0:01 [Müzik] Canlarım selamlar. Hoş geldiniz. Felsefe kampımızın ilk günündeyiz. Felsefe ile tanışmaya hazırsanız haydi başlayalım. Sevgili arkadaşım ilk sorumuzu soralım. İlk sorumuz felsefe nedir? Aman Allah'ım ne zor bir soru. Zor ama bu zorun da üstesinden geleceğiz. Öncelikle kolay bir soruyla başlayalım. Felsefenin kelime anlamı nereden gelmiş? Antik Yunanca bir kelime olduğunu söyleyelim. Hemen tahtaya geçelim sevgili arkadaşım. Biz tahtaya geçtiğimizde şunu görüyoruz. Pila ve sopya kelimelerini görüyoruz. Pila sevgi anlamına geliyor. Sopya bilgelik anlamına geliyor. Birleştir
0:47 bunları. Bilgelik sevgisi. Yani felsefenin kelime anlamı bilgelik sevgisidir. Oh, rahatladım. Neden? Felsefenin kelime anlamını anlatmış oldum. Şimdi gel ne yapalım? Felsefenin kendisine bakalım. Evet, felsefenin kendisine bakalım. Felsefenin değerli arkadaşım kesin net bir tanımını yapamıyoruz. Neden yapamıyoruz? Çünkü felsefe özneldir. Hocam neden felsefenin kesinliğ tanımını yapamıyoruz? Çünkü felsefenin konuları çok geniştir. Çünkü felsefe soyuttur. Çünkü felsefe değerli arkadaşım olmuş bitmiş bir bilgi yığını değildir. Kesin değildir. O yüzden felsefenin tanımını yapamıyoruz hocam. Evet yapamıyoruz. Ne kadar çok kişi
1:33 varsa o kadar çok felsefe tanımı vardır. Felsefe tanımı kişiden kişiye, toplumdan topluma, çağdan çağa değişkenlik gösterebilir. Felsefe bilim değildir. Uyarımı yapıyorum. Felsefe sakın ha. Felsefe bilim değildir. Örneğin şimdi Görkem hocamı davet etsem keşke söyleseydim. Davet etseydim gelseydi bize kimya bilimini tanımlayabilirdi. Ya da fizikçiyi çağırsaydım, Türkçe branşını çağırsaydım rahatlıkla bize bir tanım yapabilirlerdi. Ama felsefede yapamıyoruz. Çünkü felsefe bilim değildir. Felsefe kesin değildir. Felsefe özneldir. O yüzden net bir tanımını yapamıyoruz. Ama yine de felsefeyi tanımlamaya çalışabiliriz. Felsefe denilince aklına ne gelmesi gerekiyor? Akıl gelmesi gerekiyor.
2:20 Felsefe denilince aklına gelmesi gereken şey düşünce olsun. Tanımaya başlayalım. Felsefe düşünme faaliyetidir. Felsefe görünmeyeni görme isteğidir. Felsefe Albert Kamun'un dediği gibi yaşamın anlam ve amacı üzerine düşünmektir. Anlam ve amacını bulma çabasıdır. Felsefe Karermas'ın dediği gibi yolda olmaktır. Felsefe yolculuktur. Felsefe sorgulamadır. Felsefe arayıştır. Felsefe herkesin her şeyi kabul ettiği yerde yine soru sormaya devam etmektir. Felsefe gökyüzünün neden kırmızı olduğu sorusunu sorabilme cesareti göstermektir. Evet, herkes, hepimiz gökyüzünün mavi olduğunu
3:07 kabullenmişizdir. Ama asla sormayız. Neden mavinin dışında bir başka renk değil? Ya da toplumsal bir olay. Neden bu şekilde gelişmek zorundadır? Neden bunu kabul ettik sorusunu sormuyoruz. İşte felsefe soru sormaktır, meraktır, şaşırmaktır, hayrettir. Olanı olduğu gibi kabul etmemekti sevgili arkadaşım. Peki filozof kimdir hocam? Ona bir bakalım. Filozof değerli arkadaşım denilince bazen diyoruz ya filozof filozof konuşuyorsun. İki gözlük taktın filozof musun? Değilsin. Öyle bir şey yok. Filozof bilgiyi seven. bilginin peşinden koşan kişidir hocam. Bilgiye özlem duyan kişidir. Peki bize nasıl soru gelir? Şu şekilde soru gelir. Parçayı vereceklerdir. Diyeceklerdir ki,
