0:00 [Alkış] [Müzik] Sevgili arkadaşlarım başarının öncüsü olan index Akademi ile maliye video derslerini çekmeye başladık bugün itibariyle seri halde videolarımızı çekip en kısa sürede tamamlayıp sizlerin kullanımına sunacağız Sevgili arkadaşlarım maliye dersi özü itibarıyla içinde birçok konuyu kapsayan bir ders zaten tanıtım videomda bahsettim 7 bölümden oluşur dedik bunları bir daha burada tekrar etmeme gerek yok Şimdi öncelikle maliye Aslında bu dersin üniversitelerdeki akademik anlamdaki adı Kamu Maliyesi arkadaşlar içinde birçok konuyu barındırıyor o zaman biz Önce şöyle yapalım maliye bir bilim olarak ne
0:48 ile ilgilenir şimdi Sevgili arkadaşlarım bakın maliye devletin harcama yapma gelir toplama işte vergileme bütçeleme borçlanma gibi mali faaliyetlerini inceleyen sosyal bir bilim dalıdır o zaman maliyeyi bir bilim olarak ortaya çıkaran temel sebep Aslında toplumların ortak ihtiyaçları dır Yani bugün toplumların ortak ihtiyaçları dediğimiz zaman bunu gideren mekanizmanın ya da idari örgütlenmenin adı devlettir arkadaşlar O zaman devlet toplumların ortak ihtiyacını gidermeye yönelmiş bir idari örgütlenme olarak karşımıza çıkar o zaman Kamu Maliyesi bir bilim olarak Öncelikle kamu hizmetlerini inceleme konusu yapar bununla bir birlikte bu hizmetler için yapılan harcamaları inceleme konusu yapar aynı zamanda bu
1:35 harcamaların finansman kaynakları olan vergi ve benzerlerini inceleme konusu yapar vergi yetmediği zaman devletler borçlanmaya başvurur o zaman maliyenin bir diğer konusu arkadaşlar borçlanmadan hizmetleri kamu harcamaları kamu gelirleri bunları bir araç içinde planlar o aracın adı arkadaşlar bütçedir o zaman bakın maliye bütçe kamu harcamaları kamu gelirleri kamu hizmetleri borçlanma gibi konularla ilgilenen sosyal bir bilim dalıdır Tabii özellikle 1929 krizi sonrası yeni bir maliye anlayışı yeni bir maliye düşüncesi doğmuş Biz ona sonradan bahsedeceğiz modern mali anlayış ya da keynesin İktisadi ve Mali düşünce anlayışı diyeceğiz şimdi bu düşünce ya da bu anlayışla birlikte maliye bilimi
2:21 farklı bir alana daha geçmiş maliye politikası yani kamu harcamaları vergi gibi araçlar ekonomik ve sosyal sorunları çözümünde birer araç olarak kullanılmaya başlanmış O yüzden maliye politikası özellikle 1929 sonrası maliye alanına girmiş bir konudur arkadaşlar Tamam şimdi bizim ülkemizde yani Türkiye'de mali sistemi tanımlayan temel kanun 5018 sayılı kamu mali yönetim ve kontrol kanunudur bakın burada kanunun kısa adı yazıyor işte bu kanunun arkadaşlar 4 maddesinde kamu maliyesini şöyle tanımlamış demiş ki gelirlerin toplanması harcamaların yapılması açıklar finansmanı kamunun Varlık ve borçları ile diğer yükümlülüklerinin yönetimidir şeklinde tanımlamış O zaman
3:06 bu kanun 4 maddesinde kamu maliyesinin tanımını böyle yapmış o zaman Buradan hareketle şunu söyleyebiliriz Türkiye'de kamu mali yönetimi Öncelikle ne yapacak gelirleri toplayacak sonra ne yapacak harcamaları yapacak varsa Açıklar bunların finansmanını yapacak kamunun Varlık ve borçları ile diğer yükümlülüklerini yönetecek İşte buna ne diyoruz biz kamu mal Esi diyoruz Arkadaşlar bunu böyle aklımızda bulundurmamız gerekiyor hocam bize bunu sorarlar mı pek sanmıyorum fakat yine de bu tanım aklımızda bulunsun şimdi maliyet teorisiyle yani 1ci bölümle derslerimize başlayacağız 1 bölümde bizim ilk ve en önemli konularımız bir tanesi kamu maliyesine ilişkin yaklaşımlar Sevgili arkadaşlarım ben
