücretsiz bir şekilde izleyebiliyorsunuz izleyin ve o eksikliğinizi giderin Tamam geldim buraya nüfusun yoğunlu olduğu yerler tek tek Dünya üzerinde bunu sana göstereceğim şimdi Bakın şimdi g dünyada ü tane yer göstereceğim sana bu üç yer sanayinin nüfusun insanların çok kalabalık olduğu yerler dünyada asıl kalabalık nerede Biliyor musunuz Amerika'nın doğusu sana işaretlendiğinde bak burası burada para burada Finans burada İnsanlar burada iklim buralarda ılıman güzel bütün nüfus buralarda toplanmış Sanayi burada Sanayi de burada üretim de var Amerika'nın doğusu Kuzeybatı Avrupa nüfusun sanayinin
37:47 paranın her şeyin olduğu yer ve şu Japonya Çin'in olduğu bölge sana Şu üç yer işaretlendiğinde bu üç yer denildiğinde Aklına her şey gelecek Sanayi burada para burada insan burada ulaşım hatları Burada her şey burada diyeceksin Anlaştık mı bu üçer nüfusun dünyada en yoğun Sanayinin en yoğun olduğu yerler Bunun dışında hocam nüfusun yoğun olduğu alanlar yok mu var ama onun nedenleri farklı olabiliyor mesela Afrika kıtasına bakalım az öncekiler neydi Sanayi ulaşım Ticaret paraydı bakalım Afrika kıtasına nüfusun yoğun olduğu alanlar bakın şurada bir bir çizgi halinde uzanıyor Nil Nehri var burada burada su kaynaklarından dolayı nüfus yoğun sana sor olursa Burası böyle işaretlenirse bu hocam su kaynaklarından dolayı nüfus yoğun diyeceksin Nil nehrinden dolayı bir yoğunluk var burada
38:34 Demek ki buranın nedeni su E hocam şurada Nijerya ve çevresi var Afrika'daki nüfus da burada toplanmış çoğunlukla Burası da doğum oranlarının fazla olduğu için nüfus burada yoğun Tamam bu tarafa geliyorum Hindistan hocam indus ve ganj nehirleri var demek ki burada suyun varlığı etkili E bir de Hindistan'da doğumlar da fazla o zaman Hindistan'da nüfusun bu kadar kalabalık olmasının ne nedeni doğumlar ve orada suyun varlığı burada başka hocam Meksika'da da nüfus şurada kalabalık dar bir alana sıkışmış doğumlar fazla burada Amerika kıtasının şöyle bir de seyrek nüfuslu alanlarını da görelim gençler bakın şuralar Kayalık dağları seyrek nüfus Kuzey kısımlar seyrek nüfus çünkü soğuk iklimden dolayı nedenlerini de öğren güneye doğru geldim Güney Amerika'yı inceleyelim bakın nüfus kıyı
39:20 kesimlerine toplanmış neden kıyı kesimlerine toplanmış şurası ormanlık saha Amazon Ormanları balta girmemiş devasa ormanlar burada o yüzden burada nüfus seyrek burayı görmeyi öğrenmen lazım bu haritayı sana orijinalinde göstermem nedeni bu görmeyi öğren Tamam bu tarafa geliyorum Ant Dağları Bakın Şu dağlar boyunca nüfus nasıl Dağlar boyunca seyrek burada nüfus Bir de gençler şurada atakama çölü var Şuradaki çölde de nüfus seyrek çölden dolayı geçiyoruz Afrika kıtasının yoğunluğunu söylemiştik bakın şurası Sahra Çölü Burası işaretlendiğinde haritalarda ha hocam Burası Sahra deyip seyrek nüfus namip Kalahari çölleri seyrek nüfuslu alanlar bu tarafa geliyorum Arabistan çölü seyrek nüfuslu alanlar bu tarafa geliyorum kutba gittik soğuk seyrek
