0:01 Selamlar herkese. 9. sınıfları 2. dönem 2. yazılıya hazırlıyoruz. Bu amaçla Milli Eğitim Bakanlığı'nın açıklamış olduğu senaryolardan ikinci senaryoya göre hazırlamış olan bu yazılı örneğini görüyorsunuz gençler. Kendim hazırladım bunu. Eee sizlerin beğendiğiniz yazılı örneklerinden. Eee inşallah bunu da beğenirsiniz. Şimdi eee yazılığınız eğer ikinci senaryoya göre ise sadece ikinci senaryo ile sınırlı kalmayın. 1inci ve 3üncü senaryoyu da izlemenizi tavsiye ederim. kanalda aynı zamanda bir konu tekrar videosu da var. Diğer yayınevlerinin hazırlamış olduğu yazılı örnekleri de var. Onların hepsini izlediğiniz takdirde inşallah sınava güzel bir şekilde hazırlamış olursunuz. Niye? Özellikle farklı farklı yazılı örneklerini izleyin diyorum. Mesela ben burada öz ısı ısı kavramı ile ilgili
0:46 sıcaklık değişimi kavramı ile ilgili burada bir yorum sorusu koydum ama diğerine işlem sorusu koydum. Yani sizler sınavda hangisinin geleceğini bilemezsiniz. Dolayısıyla hepsini izlemenizde fayda var gençler. Tek bir taneyle sınırlı kalmayın. Hangi tip geleceğini bilemezsiniz. Şimdi bu arada PDF'in de açıklama kısmını ekliyorum. Oradan indirip çözebilirsiniz gençler. 1. sorumuza bakalım. 1. sorumuzda bizlere Bernolli ilkesine göre akışkanların sürati ile basıncı arasında nasıl bir ilişki vardı? Bunu günlük hayattan üç tane örnek vererek açıklayınız diyor. Şimdi burada Bernol'un ilkesi neydi aslında? Akışkanların basıncı ile ilgiliydi. Ne di? Ne diyordu burada bu akışkanın basıncı ile ilgili? eee akışkanların süratinin arttığı yerde basıncı azalır.
1:31 Peki buna günlük kayettan ne örnek verebiliriz? Mesela uçakların uçması buna örnek olarak verilebilir veya rüzgarlı günlerde şemserlerin ters veya yine fırtınalı günlerde çatıların uçması örnek olarak verilebilir veya iki tane araç birbirine yakın geçerken eee böyle birbirine yaklaşması verilebilir. Başka mesela bir kağıdı var ya kağıt. Kağıdı üflediğimiz zaman kağıt ne yapıyor? yukarı doğru havalanıyor. Bu örnek verebilir. Veya iki tane balonun arasına üflediğimiz zaman balonlar birbirine yaklaşır. Bunların hepsi örnek olarak yazılabilir. Ben buraya 3 tanesini yazıyorum. Evet hocam yazdığınızı okur musunuz? Okuyorum. Akışkanların süratinin arttığı yerde basıncı azalır. Ters orantı var arasında. Örnekleri nelerdir? Uçakların
2:17 uçması, rüzgarlı günlerde çatıların uçması. Yine rüzgarlı günlerde eee şemsilerin ters buraya örnek olarak verilebilir sevgili öğrenciler. 2inci sorumuz ısı sıcaklık kavramı ile ilgili güzel bir soru. Benzeri milletim kitabında var. KLM sıvılarına ait ısı sahası kütle grafiği şekilde gibi veriliyor. A. Aynı kütledeki KLM cisimleri özdeş ısıtıcılarla eşit süre ısıtıldığında meydana gelen sıcaklık değişimlerini yazınız. Ne yapıyoruz biz burada? Neyi sabit tutuyoruz gençler? özdeş ısıtıcılarla eşit süre ısıtıyoruz. Yani hepsine Q kadar ısı verdiğim takdirde burada kimin sıcaklığı daha fazla değişir, daha az değişir bunu soruyor. Şimdi bunu bilmek istiyorsak biz burada önce grafiği kullanarak öz
