0:06 Evet, merhaba değerli öğrencilerim. Türk İslam tarihine başlıyoruz arkadaşlar. Türk İslam tarihinden nasipse bir soru bekliyoruz. O da yıllardır Karahanlılardan, Selçuklulardan geliyor. Biz yine tüm detayları şöyle vermeye çalışacağız. Hadi bismillah diyelim. Başlayalım. Türk İslam tarihi hangi savaşla başlar? Talas. Diğer ismi Atlık savaşıdır. Oldu mu? Atlık. Kardeşlerim bu atlık savaşı şöyle meydana geliyor aslında. Çinliler bizim Göktürk yıkılınca Orta Asya ve İbek yolu egemen olmak için Türk boylarına çok sert davranıyor. Türklere çok sert davranınca Türk boyları da Araplardan yardım istiyor. Gerçeği budur. Araplar geliyor Orta Asya ve İpek Yolu hakimiyet için Çinlilerle savaşıyor.
0:52 Burada Karluk, Yağma, Çiil, Tuksi boyları Araplardan yana tavır sergiliyor doğru olarak. Ve savaşı Çinliler kaybediyor. Araplar kazanıyor. Peki ne oluyor? 1. Orta Asya Çinleşmekten kurtuluyor. 2. İpek Yolunun bir kısmına Araplar egemen oluyor. 3. Tarihte ilk kez Türk Arap ittifakı oluyor. 4. Şimdi olayın sebebi Türkler kitleler halinde İslamiye'ti kabul ediyor. 5. Bu yüzden Türk İslam tarihi başlıyor. 6. Kağıt matba Çin dışında da yayılıyor. O yüzden Türk İslam tarihinin başlangıcı Talas Savaşı, Atlık savaşıdır. Peki İslamiyet'i kabul eden ilk Türk boyu Karluk. Orta Asya'da kurulan ilk Türk
1:40 İslam devleti Karandır. Mısır'da kurulan Tolunoğulları, Avrupa'da kurulan İTil. Moğollardan da ilk Müslüman olan Altınoordu. Aşk ile Şevkile buyurun bir dahi. İlk Müslüman Türk boyu Karluk. Orta Asya dersem Türk İslam devleti karanlılar. Avrupa İTil, Mısır Tolunoğulları Moğollarda kim? Altınordu. Gençler biz niye Müslüman olduk? İşte biliyorsunuz artık bizde de eee Türk can hakimiyeti vardı. İslam'da cihat ve gaza vardı değil mi? E bizde kardeşlerim ölümden sonra yaşama inanç vardı. İslam'da var. Kurban kesme var. İslam'da var. Doğal olarak töre güzel insan ister. E Müslüman zaten ahlaklı insandır. Birçok konuda paydaş var. Gel böyle ilk buraya bakın. İslam bizde
2:28 neleri etkiledi, neleri etkilemedi arkadaşlar. Sanatımızı etkiledi. Neden? Resim ve heykel geri planda kaldı. Mimariyi etkiledi. Neden? Bak sanat etkiledi. Resim heykel putperestli canlanmasın diye geri planda kaldı. Onun yerine hat, tespip kültür medyada anlatırız. Altınlama, yaldızlama, kitap resmi minyatür gelişim gösterdi. Mimari e kardeşlerim İslam'da zaten doğru mimari yok ki. Uygurlarda falan var. Kısmen Hazarlarda var. İslam'la beraber yerleşik kültür gelişti. Kervan saraylar bedestenler külliyeler camiler türbeler hukuk, şeri hukuk geldi. Eğitim zaten
3:13 doğru okul yoktu ki İslam'dan önce. Uygurlarda örgün eğitimi vardı. Medrese kültürü geldi. Unvan ve sembol. Yani İslamiyet hükümdara şu unvanı verin demiyor. Biz zamansal bakımdan İslam'dan sonra şah, sultan, keyykabus, keyhüsrev, padişah, sultan gibi kelimeleri kullandık. Semboller hutbe menşur hilat tıraz sikke bunları kullandık. Arap alfabesi geldi genel olarak gençler. İslam'dan önce 12 hayvanlı takvim vardı. Hijri takvimi kullanmaya başladık. Daha sonra ne yapacağız? Hicrinin yanında Selçuklular ekonomik olarak Celali'yi, Osmanlılar Hicrinin yanında ekonomik
3:59 olarak Rumiy'yi getirecek. Oldu mu? Vergi, şeri vergiler almaya başladık gençler. Her şey etkilendi. Aman dikkat. Kut. Aynen. Devam. Ama hocam İslam geldi kardeşim bana inanmıyorsan muhteşem yüzüle inan. O yakışıklı şehzadeler nasıl öldürüldü? Boğularak. Kanı kutsal diye. Ya bak şimdi hemen ikna oldun değil. Biliyorum ben seni. Kut İslam'dan sonra da var. Ama şöyle Allah'ın gönderdiği kişi veraset İslam'dan önce de ülke hanedanın ortak malıydı. İslam'dan sonra da ülke hanedanın ortak malı. O zaman yapıştır. Her şey etkileniyor. Kutla veraset etkilenmiyor. Oldu mu? Dikkat
4:45 işleyeceğiz. İktah, atabeylik, ahilik, gulam ve vakıfın gelişmesi. Gençler vakıf benzeri uygularda görülür falan ama ÖSYM vakıfı 2010 sorusunda İslam'dan sonra diye kabul etti. İnanmazsanız soruya atarım. Buyurun. Ikta, atabeik, ahilik, gulam ve vakıfın gelişmesi diyelim. Hadi bunlar İslam'dan sonra. Tamam. Evet. Bu kısmı gördük mü gençler? Şimdi gelin Türk Arap ilişkileri. Kardeşlerim biz Araplarla ne zaman komşu olduk? Biz Araplarla Nihaven savaşıyla komşu olduk. Bunu biz yapmadık. Yalnız Hz. Ömer zamanında Araplar İran'ı fethetti.