3:52 burada dersi anlatırken zaman zaman şöyle diyeceğim Arkadaşlar bu Başlığa ü Yıldız koyun diyeceğim ü Yıldız olan başlıklar sınavda soru olarak gelme ihtimali olan başlıklardan şimdi kamu maliyetine ilişkin yaklaşımlar zaman zaman sorulmuş özellikle 2010 öncesi KPSS'de belli aralıklarla sorulan bir soru 2010'dan Sonra sorulduğunu biz pek görmedik arkadaşlar ama yine de bu konu sorulmuş olması nedeniyle anlatılması gereken bir konu şimdi Kamu Maliyesi ile ilgili yaklaşımlar ikiye ayrılıyor geleneksel yaklaşımlar günümüz yaklaşımları hemen burada küçücük bir Es vermek istiyorum O da şu tanıtım videosunda bir şey söyledim Dedim ki maliyede ü tip soru var dedim bunlardan
4:37 bir tanesi başlık sorusu bir diğeri arkadaşlar tanım sorusu bir diğeri de yorum sorusu dedim şimdi bak ona buradan rahatlıkla örnek verebiliriz mesela burada ana başlık ne kamu maliyesine ilişkin yaklaşımlar kaç tane yaklaşım varmış iki tane geleneksel yaklaşım günümüz yaklaşımları geleneksel yaklaşım kaç tane 5 tane kurumsal gelir yapısal refah ve değişim yaklaşımı ü tane de ne var günümüz yaklaşımı Bu arada bazı kaynaklarda günümüz yaklaşımına iki tane ek yapılır bunlardan bir tanesi arkadaşlar psikolojik bir diğeri de sosyolojik yaklaşım onlar da aklınızda olsun Şimdi geleneksel yaklaşımların 5 tane alt başlığı var ha O zaman önce bize sınavda soruyu şöyle sorabilir diyebilir ki Aşağıdakilerden hangisi
5:24 geleneksel yaklaşımların alt yaklaşımlarından biri değildir a şıkkına bunu koyar B'ye bunu koyar C'ye bunu koyar D'ye bunu koyar E'ye gider günümüz yaklaşımlarından bir tanesini koyar o zaman Arkadaşlar siz bunları başlık olarak Bileceksiniz maliyenin bir de şöyle bir kötü tarafı var etrabe onu da sana söyleyeyim arkadaşların nezninde maliyede Maalesef çok başlık var başlık alt başlık onun altı vesaire Dolayısıyla başlık sorusu soruyorlar bu sebeple soruyorlar Neden Çünkü çok başlık var acaba aday bu başlıklara hakim mi Bunu da denetleyen bir sınav yapıyor mu ÖSYM Evet sen de burada ben dersleri anlatırken ya hocam Yeter bu ne kadar çok başlık onun altı var onun altı var onun altı var diyeceksin ağaçtır ağacın
6:12 dudakları Evet aynen öyle bir ağaç bir ağacın bir gövdesi var o gövdeden birçok ne ortaya çıkıyor dallar ortaya çıkıyor burada da öyle bak şurada basit bir başlık Bunun iki alt başlığı var Bir alt başlığın 5 tane alt başlığı var onun 3 tane başlığı var o yüzden arkadaşlar başlık sorusu dediğim gibi ezber ezberlersin yaparsın tamam İkinci soru tipimiz ne demiştik Biz İkinci soru tipimiz tanım soruları şimdi tanımlara geleceğiz şimdi geleneksel yaklaşımlardan ilki kurumsal yaklaşım şimdi kurumsal yaklaşımı biz nasıl tanımlıyoruz şöyle tanımlıyoruz Diyoruz ki devlet faaliyetlerini hukuki ve hukuki ve idari açıdan inceleyen
7:01 yaklaşıma ne diyoruz biz kurumsal yaklaşım diyoruz şimdi yine tanıtım videosunda Ben bir şey söyledim Dedim ki sevgili arkadaşlarım bir de ikinci soru tipi olarak bize tanım sorusu gelir dedim tanım sorusunda ne yapmamız gerektiğini söyledim Dedim ki o tanımda onu diğerlerinden ayırıcı manşet cümleler ya da kelimeler ezberleyin dedim O zaman bir sınav sorusunda şöyle der D devlet faaliyetlerini hukuki ve idari açıdan inceleyen geleneksel yaklaşımların alt yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir Eğer böyle bir soru gelirse arkadaşlar Bak bu tanım içerisinde seni cevaba götürecek iki tane temel kelime var Bunlardan bir