3:04 ısıları hakkında bilgi sahibi olmamız lazım. Peki hocam öz ısı neydi? Özsı aslında şunun kenarına yazıyorum. Özsı aslında m x küç c'ydi. Yani kütle ile öz ısının çarpımıdır gençler. Biz burada e şöyle yaptığımız takdirde ne yapmış oluyoruz? Hepsi için kütleyi sabit kabul etmiş oluyoruz. Dolayısıyla kütle sabit. Burada baktığımız zaman ısı sahası bakımından kim daha büyük? K daha büyük. Dolayısıyla o zaman eee ısı sahası büyük olanın ızısı da büyük olacaktır. Önce bunu tespit etmiş olduk. Yani burada ısı sahası bakımından kim büyükse onun özüsü de büyük büyüktür. Dolayısıyla aslında neymiş? CK üy sonra CL. Burada ne oluyor bakın? CM denk geliyor değil mi? Yani
3:51 şunları da göstermek istersek CL sonra da CM dersiniz. Soruların çoğunluğunu buradaki bilgiyle yapacağız gençler. Şimdi A şıkkında bizlere ne soruyordu? Eşit miktarda ısı verdim. Kimin sıcaklığı fazla değişir? Hemen yazalım formülü. Q = MC delta T formülünü yazdım. Şimdi ben burada eşit ısı verdiysem burada aynı kütledeki diyor. Kütleler de aynı. O zaman kimin sıcaklığı daha fazla değişir? Öz küçük olanın sıcaklık değişimi daha fazla olacaktır. Özü küçük olanın. Ösü kimin küçüktü? M'nin. Değil mi? Şurada neydi? M. M'nin özü çok küçüktü. Dolayısıyla bunun sıcaklık değişimi daha fazla olması lazım. Yani delta t ne demek? Delta T sıcaklık değişimi demek. Delta
4:38 TM en büyüktür. Sonra delta TL. Sonra da delta TK şeklinde söylersiniz. Özellikle buraya A ile B şıkkını art arda koydum. Çünkü eşit sıcaklık değişimi derse farklı olur. Eşit ısı derse farklı olur. Cevap burada bize A şıkkında ne soruyor? Eşit miktarda ısı verdik. Kimin sıcaklığı fazla değişir? B'yi okuyun. B'de ise aynı kütledeki KLM cisimlerinin sıcaklıklarını eşit artırmak için. Yani burada dediği şey ne gençler? Burada dediği şey delta t eşit olsun diyor. Bu durumda kime daha fazla ısı vermek gerekir? Hemen bir daha yazıyoruz formülü. Q = MC delta T. Tamam mı? Yani sorular çözerken böyle yazarsanız hata
5:24 yapma ihtimaliniz azalır. Soruyu okuduk. Ne diyor bize? Aynı kütledeki diyor. M'ler aynı. Tamam. Sıcaklığını da eşit miktarda artırmak mı istiyorum? O zaman delta T de aynı. Geriye ne kaldı gençler? Q ile C kaldı. O zaman ne olur? Nasıl orantı vardır? Kimin C'si büyükse onun da Q'sunun büyük olması lazım. Yani ne demek? Isı sahası pardon ısısı diyelim. Ösü büyük olana daha fazla ısı vermek gerekir gençler. Zaten ısı ne demek? Ös gramının sıcaklığını 1 s derece değiştirmesi için gerekli olan ısı miktarıdır. Eğer bir maddenin ısısı büyükse bu maddenin sıcaklığını değiştirmek çok zordur. Geç ısınır geç zor. Burada o zaman ne yapacaksınız? ısı büyük olana daha fazla ısı vermek gerekir. Burada kimin ısısı büyüktü? K'nın değil mi? K'nın. Dolayısıyla ne
6:10 olacak? Eee, QK> QL. O da ümm şeklinde yazarız gençler. Birinde bakın ne sordu. Dikkat edin. A şıkkında ne sordu bizlere? Q eşit değil mi? Q = C ile delta T arasındaki ilişki nedir diye sordu. B'de ise burada delta T'ye eşit. Sıcaklığına eşit artırmak istiyorum. Delta T eşit C ile Q arasındaki ilişki nedir diye sordu. Bu detaya dikkat edin. Sınavda sorduğu zaman büyük ihtimal bir kısmınız atlayacak. Aman atlamayın. C. Aynı ortamda soğumaya bırakılan KLM maddelerinden hangisinin sıcaklığı daha hızlı değişir? Gençler ölsü büyük olan maddenin mi daha çabuk değişir? Küçük olan maddenin mi? Özü küçük olan maddenin daha çabuk değişir. Burada ısı kimin küçüktü? M'nin. Dolayısıyla hangi