40:05 nüfus neden iklimden dolayı bu tarafa geldim Kızıl kum Kara kum gençler bakın şöyle Şurayı sileyim bir temizleyeyim şöyle Taklamakan gobi çöllerinin olduğu yer Karanın içi çöl alanları Buralar Bu yüzden sıcaktan suyun olmamasından dolayı bu sefer burada nüfus seyrek Ama bakın şurada Taklamakan Çölü var ya hemen şu altında Himalaya dağları var bakın şöyle şöyle Uzaktan bir bakın yakınlaş ıor yakınlaştırdı Himalaya Dağları yükseltiden dolayı iklimin soğuk olmasından dolayı nüfus burada seyrek ama nüfus şu güneye kaymış buraya kaymış neden burada yok Himalaya dağları var burada Anlaştık mı nüfus Endonezya çevresinde çok yoğundur Bir de gençler Avustralya verilirse bize şuralarda hafif bir yoğunluk vardır Şu kıyı kesimine kalır ama şu iç kesimler full çöldür şuralar çöldür Büyük Victoria ve
40:51 Gibson çölleri Demek ki gençler Çöllerin olduğu yerler seyrek nüfuslu nerelerde yoğun nüfus oldu unu gösterdim sana tek tek nerelerde seyrek nüfus olduğunu da gösterdim sana tek tek geçelim çalışmamıza Dünya nüfusunun seyrek ve yoğun olduğu alanları harita üzerinde bilmen lazım haritada gösterdim sana bakın şöyle Burada da görülüyor Ama buradaki çok kabaca şurada neden nüfus bir seyreklik var Hem bir şey olsun Şurada tekrar olsun Himalaya dağlarından yükseltiden dolayı şurada neden nüfus seyrek çöl var burada neden nüfus seyrek çöl var burada neden nüfus seyrek Amazon Ormanları var burada neden nüfus seyrek soğuk kutba gitmişiz soğuk kutba gitmişiz Tamam Evet şimdi gelelim Türkiye'deki nüfusun dağılışına Bu da senin 7 8 sorun olacak Türkiye'deki nüfusun seyrek ve yoğun olduğu alanlar
41:38 gençler bakın Türkiye'de nüfus bu alanlarda seyrek Ben mesela Erzurum Kars çevresine gittim ardağan çevresine gittim ya en son gezide Ardahan'daki ilçeleri geziyorum Posof mesela Posof benim bu arada birinci ilçem oldu posoftan izleyen varsa Posof benim ilçem kardeş ilçem her fırsatta posofa geleceğim E benim için Posof başka bir yerde bunu bilin orada çok güzel insanlarla tanıştım pos of'u kardeş ilçe ilan ettim nüfus kaç biliyor musunuz 4.000 5000 Gidiyorum Bütün ilçeler 5000 6000 7.000 nüfus ya bir okulun nüfusu 7.000 zaten burada düşünebiliyor musunuz ne kadar seyrek neden yüksek dağlık yüksek soğuk iklimler Buralar Hakkari Burası gençler komple dağlık bir yer dağlık bir yer komple dağlık yüksek soğuk bir yer bakın Tuz Gölü ve çevresi seyrek Çünkü burası kurak tuzgölü ve
42:24 çevresini gördüğünde aklına böyle kuraklık gelecek Sinop çevresi şurası bakın Kastamonu'nun kuzeyi ve Sinop çevresi Buralar ulaşım güzergahları şuradan geçiyor şöyle ulaşım güzergahları buradan geçtiği için dışarıda kalıyor ulaşımın dışında kaldığı için de ekonomi yok para yok kazanacak şey yok insanlar buradan gidiyorlar nedeni bu şuraya gel nüfusun seyrek olduğu yerler şuraya bakın Menteşe Yöresi teke Taşeli yöresi gençler şu gördüğünüz yerler dağlık engebeli çam ağaçlarıyla dolu yerlerdir karstik arazilerdeki yöresi şurada çıkıntı ve buradaki çıkıntı seyrek nüfus şu Çanakkale Bir önceki gezede çanakkale'deyim Çanakkale'de de nüfus yok denecek kadar azdı Tabii ki Ardahan kadar değil Yine bir 20.000 10.000 nüfus görebiliyordum Ardahan da 5000 4.000 falan ilçeler