7:47 tanesi hukuki bir diğeri de idari O zaman devlet faaliyetlerini hukuki ve idari açıdan ele alıyorsa Bu yaklaşıma ne diyeceğiz biz kurumsal yaklaşım diyeceğiz bunu anlatabildim mi etra Sen de kavradım mı bunu Evet yani şu anlamda burayı ezberliyoruz Bu ikisini bir arada gördüğümüzde nereye gidiyoruz kurumsal yaklaşım tanımına gidiyoruz Tamam ben anladıysam herkes anladı Estağfurullah Estağfurullah onu şundan dolayı söylüyor etrabi diyor ki hocam ben konudan bu kadar uzakken ben anlıyorsan konuyla ilgili arkadaşlarım zaten anlamıştır diyor Teşekkür ederiz doğru da söylüyor Evet şimdi bak 3 tip soru bunun şimdi Bu cümlenin bir anlamı var Öyle değil mi bu anlam şu
8:33 şimdi kurumsal yaklaşımlar dediğimiz yaklaşımlara arkadaşlar Devleti sadece ve sadece bir idareci olarak gören yaklaşımdır devlet bunlara göre sadece nedir idareci deir Peki onun bu idarecilik vasfını Biz neyle sınırlandıracağını şimdi bunu biraz anlatmak şu minvalde güç oluyor şöyle şimdi idareci devlet mesela arkadaşlar etrabe burada stüdyoyu idare ediyor Biz hocaları yönlendiriyor nerede nasıl davranmamız gerektiğini söylüyor işte giyeceğimiz Kıyafetten tutunda saçımıza Sakalımı her şeyimize karışıyor o zaman bakın etrabe Burada
9:19 sadece bir idareci değil aynı zamanda bir yönlendiren zaman zaman sesime bile karışıyor konuşmama gülmeme ona buna her şeye o zaman burada bir idareci değil aynı zamanda bir rehber konumunda Yeri geliyor bizi ne yapıyor arkadaşlar yönlendiriyor İşte bu anlamda e etrain stüdyodaki yetkileri çok geniş Anlatabildim mi Yeri geliyor diyor ki hocam kes Olmadı diyor baştan başla diyor falan filan yani bunların hepsine ne yapabiliyor müdahale edebiliyor İşte bu müdahaleci devlettir işte kurumsal yaklaşım diyor ki devlet müdahaleci olmasın sadece ve sadece idareci olsun Onun bu idarecilik rollerini de neyle sınırlandırın hukukla Yani bir yasa hukuk düzeni oluşturalım devletin
10:06 görevlerini bunlarla tanımlayalım ve devlet bunların dışına çıkmasın Tamam işte buna ne diyoruz biz arkadaşlar kurumsal yaklaşım ha buna bir örnek istiyor iseniz klasik Maliyeciler yani klasik iktisatçılar Devleti nasıl görüyorlar sadece ve sadece bir idareci olarak görüyorlar ve bunun dışında devlete herhangi bir görev rol yüklemiyor Dolayısıyla arkadaşlar klasik mali anlayışını biz sadece kurumsal yaklaşıma bir örnek olarak ne yapabiliriz verebiliriz ikincisi gelir yaklaşımı Bu arada gelir yaklaşımının diğer adı çok ilgi çeken Evet ama bu o anlamda değil fonksiyonel yaklaşım öyle aklınızda olsun Şimdi gelir ya da
10:52 fonksiyonel yaklaşım nedir devlet faaliyetlerinin milli geliri artırıcı azaltıcı etkilerini inceleyen yaklaşım bakın burada bizim için manşet kelimeler bunlar zaten gelir Gelir buradan özdeşleşti ebilir siniz şimdi devlet faaliyetleri dediğimiz zaman kamu harcaması işte kamu gelirleri gibi devletin çeşitli faaliyetleri var bunların milli gelir üzerinde etkisi var O zaman bunları Makro açıdan inceliyor mesela harcamaları milli geliri artırıcı bir etkiye sahiptir vergiler milli geliri azaltıcı bir
