0:01 Herkese merhabalar değerli dostlar. 30 günde tarih videomuzun ikincisindeyiz ve sizle burada birlikte ne yapacağız? Türk İslam devletlerini ele alacağız. İlk video uzundu. Yoruldunuz. Biraz da yıprandınız biliyorum arkadaşlar. Bu da biraz böyle ona benzeyecek. Onun dışındaki videolarımız daha kısa kısa olacak. Hiç merak etmeyin. Hocam o zaman ne duruyoruz? Hadi adım adım hayallerimize ilerleyelim. Bakın arkadaşlar 751 yılında Talas Savaşı yapılacak ve bu 751 yılında yapılan Talas Savaşı Abbasi ile Çin arasında olacak ve bu savaşta Karluklar ne yapacaktı? İlk videoda anlatmıştım. Karluklar Abbasileri destekleyecekler. Neden? Çünkü bizim ebedi düşmanımız Çin ve düşmanımın düşmanı dostumdur diyeceğim ve Abbasileri destekleyeceğim.
0:47 İşte burada Karluklar İslamiyet'ti tanıyacaklar ve Talas Savaşı'nın Abbasiler tarafından, Müslümanlar tarafından kazanılmasını sağlayacaklar. Burada Karlukların İslamiyet'ti kabul etmesi ile birlikte de Türk İslam tarihi başlamış oldu. 751 Talas Savaşıyla. Şimdi arkadaşlar gelelim önemli Türk İslam şehirlerine. Burada Türk İslam şehri değil ama önemli olduğunu daha önce söylemiştim. Burada vermek istiyorum arkadaşlar. toprak anı olarak bilinen, Türk memleketlerinin yüreği olarak bilinen, kutsal başkent olarak bilinen yer Ötükendir. Bu İslamiyet öncesinde. Bunun dışında arkadaşlar ışıldayan İnci olarak bilinen yer Kaşkard'dır. Önemli. İslam'ın Roma'sı olarak Milli Eğitim Bakanlığı kitaplarında da geçen yer Buhara'dır
1:33 değerli dostlar. Şehirlerin şahı özellikle 2015 KPSS'de soruldu değerli arkadaşlar. Ve Timur Temur döneminde şehirlerin şahı unvanına sahip olan yer aşağıdakilerden hangisidir dediler. Cevap arkadaşlar Semerkant oldu. Peki isfahan yani nüfs-ı cihan. Nüfs-ı cihan yani dünyanın yarısı anlamına gelen yer isfahanır. Değerli dostlar mevali politikası nedir? Şimdi arkadaşlar bakın bu zamana kadar Türkler eee İslamiyet girme konusunda böyle çok da büyük çaba sarf etmiyorlardı. Hatta biliyorsunuz Hazarlar Kafkaslarda engellemişti. Türgi Orta Asya'da İslamiyet'in yayılışını engellemişti. Fakat arkadaşlar bunun aslında bir sebebi vardı. Sebebi neydi?
2:20 Sebebi aslında uygulanan mevali politikasıydı. Özellikle arkadaşlar Emevi devleti tarafından uygulanan Mevali politikası Arap üstünlüğünü ele alan bir politikadır. Mevali politikası der ki yani der hepimiz Müslümanız ama biz Arap Müslüman olduğumuz için size göre daha üstünüz. Siz bizim azat edilmiş kölelerimizsiniz der Arap olmayan Müslümanlara. İşte o yüzden arkadaşlar bu Mevali politikası Türklerin İslamiyet girişini ne yapmıştır? Geciktirmiştir. Peki devam edelim. Türklerin İslamiyet katkıları arkadaşlar. Türkler İslamiyet'ti korudular ve yaydılar. Bunun dışında arkadaşlar Türkler Türk İslam bilginleri yetiştirdiler. Aynı zamanda İslam mimarisine katkıda bulundular. Hocam
