0:00 Arkadaşlar hepinize selamlar. Yine yeni bir videoda beraberiz. Bu videoları biliyorsunuz. Sanki bir danışmanınızla konuşuyormuşsunuz gibi yapmaya çalışıyorum. Onun için muhabbet şeklinde geçiyor. Hani radyoda ya da radyo dinler gibi de dinleyebilirsiniz. Beni izlemenize gerek yok. Bazı videolarda, bazı videolarda ise biliyorsunuz bilgisayardan anlatıyorum. O zaman belki bakmanıza gerek var. Bugün giriş kısmından bahsedeceğim. Introduction kısmından. Giriş kısmını da birkaç bölüme ayırdım. Şöyle ki bilimsel makalelerdeki giriş kısım, tezdeki giriş kısım, projedeki giriş kısım ve kongre sunumlarındaki giriş kısım diye. Ya bunların hepsi tabii ki yaptığımız bilimsel bir projenin sonuçları. Onun
0:47 için arkadaşlar bakın bilimsel proje yapmak çok önemli. Çünkü eğer bir bilimsel projeniz varsa çıktılarınız vardır ve bu çıktılarınızı işte bu yayınlara dönüştürebilirsiniz. Onun için bu yayınların da farklı türleri olduğu için daha doğrusu giriş kısmında farklı farklı yazmanız gerekiyor. Bu farklılıklar nelerdir? Bunlardan bahsedeceğim. Çünkü biliyorsunuz diğer kısımlarda farklılık vardı. Onlardan bahsettim. Örneğin özet kısmında eee diğer videomda bahsettim. Şuraya linkini hemen koyayım. İsteyenler özete bakabilirler. Şimdi giriş kısmı yazma sırasına göre ne zaman yazıyorduk? Hemen hatırlatmak istiyorum onu. Makale olsun, proje olsun, tez olsun. Bunları ilk önce yazacağımız kısım bizim aslında
1:34 şekil ve grafikler ya da tablolar. Bunları bir oluşturuyorduk. Onların açıklamalarını yazıyorduk. Şekil, grafik, tablo neyse onlar önümüzdeyken ilk yazacağımız şey materyal ve metot kısmıydı. Ondan sonra bulgular kısmını yazıyoruz. Ondan sonra da introduction yani bugün anlatacağım giriş kısmını yazacağız. Şimdi giriş kısmını yazarken aslında sizi çok uğraştıracağını düşünmüyorum. Yani zaten aylardır siz bu proje üzerinde çalışıyorsunuz ve bu proje ile ilgili bir makaleler okuyorsunuz, derlemeler okuyorsunuz. Sizin bu konuyla ilgili artık bir backgroundınız var. Onu düşünüyorum. Var olduğunu düşünüyorum. Şimdi bilimsel makale yazarken giriş kısmında nelere dikkat etmemiz lazım onu söyleyeyim. Her
2:21 zaman söylüyorum arkadaşlar hatırlatma yapacağım. Daha başka videolarımda da duymuşsunuzdur. Hipotezimizde bağlı ve bağımsız değişkenler var. İşte giriş kısmında arkadaşlar bu bağlı ve bağımsız değişkenleri bizim anlatmamız gerekiyor. Kafanızda bu olsun. Yani bir ölçmek istediğimiz parametreler var. Bir de ölçeceğimiz yer var. Mesela bir hastalık değil mi? Mesela bir hastalık bizim bağlı değişkenimiz. O hastalığa etki eden etmenler bağımsız değişkenimiz olsun. O zaman giriş kısmında ilk önce benim hastalığı tarif etmem lazım. Bu nasıl bir hastalıktır? Bilim bu hastalıkta şimdiye kadar nereye gelmiş? İşte giriş kısmında bir iki paragraf. Bundan benim bahsetmem gerekiyor. Dikkat ederseniz formülize etmeye çalışıyorum introduction kısmını
3:08 sizin için. Sonra bizim bağımsız değişken dediğimiz değişkenleri yazacaksınız. İşte bu hastalığa etki eden veya etki ettiğini düşündüğümüz bizim ölçeceğimiz parametreler ise bağımsız değişkenlerimizdir. Bunları yazacağız. Bunlar nedir? İlk önce onlardan bahsedeceğiz. 1 2 paragraf. Ondan sonra niçin biz bunu ölçmeyi düşündük? Neden mesela X maddesi değil de biz Z maddesini ölçmeye çalıştık? Neden Z? Niçin? Bakın niçin sorusuyla ne sorusuna introduction kısmında cevap vermemiz lazım. Yani ne yapıyoruz? Niçin yapıyoruz? Bu sorulara cevap verebiliyor muyuz? Sorun. Açın sorun. Niçin? Eğer