11:39 etkiye sahiptir işte kamu harcamaları vergi gibi mali araçları milli gelir üzerinde neden olduğu bu artırıcı azaltıcı etkileri inceleyen yaklaşıma Biz ne diyoruz gelir ya da fonksiyonel yaklaşım yalnız burada şuna dikkat edeceksiniz bu yaklaşım meseleyi nasıl ele almış Makro bir bakış açısıyla ele almış Şimdi bir de bunu mikro bakış açısıyla ele alan bir yaklaşımımız var adı yapısal yaklaşım şimdi yapısal yaklaşım şunu söylüyor diyor ki devlet faaliyetlerinin ekonomik yapı üzerindeki etkilerini Ben incelerim devlet faaliyetlerinin ekonomik yapı üzerindeki etkilerini inceleyen yaklaşıma ne diyoruz biz yapısal yaklaşım diyoruz
12:26 Tamam şimdi bazen tam böyle gelmeyebilir O yüzden okla göstereyim neyin neyle ilgili olduğunu anlayın şimdi bak tanımda bizim için manşet cümle ne ekonomik yapı O zaman devlet faaliyetlerinin ekonomik yapı üzerindeki etkilerini inceliyorsa buna ne diyoruz biz yapısal yaklaşım Aslında bu mikro düzeyde inceliyor mesela kamu harcamaları kişilerin harcanabilir gelirini ne yapar harcanabilir geliri ne yapar artırır vergiler kişilerin harcanabilir gelirini ne yapar azaltır o zaman bak kişinin harcanabilir geliri üzerinde kamu harcamalarının vergilerin etkilerini araştırıyorsun buna ne diyoruz yapısal yaklaşım diyoruz Tamam bir diğer
13:13 yaklaşım refah yaklaşımı refah yaklaşımını Biz şöyle tanımlıyoruz Diyoruz ki devlet faaliyetlerinin toplum refahı üzerindeki etkilerini inceleyen yaklaşımdır bak ne üzerindeki etkilerini inceliyor toplum refahı Şimdi burada birazcık gevezelik yapmak istiyorum yani böyle kronolojik süreç içerisinde tarih anlatmak istiyorum Bu arada Aydın hocam İnşallah buna bozulmaz tarih anlatıyor falan diye Kendisi bu arada stüdyonun dışında Evet yani Umarım bizi kıskanmaz ama bizim anlattığımız daha çok İktisat tarihi şöyle ifade edeyim Şimdi biliyorsunuz bilimsel İktisat klasik İktisat ile başlar üsü biliyorsunuz adam simtir ve
14:01 adam simit devletin ekonomik ve sosyal yaşama müdahalesine top yekün karşıdır arkadaşlar Dolayısıyla devlet müdahalesini öngörme bir maliye yaklaşımına sahiptirler ya da iktisadi yaklaşıma sahiptirler ve o dönemde yani 1776 danan 1929'da kadar dünya ekonomilerine de Yön vermiş bir iktisadi görüştür ve devlet asla ekonomik ve sosyal yaşama O dönemde müdahale etmemiş bu durum gid toplum refahının düşmesine neden olmuş zaten Klasikler daha çok sermaye yanlıdır yani arz yanlı meselelere bakar o nedenle arkadaşlar toplum refahı burada ön plana çıkamamış Bu nedenle de toplum refahı giderek düşmüş ve 1900'lü yılların başında refahla ilgili çok sayıda görüş ortaya
14:47 çıkmaya başlamış acaba toplum refahı devlet müdahaleleri yoluyla artırılabilir mi Tamam o zaman bak refah görüşleri dediğimiz ne ile ilgilidir devlet faaliyetlerinin toplum refahı üzerindeki etkileri ile ilgilidir mesela kamu harcamaları yoluyla devlet refahı iyileştirebilir vergiler yoluyla devlet refahı iyileştirebilir Örneğin arkadaşlar özellikle ülkemizde son dönemde çok tartışılan bir konu var Vergi adaleti yani vergi adaleti nasıl sağlanır az kazanandan az çok kazanandan çok vergi alınarak sağlanır değil mi o nedenle vergi giderek tavana yayılmalıdır Tabana değil yani Tabandan daha az tavandan daha çok vergi alınmalıdır işte refah meselesi bu tür konular inceleme konusu y yapar Bunun yanı sıra arkadaşlar mesela kamu harcamaları birçok kamu hizmetine