43:11 Çanakkale'de ulaşım güzergahlarının tersinde kaldığı için seyrek nüfuslu ydu Demek ki Türkiye Ha bir de şurada Yıldız dağlarının olduğu kısım var gençler Yıldız dağlarının olduğu bu kısma insanlar gitmiyor ulaşımın tersinde kalıyor Bir de dağlık bir kesime kalıyor O yüzden orası da se nüfus geliyoruz nüfusun yoğun olduğu alanlara şu kıyı kesimi Karadeniz kıyı kesiminin şu arkası dağlıktır dağlık olduğu için insanlar kıyı kesimine yerleşmiştir O yüzden Karadeniz'de şu kıyı kesimi yoğun nüfuslu alan nedeni bu şurası gençler Çorlu İstanbul İzmit atap zarı Bursa şu Marmara kısmı Sanayi burada ulaşım burada Ticaret burada para burada insan Burada her şey burada o yüzden de nüfusun en yoğun olduğu alanlardan bir tanesi Ankara ve çevresi neden yoğun e Başkent Başkent olduğu için memurlar
43:57 Burada her şey burada dönüyor O yüzden İnsanlar burada toplanmışlar bu tarafa geliyorum Mersin Adana Hatay Gaziantep şu kısım bu kısım gençler doğum oranlarının fazla olduğu bir yer aynı zamanda burada şöyle şöyle bakmayın sanayide ciddi var burada limanlar da ulaşım da var aslında burada Gaziantep'e kadar uzanan o hat orada nüfusun yoğunlaştığı kesim ticarette ekonomide sanayide limanda ulaşım da var burada bu tarafa geliyorum sana ne demiştim ben şurası şurası dağlık bölge demiştim Antal da insanlar Şuradaki kıyı kesiminde yerleşiyorlar unutma Demek ki burası dağlık Burası dağlık şurası yoğun nüfusu Burası seyrek Burası seyrek şurası da seyrekli Menteşe ama Antalya yon İzmir ve çevresi de Aydın'a doğru uzanan o hat Denizli'ye doğru uzanan
44:43 Manisa Aydın O civarlar nüfusun yine yoğun olduğu alanlar nüfusun yoğun olduğu alanları gördük mü ÖSYM sorusu şöyle bakın şu ÖSYM sorusu Ben çözemiyorum ÖSYM sorularını örnek 4 cevap şu diye yorumlara yazın Tamam devam edelim geldik göçlere gençler göçlerin çeşitli nedenleri vardır Ne oldu ya kamerayı yanlışıkla oynattım ayağımla vurdum göçlerin nedenleri vardır Bunlardan gençler bazıları itici neden bazıları çekici neden size böyle itici neden çekici neden sorulduğunda aklınıza şu gelecek Şimdi sen neden şehre göç etmek istersin eğitim orada eğitim imkanları yüksek değil mi sağlık imkanları yüksek Bak bunlar çekici Nedendir itici nedenler köyden gitmek istiyorsun değil mi itiyor seni sağlık imkanları yetersiz eğitim imkanları
45:29 yetersiz ekonomik imkanlar yetersiz Bak bunlar itici nedenler Tamam şurada geçmişten günümüze yapılmış göçler bu göçlerle alakalı başlık halinde size yorum sorusu sorulabilir tarihi göçler yani geçmişten günümüze Yapılan bazı göçler var bu tarihi göçler bakın Türkistan havzasından Orta Asya'dan bütün dünyaya böyle yayılan göçler bu göçlerin nedenleri neler Biz bunlara Kavimler Göçü diyorduk değil mi Türkistan'dan Yapılan bu göçlerin nedenleri sana sorulabilir bunu yazabilmeniz gençler ne yapıyoruz biz hayvancılıkla uğraşıyoruz orada değil mi Konar göçer bir şekilde hayvancılıkla uğraşıyoruz Orta Asya'da burada gençler bizim otlaklara ihtiyacımız var E otlaklar iklim değişikliğinden dolayı kuraklık yaşanınca otlaklar yetersiz