5:31 Nihaben savaşıyla. E, İran ve Hazar komşu. Birazdan haritada yine gösteririm. İran ve Hazarlar komşu. Komşuyuz. Niyavent. Araplar İran'ı yendi. Biz alakası yok. Savaştık. Hazarlar Kafkasya'da savaştı. Belencer, Türgişler Orta Asya'da savaştı. Özellikle Haristan savaşı. Oldu mu? Bize Emebiler hiç iyi davranmadı gençler. Embiler kardeşlerim mevali anlayışını benimsedi. Arap olmayan köledir. Hatta ben bunun 2006'da sorusunu yazmıştım. Ta MEB kitabını elime aldığım gençler. 2006'ydı. Emevilere karşı Abbasilerde Şuabi
6:16 akımını geliştirecek. Yani şey Abbas diyorum. Emevilere karşı özellikle İran ve Türk kökenler Şuabi akımı. Yani Şuabiye şu oluyor. Mevalinin tam tersi. Emeviler kendinizi bir halk zannetmeyin. İran ve Türk kültürü de çok güçlü. Şuabiye. Tamam mı? Bize görev veren kardeşlerim Abbasiler oldu. Ümmetçi anlayış var. Bütün Müslümanlar kardeştir. Bizi bizi birazdan akıllı tahtada haritada göstereceğim. Bizi Bizans sınına yakın yerlere koydular. Bizi koydukları yer Avasım Tampon şehir. Sonra bize özel şehir yaptılar. Samarra. Başkası girip çıkmasın ki kimliğimiz bozulmasın. Bize askeri alanda görev verdiler. Emirül ümera asker vali demek. Şimdi dur
7:05 derin nefes al. Abbasiler sayesinde İslamiyetti kabul ettik biz gençler. Bize bizi asker vali yaptılar. Sonra Abbasiler zayıflayınca bu asker valiler güçcük güçcük devletler kurdu. Bu küçük Türk İslam topluluklarına veya hepsi Türk İslam değil bunların. Arap topluluklarında gençler biz küçük devletlere tevafül mülk diyoruz. Hani Osmanlı zayıflar, beylikler kurulur ya. Abbasiler zayıflayınca da tevafül mülükler kuruldu. Burada kimler çok önemliydi? Gel amcam. Fatimiler, Bübeyhoğulları, Samaniler, Aglebiler. Takılma bunlara. Ben başka bir yere geleceğim. idrisiler,
7:52 Tolunoğulları, ya Tolunoğulları ve Işitler Türk. Mısır'da bizim Mısır'a gitmemiz bu şekilde oluyor gençler. 2017 sınav sorusu. Mısır'da kurulan tebahüfül mülük olarak bilinen ilk Türk İslam dili tonları. Sonra IŞİDler var. Gel buraya. Fatimiler büveyholarını gördünüz mü kardeşlerim? Bunlar Arap. Bunların mezhebi Şii. Halife Sünni. O yüzden bunlar Abbasilerden ayrılıp Sünni halifeyi öldürüp hilafeti kendileri almak istiyor. Anladınız mı? O yüzden Şii Bübeyhoholları ve Fatimiler devamlı halifeyi rahatsız edecekler. Gazne ve
8:40 Selçuklula Sünni devlet oldukları için halifeyi koruyacaklar. Ya ben sana şimdi Selçuklu anlatacağım. Tuğrul Bey diyeceğim. Bağdat seferine gitti. Bübeyhoğullarına saldırdı. Bübeyhoğollarını yendi. Halife'yi korumak için. Hocam bu bübeyhoğolları kim? Fatimiler kim? Abbasilerden ayrılan tevafi-i mülüktür. Bunlar Şii kökenlidir. Sünni halifeyi öldürmek isteyecekler. Halife de eski gücünden uzak olduğu için onları korumak da Gazi ve Selçuklu'ya düşecek. Şii, Sünni muhabbetini öğrendik mi? Tonlu olanı öğrendik mi gençler? E şimdi sizi birazdan nereye davet ediyorum? Haritaya. Haritayla beraber ne yapacağız? Önce bir dolaylı tümleç, coğrafya mantığı, tarih kültürü. Sonra hocanız burada yazmaya tek tabanca devam edecek. Hadi bakalım. Evet gençler, bu
9:26 akıllı tahta. Bu da ben. Bu bir imtihan dünyası. Rabbim yardımcımız olsun. Akıllı tahtad güzel güzel coğrafya öğreteceğim. Oldu mu? Bir şöyle 5 10 dakika tarih sohbeti yapacağız. Ufkunuz genişlesin. Olayın şöyle bir sebep sonucunu coğrafyaya göre dayandırın. 25 yıldır zaten yazıyorsun, çiziyorsun vesaire vesaire. Bir gün de bak ya. Bir bak bakalım ne olacak. Hadi gel bakalım. Kardeşlerim Orta Asya'da kim kurulacak? Karahanlılar. Gel böyle. Afganistan'da kim? Gazneliler. İran dolaylarında Büyük Selçuklular. Selçuklu, Karahan, Gaz. Artık MEB kitabı Türkistan diyor. Doğru mu? Şimdi bana cevap ver. Kurulduğu yerlere bakarsanız hangisinin nüfusu Türktür? Hangisinin
10:14 nüfusu Türktür? Karan. O zaman cevap ver. Üçünü de Türkler kurdu ama resmileri Türkçe yapan kim? Karahanlılar. Üçünü de Türkler kurdu ama Han Hakan'ı kullanan kim? Karanlılar. Üçünü de Türkler kurdu. Ama Arap alfabesini değil Uygur alfabesini kullanan kim? Karahanlır. Resmi dili Türkçe olan Karahan. Türkçe unvan kullanan Karahan. Uygur alfabesini kullanan Karahan. Türkçe meali İslamiyet'ti kabul etmesine rağmen Türklüğünü koruyan kim? Karahan. Sebep kurulduğu coğrafya ve nüfus. Önce bunu cebine koy. Tamam. Şimdi benden mantık yürüt gençler. ÖSYM 2024 AYT sınavında
11:00 bile Cel şehrini sordu. Evet. Gel şimdi böyle Selçuklu'ya gel. Gençler şurada Selçuklu büyürse kim bundan rahatsızlık duyar sizce? Karahan ve Gazli. Oldu mu? O zaman soru cevapla. Soru cevapla. Büyük Selçuklu ortada kaldığı için şu coğrafyada bunun büyümesi Karahan ve Gazi'yi rahatsız eder. O zaman gel bak kalemin ucu Mavera Nehir kitapta da var bu. Mavera Nehir ittifakı kimler arasında olmuştur? Karahan ve Gazni kime karşı olmuştur? Selçuklu. Tamam. Bitmedi. Devam ediyoruz. Bu Selçuk üzerine biraz duralım gençler.