3:54 "Yukarıdaki parçadan hareketle filozoflarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?" Şıklardan bir tanesini söylüyorum hazırsan. Diyorum ki filozof her şeyi bilendir. Sakın ha. Hayır. Filozof bilginin sahibidir. Sakın ha. filozof bir ne bilginin sahibidir, ne bilgiye hükmeden kişidir, ne her şeyi bilendir. Filozof dediğimiz şey daha doğrusu filozof dediğimiz kişi bilgiye ulaşmaya çalışan kişidir. Bilgiye özlem duyan kişidir. Yolda olan kişidir. Felsefe yolculuktur hocam. Felsefe son değildir. Felsefe tünelin sonundaki ışığa benzer. Siz ona yaklaştıkça o ışık sizden uzaklaşır sevgili arkadaşım. Çünkü her
4:40 soru başka bir soruyu doğurur. Her yol başka bir yolun kapısını açar sevgili arkadaşım. O yüzden felsefede son yoktur. Felsefe bir yolculuk mudur? Yolculuktur. Filozof da bu yolculuğun en önemli kişilerinden biridir. Peki filozof başka kimdir? Hoşgörülü kişilerdir. Önyargısız kişilerdir. Değerli arkadaşım hiçbir şeyi akıl süzgecinden geçirmeden kabul etmezler. Her şeyi akıl süzgecinden geçirirler. toplumu aydınlatmaya çalışırlar. İnsanlığa seslenmeye çalışırlar. Aynı zamanda bildikleriyle yetinmeyen, sürekli sorgulama yapan kişilerdir. Şimdi gelelim sevgili arkadaşım felsefi düşüncenin gelişimine. Şimdi genelde felsefe sorularında şöyle bir paragraf
5:27 göreceksiniz. Ondan sonra bu paragraftan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir, hangisi vurgulanmaktadır, hangisine ulaşılamaz diyor. Şimdi bu parçayı okuyacak mıyım? Hayır. Bu parçadan gelin hep birlikte ne anlatılmaya çalışmaktadır? Buradan ne gibi bir sonuç çıkarabiliriz? Ona bakalım. Şimdi öncelikle sormamız gereken soru şu: Felsefe nerede ve ne zaman doğdu? Felsefe Antik Yunan'da milattan önce 6. yüzyılda İyonya bölgesinde Millet kentinde ortaya çıkmıştır. Bu bilgi ÖSYM'de sorulur mu? Sorulmaz hocam. İşine yarayabilir mi? Yarayabilir. Felsefe ile ilgili bilmemiz gereken düşünce ne olabilir? Ya da nasıl bir soru gelebilir? Şöyle bir soru gelebilir. Felsefe neden Antik Yunan'da
6:14 doğmuştur? Felsefe bir antik Yunan mucizesi midir? Neden Mısır'da doğmamıştır? Neden değerli arkadaşım Hint'te, İran'da, başka medeniyetlerde, bu çok önemli medeniyetlerde neden ortaya çıkmamıştır sorusunu bize soracaklar ki sordular. Bizim de cevabımız şu olacak. Evet, bu medeniyetler çok önemlidir. Felsefenin doğuşuna katkı sağlamıştır. Ama felsefenin burada doğmamasının nedeni buradaki düşüncelerin dinden, mitolojiden yani efsanelerden ve büyüden bağımsız olmamasıdır. Ve buradaki herhangi bir doğa olayı yine doğa olayıyla açıklanamamaktadır. Mesela neden gökyüzünde şimşekler çakıyor sorusunun cevabı Zeus kızdı. Evet, Ze kızdı diye bir cevap verildiğinde burada