3:06 Türkler İslamiyet'ti nasıl korudu? Mesela Gazneliler korudu. Büyük Selçuklu Devleti korudu arkadaşlar Abbasi halifesini. E nasıl yaydık arkadaşlar? Yaptığımız gaza ve cihat savaşlarıyla yaydık. Bugün Balkanlara gittiğinizde orada Bosna Ersek'te mesela Müslümanların olmasının sebebi ne? E Osmanlı Devleti. Dolayısıyla arkadaşlar Türkler İslamiyet'ti korumuştur, yaymıştır. Türk İslam bilginleri yetiştirmişlerdir ve İslam mimarisine katkıda bulunmuşlardır. Şimdi devam edelim. Gelelim arkadaşlar Orta Asya'daki ilk Türk İslam devletine. Unutma Doğu Avrupa'da ya da dünyada ilk Türk İslam devleti derse cevabın İTil Bulgarları olacaktı. Ama Orta Asya'da ilk Türk İslam devleti derse cevabın Karahanlılar olacak. Zaten İTil
3:52 Bulgarları sadece İslamiyet'ti kabul etmişler. Başka hiçbir şey yapmamışlar. Ama Karahanlılar Orta Asya'da İslamiyet'ti kabul edince Türklük ile İslam'ı birleştirmişlerdir ve bir Türk İslam sentezi yaratmışlardır. Şimdi arkadaşlar baktığımızda Karahanlı Devleti'nin kurucusu kim? Bilgekül Kadirhan. Bu da arkadaşlar 2024 KPSS sorusu olarak geldi karşımıza. Ve arkadaşlar Karahanlılar Bilgekül Kadirhan Han tarafından kuruldular. Lakin Karluk, Yağmat, Çiil gibi Türk boylarının birleşmesiyile kuruldular. Peki en parlak dönem arkadaşlar Karahanlıların kurucusu Bilgekül Kadirhan. En parlak dönem ise Yusuf Kadirhan dönemidir. Ve Karahanlılarda İslamiye'ti kabul eden ilk hükümdar
4:38 Satut Buğra Han olmuştur. Bir de arkadaşlar Ebu Nasır Han var. Ebu Nasrhan. Bu kimdir? Ebu Nasırhan ise arkadaşlar yine Karahanlılarda İslamiyet'ti kabul eden bir hükümdardır. Ama İslamiyet'ti kabul edip halife tarafından tanınan ilk hükümdardır. Dolayısıyla arkadaşlar İslamiyet'ti kabul eden ilk hükümdar derse Satuk Buran diyoruz ama halife tarafından tanınan ilk hükümdarları derse o zaman Ebu Nasırhan Han cevabını veriyoruz. Peki bu Karahanlılara baktığımızda ne gibi özellikleri var? Orta Asya'da İslamiyet'ti kabul eden ilk Türk devletidir. Zaten dilimde tüy bitti söylemekten. Ve arkadaşlar bakın gulam sistemi ilk kez Karahanlılar tarafından uygulanmıştır. Hocam gulam sistemi ne ya
5:23 arkadaşlar? Gulam sistemi neydi? Gulam sistemi savaşlarda elde edilen kişilerin orduda asker yapılmasıydı. Dolayısıyla arkadaşlar bu gulam sistemini ilk defa uygulayan devletimiz yine Karahanlılardır. Karahanlı devleti İTil Bulgarları gibi değildir. İslamiyet'ti kabul ettikten sonra Türklük ile İslam'ı birleştirmiş ve bir Türk İslam sentezi yaratmıştır. Mesela arkadaşlar ilk Türk İslam medresesi olan Semerkant Medresesi kime aittir? Karahanlılara aittir. Dedim ya bakın Türklük ile İslam'ı birleştirdiler ve Türk İslam sentezi yarattılar. Semerkant Medresesi Türk İslam tarihinin ilk medresesidir ve Karahanlılar tarafından inşa edilmiştir. Tamam Karahanlılar Semerkant Medresesini inşa
6:08 ettiler de Türkler bu zamana kadar örgün eğitime alışık mıydı? Sabah okula çıkıp gidip akşam çıkmaya alışıklar mıydı? Hayır. Dolayısıyla her ne kadar Karahanlılar Semerkant Medresesini yapmış olsa da kimse gitmiyor. E kimse gitmeyince Karahanlılar da diyor ki ya bakın diyor halka siz diyor çocuklarınızı gönderin. Biz onlara bir de burs verelim. Yani hem okutalım onları hem de karşılığında para verelim diyor. Ve arkadaşlar dünya tarihinde burslu eğitime ilk defa geçen devlet yine Karahanlılardır. Unutma Türk İslam tarihinin ilk medresesi Semerkant Medresesi. Kim inşa etmiş? Karahanlılar. Zaten Türk İslam'da da üzerinde duracağım. Yani eee kültür medeniyeti üzerinde duracağım. Şimdi devam edelim. İlk Türk İslam edebi eserlerini