11:47 2014 sorusu. Gazi'yi gördünüz mü kardeşlerim? Bakın burası da Hindistan. Afganistan İran dolaylarına kurulup Hindistan'da İslamiyet yayan Türk İslam devleti. Cevap kim? Gazne. Tamam. Bu arada Büyük Selçuklu ve Gazne'nin resmileri niye Türkçe değil? Çünkü nüfusları Türk değil. Okey. Nüfus Türk olan kimmiş gençler? Karanlılar. Mavera Nehir ittifakı. Kimler kimlerle berabermiş? Karahan ve Gazneler berabermiş. Kime karşıymış gençler? Selçukluye karşı. Oldu mu? Şimdi gel sakinim. Oğuzların kınık boyu Selçuklu kayı boyu kimdi? Osmanlıydı gençler. Tarihte çok gizemli bir devlet vardır. Oğuz Yapgu Devleti.
12:32 Oğuz Yapgu Devleti zayıflayınca Oğuzların bir kısmı Avrupa'ya gitti. Uz oldu. Hristiyan. Diğerleri gençler İslam'la şereflendi. Türkmen oldu. Bak yukarıya. Önce bu Oğuz Yapkı Devletinden gelen göçler kınık boyu Cen şehrine geldi. Bakın kalemi koyduğum yer Cen şehri. Gördünüz mü? Dur beni korktu. Kalemi koyduğum yer neresiymiş? Cen şehri. 2024 AT sorusu. Tek şey ne biliyor musun? Cen şehrinin en tepede olduğunu bilmem. Tabii. Cen şehrinden aşağı doğru geleceğiz. Geleceğiz. Geleceğiz. Geleceğiz. Şu coğrafyanın adı Horasan. [boğazını temizler] Öğrenciye Horasan diyor mu? Urfa'nın ilçesi diyor. Öbürü hayır yanlış söyledin. Erzurum diyor. Bak kardeşim burası Anadolu. Burası Horasan. Hazar'ın
13:21 alt tarafı. İran'ın arka sokağı. Bilmezsen nasıl çözeceğim bunu? Horasan'a geldiğimizde şöyle büyütecek olursak gençler burada bakın Nesa, Seras, Dandanakan savaşları yazar. Horasan için biz kimle savaşacağız? Gaz ile Nesa, Seras, Dandarakan. Birazdan yazacağım bunları. Bitmedi. Horasan egemen olacak mı? Olacağız. Selçuklular buraya egemen olacak mı? Sonra Selçuklular bazı valilerini Harzem'e atlayacak. Bak burası Harzem bölgesi. Harzem şahlar bunlar da Selçukluye bağlı. Horasanın üst tabaka Harzem şu tarafı Maveran Önneğir. Cen şehri. Bu kadar. Dandanakan'la beraber Horasan'a egemen
14:06 olduk mu? Büyük Selçuklu güçlendi mi? Gaziler toprak kazandı mı? Habire göçebe Türkmenler gelecek. Bunlara yurt bulmak için bak batıya gideceğiz. Gel batıya gel. Oh. Tıklat Anadolu'yu. Pasinler. Aşağı in Muşa. Rahve ovasına. Malazgirt'e gel. Kapıları aç. Bak Anadolu'nun kapıları açıldı. Anadolu'yu tıklattık. Pasinler. Kapıları açtık. Malazgirt. Büyük Selçuk bunlar gençler. Oldu mu? Sonra gençler Büyük Selçuklu Pasinler ve Malazgit'i kazanınca şöyle biraz süreçten bahsediyorum. Sultan Alpaslan komutanlarına tarihi bir söz söyledi. Neydi bu söz? A) Yıldız
14:53 yatağından kalkar bu aşkı duysa. B Fethedilen bölge Fen komutana aittir. Bu daha mantıklı. Fethedilen bölge Feten komutana aittir diyecekler ve bununla beraber biz buna kılıç hakkı diyeceğiz. Beylikler kurulacak. Tabii canım. Saltuklar Danışmentler Mengücekler gibi. Dur. Aynı anda Büyük Selçuklu varken de Kutalmışlu Süleyman Şah gelecek. Sultanım diyecek ben bir halk yedim. Ne yaptın lan diyeceğim. İznettim. Yok canım diyeceğim. Vallahi diyecek. O zaman diyeceğim sen de Anadolu Selçuklu kur. Ya Büyük Selçuklu İran'dayken kendine bağlı beylikler kurduruyor. Kendine bağlı Anadolu Selçukluğu kurduruyor. [boğazını temizler] Aynı anda kaç
15:38 Selçuklu var? 2. Seni kendi halle bıraksam birini yıkar öbürünü kurardın. Yok hocam. Aynı anda niye iki Selçuklu var? Büyük Selçuklu gençler İran Horasan'da kurulduğu için Anadolu'yu elinde tutup Bizans'a karşı dengeyi sağlamak. güç eee kazanmak adına kendine bağlı beylikler bir de kendine bağlı neyi kurtulacak? Anadolu Selçuklu'yu. Oldu mu? Sonra ne olacak? Büyük Selçuklular kur beni. Dandanakan tıklat beni. Pasinler aç beni Malazgirt. Gel. Bakın burada Katman çölü vardır arkadaşlar. Görüyor musunuz? Mu? Burada kara hitarlar yaptığımız savaşı kaybedeceğiz. Kat savaşı da Anadolu için yapılmadı bu arada. Bak burası için katman. Burası Büyük Selçuklu zayıflayınca Anadolu Selçuklu tek kalacak. Giderek
16:26 güçlenecek. Mirak Kefelon savaşıyla Sparta yakınlarında Anadolu kesin Türk yurdu olacak. Bitmedi. Sonra Anadolu Selçuklu zayıflayınca gençler şu uç beyliklerde Bizanslına yakın yerlerde küçükken duyduğun Karesioğulları, Candaroğulları Hamitoğulları Menteşoğulları, Osmanoğulları kaçıncı beylik kurulacak? İki. Sonra bir Osman gelecek. Marmara, oradan Edirne, oradan Balkanlara doğru gidecek. Evet. Bizim tarih akışımız Orta Asya'da, Türkistan'da Karanları'ı kurduk. Afganistan'da Gazne'yi kurduk. Ozapku devleti zayıfladı. Cen şehrine geldik. Oradan aşağı indik. Doğru mu? Biz güçlendikçe Karahan ve Gazneler Selçuklu'ye karşı neyi sağladı? Mavera
17:12 Ünneir ittifakı. Biz daha sonra Horasan bölgesi için Nesa, Seras, Dandanakan'ı yaptık. Bakın Mer, Rey, Nişabur, Dandanakan, Horasan bu coğrafya. Üstü Harzem coğrafyası. Sonra göçebe Türkmenlere yurt bulmak için Anadolu'ya doğru geldik. Batıya, batıya, batıya, batıya, batıya tıklat beni. Pasiller aç beni. Malazgirt. Ver kılıç hakkını. Neyi kurdun? Beylikleri. Kaçıncı beylik? 1. Birinci beylikler. Büyük Selçuklu'nun izniyle kuruldu. Aynı anda Kutalmışoğlu Süleyman Şahne'yi kurdu. Anadolu Selçuklu'yu kurdu. Sonra Katban savaşıyla yıkıyı gençler Büyük Selçuklu yıkılışa girdi. Tek başına kim kaldı?