6:57 madde olacak burada? M maddesi olması gerekir. 3. sorumuza baktık. 3. soru biraz uzun. Önce üst tarafı yapalım. AB kısımlarını. Burada bir kapta bulunan saf bir madde eşit zaman aralıklarında eşit ısı veren ısıcılarla ısıtıldığında sıcaklık zaman grafiği şekilde gibi oluyor. Görüyorsunuz sağ tarafta ne olmuş burada? 2Ten bir sabitleyelim. 2Ten 4T'ye çıktı. Sonra sıcaklığı sabit kaldı. Tekrar sıcaklığı arttı. Tekrar sıcaklığı sabit kaldı değil mi? Bunu görüyoruz. A. Bu maddenin erime kaynama sıcaklığı kaç T'dir? Gençler iyi dinleyin. Maddelerin erime ve kaynama sıcaklığını bulmak istiyorsak bu verilen grafiklerde sıcaklığın sabit kaldığı yerlere bakarsın. Çünkü maddeler hal
7:44 değiştirirken sıcaklığı değişmez. Dolayısıyla burada ne olacak? Sıcaklığın değiştiği yere bakın. Ne zaman değişiyor? 4T anında değişiyor. Dolayısıyla bu maddenin erime sıcaklığı 4T'dir. Yani bu bu madde ilk başta eee bu arada hocam bu madde eee hangi hal değişim yapıyor gençler? Bir madde bakın bu madde hatta saf diyor. Saf bir madde iki defa hal değiştiriyorsa başlangıç da katı demektir. Dolayısıyla burada ne oluyor? Katı halden sıvı hale geçiyor. Yani eriyor. Yani erime noktası 4T'dir. Daha sonra sıcaklığın sabit kaldığı yer neresi? Burası 8T'dir. Kaynama sıcaklığında 8T şeklinde yazabiliriz. Yine bunun benzeri vardı Milli İletim kitabında. Bu kadar detaylı değildi. Ben çeşitlendirdim. Eee, oradan uyarlanarak
8:30 farklı bir soru hazırlamış oldum buraya. B. Diğer koşullar aynı kalmak şartıyla madde miktarı artırılarak deney tekrarlandığında grafikteki hangi değerler nasıl değişir? Kitapta mesela sadece bu kısmı almış. Ben ekledim buraya. Niye? Çünkü artar yazıp geçiyorsunuz. Hangisinin arttığı belli olmuyor. Puan alamazsınız oradan. tek yazın. Ben de örnek olması için yazıyorum sizlere. Sizin hani sınavda eğer gelmese bile siz kendiniz bu şekilde yazın. Şimdi burada ne soruyor aslında size? Hani burada hangi grafikteki hangi değerler derken grafikte ne var gençler? Gerekli olan ısı miktarı var mı? Var. Zaman var değil mi? Aynı zamanda ısı da var. Bunları görüyor gösteriyor bizlere. Madde miktarını artırdığımız zaman yani ben m kütle değil de mesela 2m kütle almış olsaydım erime sıcaklığı kaynama
9:15 sıcaklığı nasıl değişirdi? Gençler, hal değişimi sıcak nasıl değişir? Gençler, hal değişimi sıcaklığı maddenin kütlesine bağlı değildir. 1 gram su da yüzde kaynar, 1 ton su da yüzde kaynar. Maddenin kütlesinin artması hal değişimi sıcaklığını değiştirmez. Gerekli olan ısı miktarı kütle artarsa gerekli olan ısı miktarı da artar. 1 kilogram suyla 5 kilogram suyu kaynatmak için gerekli olan ısı miktarı aynı mı? Hayır. Gerekli olan ısın miktarı artar. Zaman ne olur? E 1 kilogram için gerekli olan süre sallıyorum 15 dakikaysa 5 kilogram için daha uzundur. Dolayısıyla ne olur burada? Zaman ne olur? Artar dersiniz. Devam ediyoruz.
10:02 Burada C kısmında bu sefer de diğer koşullar aynı kalmak şartıyla ısı kaynağının gücü artırarak yani ocağın altını açıyorsunuz. Öyle düşünün. Tamam. Burada hangi değerler nasıl değişir gençler? Hal değişimi sıcaklığı nasıl değişir? Evet, artık biliyoruz değil mi? Hal değişimi sıcaklığı maddenin cinsine bağlıdır. Cinsi değişmedikten sonra burada hal değişimi sıcaklığı değişmez. Tek bir şey var. Basınç var. Basınç olursa bir de hani saflık var mesela tuz atarsak değişiyor. Onun haricinde kolay kolay değiştiremezsiniz gençler. Burada ne olacaktır? Isıcın gücünü art açmanız, ocağın altını açmanız burada hal değişim sıcaklığını değiştirmeyecektir. Değiştirmez. Değişmez diyelim mi? Öyle yazalım. Değişmez.