6:53 verdiler. Bakın daha önce de söyledim ya. İTil Bulgarları İslamiyet'ti kabul ediyor ama sonra hiçbir şey yapmıyor. Ama Karahanlılar İslamiyet'ti kabul ettikten sonra Türk İslam sentezini yaratıyorlar. Bak ilk Türk İslam medresesini yaptılar. Şimdi ilk Türk İslam edebi eserlerini verecekler. Hadi bunlara bir bakalım. Divan-ı Lügat-ı Türk eseri kime ait arkadaşlar? Kaşkarlı Mahmut'a ait. Hatta burada Türk kelimesinin anlamı nasıl açıklanıyordu? olgunluk çağı olarak açıklanıyordu. Ve arkadaşlar bu eser bir Arapça Türkçe sözlük kıvamındadır. Arapça, Türkçe, sözlük kıvamındadır ve Türkçenin Arapçadan üstünlüğünü dile getirir. Bunu ispatlamaya çalışır. Ve arkadaşlar Kaçkarlı Mahmut ilk bir sözlük yapmış mı adam? Yapmış. İşte sözlük yaptığı için
7:40 Kaçkarlı Mahmut ne olacak? İlk Türk filolog olacak. Aynı zamanda Kaşkarlı Mahmut Divan-ı Lügati Türk adlı eserinin en sonuna Türk Dünyası haritası koydu. E Türk Dünyası haritası koyduysa o zaman ilk Türk kartograf yine kim olur değerli arkadaşlar? Yine Kaşkarlı Mahmut olur. Önemli. Peki devam edelim. Divan-ı Hikmet. Bak dilimde tüy bitti. Sorulacak, sorulacak, sorulacak. Hakimlikte sordular. Yine soracaklar arkadaşlar. Divan-ı Hikmete' dikkat ediyoruz. Divan-ı Hikmet eseri Ahmet Yesevi'ye aittir. Ve Ahmet Yesevi Divan-ı Hikmet eseri ile Türklerin arasında İslam'ın anlaşılmasını ve yerleşmesini sağlamıştır. İşte bu yüzden arkadaşlar Ahmet Yesevi'ye
8:26 Piri Türkistan unvanı verilmiştir. Son derece önemlidir ve bu Piri Türkistan unvanı muhtemel soru adayıdır. Peki arkadaşlar Ahmet Yesevi Divan-ı Hikmet adında bir tasavvuf eseri yazdı mı? Evet. O zaman Türk tarihinin ilk tasavvuf eseri Divan-ı Hikmet olur. E Türk tarihinin ilk tasavvufçusu kim olur? E o da Ahmet Yesevi olur. Yani Piri Türkistan olur. Dikkat et. Muhtemel soru adayı. Devam edelim arkadaşlar. Atabetül Hakaik. Arkadaşlar Atabetül Hakaik eseri ne anlama geliyor? Hakikatlerin eşiği anlamına geliyor. Hakikatlerin eşiği anlamına geliyor. Peki kime ait? Edip Ahmet Yükneki'ye aittir bu eserde. Önemli mi? Önemli. Peki devam edelim.
9:13 Geldik Kutatku Bilik'e. Arkadaşlar bakın Kutatku'yi kimin yazdığını çıkaramıyorsanız Kutatku bak U'ları aldın. Yusuf Has Hacip bak yine U'ları aldın. U vurguları var. Kutatku Bilik, Yusuf Has Hahacip. Tamam mıyız? Peki bu eserin önemi ne hocam? Arkadaşlar bu eser Türk İslam dünyasının ilk edebi eseri. Tabii siyasetname özelliği de gösteriyor ama arkadaşlar Türk İslam tarihini yani Türkler İslamiyet'ti kabul ettikten sonra Türk İslam sentezi olarak oluşturulmuş ilk eser Yusuf Hascib'e ait olan Kutatku Bilik eseridir. O yüzden önemli. Buna dikkat edeceğiz değerli dostlar. Peki
9:59 devam edelim. Hadi bir tekrar edelim. Divan-ı Lügat Türk Kaşkarlı Mahmut'a ait. İlk Türk kartograf ve filologtu. Türkçe Arapça sözlüktü. Divan-ı Hikmet Ahmet Yesevi'ye ait bir eser ve Ahmet Yesevi Türklerin arasında İslamiyetin yayılmasını, yerleşmesini sağladığı için piri Türkistan olarak biliniyordu. Atabetül Hakaik eseri hakikatlerin eşiği anlamına geliyor. Edip Ahmet Yükneki'e ait bir eser. Kutatku Bilik ise Yusuf Asacib'e ait bir eserdir ve Türk İslam dünyasının ilk edebi eseridir. Değerli dostlarım bu da devam edelim. Gelelim ulusçuluk. Şimdi arkadaşlar ulusçuluk demez de bazen milliyetçilik der. Bu ulusçu politika ya da milliyetçi politika nedir? Şimdi arkadaşlar Karahanlılar bakın İslamiyet öncesi Türk