15:33 yöneliyor değil mi bu harcamalar Eğitim sağlık sosyal güvenlik gibi harcamalar özellikle düşük gelirlerin yararlanabileceği hizmetlere yapıldığı için refah üzerinde nasıl bir etki yaratır olumlu yönde etki yaratır İşte bu tür harcamalara yönelmesi gerekir mesela o zaman bak refahla ilgili görüşler bunların analizini yapar mı kesinlikle son yaklaşım değişim yaklaşımı değişim yaklaşımı vergileri vergileri kamu hizmetlerinin karşılığı Hatta kamu hizmetinin diyelim öyle diyelim kamu hizmetinin karşılığı olarak gören yaklaşımdır şimdi etra bir soru soracağım Sen burada çalışıyor ve bir
16:18 gelir elde ediyorsun Elde ettiğin bu gelirden de devlet senden Vergi alıyor Peki bu verginin karşılığı devlet Sana özel bir hizmet sunuyor mu soruyorum vergiler karşılığa Tabii ödediğin verginin karşılığında devlet sana özel senin şahsına özel bir hizmet sunuyor mu Bence evet hayır sunmuyor Mesela etrabe sen vergi veriyorsun diye iki polis Bir devriye aracı sürekli olarak senin kolluğun mu sağlıyor veya bir Tabur asker iki tank sürekli olarak senin savunmanı mı yapıyor Hayır ha hepimiz vergi veriyoruz ya da bazılarımız vermiyor birçoğumuz veriyoruz ve Arkadaşlar bu vergilerle hepim hizmetlerden yararlanıyoruz yani bazı kimseler hiç vergi ödemediği halde onlar
17:03 da savunma Adalet kolluk gibi hizmetlerden yararlanıyor Ben vergi verdiğim halde ben de Bu hizmetlerden yararlanıyorum ve yararlanma düzeyimiz de arkadaşlar burada farklı değil Yani ben herhangi birinizden daha fazla kamu hizmetinden yararlanıyor değilim vergi veriyorum diye O yüzden günümüzde ya da modern vergi tanımında vergi karşılıksızdır yani ödenen verginin karşılığında vergiyi ödeyenin şahsın özel ona doğrudan fayda sağlayan herhangi bir hizmet taahhüdü söz konusu değildir arkadaşlar Tamam bunu sonra kamusal mallarda detaylı bir biçimde konuşacağız kamusal mallarda biz buna bedavacılık sorunu diyeceğiz ve kamusal hizmetlerden bireyler
17:49 dışlanamaz fakat değişim yaklaşımı geleneksel bir yaklaşım olması sebebiyle vergiyi kamu hizmetinin karşılığı olarak gören bir yaklaşımdır Evet Eski yıllarda devletler arkadaşlar doğrudan bireylere hizmet sunabiliyor oldu mesela Osmanlı'da aşar adı altında ya da Öşür adı altında bir Vergi alıyor burada müslümandan alıyor Bu vergiyi Müslüman işlediği topraktan elde ettiği ürünün onda birini Devlete vergi olarak veriyor Peki o toprağın mülkiyeti Müslümana mı ait devlete mi ait Hayır devlete ait ve devlet diyor ki ben sana bu toprağa işleme Hakkı veriyorum bunun karşılığında da sen bana ne ödeyeceksin vergi öde diyeceksin Hatta Arkadaşlar asker yetiştirmesi Hani o Tımar sistemini de bir tür karşılık gibi düşünebilirsiniz Tamam ve dolayısıyla o
18:36 dönemlerde devletler bireylere hizmet sunabiliyor sunduğu bu hizmetin karşılığı olarak da vergi toplayabiliyor O yüzden değişim yaklaşımı vergileri kamu hizmetlerinin karşılığı olarak gören yaklaşımdır Fakat unutmayın modern vergi tanımında vergi karşılıksızdır Anlatabildim mi etra abi Evet vergi neymiş karşılıksız mış öğ verginin karlığa bize özel bir hizmet bekleyi günümüzde ve verginin günümüz en önemli özelliği budur Bunlar geleneksel yaklaşımlar idi Bir de arkadaşlar günümüz yaklaşımları var hukuki yaklaşım iktisadi yaklaşım siyasi yaklaşım başlıkları altında 3 temel yaklaşımdan