7:01 felsefe ortaya çıkmaz. Ama Antik Yunan'da ne yapılmıştır? Doğa olayı yine bir doğa olayıyla açıklanmaya çalışılmıştır. O dönemin şartlarıyla birlikte. Yine akla dayalı bir soru akla dayalı olarak açıklanmıştır. Felsefenin Antik Yunan'da doğmasını sağlayan en önemli yetkenler doğaya dayalı bir soru doğayla açıklanmıştır. Akla dayalı bir soru akla dayalı olarak açıklanmıştır. Sistemli ve düzenli değerli arkadaşım bilgiler söz konusu olmuştur. Eleştiri ve sorgulama temele alınmıştır. O yüzden felsefe Antik Yunan'da doğmuştur. Şimdi toparlayalım değerli arkadaşım. Felsefenin Antik Yunan'da doğmasını sağlayan faktörleri sayalım. Merak ve hayret. Bilmek için bilme isteği. Evet. Burada duralım. Şimdi Mısır'da çok
7:48 önemli çalışmalar olmuştur. Değil mi? Matematik alanında, geometri alanında, tıp alanında çok önemli çalışmalar olmuştur. Peki matematik alanında, geometri alanında, takvim çalışmaları alanındaki yapılan çalışmaların kaynağına bakalım. Nin nehri taşmaktadır ve insanların ekinlerine zarar vermektedir. İnsanlar da ekinlerinin zarar görmemesi için hesaplamalar yapmışlardır. İşte matematikte, geometride bu yüzden gelişmiştir hocam. Yani pratik ihtiyaçlar düşünceyi ve bilimi ortaya çıkarmıştır. Felsefeyi o yüzden orada başlatmıyoruz. Ama Antik Yunan'a geldiğimizde neyi görüyoruz? Adamlar sırf bilmek için, sırf meraklarını gidermek için felsefe yapıyorlar. İşte felsefeyi başlattığımız ana nokta bu. Bilmek için bilme isteği felsefeyi başlatan önemli bir etkendir. Özgür düşünce ortamı ve hoşgörü
8:34 felsefeyi başlatan bir etkendir. Her düşünceyi bastırdığınız yerde, her şeye hoşgörüsüz davrandığınız yerde, herkesi içeri attığınız yerde felsefe yapamazsınız. Felsefe yapabilmeniz için düşüncelere karşı saygılı olmanız lazım. Sizin canınıza kastetmiyorsa, sizin devletinize kastetmiyorsa bırakın düşünceler kendilerini ifade edebilsin. İfade edebilsin ki farklı görüşler olsun. O yüzden kültürel etkileşim ve bilgi birikimi önemlidir. Bir de bir şey söyleyeceğim. Şimdi ekonomik rahatlık ve boş zamana ihtiyacınız var. Yani şunu mu söylüyorsunuz? Hocam nefesimiz kokarken felsefe yapamaz mıyız? Maalesef biraz zor. Yani asgari ücretle çalışıyorsun, gece gündüz çalışıyorsun. Düşünmeye vaktin de yok. Sorgulamaya vaktin de yok hocam. O yüzden ekonomik rahatlık ve boş
9:19 zaman önemlidir. Son olarak mitolojik düşüncenin yetersizliği ve akla duyulan güven sorgulama felsefeyi ortaya çıkaran etkenlerden biridir. Şimdi gelelim en önemli yere. Nereye geliyoruz? Felsefi düşüncenin özelline geliyoruz değerli arkadaşım. Yaptığımız analizlerde şunu görüyoruz. Felsefeyi tanıma konusundan gelen soruların çoğunluğu ya da eee TYT felsefe sorularının çoğunluğu buradan geliyor. Bize parçayı veriyor. Diyor ki bu parçada felsefi düşüncenin hangi özelliği vurgulanmaktadır? Ya da bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir? Çünkü parçada felsefi düşüncenin bir özelliği verilmiştir. Mesela rasyonel bir düşüncedir ifadesini nasıl gidersin? Neden bu şıka gidersin?