46:17 kalıyor bu göçlerin nedenlerinden bir tanesi insanlar diyor ki bu otlaklar yetmiyor bize buradan göç edelim yine aynı şekilde doğal kaynaklar orada yetişen insan nüfusunu artık karşı karşılayamaz oluyor e aynı zamanda Çinlilerin ve Moğollar tarafından yapılan Baskılar var savaşlar var E boyların Türk boylarının kendi arasında da yapmış olduğu savaşlar var E yeni yerler fethetme arzusu da var Bütün bunlar toplanınca Kavimler Göçü Eskiden Kavimler Göçü diyorduk biz buna Türkistan'dan yapılan göçlerin nedenleri ortaya çıkıyor nedenler sana sorulduğunda böyle diyeceksin Tamam sana şöyle bir soru sorulabilir Ben olsam bu soruyu kesin sorardım mübadele göçleri Hakk ında Bilgi vererek mübadele göçlerine Örnek veriniz mübadele göçü
47:02 denildiğinde aklınıza mücadele göçü gelecek mücadele sonucunda diyeceksin kodlaması bu devletlerin karşılıklı olarak bir savaş sonrasında karşılıklı olarak insanları takas etmesidir Gençler bu zorunlu bir göçtür ve toplu bir göçtür ve buna örnek olarak Türkiye ile Yunanistan arasında yapılan göçü vereceksin bu soru çok önemli bir soru bak bu Sadece burada değil üniversite sınavında da sorulabilir mübadele a mübadele mücadele yunanistan'la mücadelemiz sonrasında yapılan göç diyeceksin Yunanistan'daki bazı Türkler Türkiye'ye geldi Türkiye'deki bazı Rumlar da Yunanistan'a Göçtü karşılıklı yapıldı bu gitmeyen öldürüldü zorunlu yapılır bu zorunlu bir göçtür ve toplu
47:49 halde yapılır unutma bütün bu bilgileri böyle tek tek kendin yorumlayarak yazabilirsin mübadele göçü bu hoca genelde bu mübadele ile Göçünü sorar bir diğer göçlerden bir tanesi de sığınmacı göçleri Yani biz buna mülteci göçü de diyoruz altını çizin gençler ülkede bir savaş oluyor iç karışıklıklar oluyor işte etnik grubundan dolayı işte senin etnik grubun farklı olduğu için sana bir baskı oluyor Bütün bunlardan dolayı sen o ülkeden gidiyorsun başka bir ülkeye sığını musun sığınma talebinde bulunuyorsun buna mülteci göçleri deniyor bunu biliyoruz Suriye'den savaştan dolayı ülkemize bir sürü mülteci göçü geldi Evet mülteci göçü sığınma göçü bakın mülteci göçlerinin rotaları Türkiye'yi bir geçiş güzergahı olarak kullanıyorlar gençler amaç
48:35 Avrupa'ya daha çok para kazanılacak yerlere gidebilmek bir diğeri işçi göçleri Bunlar zorunlu değil Bak az öncekiler zorunluydu mesela mübadele zorunluydu Ama işçi göçü öyle değil işçi Göçünü de biz 1960'lı yıllarda 60'lı yıl benim aklıma nereden geliyor biliyor musunuz bakın 60 61 61 Trabzon'un plakası 61'de geliyor ha 1961'de gitmişler diyorum oradan geliyor Avrupa'ya yapılan bakın Hollanda'ya Fransa'ya Almanya'ya başta olmak üzere yapılan işçi göçleri Bunlar Evet beyin göçü bu önemli bir bilgi hocaların genelde sorduğu ya Beyin göçü dür ya mübadele göçü dür beyin Göçünü açıkla denildiği zaman sana şu Gelecek aklına gençler kendini yetiştirmiş İnsanlar kendi ülkelerinde yeteri kadar değer görmüyorlar yeteri kadar vermiş olduğu emeğin parasal karşılığını
49:21 görmüyor ve kendi ülkesinde aynı zamanda parasal değil de manevi olarak da değer görmüyor ve o zaman kendi ülkelerinden başka ülkelere onlara imkanlar sunacak ülkelere gidiyorlar ama Bunlar kendilerine yatırım yapmış Zeki ülkeyi kalkındıracak seviyedeki insanlar bu insanlar kendi ülkelerini bırakıp gelişmiş ülkelere Gidiyorlar Kim gidiyor hangi ülkelerden gidiyor gelişmemiş ülkelerden Afganistan gibi ülkelerden gelişmiş ülkelere Almanya gibi ABD gibi Kanada gibi ülkelere gidiyorlar bu insanlar İşte biz buna beyin göçü diyoruz beyin Şuradaki beyin tamam Bey derken koca anlamında değil Yani beyin göçü mesela Aziz Sancar bu beyin göçü yapan insanlardan bir tanesi bir de yeni dünyaya göçler diye bir kavramım var