19:23 söz edeceğiz Bunlardan ilki hukuki yaklaşım şimdi 50'li 1950'li 60'lı yıllarda Fransız ekolünün iki temel temsilcisi gaston jeze Luis trat bu düşüncenin iki önemli ismi klasik Ortodoks bir bakış açısıyla devletin hukuki niteliğini yeniden ön plana çıkarmışlar şimdi Bak burada şuna dikkat edeceksiniz anahtar kelimemiz ne hukuki nitelik zaten bak hukuki nitelik diyorsa arkadaşlar hukuki yaklaşımı burada ifade
20:09 etmiş oluyor mu kesinlikle Peki acaba hukuki yaklaşımla kurumsal yaklaşım birbirine benziyor mu kesinlikle neden kesinlikle benziyor diyoruz arkadaşlar Her ikisi de devlet faaliyetlerinin bir hukuk yoluyla sınırlandırılması gerektiği görüşünü savunuyor mu evet Ha o zaman Arkadaşlar dikkat ederseniz hukuki yaklaşım kurumsal yaklaşımın 1950'li 60'lı yıllarda yeniden dile gelmiş halidir O yüzden ne diyorum klasik Ortodoks bir bakış açısıyla dile getirilmiş bir görüştür arkadaşlar ha O zaman bu şu demektir Demek ki hukuki yaklaşım da devlet faaliyetlerinin hukuk yoluyla sınırlandırılması gerektiğini Ortaya koymuş ve hukuki yaklaşımla birlikte mali hukuk adı
20:56 altında bir alan ortaya çıkmış arkadaşlar bakın hukuk ikiye ayrılır özel hukuk kamu hukuku kamu hukukunun en önemli alt dalları şunlardır anayasa hukuku idare hukuku ceza hukuku Aslında kamu hukukunun bir alt dalı da nedir mali hukuktur Peki mali hukuk kapsamında neler var harcama hukuku gelir hukuku bütçe hukuku borçlanma hukuku şimdi buna bizden örnekler verelim mesela devlet borçlanmasına ilişkin bizde kanun 4 749 sayılı kanun bak bir hukuki niteliği var mı var Örneğin arkadaşlar bütçeye ilişkin 58 sayılı kanun ve Bütçe Kanunu bakın dikkat ederseniz Bütçe Kanunu 518 sayılı kanun
21:43 Bütçe ile ilgili mi Evet yine aynı şekilde harcama hukukuna ilişkin kanun harcama hukuku 5018 önemli bir kanun kamu ihale kanunu önemli bir kanun Örneğin gelir hukuku gelir hukuku dediğimiz zaman tüm kanunları mesela 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu 197 sayılı doğru hatırlıyorum durur Muhtemelen Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu gibi kanunlar Bunlar ise arkadaşlar gelir hukuku altında yer alan Kanuni düzenlemeler Bunun yanı sıra 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 6183 sayılı anm alacakları tahsil usulü hakkında kanun ha dikkat ederseniz hukuki yaklaşım La birlikte devletin
22:30 hukuki niteliği bak hukuki niteliği yeniden ne yapmış ortaya çıkmış o yüzden hukuki yaklaşımı Bu haliyle aklımızda tutmamız gerekiyor geldik Bir diğer günümüz yaklaşımı olan iktisadi yaklaşım şimdi iktisadi yaklaşım deyince burada çok önemli bir isim var Richard masgr şimdi klasik Maliyeciler devlete sadece klasik bazı görevler yüklemiş demiş ki devlet Adalet savunma kolluk diplomatik hizmetler yasama yürütme ve yargı hizmetleri sunacak Bunun dışında devlet herhangi bir hizmet sunmayacak O zaman nasıl bir görüştür bu devleti sınırlayan bir görüştür İşte bu görüş diyor ki bu görüş diyor ki devlet