3:53 cevap verebiliyorsak güzel yazmışsınız demektir. Aslında bu bağlı ve bağımsız değişkenleri yazdıktan sonra introduction kısmı bitiyor zaten. Bilimsel makalelerde biliyorsunuz intrınaduction kısmı o kadar çok çok uzun olmaz. Nitel çalışmalardan bahsetmiyorum. Bakın arkadaşlar bu konuşmalarım nicel çalışma. Bu nicel çalışmalarla ilgili. Nitel çalışmalar daha kolay bana göre. Yani onları yaparsınız diye düşünüyorum. Ama nicel çalışmalarda buna dikkat edeceksiniz. Yani ilk önce bir bağımlı değişkenimiz olacak. Ondan sonra bağımsız değişken ve bunları tek tek anlatacağız. Sonra en sonunda dedim ya ilişkisi nedir? Yani bunun mantığı nedir? Yani şu değil. Bakın bazı arkadaşlar yapıyor. E şuna bakalım. E neden
4:40 yani işte birisi şu hastalıkta bakmış biz de bunda bakalım. Bu değil. Yani bu mantıklı bir açıklama değil bu. Oraya mantıklı bir açıklama koymanız lazım. Yani bir ilişkiyi yakalamış olmanız lazım. Bunu da literatürden yakalayacaksınız. Ha şunu diyebilirsiniz. Mesela Y maddesi atıyorum başka bir hastalıkta eee yüksek bulunmuş. O hastalık da şu şu yönleriyle bizim hastalığa benziyor. Benim çalıştığım hastalığa benziyor. Dolayısıyla bizim hastalık hastalarda da o y maddesi yüksek çıkabilir gibi bir hipoteziniz olabilir. Bunu koyabilirsiniz. Bakın bir mantalitesi var bunun. Ama bunun dışında hani ben böyle bir merak ettim bakacağım. Bu yok işte bilimsel eee yani yaklaşımlarda tamam merak önemlidir ama ben merak
5:27 ettim bakacağım diye yaklaşamazsınız oraya. olaya tamam merak ettin ama bir mantık çerçevesinde yaklaşman lazım. Onu mantıkta açıklaman lazım. Neden Y'ye bakacaksın mesela? İşte bunu açıkladığın yer giriş kısmıdır arkadaşlar. Introduction kısmıdır. Özellikle de son tarafta dedim ya çünkü başta hastalığı anlattım ya da siz artık neyi anlatacaksanız anket yaptıysanız anket yapacağınız popülasyonu anlatın. Neden o popülasyonda anket yapacaksın? Ve ondan sonra etki eden ne varsa artık bağımsız değişkenler onlar nedir? Onları anlatıyorsun. Sonra işte niçin bunları seçtiğinden bahsedeceksin. İşte bunları koyarsan aslında introduction kısmı
6:13 tamamlanmış oluyor. En sonunda da niçin koyduğun zaman bence çok güzel bir introduction kısmı yazılmış olur. Böyle baktığımız zaman bakın formüize ettiğimiz zaman introduction kısmını yazmak aslında çok zor değil ama böyle formülize etmezseniz nereden başlayacağınızı bilmezseniz ve nereye gideceğinizi de bilmezseniz işte o zaman sizi karamsarlığa sürükler. Kielde tez makale yazan arkadaşlar da bunu görüyorum. Yani donup kalıyorlar. Tamam mı? Hani geceleyin tavşan böyle ışığa bakınca böyle donup kalır ya onun gibi. Neden? Çünkü gidişatı bilmiyor. Yani nereden başlayacağını bilmiyor, nereye gideceğini bilmiyor. Ama bakın böyle bir formüliasyonla nereden başlayacağınız da belli, nereye gideceğiniz de belli. Dolayısıyla giriş yazmak çok kolay
6:58 arkadaşlar. Bu makalenin girişiydi. E şimdi projenin girişi nasıl? Aynen projenin girişi de böyle. Çok farkı yok. Ama projenin girişinde şöyle şeyler yapabilirsiniz. Bakın şimdi proje aslında yayınlanmış bir yayın değil. Yani bilimsel bir çalışma değil. Bilimsel çalışmayı yapacağınız için size para ihtiyacı paraya ihtiyacınız var ve siz bu parayı alabilmek için bir kurumu ikna etmeye yönelik yazdığınız dokümanlara biz proje diyoruz. Yani tamamen duygusal para için yazılıyor. Şimdi böyle olunca yani bir yerde de yayınlanmayacağı için giriş kısmında özellikle projelerde bakın bu çok çok atlanan bir durum. neredeyse hemen hemen bütün yaptığımız o hani ayda bir buluşuyoruz ya proje