10:06 Bir düşünelim. Bir sorgulayalım. Çünkü felsefe dersindeyiz. Eğer sen parçada aklı görüyorsan, mantığı görüyorsan ya da böyle hiç bilinmedik uz kelimesini görüyorsan nereye gideceksin değerli arkadaşım? Rasyonel bir düşünceye gideceksin. Çünkü rasyonel bir düşünce demek felsefenin akla ve mantığa dayalı olduğu anlamına gelir. Ha hocam ben parçada akıl kelimesini vurgu varsa, mantık kelimesine vurgu varsa ya da akıl yerine uz kelimesi kullanıldıysa nereye gideceğim? rasyonel düşünceye gideceksin. Peki evrensel bir düşüncede derken neyi kastediyoruz? Felsefenin bütün insanlığa mal olması, felsefenin bütün insanlığa seslenmesi, çağları aşması, sadece bir kültürle sınırlı
10:52 olmamasını kastediyoruz. Peki yığılımı olarak ilerler nedir? Çok önemli burası. Yığılma demek üst üste birikmedir. Değerli arkadaşım bakın buradaki ilerleme şu şekilde değil. Adım adım, düz doğrusal bir şekilde ilerleme değil. Buradaki ilerleme bilimden farklı olarak üst üste yığılmadır. Yani o alanda derinleşmedir. Bana şunun cevabını verir misin? Mutlu bir yaşam nasıl mümkün olabilir? Söyle. Varsa alalım böyle iki tane eczaneden olayı çözelim. Yok. Neden? Kesin bir cevabı yok hocam. Ne kadar çok kişi varsa o kadar çok mutluluk tanımı yapabilir. Yapılabilir. O kadar çok kitap yazılabilir. Ne oluyor? Bu alandaki bu çalışmalar derinleşmeye neden oluyor. Yığılma birikmedir. Buradaki yığılımı olarak
11:40 ilerler derken değerli arkadaşım o alanda birikme, o alanda derinleşme, o alanda bilgi haznesinin gelişmesi anlamında kullanılmaktadır. Yoksa bilim gibi bir ilerleme yoktur. Onu söyleyelim. Bazen de yığılımlı yerine kümülatif kelimesi de kullanıyorlar. Buradan söyleyelim. Peki sistemlidir derken neyi kastediyorsunuz? Eğer parçada düzen kelimesi varsa, hiçbir şey rastlantısal değilse, her şey bir düzen içerisinde işliyorsa nereye gidiyoruz? Sistemli olmaya gidiyoruz. Peki değerli arkadaşım, gelelim tutarlı. Eğer parçada şunu söylüyorsa diyorsa ki verilen görüşler arasında, verilen argümanlar arasında çelişki olmayacak, görüşler birbirini yanlışlamayacak diyorsa
12:26 gideceğimiz yer tutarlılıktır. Tutarlı bir düşünce. Birbiriyle çelişmeyen, birbirini yanlışlamayan değerli arkadaşım görüşlerdir. Peki eleştirel bir düşüncede nereye gideceğiz? Şuna bakacağız. Felsefi düşünce dediğimiz şey şudur. Bir fikri yüzeyde kabul etmez. Onu irdeler. Özellikle irdeler kelimesinin altını çizmek istiyorum. Biraz da tahtayla haşır neşir olmak istiyorum. Değerli arkadaşım bakın irdeler irdeler kelimesini gördüysen demek ki burada eleşteldir kelimesi geçiyor olabilir ya da eleştiriyi kastediyor olabilir. Ona gönderme yapıyordur. Bir de sana şunu söylemek istiyorum. Şimdi 3 milyon insan bu sınava giriyor mu arkadaşım? Giriyor. Peki ben bu 3 milyon insanın kaç tanesini alıyorum değerli arkadaşım en iyisini diyelim. 100.000 150.000. Nasıl
13:13 eldeyeceğim? Farklı kavramlar kullanarak. Yani bir şeyin eş anlamlısını kullanarak. Mesela irdeler derken eleştirel anlamında kullanıyorum. Eleştirel demiyorum da irdeler diyorum. Zaten eleştireler dersem sen bu şıka gidersin. Bu soru basit olur. Ben de kişileri elememiş olurum. Demek ki parçada irdeler varsa eleştirel düşünceye gideceğiz. Aynı zamanda düşüncenin temelleri, dayanakları ve tutarlılığın sorgulanması varsa eleştirel düşünceye gideceğiz. Değerli arkadaşım sorgulayıcı düşünceye nasıl gidiyoruz? Hiçbir şeyi felsefe olduğu gibi kabul etmez. Her fikri soruşturur. Sorgulamak da meraktan beslenen yüzeyin altına yani görünenin altına inmeye çalışıyorsak burada bir sorgulama faaliyeti yapıyoruz. Peki gelelim
14:00 kesinlik yoktur şüphecidir düşüncesine. Değerli arkadaşım bu soru 2023 TYT felsefe kısmında geldi. Cevabımız da kesinlik olmadığıdır. Felsefede kesinlik yoktur. Çünkü son yoktur. Felsefe bir yolculuktur. Ve felsefe şüpheyle, kuşkuyla ilerler. Merakla ilerler. Bunları da söylemiş olalım. Şimdi gelelim refleksik bir düşünceye. Özellikle bunun altını çizmek istiyorum. Hatta yuvarlak içerisine alalım. Buradan soru beklediğimi söylüyorum değerli arkadaşlarım. Bu yıl felsefi düşüncenin özelliklerinden soru gelirse refleksif bir düşünceye gelecek. Refleksi ne demek? Aha da düştü. Ay bu refleks mi? Değil. Refleks diyorum arkadaşlarıma. Çocuklarım diyorum. Refleksif ne demek?