23:16 katında alınan kararların yani kamusal kararların ekonomik kararlar üzerindeki etkisini Ben incelerim diyor peki ekonomik kararlar dediğimiz nelerdir mesela kaynak kullanımı Örneğin istikrar Örneğin gelir dağılımı mesela Kalkınma büyüme şimdi klasik mali anlayış içerisinde Arkadaşlar bu konularda kararlar zaten piyasaya bırakılmış piyasa kendi kendine zaten bu sorunların hepsini çözüyor işte diyor ki buradaki yaklaşım yani iktisadi yaklaşım klasiklerin diyor devlete yüklediği
24:02 görevlerine ek olarak devletler bunlara da müdahale etmeli yani kaynakların nasıl kullanılacağına bu arada kaynaktan kastımız üretim faktörleri sonra uzun uzun bunları konuşacağız emek sermaye doğal kaynaklar Şimdi bunlar arkadaşlar sınırlıdır sınırsız değil o zaman bu kaynakların etkin ve verimli kullanımı günümüzde devletlerin temel görevlerinden bir tanesidir yani günümüzde devletler bu kaynakların etkin ve verimli kullanımını sağlayacak bütün önlemleri ve tedbirleri almalıdır ve bu alana devlet müdahale etmelidir diyor iktisadi yaklaşım bu bir ikinci olarak ekonomilerde istikrarın sağlanması şimdi
24:49 Piyasalar tek başına istikrarı sağlamada başarılı olamamış Bu nedenle devletler arkadaşlar ekonomik istikrarı sağlamak için de çeşitli görevleri isteniyor ve bu alana ne yapıyorlar müdahale ediyorlar mesela ekonomik istikrarsızlıklar olduğunda Örneğin enflasyonist bir ortam Örneğin Deflasyonist bir ortam olduğunda devlet ne yapıyor ekonomiye kamu harcamaları vergi gibi araçlarla müdahale ediyor O zaman bak iktisadi istikrarı sağlamak ekonomik istikrarı sağlamak devletin bir diğer temel görevidir diyor bu yaklaşım bir diğeri gelir dağılımı şimdi biliyorsunuz gelir dağılımında adaletsizlikler Öncelikle sosyal barışı Bozar sınıf uluslararası kim ve nefreti artırır İşte bu alana Kim müdahale etmelidir devlet müdahale etmelidir yine neyle müdahale edecek çeşitli araçları
25:36 yoluyla müdahale edecek Tabii ki günümüzde devletler Bir de kalkınma ve büyüme gibi bir amacı da üstlenecek Tamam o zaman dikkat ederseniz arkadaşlar iktisadi yaklaşım kamusal kararların yani kamusal alanda devlette alınan kararların gelir Servet dağılımı ekonomik istikrar Örneğin büyüme Kalkınma gibi iktisadi faaliyetler üzerindeki etkisini İnce bir yaklaşım olarak karşımıza çıkar Burada o yüzden şu ismi unutmuyoruz Richard musev bir daha şuraya yazıyorum Richard masgr devlete 3 temel fonksiyon yani işlev yükleyen ilk isimdir ilk
26:24 kişidir Ben bunu şöyle kısaltı e K G diyorum e dediğimiz ekonomide istikrar bak devletin birinci görevi bu ikincisi kaynak dağılımında tahsisinde etkinlik Devletin 3ün temel görevi gelir dağılımında Adalet Tamam o yüzden arkadaşlar buna devletin kalbi diyorum ben EKG O zaman devlet bu üç temel fonksiyonu bu üç temel görevi yerine getirmelidir diyor iktisadi yaklaşımın en önemli temsilcisi olan Richard masev
27:11 Evet geldik son yaklaşım siyasi yaklaşım siyasi yaklaşım dediğimiz zaman arkadaşlar burada Temel isim James bucan 1970'li yıllarda ortaya atılmış bir görüş ve kamusal kararların ekonomik kararlar üzerindeki etkisini siyaset bilimi çerçevesinde ele alan bir yaklaşımdır hangi bilim siyaset bilimi şimdi buna örnek vereceğim şimdi Sevgili arkadaşlarım bakın diyelim ki ben bir ülkenin cumhurbaşkanıyım tamam Cumhurbaşkanı kim yürütme ve Benim