7:46 tartışma günlerinde. Hep bunu söylüyorum. Giriş kısmına olabildiğince okuduğunuz makalelerden veya araştırdığınız işte ne varsa kitaplardan şekil, grafik, tablo kullanın. Bunları kullanabilirsiniz. Bakın bilimsel makalede bunu yapamazsınız. Çünkü o makale hani orijinal, özgün çalışma diyoruz ya. Her şeyle size ait olmalı. Bütün tablo, şekil. Ama projede öyle değil. Projede mesela bir yerden bir makaleden bir grafik hoşunuza gitti. Ne bileyim pasta grafiği. Al onu koy. Şekil açıklaması yaz. Şekil açıklamasının sonuna da nereden aldıysan ona atıfta bulun. Olay bitti. Hiçbir sıkıntı yok. Yani aslında bazı cümleleri, paragrafları copy paste
8:32 yaparak bile koyabilirsiniz. projeye yani bu projede plurarizm denen bir şey yoktur yani. Çünkü projeyi okuyan hakem aa bu bir yerden alıntı yapmış mı diye okumaz. Önemli olan orada ne anlatmaya çalışıyorsun ona bakar. Projede bunlar önemli değildir. Onun için projenin introduction kısmıyla bilimsel bir makalenin introduction kısmında arasında böyle dağlar kadar fark var. Kullanabildiğiniz kadar tabii ki güzel. Konuyu anlatabileceğiniz ya da konunun daha iyi anlaşılabileceğini düşündüğünüz şekiller, grafikler, tablolar varsa lütfen projenizin özellikle introduction kısmında kullanın. Başka bölümlerinde de kullanabilirsiniz bu arada. Ama giriş kısmında özellikle hani konunun önemi, literatür taraması dediğimiz kısımda
9:18 bence en çok yapılan eksikliklerden biri bu. Böylelikle saf yazı gözüküyor. Hem projede bir renklilik yok. Anlaşılması daha zor. Halbuki şekiller, grafikler olsa mesela Dünya Sağlık Örgütleri işte yaptığı araştırmada 2025 yılında şu kadar şu kadar şu hastalıktan vardır demiş. Grafik var. Al o grafiği koy işte. Değil mi? Bunun gibi yani bunlardan bahsediyorum. Şimdi bilimsel makalede girişten bahsettim. Projedeki girişin farklılıklarından bahsettim. Zaman yönünden aynı. Yani ikisinde de aynı şekilde kullanacaksınız. Hani projenin diğer taraflarında gelecek zaman kullanıyorsunuz ama giriş kısmında kullanmanıza gerek yok. Çünkü sizin çalışmanız değil daha önceden yapılmış çalışmalardan bahsediyorsunuz. Orada da aynı makale yazarken olduğu gibi. Şimdi
10:05 tezlerde nasıl giriş kısmı dediğiniz zaman tezlerde makale ve projesinden biraz daha farklı. Aslında tezlerdeki olay biraz daha kitap yazma gibi hani makalede çok özet. Dolayısıyla tezi makaleye çevirirken insanlar zorlanıyor. E zorlanır tabii. Çünkü aynı değil. Projedekinden ise çok farklı ama projedeki gibi başka yerlerden yine grafikler, tablolar kullanabilirsiniz atıp vermek koşuluyla. Tezler de aslında çünkü birazcık projeye de benziyor. Yani yayınlanmadığı sürece çok bir değeri yok aslında. Onun için tezinizi bir an önce yayınlatmaya bakın. Yayınlanmadığı sürece o tezdir. Yani ben tezlere atıfta bile bulunmam. Çünkü ne olduğu belli değil. Hakemli bir süreçten geçmesi lazım onların. Yani 3 be kişinin böyle
10:51 bakıp ha tamam demesi değil de gerçekten o konunun uzmanı dışarıdan insanların gözüyle yani hakemli bir dergiden süzgeçten geçerse bilimsellik kazanır. Ama onun dışında yani sadece tez olarak bakarsınız. Ha böyle bir çalışma yapılmış. Belki de makale olma aşamasındadır diye bir fikir verir. Neyse şimdi oraya girmeyeyim. Giriş kısmından geçiyoruz. giriş kısmı ve konunun anlatımı tezde en uzun kısımlardan bir tanesidir. Yani diğer kısımlara oranla en uzun yazılan, en detaylı yazılan kısımdır. Dedim ya birazcık kitabi bilgi olacak. Hani orada mesela hastalığı size bir paragrafta anlatın demiştim makalede. Projede de öyle yapabilirsiniz ama tezde öyle değil. Teste tezde bir paragraf girişte hastalığı anlatırsınız ama ondan