14:45 Bu arada kalem gitti. Reflekstif düşünce nedir diyorum. Hocam refleks diyor. Refleks değil. Refleksi düşünce düşüncenin kendi üzerine yönelmesi, kendini gözden geçirmesi, değerlendirmesi, sorgulamasıdır. Hocam yani düşüncenin düşünce üzerine yönelmesi olayıdır. Düşünce üzerine düşünce üretmektir. Tekrar tekrar söylemek istiyorum. Refleksif düşünce neymiş? düşüncenin kendi üzerine yönelmesi, kendi üzerine düşünmesi, değerlendirmesi, sorgulaması olayına biz refleksif düşünce diyoruz. Temellendirmeye dayalı bir düşüncedir felsefe. Neden? Çünkü ileri sürdüğünüz bir yargının gerekçesini, nedenini, niçinini, örneğini söylemek
15:32 zorundasınız. Dediniz ki en iyi felsefe kitabı Erdal Hoca'nın yazdığı felsefe kitabıdır. Kardeşim neye göre söylüyorsun ya? Neye göre söylüyorsun arkadaşım? Adam hem konu anlatımını hem de soru bankasını bir kitapta toplamış. Oturmuş uğraşmış. Çok güzel bir şekilde yazmış. Soruların kalitesi ÖSYM standardında. Konuların kendisi bizim anlayabileceğimiz düzeyde vesaire vesaire hocanın kitabını kanıtlamaya çalışırsın. Ya da diyelim ki dedin ki Türkiye'nin en iyi takımı A takımıdır. Gerekçesini bana söyle. En iyi teknik direktör bizde, en iyi oyuncular bizde, en iyi altyapı bizde, en iyi vizyon bizde. Başkanımız şöyle, yatırımlarımız şöyle, işte futbol e da saygınlığımı
16:17 söyle gibi beni ikna etmen lazım. Demek ki ileri sürdüğümüz bir fikri gerekçesiyle, örneğiyle ortaya koyuyorsak ne yapıyoruz? Temellendirme yapıyoruz. Hocam peki gelelim merakla hayret. Değerli arkadaşım, bir şeyi merak etmeden öğrenmemiz mümkün değil. Felsefenin temelinde var olan şey meraktır. Ve şunu da söylerler. Derler ki filozoflarla çocuklar birbirine benzerler. Çünkü neden? Sürekli neden sorusunu soruyorlar. Mesela benim çocuk 3 yaşında sürekli bir şeyin nedenini sormaya çalışıyor. Yeni yeni konuşuyor. Bir şey söylüyorsun. Bu neden? Nereden geldi? Bu ne? Özellikle bu ne? Bu ne? Bu ne sorusunu soruyor. İşte filozoflarla çocukların ortak noktası sürekli merak ediyor olmaları ve sorguluyor olmalarıdır. Son olarak felsefe
17:02 bütünseldir. Yani olayların tek bir yönüne odaklanmaz. Olayları bütünsel olarak ele alır diyelim ve devam edelim. Şimdi nereye geldik sevgili arkadaşım? Felsefenin bir işe yarayıp yaramadığını söyleyeceğiz. Felsefe boş konuşmaktır. Felsefe kafa ötülemektir. Felsefe yapma diyorlar ya. Sinir oluyorum hocam. Yahu felsefe boş konuşmak değil arkadaşım. Boş olan adam ancak bunu söyler. Neden? Adam boş boş konuşuyor karşıdak felsefe yapma diyor. Boş konuşmak felsefe değildir. Felsefenin birçok işlevi var. Başlayalım hocam söylemeye. Felsefe insanın kendisini tanıyabilmesini ve kendi hayatına yön verebilmesini sağlar. En önemli soru bence şudur. Sen kimsin? Hocam bir kendine cevapla. Ya sen