17:57 Anadolu Selçuklu. O da kardeşlerim Mirö Kefenoğlu'u kazandı. Giderek güçlendi. O zayıflayınca da zayıflığından istifade uç beyleri bağımsız oldu. Kaçıncı beylikler kuruldu gençler? 2. Osmanlı bu beyliklerden biriydi. Bu sancağı aldı Balkanlara doğru Osmanlı üç gıtayı denize kadar gitti. Al sana Türk İslam'ın tarihi süreci. Burada neyi bilmek önemli? Horasan bölgesi, Harzen bölgesi Cent Nişabur Rey İsveham Mer diyorsam Selçuklu, Kaşkar, Buhara, Semerkant diyorsam Karahanlılar. Oldu mu? Neyi bilmek önemli? Aynı anda kaç Selçuklu varmış? 2. Bunları anlattım sizlere. Umarım faydeli olmuştur. Bu haritalar gençler benim video ders notumda da zaten biliyorsunuz iki tane
18:43 tablo var. Bir haritalı, iki kavram haritalı. Oldu mu? Serkan kadın o zaman ben karanları orada anlatmaya başlayayım abiciğim. Hadi bakalım. Gidiyorum ben. Bay bay. Evet değerli kardeşlerim haritayı hallettik. Normale döndük Allah'a şükür. Karanlılar ÖSYM'nin en sevdi devletlerden birisi. 2024 yılında söylüyorum bakın lisansını söylüyorum filozof gibi çalıştın 30 sayfa yazdın. Çıkan soru karanlar. Tamam. İnşallah yine bu çıkar. Gel. Karaanlar deyince bir kere bunların coğrafyası gençler Türkistan yani Orta Asya, Kaşkar, Buhara, Taşkent gibi yerler. Semerkant gibi yerler. Bunların coğrafyası.
19:30 coğrafyasının çoğunluğu Türk olduğu için de milliyetçi milli kimliğini koruyor. Peki hangi boylar? İngilizce hangi boysa yazdım? Karluk, Yağma, Çiil, Tuksi boyları birleşmesinden kurulur. Demek ki boylar federasyonu var değil mi? Bunların diğer isimleri kardeşlerim buyurun. Hakanye, Afresyap oğulları değil mi? Ilik gilliler, Arslaniler, annemgilliler, teyzemgiller işaretle ataları olarak İskitleri kabul ederler. Özelliği Orta Asya'da kurulan ilk Türk İslam devletidir. Orta Asya'da kurulan ilk Türk İslam devletidir. Peki bunların
20:15 önemli hükümdarları kardeşlerim Bilge Kadirhan döneminde kuruldular. [boğazını temizler] Kuruldular mı? Evet. Bak Han unvanı var. Görüyor musun? Zaten bunların ismi nereden geliyor? Kara ailesi artı han unvanı. Karlukları yöneten aile kara ailesiydi. Artı han unvanından karahan buradan geliyor. Bilge Kadiran kurdu. Eski bir soru. Satuk Buğra zamanında gençler Samanoğullarından bir eee Şehzade ile tanıştığı için İslamiyet'ti kabul etti. Bu arada Samanoğulları az önce söyledim. Arap devleti, Türk devlet değil, müfredatımız değil ama etkileşim halindeyiz. Satuk Bura İslamiyet'i devlet dini haline getirdi. Değil mi?
21:02 Adı ne oldu? Elmücahit, Elgazi. Hatırlarsanız gençler bu sıfatları vermiştik değil mi? Abdülkerim. Gel böyle. Ebu Nasır Ahmet halifenin icazet verdiği, muhatap olduğu ilk karanlı hükümdarıdır. Dikkat seni şuradan vuracaklar. Bu devlette İslamiyet'ti kabul eden Satık Bğura'dır. Popüler olan Satık Buğadır. Ama en parlak dönem Yusuf Kadiran'dır. O ölünce devlet ikiye ayrıldı. Ahmet Arslanan, Damgaç Buğrahan. Gençler bu devletin bu devletin tekrar diyorum eee doğu kısmını Karaylar, batı kısmına Harzemşahlar son verdi. Karaylar Moğolların bir kolu. Siyasi tarihten soru gelirse kardeşim
21:48 Satık Bğura İslam. En parlak dönem Yusuf Kadiran. Bu dönemde de Mavera ünneir ittifakı var. Haritada gösterdim. Karan ve Gazneliler Selçuklu'ya karşı bir araya geliyor. Hocam özellikleri gençler bir kere bunların resmi dili Türkçe. Hangi alfabeyi kullandı? Uygur. Türkçe unvanlar kullandı. Buna benzer birçok özelliklerin sebebi milliyetçi olmanın sebebi kuruldukları coğrafya ve nüfus. Buna bağlıyorsun. Milliyetçi olduklarının milli kimlik korunun göstergesi. Sebebi de kurdukları coğrafyanın çoğunluğunun Türk olması. İyikler. Gulam. Farklı milletlerden insanların eğitilmesine gulam diyoruz. İlk temeli karanlardır.