50:07 Yeni dünyadan kasıt gençler amerika'dır geçmişte 1500'lü yıllara kadar Amerika'nın varlığı bilinmiyordu Eski dünya tarafından Asya tarafından Avrupa tarafından sonra coğrafi keşiflerle beraber Amerika keşfedildi ve Artık yeni dünya ortaya çıktı ve bu yeni dünyaya Avrupalılar göç etti bu Avrupalılar afri afaki sömürgeleri Afrika'daki insanları alıp oraya tarım alanlarında çalıştırmaya götürdüler Afrikalılar göç etti İşte Amerika'da siyahi insanların olmasının nedeni Avrupalıların Amerika'da çalıştırmak için tarım arazilerinde çalıştırmak için Afrika'daki insanları gemilere bindirip Amerika'ya götürmesi Bunu unutmayın Evet buraya kadar 89 soru gördük ve en önemli sorulardan bir tanesi hocam buradan sana en az 20 puanlık soru soracaktır nüfus
50:55 piramitleri gençler nüfus piramitleri değerlidir Bu üniversite sınav sorusunda hemen hemen her sene bir soru gelen kısımdır Bunu unutmayın o yüzden şimdi bir kere öğren üniversite sınavında da bunu böyle şimdi öğrendiğin bilgiyle bile yap ne demek nüfus piramidi gençler ülkelerin nüfus özellikleri farklılık gösteriyor Almanya'nın nüfus özellikleri ile Fransa'nın Japonya'nın nüfus özellikleri farklı cinsiyeti farklı kadın erkek oranı farklı okur yazar oranı farklı kimisinde gençler fazla kimisinde yaşlılar fazla İşte bu nüfusun yapısını Biz şöyle piramit dediğimiz şeylerden öğreniyoruz Bunlar nüfus piramitleri bize ülkenin nüfusu hakkında bilgi veriyor nasıl okunuyor şöyle Piramidi karşınıza aldığınızda okumasını
51:42 şöyle yapıyor Bakın şu alt kısım aslında şu aradakiler var ya bunlar bize yaşları gösteriyor yani şurası bakın 04 yaş gördük mü yukarı doğru gidiyorum 90 + Ha demek ki burası doğumlar Burası yaşlılar var he demek ki böyle bir piramidin alt kısmı bana doğumları gösteriyor genç nüfusu gösteriyor insanların ne kadar çocukların ne kadar doğduğunu gösteriyor piramidin üst kısmı da bana yaşlıları gösteriyor insanların ne kadar yaşayabildiğini gösteriyor Tamam kaç yaşına kadar yaşadığını gösteriyor orta kısım da aktif nüf kısm Demek ki bu piramitler aşağıdan yukarıya doğru yaşları gösteriyor Bir de Piramidi ikiye bölmüşler bakın bir Sağ taraf Bir de sol taraf sağ taraf pembe kadın kadınları
52:27 gösteriyor Sol taraf mavi erkekleri gösteriyor Bu altına bakalım piramidin Okumaya çalışıyoruz anlamaya çalışıyoruz bir piramide baktığımızda nasıl anlarız diye bakıyoruz Bak ne diyor kişi sayısı milyon yani bana diyor ki 04 yaş arasında şuraya bakın kadın 10 milyon 10 milyon diyelim biz buna O kadar değil de 10 milyona yakın 10 milyon kadın varmış neden anladım Bunu nereden Anladım kişi sayısı milyonmu bu çünkü 10 milyon kadın varmış 04 yaş arasında 10 milyon değil de 10 milyon diyelim biz buna 10 milyona erkek var yani 04 yaş arasında buradaki ülkede 20 milyon insan yaşıyormuş 04 yaş arası bakın Gençler bu Piramitlerde Demek ki burada milyonla bu gösteriliyor muu ama her piramitte bu böyle sayıyla