17:50 kimsin? Ya da Sokrates'in dediği gibi en güzel şeylerden bir tanesi kendini bil. Hocam bundan daha ne güzel bir amaç olabilir, ne güzel bir işlev olabilir. Kendimizi tanımamızı sağlıyor. Yaşamımıza rehberlik ediyor ve yön veriyor. 2025 Meslevi TYT sorusuna bakın değerli arkadaşım. Cevap budur. Felsefe insanları rehberlik eder. Onların yaşamına eee yön vermesini sağlar. Hocam peki başka ne gibi işlevleri var? insanın merakını ve anlama ihtiyacını giderir. İnsanın ön yargılardan uzak durabilmesini, farklı fikirlere açık olabilmesini ve yeni fikirler oluşturabilmesini sağlar. Felsefe insanın özgürce ve doğru düşünmesini sağlar. Felsefe insanın başkalarının
18:35 fikirlerine dararkım saygılı olmasını ve hoşgörülü olmasını ister. Her zaman benim doğrum doğru değildir ya. Benim söylediğimi sorgulayın. Benim söylediğimi olduğu gibi kabul etmeyin ama bu beni karalayın anlamına gelmiyor. Hoşgörü dersin ki mesela bir filozofumuzun dediği gibi senin düşüncelerine katılmıyor olabilirim ama senin düşünceni ifade etmen için kellemi dahi veririm. Bak düşüncemine katılmıyor ama kellesini vermeye dahi razı. Çünkü neden? Düşünce özgürlüğüne önem veriyor hocam. hoşgörülü olmamız gerekiyor. Farklı fikirlere açık olmamız gerekiyor. Ve her şeyden önce felsefe insanın ilkeli bir hayat sürmesini sağlar. İlkeli. Ya diyor ki mesela kanımı diyor
19:22 ki kessem burayı kanım siyah beyaz akar diyor. Sonra transfer olunca damarlarından diyor işte sarı kırmızı akıyor. Nerede ilke? paraya göre renk değişen adam oluyor. Ya da dün söyledi de bugün söylediği birbirini tutmuyor. Bir duruşunuz olsun, bir ilkeniz olsun. Bunu sağlayacak olan şey felsefedir. Her şeyin bir felsefesi vardır. Ticaretin de, ahlakın da, dinin de, görebildiğiniz her şeyin de bir felsefesi vardır. Hocam felsefesiz bir yaşam gözü kapalı yaşamaktır. Devam edelim. İnsanın olayları sorgulamasını ve akıl sürgesinden geçirmesini sağlar. Bir şey söyledim, tamamdır. Ya da sosyal medyada bir şey gördün tamamdır. Yok öyle bir
20:08 dünya. Bu doğru mu değil mi? Buna bir bakmanız lazım hocam. Doğrulu sorgulamadan her şeyi kabul ettiğinizde bu size de zarar verir, topluluğunuza da zarar verir. O yüzden aklı ve sorgulamayı merkeze almalıyız. Felsefe size bunu yapmayı öneriyor hocam. Ondan sonra insanların olayları olduğu gibi kabul etmemesini sağlıyor. İnsanın olayları çok yönlü düşünmesini sağlıyor. Gelelim toplumsal işlerine. Toplumsal işlerinde şunu görüyoruz. Ortak bir kültürün oluşmasına ve farklı toplulukların bir arada yaşamasına katkıda bulunuyor. Bak farklı kültürler var. Farklı yaşam tarzları var. Bunların bir arada yaşaması için felsefeye ihtiyaç var. Hocam, peki şimdi belki
20:53 şunu söylüyorsunuzdur. Hocam, bu kadar bu ders övülmez ama hayır övmekten daha ziyade gerçekleri söylüyorum. Biraz bakış açınızı değiştirmek istiyorum. Hani şunu da söylemek istemiyorum. Bazıları konuşuyor. En cahil kişi bile at gözlüğüyle hayata bakıyorsun muhabbeti yapıyor. O yüzden ben onu yapmıyorum. Hayata farklı açılardan bakmak lazım. Çok yönlü bakmak lazım. Herkesin giydiği şeyi giymek ya da her şeyin düşündüğü şeyi düşünmek bizi farklı kılmaz. Bizim kendimize özgü yöntemlerimiz tarzlarımız bakış açılarımızın olması lazım sevgili arkadaşlarım. Peki devam edelim. Toplumsal işlevlerine. Toplumsal grupların birbiri hakkındaki önyargılarının giderilmesine yardımcı