10:45 devletlerinde yer alan ikili teşkilatı uyguluyorlar. He demek ki eski Türklerin özelliklerini devam ettiriyorlar. E bunun dışında Türkçeyi resmi dil ilan ediyorlar. Tamam. Bunun dışında arkadaşlar Uygur alfabesini kullanıyorlar. Bak yine eski Türklerin alfabesi. Dolayısıyla eski Türklerin özelliklerini ve kültürlerini devam ettirmeye çalışmaları onların ulusçu yani milliyetçi bir politika izlediklerinin de neyidir? Kanıtıdır. Bu arada şunu da söyleyeyim arkadaşlar. Eğer sorular bize Orta Asya'da Türkçeyi resmi dil ilan eden devlet derse Karahanlılar diyeceğiz. Ama sorular bize Anadolu'da Türkçeyi resmi dil ilan eden devlet derse Karaman oğulları beyliği
11:33 diyeceğiz arkadaşlar. Dikkat edin birbirine karıştırmayın. Kara Hitaylılar ve Harzemşahların saldırılarıyla ne oldu? Karahanlılar yıkıldı. Değerli dostlar Karahanlılar önce ikiye ayrılacaklar. Bir kısmını Kara Hitaylılar diğer kısmını Harzemşahlar yıkacak. Bakın bu da arkadaşlar ÖABT'de soruldu. O yüzden dikkat edelim. önemli bir bilgidir. Karağluların yıkılmasını etki eden devletler kimlerdir? Kara İtalaylılar ve Harzemşahlardır. E bu da bu kadar. Devam edelim. Gelelim Gaznelilere değerli dostlar. Gazneliler önemli. Sorular bize her zaman Gazneliler demez. Yeminiler de der. Gazneli devletiin diğer bir adı neymiş? Yeminilermiş. Peki arkadaşlar bu Gazneli Devleti'nin kurucusu kim? Alptig'in ama
12:18 en parlak dönemi tabii ki en parlak dönemi Gazneli Mahmut dönemi. Ve arkadaşlar dikkat etmenizi istiyorum. Şimdi ne oldu biliyor musunuz? Gazneliler Sünni bir devlet. Abbasilerde ne var? Halifelik makamı var. Değil mi? Emevilerden sonra Abbasiler kuruldu ve dünyada İslam'ın liderliği makamı yani halifelik makamı onlarda. Abbasilerde tıpkı Gazneliler gibi Sünni. Burada da Şii Büveyhoyo yolları var. Bak bunların da adından belli Şii bunlar. Ve arkadaşlar Şii Büveyhoyoğulları ne yapmak istiyor? Abbasilerden halifeliği almak ve Sünni bir devletten Şii bir devlete geçirmek istiyorlar halifelik makamını. Fakat Abbasi halifesi hemen burada arkadaşlar nereye koşuyor? Gaznelilere koşuyor ve Gaznelilerden
13:05 yardım istiyor. Diyor ki Gazneli Mahmut koş. Ne oldu diyoruz? Diyor ki Şii Büyolları beni baskı altına aldı. Beni bunların baskısından kurtar diyor halife. Bunun üzerine arkadaşlar Gazneli Mahmut şuraya yazalım. Gazneli Mahmut ne yapıyor arkadaşlar? Abbasilerin yardımına koşuyor ve geliyor. Şii Büyhoğullarını yeniyor. Yendi. E yenince arkadaşlar Gazneli Mahmut halifeyi korumuş olmadı mı? Oldu. İslam'ı korumuş olmadı mı? oldu. İşte arkadaşlar Gazneli Mahmut halifeyi Şii baskısından kurtardığı için kendisine sultan unvanı verildi ve Türk İslam tarihinde sultan unvanını kullanan ilk hükümdarımız Gazneli Mahmut oldu. Dikkat