22:33 Ribat ticaret merkezleri gençler. Keransaray'ın diğer ismi ribatlar. Bimarhane akıl hastanesi. İlk medrese Semerkant'ta ilk bursuluk sistemi Karanlılar. Yine kültür medyanı atacağım. Kutatkubilik, Divan Lügatürk, Atabetül Akayık, Divan Hikmet. Adamlar Kutatku Birilik'ten 2025'in eee sonlarına doğru gençler çok sınav oldu. Kaymakamlık, hakimlik sınavı, yurt dışı öğretmenlik sınavı. Şükür mahcup olmadık. Adamlar gitti Kutatku Birlikteki Küntoğdu, Aytoğdu neyi temsil ediler? Bunu sordular. Videolarımızda vardı. Yine ben size tekrarlayacağım. Oldu mu? Kültür mediyet kısmında ilk düzenli post örgütü gençler. Cevap kim?
23:20 Karanlar. Yani Karanları yanlış yapmanız için çabalamanız lazım. Ciddi söylüyorum. Karluklar temelini oluşturmuştur. Boyların birleşmesiyle kurulur. İlk Türk İslam Devleti Orta Asya'da. İslam deyince Satuk Buğra. En parlak deyince Yusuf Kadiran. Zaten 2024 sorusu bunun gibi bir soruydu gençler. Basit bir soruydu ortalama. Gazneliler Samanoğlu komutanı Alp Tegin tarafından kuruldu. Kardeşlerim burası Karahan. Bura Samanoğulları. Bur Gazneydi. Samanoğullarını zayıflatıp bu devleti kurdular. Tam bağımsızlığı Sebik Türk'in zamanıdır. O yüzden bu devletin diğer ismi Tiginiler, bir de Yeminliler. Yani Yeminiler, İslamiyet'ti yaymaya. Kuruldukları coğrafya Afganistan İran coğrafyası.
24:06 Bu yüzden resmi dilleri Farsçadır. Oldu mu? Türkçe değildir. En parlak dönemleri Gazneli Mahmut. halifeyi koruduğu sultan unvanını aldı. Hindistan'a sefer yaptı. Hatırlayın oradaki mezhepsel çatışmaları sonlandırıp orayı kendine bağlamak için gençler İslamiyeti yaymak için, ganimet elde etmek için, zararlı akımları önlemek için daha doğrusu zararlı akımlar önlemek, ganimet elde etmek, İslamiyet yaymak amaçları budur Gazeli Mahmut'un. Gazeli Mahmut gençler buradaki başarısından dolayı dolayı Seyifetül Devle put kırdıran Seyfetül Devle İslam'ın kılıcı bu unvanı alacak. Gazeli Mahmut en parlak dönemdi. Bu dönemde Mavera Nehir ittifakını yapacak.
24:54 Karanlılar ve Gaziniler Selçuklu'ye karşı. Bu dönemde gençler diyecek ki sarayımın en değerli hazinesi. Kime diyecek bunu? A yengeye, B bironiye, bironiye ya birye böyle samimi davranınca ibn Sinay'ı gel beraber çalışalım diyecek. İbn Sina korkacak. Ulan bu adam buna bunu diyorsa bana Allah bir neler der diye takılıyorum. Tabii ki İbn Sina teklifini kabul etmeyecek. İbn Sina bu dönem gençler. Bir sarayımın en değerli hazinesi. Doğru mu? Bu dönemde gençler Firdevsi'i neyi sunacak? Şehnameyi sunacak. İşte İskit, İran savaşları. Alper Tunga'nın adı Afres Yapı olarak geçecek. Gazeli Mahmut önünce Sultan Mesut gelecek. Büyük Selçuklularla [boğazını temizler]
25:41 Nesa, Seras, Dandanakan'ı yapacaklar. Hangi bölge için? Horasan için. Bu savaşlarda bu savaşlarda gençler Gazne - BSD art Gazneler yıkılışa geçecek. Ta kurular son verecek. ÖSYM sana neyi sorabilir? Gazel'nin vurulduğu coğrafya çok uluslu. Türk sayısı az. O yüzden milliyetçi değil. Tamam. Karahanlıların nüfusu milliyetçi. Bunları bileceksiniz. Bir de Karahan, Gazze ve Selçuklu'nun çağdaş aynı dönemde yaşadığını bileceksiniz arkadaşlar. Nesra, Seras ve Dandanakan Büyük Selçuk kuruluş sürecidir. Birazdan Büyük Selçukları göreceğiz. Gazze'yi zayıflatan bir etkendir. Kardeşlerim şu yorumları da yapın. Gaznelilerde saray dili Türkçe.
26:27 Demek ki yönetenler Türk. Yazı dili Farsça, diplomatik de resmi dil, bilim dili Arapça. Demek Gaz'de üç tür insan var. Demek ki Gazeler gençler çok uluslu. Yapıştır geç. Oldu mu? Evet. Parlakları tekrarlıyoruz. Çok geriye gidiyorum. Asya Hunda ses ver. Mete. Avrupa Hunda ses ver. Atilla 1. Göktürklerde ses ver Mukhan Kaan. İki de ben de bilmiyorum Kapkan mı Bilge mi hangisi varsa. Uygurlarda Moyançor gel İslam'a. Karahanlılarda popüler olan Satık Buğra ama en parlak dönem Yusuf Kadiran. Gaz'de en parlak dönem kim? Mahmut. Oldu mu? O zaman gençler ÖSYM'nin son 6 yıldır 34 kez sorduğu devlete geçiyorum. Tahtamı hazırlıyorum.
27:15 Büyük Selçuklu. Anlıyor musun? Hadi bakalım. Tahtayı sileyim. Devam. Evet değerli kardeşlerim ÖSYM'nin Türk İslam tarihinde Karahanlarla beraber en çok sorduğu devlet Büyük Selçuklu. Hadi gel Büyük Selçuklu'nun tarihi süreci. Bir kere MEP kazanım testinde bile var arkadaşlar. Bunların ataları Oğuz Yapgu Devleti. Oğuz Yapku Devleti zayıflayınca kınık boyu göç edecek. Oldu mu? Kınık boyu göç edince canlandır hemen. Haritayı canlandır. Sana anlattım. İlk olarak hangi şehre yerleşecek gençler? A) Isparta Sütçüler. B) Cen şehri. Cen şehri değil mi? Önce nereye gelecekmiş? Cen şehri.