21:39 olur. Bilgi toplumun oluşmasına katkı sağlar. İnsanların kendini özgürce ifade edebileceği bir toplumun oluşmasını sağlar. Bir şey söylüyorum. Vatan haini ya. Ondan sonra bir yıl sonra o vatan haı denilen şeyler vatan kahramanı oluyor. Dolayısıyla arkadaşlar yadırgamayın. Yani öyle bir toplum olmalı ki herkes kendini özgürce ifade edebilmeli. O yüzden buna değerli arkadaşım ihtiyaç var. O yüzden felsefeye ihtiyaç var. Felsefenin şu an Türkiye'deki değeri yerler yerle bir yani mesela şu an eee neredeyse eksi puanla felsefe bölümlerine yerleşebiliyorsunuz ama Avrupa'da tıptan daha fazla puan almanız gerekir. İşte Avrupa'nın seviyesi işte değerli arkadaşım gerisini söylemek istemiyorum.
22:25 Neyse devam edelim. Bilimlere yol gösterir felsefe demokrasi bilincinin kazanmasını sağlar. toplumların geleceğini planlamasına yardımcı olur. Akla ve iradeye değer veren bir toplumsal yapının oluşmasını sağlar. Hocam gelelim felsefi sorulara. Bu neden önemli değerli arkadaşım? 2022 yılında şöyle bir sorusu geldi. Parça verildi. Parçanın soru kökü şuydu. Aşağıdaki sorulardan hangisi bir felsefe sorusu değildir? Cevap D şıkkıydı ve şöyle bir şey yazmıştı. Kırmızı ışıkta durmalı mıyım? Durmalısın be arkadaşım. Neden felsefe sorusu değil? Günlük bir soru, sıradan bir soru, basit bir soru, kesin cevabı olan bir soru arkadaşım. O halde felsefe soruları nasıl sorulardır?
23:11 Felsefi sorular kendi başına anlamlı olan sorulardır. Felsefi sorular öncelikle insanın kendine sorduğu sorulardır. Felsefe sorular günlük ihtiyacın dışında basit ve sıradan olmayan sorulardır. Felsefi sorular evrenseldir. Her çağda sorulan sorular mesela yaşamın anlam ve amacı nedir? Devlet nasıl ortaya çıkmıştır? Güzel nedir? Eee kesin ve evrensel bilgiye ulaşabilir miyiz? gibi sorular felsefi sorulardır, derinlikli sorulardır. Öze yönelik olan sorulardır. Ama felsefe olmayan sorular değerli arkadaşım işte günlük sorulardır. Teknikle ilgili sorulardır. Bilimle ilgili cevabı kesin olan sorulardır. Nasıl, ne zaman, nerenin cevabını verirler. Ondan sonra yanıtları gözlem ve deneyle
23:57 doğrulanabilir ölçülebilir denetlenebilir olan sorulardır. Sevgili arkadaşım, şimdi gelelim önemli bir yere. Çok konuştuk, çok yorulduk. Bundan sonra sıra sende arkadaşım. Ben konumu anlattım. Bundan sonra sen ne yapıyorsun canım benim? Kavrama testini, pekiştirme testini ve ÖSYM ikisini çözüyorsun. Seni bekleyen altı güzel test var. Güzel güzel çözelim, pekiştirelim. Dar arkadaşım kampımızın ikinci gününde görüşelim. Ola ki çözemediysen ne yapıyorsun? Kare kodunu okuyorsun. Karşına ben geliyorum. Güzel güzel birlikte çözüyoruz. İnşallah faydalı, güzel bir anlatım olmuştur. Kendine çok iyi bak. Hoşça kal. [Müzik]