27:56 ülkemde ekonomik bir sorun var adı enflasyon yani yüksek enflasyon var şimdi bu tamamen Neyle ilgili bir konu ekonomi ile ilgili bir konu Öyle değil mi peki günümüzde devletler enflasyonist ortamlardan ülkeyi çıkarmak için çeşitli müdahale araçları yoluyla ekonomiye müdahale eder mi kesinlikle arkadaşlar Tamam Çünkü günümüzde müdahaleci bir devlet anlayışı var o zaman bak ekonominin enflasyondan kurtarılması son cümleyi birden tek edebilir miyiz Ha o uzun cümleyi tamam Bir daha söyleyeyim şimdi eğer Arkadaşlar bir ülkede enflasyon gibi fiyat istikrarını ortadan kaldıran Bir sorun varsa o zaman devletler bunu düzeltmek için müdahale
28:42 eder Dolayısıyla burada temel yetkili de yürütme organıdır adı üstünde ülkede icraatleri yürüten odur Dolayısıyla arkadaşlar enflasyonla mücadele etmesi gerekir Tamam Bu ekonomik bir sorundur Anlatabildim mi fakat aynı zamanda bu Yürütme organı siyasi bir kimliktir siyasi bir kişiliktir Dolayısıyla burada arkadaşlar kamusal kararları alırken siyasi hareket eder işte onun bu siyasi kararı ekonomi üzerinde de etki yaratır Şimdi siyasi karardan kastım şu oy alma davranışıdır Sonuçta siyasetçiler siyasi partiler oy alıp iktidara gelmeyi amaçlarlar iktidardayız iktidarda kalmayı amaçlar Öyle değil mi politika O nedenle oy
29:29 almaya dönük üretecek midir Evet şimdi enflasyonla mücadele temel bir maliye politikası var bunu bütün İBF mezunları bilirler kamu harcamalarını azaltırsınız yani daraltıcı maliye politikası uygularsınız Biz halk tabiriyle Kemer sıkma politikası uygularsınız şa sunduğun hizmetleri kısarak onlara dönük harcamaları azaltarak Böylelikle arkadaşlar enflasyon sorunuyla mücadele edersin ama diyelim ki ülkede o anda seçim varsa işte şimdi Bu iş tam tersine dönüyor hemen etra beye soralım Cumhurbaşkanı Sensin o İnşallah şimdi
30:17 oylarımız etrabi bir sonraki seçimde Eğer aday olursa şimdi Cumhurbaşkanı sensin ekonomin de enflasyon var vatandaşın kemerini sıkm gerek Tamam ama önünde de seçim var ne yaparsın şimdi vatandaşın vatandaşın kemerini sıkarsan vatandaş seni o Sandığa gömer mi gömer gömer Öyle değil mi bu olmasın diye Hah güzel Sen tam tersi kamu harcamalarını artırır vergileri ne yaparsın azaltırsınız ve bu vaatlerin bir bölümü de arkadaşlar hayata geçirilir Öyle değil mi Bu da kamu harcamalarının artmasına vergilerin de azalmasına neden
31:04 olur mu yani bir tür genişletici maliye politikası uygulanmış olur hocam o zaman da işte uygulanan bu genişletici maliye politikası enflasyon sorununun daha da büyümesine neden olur mu olur şimdi bu örneği burada kesiyorum sebebi şu işte siyasi yaklaşım kamusal kararların ki kamusal kararlar siyasi bir süreçte oylama yoluyla alınır Dolayısıyla siyasi kararların ekonomik kararlar üzerindeki etkilerini seçmen davranışı siyasetçi davranışı baskı grupları politikacıların davranışı siyasal partilerin davranışı üzerinden analiz eden bir yaklaşımdır Tamam bana sorarsanız Bu benim şahsi fikrim gerçekçi bir yaklaşımdır ve
31:49 gerçek hayattan alınmış en önemli yaklaşımlardan bir tanesidir teorik olmasının yanı sıra pratikte de tam bir karşılığı olan yaklaşımdır Ark arkadaşlar Tamam o yüzden siyasi yaklaşım önemli bu kanalı Bu nedenle unutmayın bunun alt başlıkları var Sonra bunları da detaylı şekilde konuşacağız Evet o zaman Kamu Maliyesi ile ilgili yaklaşımlar mız Bunlar idi Ve Eee burada bu ilk bölümü Yani ilk dersimizi burada tamamlıyoruz Arkadaşlar bu başlığı tamamlamış olduk Bir sonraki başlıkta görüşmek üzere hoşça kalın arkadaşlar i