28:03 Gel kardeşim. Sonra bunların arkadaşlar ataları hakkında bilgi vereyim. Ataları Dukak'tır. Demirci ustasıdır. Adları Selçuk Bey'den gelir. Mesela Gazel'in adı nereden gelir? Sakın Gazen Mahmut'tan deme. Gazi şehrinden. Bu da Selçuk Bey'den gelir gençler. Bunlarda bir arslan yapkı vardır. Tam bir cengaveraber. Gazeli Mahmut bunu tanışma bahanesi sarayına çağırıyor. Zindanlarda çürütüyor. Arslan yapmıyor gençler. Sonra Tuğrul ve Çağrıbeyler gelecekler. Özellikle Çağrı Bey'in 106 1021 yılları arasında Anadolu'ya keşif amaçlı şeyleri vardır. Akınları vardır. Keşif amaçlı. Tuğrul da biliyorsunuz
28:51 Nesah, Seras, Danakan savaşlarıyla kimi mağlup edecek gençler? Gazi'yi değil mi? resmi kuruluşu Dandanakand'dır. Bu devletin kurulduğu coğrafya İran Horasan coğrafyası. Soruda Mer, Rey, Nişabur, İsvehan, Cent gibi şehirler varsa Selçuklu'yu yapıştır. Oldu mu? Şu hükümdarları gençler şöyle özet bir şekilde hatırlatayım ben sizlere. Yalnız şunu söyleyeyim. Tekrar videosu çekmek kolay değil. Özetlemek de kolay değil ama elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz. Her şey çok önemli olabilir. Hızlı gittiğimizi düşünenler olabilir. Adam çalışmamıştır. Hızlı geliyordur. Yavaş gittiğimizi düşünenler olabilir. Umarım ortalamasını yakalıyoruzdur gençler. Tuğrul Bey önce
29:36 hangi savaşı kazandı? Dandanakan 1040. Bu savaşı kazanıp kendi adına para bastırıp hıtba kuttu. Resmi kuruluştur. Tuğrul Bey'e Dandanakan'ı kazandığı için gençler Horasan Fatih denmiştir. Hangi bölgeye hakim oldu? Horasan'a. Sonra Nişabur'da ilk medreseyi açtı. Sakın Nizamiye demeyin. İlk medrese Nişaburdur. Arkasından tıklat Anadolu'yu. 1048 yılında Anadolu için Bizans'a yapılan ilk ciddi savaş. Ne savaşı? Pasinler savaşı. Tıklat değil mi? Gürcü kralı Liparit esir alındı. Bizans dedi ki sakin ol beybi dedi ya gel hep beraber bir futbol okuyalım. Tabii ben bir cami
30:23 medrese yaptırayım. Bizans'ın bizi yatıştırma yöntemi budur gençler. Arkasından ÖSYM'nin daha önce 2020 ön lisana sorduğu 1055 yılında Bağdat seferini yapacak. Şii Büveyhoğullarına karşı halifeyi koruyacak. Halife duygulanacak. Ne diyecek? Doğunun batının sultanı, Şark'ın ve Gark'ın sultanı Rüknein unvanlarını verecek. Bu soruldu ne gelebilir? Tuğrul Bey'e doğunun ve batının sultanı unvanı vermesine sebep olan gelişme, Bağdat seferi ya da Şii Büveyhoğollarına karşı başarı kazanması. Oldu mu? İlk medrese neymiş? Nişabur. Kurbeli neymiş? Dandanakan. Alpaslan. Gençler Alpaslan zamanında
31:10 vezirliğe kim gelecek? Nizamül Mülk. Sonra kardeşlerim Alpaslan zamanında Nizam Mülk gelecek. Bu dönemde eee kiliselere giden kutsal yollar yani Ani Kalesi, Gürcistan, Kars olayları fethedildiği için halife kaum Bemrullah. Tor Bey de o sıfatı vermişti. Kaunrullah ne diyecek? Sen benim ebul fetihimsin. Fetihlerin babası unvanı verilecek. Kardeşlerim bu dönemde kavurt isyanı başlayacak. Kardeşi tamamen bastırılması Melikşah dönemidir. Bu dönemde bir okul açılacak. Adı ne? A)
31:56 TOKİ Meslek. B) Nizamiye. Nizamiye. Nizamiye deyince kardeşlerim hemen özelini söylüyorum. İlk üniversite şiilikle ve batinlikle mücadele yönetici ve din adamı ihtiyacını karşılamak oldu mu? Eğitim 4 yıl yatılı burslu. Dersen kişi kim? İmam Gazali. Hatırlayalım bunları. İlk medrese Karanla Semerkant. Büyük Selçuklu ilk medrese Nişabur. İlk üniversite dersem Nizamiye. Bu dönemin tabii ki en önemli olayı ne? Savaşı Malafit. Değil mi? Göçebe Türkmenleri yurt bulmak için yaptı bu savaşı gençler. Cihat ve gazaya girer. Peçenekler ve Oğuzlar taraf değiştirmişti. Değil mi?