10:49 Gerekli olan ısı çok tehlikeli. Aman dikkat edim. E hocam yukarıdakil aynı değil mi? Hayır. Biz burada hiçbir şey değiştirmiyoruz. Yani maddenin kütlesini değiştirmiyorum. Maddenin cinsini değiştirmiyorum. Sadece ocağın altını yaktım. 1 kilogram buzu. E hocam daha çabuk eriyor. Tamam kısa zaman kısalıyor ama gerekli olan ısı miktarı değişmiyor. Niye? Gerekli olan ısı miktarının formülü neydi? M x L'ydi. Sen burada M'i değiştirmedin. Sen burada L''yi değiştirmedin. Maddenin cinsi değişmedi. Gerekli olan ısın miktarı burada ne olacaktır? Değişmeyecektir. Aman dikkat edin gençler. Tamam mı? Değişmez. Ne yapıyoruz? Ünlem işareti koyuyoruz. Zamanlı olur işte o kısalır. Tamam mı? O azalır. Yani ne zaman ne olurmuş? Azalır şeklinde yazabiliriz. 4. sorumuz ısıl dengeyle ilgili.
11:35 Şekildeki gibi KLM cisimleri arasındaki ısı akış yönü oklarla gösterilmiştir. Buna göre KLM cisimlerinin ilk sıcakları TK, TL, TM arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? Gençler, iki cismi birbirine temas ettirdiğiniz zaman sıcaktan soğuğa ısı aktarılır. Temel bilgi bu. Çok kolay bir soru burada. O zaman bakacaksınız bu arada şunu yaklaştırayım istiyorsanız. Isı aktarım yönü nasıl olmuş burada? Bu yönlerde mi olmuş? Yani K ikisine de ısı vermiş. Bu durumda ne olması lazım? TK'nın en büyük olması lazım. Peki L ile M'den hangisi daha büyüktür? Baktık ki L''den M'ye doğru bir ısı aktarım olmuş. Demek ki başlangıçta L de M'den büyükmüş. Cevabımız TK ü TL'den. O da ü TM
12:23 şeklinde olur. 5. Ve son sorumuz. Isı aktarım yolları ile ilgili aşağıda günlük yaşamda karşılaşılan bazı olaylar vermiştir. Isının hangi aktarım yoluyla yayıldığını yanlarını boşluğa yazınız. Hatırlarsanız gençler ısı aktarımın yolu taneydi. Birincisi neydi? İletim. İkincisi neydi? Konveksiyon. Üçüncüsü neydi burada? Işıma. İletim nerede oluyor gençler? iletim katılarda oluyordu. Katılarda moleküllerin titreşerek ısının birinden diğerine aktarması. Konveksiyon nerede oluyor gençler? Konveksiyon ise sıvı ve gazlarda oluyor.
13:08 3. şıma. Işıma nerede oluyor gençler? Isının ışık yayılma yoluyla yayılmasıdır. Şimdi o zaman örneklere bakalım. Yemeği metal kaşıkla karıştıran birinin elini yanması ne yapıyor? ısı metal kaşık içerisinde ilerliyor. O zaman bu hangisine girer gençler? Bu iletim yoluyla yayılmaya girmektedir. 2. Kalifer peteğinin oda ısması ne yapıyor? Kalifer peteğinin üzerindeki o hava moleküllerinin hacmi arttığı için değil mi? Isındı sıcaklığı arttı. Hacmi arttı. Hacmi arttığı için yoğunluğu azaldı. O moleküller yukarı doğru çıktı. Yerine de soğuklar geldi. Dolayısıyla burada moleküller havada değil mi? Hava molekülleri hareket ediyor. Dolayısıyla nedir bu? Konveksiyon
13:54 yoluyla yayılmadır. Üçüncüsü güneşin dünyayı ısıtması. Bu nedir? Direkt ışık değil mi? Bağırıyor ben ışımayım diye. Işıma yoluyla yayılma yönektir. Dördüncüsü çok önemli. Kamp ateşinin etrafındaki kişileri ısıtması. Şimdi ateş yanıyorken iyi deneyin. Eğer elinizi üzerine koymuş olsaydınız hava molekülleri yükseldiği için elinize ısı gelmiş olurdu. Dolayısıyla bu konveksiyon olurdu. Ama etrafında duruyorsanız burada e ışık yoluyla yayılmadır. Dolayısıyla biz buna da ışıma diyebiliriz. Beşincisi yanan ocak üzerindeki soğuk suyun zamanla ısınması. Ne yapıyor? Suyun içerisinde ısı aktarımı oluyor. Dolayısıyla bu da konveksiyona
14:40 örnektir sevgili öğrenciler. Evet burada ısı aktarım yollarını bitirmiş olduk. E bir sonraki videomuz burada inşallah 3ün kısımla ilgili olacak. Bir sonraki videoda görüşmek üzere ve diğer senaryolarda izlemenizi tavsiye ederim gençler. Hepinize iyi çalışmalar.