53:13 milyon kişi olmayabilir bazen bunu oransal olarak da gösterebilir oransal danan kastımız ne yüzde der şunu siler şöyle milyon kişi yazmaz ne yapar şöyle yüzde yazar o zaman da sen ne anlarsın o zaman da dersin ki he şurası % % dersin Burası % dersin % 10'unu kapsıyor dersin oran verildiğinde Gençler biz miktarı bilemiyoruz piramide bakarak şimdi şu piramide bakarak şimdi oran vermiş ya bana şimdi oran vermiş yüzde vermiş ben yazdım oran verdim Sen şimdi bu piramide bakarak Sen bunun miktarını bilebilir misin 04 yaş arasında kaç insan yaşıyor miktar olarak bana söyleyebilir misin Söyleyemezsin Çünkü oran verilmiş sana miktar verilmemiş Oran verildiğinde miktar hakkında yorum yapamazsın Tabii
53:59 ki Sana yukarıda demezse bu ülke 10 milyon nüfusa sahiptir derse o zaman % 10'unu oranların o zaman bulursun Ama miktar vermediği sürece Orana bakarak miktar yorumu yapamıyoruz tamam mı Ama oranı silip şöyle miktar verdiğinde O zaman ben miktar yorumu yapabiliyorum Hangi yaş grubunda kaç miktar insan yaşadığını bulabiliyorum Anlaştık mı Evet nüfus piramitleri bu şekilde Şuradaki gençler şurada 64 yaşın üstü 65 ve üstü şu kısım 14 ve 65 arasında kalan bu kısım Bakın şu aradaki kısım buna Biz Aktif nüfus çalışma çağındaki nüfus diyoruz şurada 014 yaş arası var ya 014 yaş arasına da çocuk nüfus diyoruz sen şu an 9 sınıfsın büyük bir ihtimalle
54:44 çocuk nüfus arasında kalıyorsun Tamam sen çocuk nüfusun şu an alınmaya gücenmece yok 15 yaşına geldiğinde aktif nüfusa giriyorsun sen artık Peki hocam 65 yaşın üstüne bakın şurada 65 yaş üstü Buna da yaşlı nüfus diyoruz biz anlaştık mı Şimdi gelelim şuraya demografik dönüşüm modeli nüfus piramitleri Gençler bu Sanayi devriminde genelde böyle Almanya ve İngiltere'de yaşanmış bir nüfusun dönüşümü Bu ne demek yani hocam nüfusun dönüşümü yani başta ülkelerin Piramidi genelde böyle oluyor sanayileşmemiş sanayileşmeye gelen sanayileşen ve sonra gelişen ülkelerin Piramidi sonra buna dönüşüyor bu dönüşümü yorumlayabilmek lazım ne demek yorumlayabilmek lazım ilk başta burası birinci aşama birinci aşamada gençler piramidin altına bir bakar mısınız altı
55:31 çok geniş Bu ne anlama geliyor biliyor musunuz yorumlamayı öğren bu nüfusun çok hızlı arttığı doğumların çok fazla olduğu anlamına geliyor nüfusun Piramidi böyle tabanı genişse nüfus doğumlar çok fazla bir de bakın piramidin üstüne bakın çok ince yaşlı nüfus çok az Bu da şunu gösteriyor bize Demek ki insanlar çok çabuk ölmüş yaşlı nüfus kalmamış ortada Ee Burası gelişmemiş bir ülke demek ki gençler gelişmemiş ülkelerde Yani bu birinci aşamada gelişmemiş ülke Burası doğumlar çok fazla ölümler çok fazla bu kenarları içe Çökük piramit kenarlar Neden içeri çöküyor biliyor musunuz insanlar çocuklar doğmuş ya o kadar kötü bir ülke ki Somali Somali'nin bile daha eski halleri İlkel kabilelerin
56:17 yaşadığı dönemler ilkel kabile Ülkesi Burası öyle düşünün sürekli çocuk doğuyor Ama bu çocuklar hemen ölüyorlar çoğu bakın yukarı çıkıldıkça ölüyorlar hızlı bir şekilde insanlar öldüğü için piramit içeri göçüyor Eğer insanlar hiç ölmeseydi şurada mesela 8 Milyon Kişi doğdu ya hiç Ölüm Olmasaydı O zaman bu böyle piramit yukarı doğru çıkardı mantık bu insanlar öldüğü için piramit içeri doğru göçüyor bu birinci aşama en kötü İlkel kabilelerin yaşadığı gördüğü piramit bu gelişmemiş ülke piramit geçmişte Almanya'nın ilk zamanları böyleydi şimdi değil tabii de ilk zamanlar diyelim Bu ülkede de iki tane sorun var Bir tanesi yüksek doğumlar bir tanesi de yüksek ölümler hem ölüm fazla