32:41 Bu savaşın sonuçları. Anadolu'nun kapıları açıldı. Bazı arkadaşların tarih bilgisi bitti. Allah'a şükür başka yok. Toparla hemen. Anadolu'nun kapısı açıldı. Rahatladın mı? Tıklat beni. Pasinler. Pasinler. Aç beni Malazgit. Bizans'ın gücü kırıldı. Bizans haçlılardan yardım istedi. Haçlı seferi değil mi? Anadolu'da Türklük ve İslamiyet yayıldı. Türkiye tarihi başladı. Kılıç hakkıyla ilk beyliklerin kurulması başladı arkadaşlar. Kılıç hakkı neydi? Fethilen bölge Feden komutana ait. Malazgirt'ten dolayı da Alpaslan'a sultanü İslam unvanı verildi. Evet unvanlar doğunun batının sultanı Rüknettin Tuğrul Bey Bağdat seferi. Dandanakan'ı kazandığı için Horasan
33:27 egemen olduğu için Horasan Fatih Alpaslan. Ani Kalesi Gürcistan'ı fethettiği için Ebul Fetih. Manazgit'den dolayı sultanü İslam. En parlak dönem Melikşah. Bu dönem gençler en parlaktır. Bu dönemde kavurt isyanı tamamen bastırılmıştır. Bu dönemde yine vezir Nizamül Mülktür. Ona siyasetnameyi sunmuştur. Bu dönemde atabelik düzene girmiş, ikti sistemi düzene girmiştir. Bu dönemde Kutalmışoğlu Süleyman Şah izni fetmiş. Yani Anadolu Selçuklular kurulmuş. Tutuş ve atsız Irak'ı fethetmiş. Suriye'yi fethetmiş. Suriye selıkları kurulmuş gençler. Ancak
34:14 batililerin haşaşilerin zararlı faaliyetleriyle hem kendisi hem Nizam öldürülecek. Fetret devri başlayacak. Fetret devrine kim son verecek? Sencer. Ben buna 4S kuralı diyorum. 4S. Son, Sultan, Sencer. Sıfat-ı Sanih, İskenderi Sani, Son, Sultan, Sencer, sıfatı İskenderi Sani Daha sonra değerli kardeşlerim Karahan ve Gazni'ye karşı üstünlük sağlayacak. Her şey iyi hoş giderken 1141 yılında bir savaşa dahil olacağız. Kat savaşı. Bu savaşın detayını biliyor musun? Karahanlılarda iç savaş çıkıyor. Bir kısmı bunların kara ithalardan yardım
35:00 istiyor. Bir kısmı Selçuklu. Tabii zaten Katman gençler haritada gösterdim az önce. Karanların olduğu yere çok yakın bir yer. Anadolu falan değil. Biz Karanlara yardımcı olmaya giderken kara iterlere savaştık. Maalesef mağlup olduk. O zaman buyurun eşlik et bana. Kur benim dandan kan. Tıklat beni pasinler. Aç beni Malazgit. Yıkılışa sok beni katman. Peki daha sonra ne olduğu Oğuz isyanlarına maruz kaldı. Oğuzlara sefer yapayım derken Oğuzlara esir düştü. Ölünce de devlet yıkıldı. Oğuz isyanları beklenen bir soru modelidir. Göçebe Türkmenlerin küstürlülmesi Oğuz isyanları sonucu
35:47 yıkılışa geçen Selçukludur arkadaşlar. Oldu mu? Bir de MEB'te çok güzel bir test var. Ben de onu 500 soruda tekrar kitabıma koymuş olabilirim. Niye Oğuzlar isyan çıkartıyor? Çünkü önemli görevlere İranlılar getiriliyor. Çünkü resmi de Farsça bunların zaten İran'da kuruldu ya. Türkler geri planda. Yalnız İran'ın mezhebi genelde ne? Şii, Oğuzlar, Sünni ya mezhepsel çatışmaya da dayanıyor. Çok derin ve detay bir bilgi. Hani göçebe Türkmenlerin küstürmesi ne diyoruz? Oğuzların geri planda kalması, önemli görevlere İranlıların getirilmesi. MEB soru bankası diyor ki Ahmet Hoca diyor bu detaya girmekten korkma diyor. Mezhepsel çatışmaya dayanıyor. İranlılar çünkü geneli Şii. Tamam. Oğuzlar Sünni. Gel kardeşim. Bu
36:32 devletin yıkılış sebepleri. 1. Hangi savaşın kaybedilmesi? Katman savaşı. 2. Atabeylerin hani tecrübeli komutan var ya onların zararlı çalışmaları. 3. Kardeşlerim taht kavgası. Neden taht kavgası olur? Ülke hanedanın ortak malı olduğu için. Kut babadan oğula geçtiği için. Veraset kesin olmadığı için. 4. 2017 sınav sorusu. Batiniler, Haşaşiler. 5. Değerli kardeşlerim Oğuz isyanları,
37:17 göçebe Türkmenlerin küstürmesi, Haçlı Seferin ortaya çıkarttığı tablo, halifenin kıskançlığı. Bunları da ekleyebilirsin ama asıl savaş katman savaşı, Atabel'in zararlı çalışması. Tat kavgaları, batiller, göçebe Türkmenlerin küstürmesi. Bakın Bizans saldırısı yok. Neden? Çünkü Bizans eski gücünden uzak. Peki BS'de zayıflayınca ya da yıkılınca diyelim kardeşlerim kısa. tamamen bağımsız oldu. Kısa derken Hirman Selçukları, Irak Selçukları, Suriye Selçukları, dikkat Anadolu Selçukları tamamen bağımsız oldu. Atabeylikler kuruldu.
38:05 Hocam burada kim var? Böyler Şam'da kurulmuştur gençler. Şam atabeni diye geçer. Bekteeginulları. Birer kelime bilin. Zaten Allah'a şükür başka da bilemeyeceksiniz gibi geliyor bana. Çünkü gerek de yok. Böğriler, Şam, Bektekinoğulları, Erbil Atabeyliği. Kim önemli biliyoruz mu? Bu zengiler. İleride haçlara karşı da başarı kazanacak Musul atabeyliği. Tek bunu bilin yeterli bence gençler. Ben işim gereği anlatayım. İl Denizliler Azerbaycan atabelidir. Oldu mu? Bir de kim vardı? Salgurlar vardır. O da Fars atabeyliğidir.
38:53 Evet. Al sana Büyük Selçuklu. Biraz da yorum yap. İlk kez Büyük Selçukl görülür? Kümbet görülür. İlk kez iktiharın düzene girmesi Büyük Selçukludur. Atabelik ilk kez Büyük Selçukludur. Değil mi? Nişabur ilk medrese, ilk üniversite Nizamiye'dir. Bunları bilelim arkadaşlar. Okey. Gel bakalım. Biz Mısır'a nasıl geldik pıtırcıklar? Biz Mısır'a Abbasiler sayesinde geldik. Emirül Ümerdık. Abbasiler zayıflayınca tevaifül mülük olduk. Buyurun. İlk kurulan kim? Tolunoğulları gençler. Tevüfül mülüktür. Çok gizemli biri kurdu. Tolunoğlu Ahmet. Abbasi komutanıyken bu devleti kurdu. Mısır'da kurulan ilk
39:40 Türk İslam devleti. Tarihleri o yüzden yazdım. Benim gördüğüm en zek zeki KP sorusu gençler 2016'da geldi. Size de söyleyeyim. Gazi'yi kim kurmuştu bu arada? Samanoğlu komutanı Alp Tekin kurdu. Bunu kim kurdu? Bunu kim kurdu? Abbasi komutanı Tolnoğlu Ahmet kurdu. ÖSYM şöyle sordu. Gazneliler Samanı komutanı Alpigin tarafından kurulmuştur. bir komutan tarafından kurulmuştur. Buna benzer bir kuruluş örneği hangi devlette görülür? Cevap Tolunoğulları. Niye? Komutan muhabbeti. Samanoğlu komutanı ayrıldı Gazi'yi kurdu. Abbasi komutanı da ayrıldı. Tolnoğulları kurdu. Kuruluşu Gazni'ye benzer. Tevüf-i mülüktür. Mısır'da kurulan ilk Türk İslam devletidir. Maristan hastanedir.