11:37 sonra hastalığın detaylarına inersiniz. epidemiolojisine inersiniz işte yani ne kadarcık hızlı yayılıyor ona inersiniz. Genetik mi ona genetik yapısını anlatırsınız. Yani hastalığın her bir hücresel olarak özelliklerine inersiniz. Yani olabildiğince detay yazarsınız arkadaşlar. Ve belki bir hastalığı sadece anlatmak 5 10 sayfanızı bile alabilir. Daha fazla bile alabilir. Yani ki bunu anlatırken tabii ki şekiller, grafikler, tablolarda demin bahsettiğim gibi kullanacaksınız arkadaşlar. Kullanmanız lazım. tezi tezlerde bu hani olmazsa olmaz teziniz hem daha güzel görünür hem de anlaşılması çok daha kolay olur. Bağımsız değişkenler deyince aynı şekilde anlatacaksınız makalede
12:23 anlattığım gibi ama bağımsız değişkenleri öyle makalede anlattığım gibi geçiştirmeyeceksiniz. Deminki söylediğim gibi detayına kadar, gerekirse alt basamaklarına kadar, alt başlıklarına kadar bağımsız değişkenleri tek tek anlatmanız gerekiyor. Dolayısıyla tez yazarken belki de sizin için en çok vakit alacak bölüm giriş kısmıdır arkadaşlar. Çünkü orada belki de yüzlerce 100 150 tane atıfta bulunacaksınız. Onun için hemen araya sıkıştırayım. Endnne programını sakın kullanmayı unutmayın. Bakın Endnne kullanırsanız başınız ağrımaz. Bunu da araya sokuşturduktan sonra fazla detaylı anlatmayacağım. Zaten anlattım başka yerlerde. Yine giriş kısmında mantalite yani eee bu formüli ettim ya formül. O
13:10 formül yine aynı aynı şekilde bağlı değişken anlatıyorsunuz ama çok detaylı. Bağımsız değişkenleri anlatıyorsunuz onlar da çok detaylı ve en sonunda yine niçin sorusuna cevap veriyorsunuz ki bu bir iki sayfa da olabilir arkadaşlar. Hani orada sinyal yolaklarını anlatabilirsiniz. Öbürü de şu sinyal yolakları şöyle şöyle etkileşimleri var. Şu makalede bunu gösterilmiş filan. Dolayısıyla da biz bunu gösteriyoruz gibi böyle bir yani nedensellik bağı kurarak niçin yaptığınızı anlatacağınız yerdir introduction kısmı arkadaşlar. E şimdi bir de bakın bilimsel makaleden anlattım. Ondan sonra projede girişten birazcık bahsettim. Tezden bahsettim. Bir de kongreler var. Kongrelerde ise e
13:57 aslında bir biliyorsunuz kongreler özet yani bir özet verirsiniz ve bunun da kelime sayısı kongreden kongreye değişir. 300 kelime olur, 350 kelime olur. Artık gideceğiniz kongrenin kurallarına göre değişir. Orada background kısmı vardır. İşte introduction kısmı odur. Yani ne kadar diyeyim size 3 be cümle bazen yazmanız gerekiyor. Bazen hadi 78 cümle yazacaksınız. Çok az. Yani bir makalenin aslında özeti gibi düşünün. O özetinde hani background vardı ya da ya da aim kısmı ya da introduction bazılarında geçer. O kısım objektif ya da o kısmı yazacaksınız. Girişli kısım burasıdır. Yani özetini yazarken bir kongreye özet gönderirken. Dolayısıyla orada şunu
14:43 söyleyeceksiniz. Mesela hastalıkla ilgili konuştum ya. Bu hastalık şöyle şöyle önemlidir. Bizim projemiz şunu şunu şunu yapmayı amaçlamaktadır. Bitti. Kongrelerdeki özetlerdeki ama yani introduction giriş kısmı bu kadar olur. Bundan fazlası istenmez. Zaten yeriniz de olmayacak. İsteseniz de yazamazsınız. Ha kongrede poster yaparken bu gönderdiğiniz ilk özeti bence bir yere koyun. Her zaman söylerim onu. Detaylı anlattım onu başka videolarımda. Oradaki giriş kısmı da yine iyi bir introduction kısmı koyabilirsin. Belki bu söylediğimden bir iki cümle fazla yazarsın ama ya da bir tablo, bir şekil koyabilirsin girişi veya konuyu daha iyi anlatmak adına ama bundan fazlası değil.
15:30 Onun için çok çok özet olarak düşünmeniz lazım kongre özetlerini. Evet arkadaşlar, bölüm bölüm sizlere vermeye çalışıyorum. Özetten sonra gelişi de anlattım. Bu konuda bilmiyorum sorularınız var mı? varsa lütfen video altına yazın. Daha güncel videolarla o soruları da ele alıp sizlerle paylaşmaya çalışayım. Bir sonraki videoda görüşmek üzere. Kendinize iyi bakın. Esen kalın.