57:02 hem doğum fazla Şimdi sen doğumları hemen azaltamıyorum [Müzik] ölümler o kadar fazla değil İçeri çökmem biraz daha ölümler az olduğu için insanlar yaşayabilmek İnsanlar biraz olsun yaşamaya başlamışlar ve üçgen düzgün üçgene bu Gelişmekte olan bu Gelişmekte olan bir ülke piramidine doğru gidiyor bu gelişmek bu gelişmemiş gelişme gelişmemiş Tamam Burada tabii ki Gelişmekte olan değil Tamamen ama Hafif
57:48 hafif sanki aslında bu da gelişmemişti ama yavaş yavaş Gelişmekte olana doğru başlıyormuş gibi düşünebilirsin ama buraya bakın burada gençler nüfus artış hızı çok yüksek Neden biliyor musunuz doğumlar çok fazla ölümler azalmış 10 kişi doğmuş bir kişi ölmüş 9 kişi kalmış nüfus nasıl artmış görüyor musunuz ölümler azalınca nüfus daha da hızlı artıyor Hem doğum fazla hem de ölüm az nüfus hızlı bir şekilde artıyor Tamam bu üçgen piramit ama burada bir sorun daha var hala doğumlar çok fazla ülke gelişmeye başlayınca yavaş yavaş gelişmeye başlarsa ne olur ya biz bu doğumları azaltmamız lazım der azaltırsan Sen doğumları ne olur piramidin altı şöyle 3ün aşamaya geçeriz piramidin altı tabanı daralmaya başlar Bu ne demek
58:33 biliyor musunuz geçmişte doğumlar Çok fazlaymış son yıllarda doğumlar azaltılmaya başlamış Bu da bizim gelişimdeki 3ün aşamam Gelişmekte olan ülke Gelişmekte olan ülke sonra ne oluyor sonra gençler şuraya bakın arı kovanına geçiyoruz doğumlar azalmış bakın önceden kaçtı 8di 4'e doğru gelmiş görüyor musunuz doğumlar artık azalmış ve artık bu doğumlar ölümler hiç yok bakın neredeyse insanlar ölmüyor yaşlı nüfusa bakar mısınız bak bir buranın yaşlı nüfusuna bakın Bir de buranın ha bu artık 4ün aşamaya geçmiş yaşlı nüfus fazlalaşmış doğumlar azalmış arı kovanı şeklindeki piramit artık bu ülke gelişmiş bir ülke artık gelişmiş bir ülke İnsanlar burada yaşlanmış doğumlar
59:19 azalmış çocuklar Az Evet bakın Burada da yazıyor doğum ve ölüm oranları düşük şimdi bu azalma daha da devam ettiğinde gençler Şurayı görüyor musunuz artık dördünde altına gitmiş Artık şuraya bakar mısınız yaşı nüfusu almış başını gitmiş şu orta şişmiş artık düşük doğum oranı yüksek ölüm oranı azalan nüfusa gitmiş Artık ülke nüfusu azalmaya başlıyor Aslında bu demografik dönüşüm modelinde bir tane daha kısım var Onu da ben göstereyim size o da şu bundan sonra ülkenin bir problemi daha var bu buradaki Problem ne biliyor musunuz nüfus azalıyor ya nüfusu arttırmaya çalışıyor ülke nüfusu arttırmaya çalışınca Şu son yıllarda nüfusun şöyle
1:00:05 arttığı Çan piramidine benzeyen bir grafik daha ortaya çıkıyor nüfusun Çan piramidine benzediği son yıllarda nüfusun politikalarla artırılmaya çalışıldığı bir piramit ortaya çıktı işte bu demografik dönüşüm nüfus piramidi diyoruz ve nüfus politikalarına geçiyoruz nüfus politikaları sizin yazılı kapsamın değil evet genel tekrarımız yaptık yazılı örneğinde sorular çözeceğiz yazılı sorularını kaçırmıyor ne diyoruz o zaman Yunus hocayla bir defa öğren bir daha asla unutma zedu ile eğitim her yerde