40:28 Başkentleri Kahire Füsattır. Sulama kanalları tarım yapıldığını gösterir gençler. Oldu mu? Ömrü zaten 30 sene Abbasi'ye bağlanacaklar. Ihşitler. Bunun diğer ismi Akşitler. Abbas besesi tarafından Akşit unvanı verilen Işitlerdir. İkincisi gençler bu da Ebubekir Mehmet. Diğer ismi Muhammed bin Togaş tarafından kurulmuştur. Halife tarafından Akşit, beyaz güneş, beyaz melek anlamında kullanılmış. Bu unvan verilmiş. Hiç aza egemen olmuşlardır. Eyyübü izleyenler anladı arkadaşlar bu ata bakın bu tevafülü mülük değil bunlar tevafül mülük. Bunlar Abbasen ayrılma. Ama Eyyübiler Zengi valisi Selahaddin
41:15 Eyyubi tarafından kurulmuştur kardeşlerim. Eee Hıdin Savaşı'nda Kudüs aldığı için 3. Sefle karşı koymuştur. direndiği için, İslam dünyasının bir koruyucunu da yaptığı için kendisine hadimül Haremeyini Şerif denilmiş. Mehmet Arif'e göre şarkın ve Garp'ın en sevilen hükümdarıdır. Oldu mu? Anadolu Selçukluile çağdaştır kardeşlerim. Hatta Anadolu Selçuklu Moğolara karşı bunlarla ittifak arayışına girecektir. Bunları Anadolu Selçuk'ta söyleyeceğim. Hııtdin Selahattin kaçıncı ay seferi? 3. Bu tevafü mülük değil. Zengi valisi olarak kurdu. Bakın yıkılış tarihine. Bunları kim yıkacak gençler? Memlükler. Oldu mu? Memlükler deyince de hemen onu da özet geçeyim. Seviyorum ben
42:01 memlükleri. İsimleri karizmatik. Aybek kurdu. Mısır'da kuruldular. Mısır Türkiye'si yani devlet-i Türk unvanı. Türkiye adıyla kurulan ilk devlet oldular. Türkie adile kurulan ilk devlet. Mısır ve Suriye egemen olmaları. Aybek kurdu. Kimi yıkarak kurdular? Eyyubileri. Gençler burada kimi bilin? Baybars. Aynut ve Elbistan savaşlarında Moğolları yenmişti hatırlarsanız. Memlüklerin tarihi nam salması bununla alakalıdır. Ancalut ve Elbistan savaşları. Tabii. Sonra Baybars ne yaptı? Halifeyi, Abbasileri, Moğollar yıkmaya yakın arkadaşlar. Sultanım dedi ya. Yenge çolu çocuğu al. Bize bekliyorum." dedi. Eee Abbas halifesini aldı buraya
42:48 yerleştirdi. Dedi ki sultan benim halife sensin. Sultan ayrı halip ayrı. Yaklaşık Osmanlı yıkıkı yıkılıncaya kadar bunlar gençler bu böyle devam etti. Oldu mu? Memüklerde neyi bileceksiniz? Her güçlü komutan Sultan olabilir. Mehmet Bilge Yıldız da olabilir. Söylüyorum gençler. Akar Kartal da olabilir, Celal Özyld olabilir, Ramazan Yiltin de olabilir, Karakuza da olabilir. Yeter ki güçlü olsun. Bak her güçlü olan tahta çıkarsa o zaman ne olabilir? Cevap ver bana. Farklı aileler iktidara gelebilir. Demek ki bunlarda ülke hanedanın ortak malı değil. Kut inancı yok. Yapıştır. Veraset bakımından farklı olan her emirin sultan
43:33 olduğu, kut inancın olmadığı devlet kim? Memlükler gençler. Kut babadan oğula geçtiği için ülkeyi hep aynı hali yönetir. Ama her güçlü olan tahta çıkarsa farklı haller varsa kut inancı yok. Ülke hanedanın malı değil veraset farklı. Toparlıyorum. İlk kurulan tolnoğulları. Abbasilerden ayrılma. Komutan muhabbeti bakımından kime benzer? Tolunoğulları ve IŞİDler kime benzer? Gazze'nin kuruluşuna benzer. Bak bu da benziyor. İlki Akşit kim? Işit. Hicaza egemen olmuşlar. Hııtdin, Selahaddin değil mi? Bunlar tevafü mülük değil. Zengilerin valisi olan Selahaddin Eyib'i kurdu. Kudüs'ü aldı. Hadimin Hareme-i Şerif Şark'ın Garp'ın en sevilen hükümdarı değil mi gençler? Fatimilere
44:19 falan son verdi. Yani iyi bir devlet. Bunlara kim son verecek? Memlükler. Memlükler deyince Baybars, halifeyi koruması, anca Lut Elbistan Savaşı'nda ne yapması gençler? Ün kazanması. Moğolları tokatladığı için her emirin sultan olması, sık taht kavgası, veraset farklı, kut inancı yok. Türk adıyla kurulması bir de kıvancın grandfasları. Şimdi grandfathers nedir? Nasıl anlatacağım ben size? Büyük baba. Tamam mı? Kıvancın büyük babaları eyü ve Memlüklerde paralı askerlik yaptılar. Zaten biz Memlükleri gençler Osmanlı'da görüyoruz. Osmanlıyla Ramazan Vedul Kadirolları meselesi var. Hicaz yolları meselesi var. Cem olayı meselesi var. Değil mi? Evet, biraz başınızı arttım ama az
45:04 zamanda çok tekrar yaptım. Bir sonraki videoda Türkiye tarihi hazır olun. Ha 1 beylikler, ikinci beylikler, Anadolu Selçuklu hepsi sizlerle.