13:53 ediyorsunuz. Uyumayın arkadaşlar. Gazneli Mahmut halife-i Şiibi Üveyğollarının baskısından kurtarınca halife de aferin sana Mahmut sana sultan unvanını veriyorum dedi. O da ne yaptı arkadaşlar? Sultan unvanını Türk İslam tarihinde kullanan ilk hükümdar oldu. Peki arkadaşlar Gazneli Mahmut bu sultan unvanının altında kalır mı? Yok kalmaz. İşte o yüzden arkadaşlar sen dedi bana sultan unvanını verdin ya dedi halifeye. Ben de dedi sana söz veriyorum. Yaşadığım her yıl için Hindistan'a bir sefer düzenleyeceğim ve Hindistan'da İslamiye'ti yayacağım dedi. Burası Hindistan olsun arkadaşlar. Bakın buraya seferler düzenledi. Her düzenlediği seferde ne yaptı? İslamiye'ti yaydı. İslamiye'ti yaydı,
14:39 yaydı, yaydı ve Hindistan'daki kast sistemine ne yaptı arkadaşlar? Darbeyi vurdu. Hindistan'daki kast sistemi sınıf ayrımına dayalı sistemdir. Hani bu bizdeki Yeşilçam filmleri falan var ya işte zengin kız fakiri oğlan. Onların hepsi bu Hintlerdeki kas sisteminden geldi bize. Ve sınıf ayrımına dayalı olan bu kasinde sınıflar arasında geçiş yoktur. Ama İslam öyle midir? Hayır. İslam eşitlik dinidir. Ve bu yüzden arkadaşlar Gazneli Mahmut Hindistan'ı İslamiyeti götürünce burada İslamiyet'ti yaydı ve onun İslamiye'ti yaydığı yerler günümüzde Pakistan ve Bangladeş olarak varlığını sürdürmektedir. Bakın arkadaşlar ne olmuş. Gazneli
15:26 Mahmut Hindistan'ı 17 sefer düzenlemiş ve Hindistan'da İslamiye'ti ne yapmış? Yaymış. İşte bu özelliklerinden dolayı Gazneli Mahmut'a bazı unvanlar vereceğiz. Gazneli Mahmut e zaten halifeye yardım ettiği için Türk İslam tarihinde sultan unvanını kullanan ilk hükümdardı. Tamam. Bunun dışında arkadaşlar Hindistan'da İslamiyet'ti yaydı. Hindistan Fatihi unvanı verildi. Oradaki kas sistemini yıktığı için put kırıcı, alemin arslanı, zamanın yeganesi gibi unvanlar aldı. O zaman arkadaşlar sultan, Hindistan Fatihi, Put kırıcı, alemin aslanı, zamanın yeganesi gibi unvanlar kime aitmiş? Gazneli Mahmut'a aitmiş. Gazneli Mahmut Gaznelilere en parlak dönemini yaşatan hükümdarmış.
16:13 Buradan hareketle bir şey de söylemek istiyorum arkadaşlar. Bakın bazı devletler kuruldukları yerin ismini alırlar. Bazı devletler ise kurucuların ismini alırlar. Mesela Osmanlı Devleti kurucusunun ismini almıştır. Selçuklu Devleti kurucusunun ismini almıştır. Ama Gazneli devleti Gazne şehrinde kurulduğu için Gazneliler adını almıştır. Ya da Harzemşahlar Devleti Harezm bölgesinde kurulduğu için Harzemşahlar adını almıştır. Yani devletlerin kurulduğu yerden mi kurucusundan mı adını aldığını bilmemiz de önemli. Önceden soruyorlardı. Son zamanlarda böyle soru sormadılar ama ÖSYM'nin tefinde de oynanmaz. Belli olmaz arkadaşlar. Ben vereyim de. Şimdi arkadaşlar gelelim
17:00 Gazneliler dönemindeki bazı önemli ilim insanlarına. Bunlardan bir tanesi Biruni arkadaşlar. Birini dediğimiz adam 2024 EKYS sınavında soru olarak geldi önümüze. Ve ne dediler biliyor musunuz? Orada bakın. El Asarül Bakiye, Tahkikül Malil Hint gibi eserleriyle bilinen kişi kimdir dediler arkadaşlar. El Aserül Bakiye, Tahkikül Malil Hint gibi eserleri olan ve Gazneli Mahmut tarafından sarayımın en değerli hazinesi olarak nitelenen kişi Birunid'ir değerli dostlar. Yine bunun diğer eserlerini kültür medeniyette vereceğim. Gelelim Utbiye. Utbiye arkadaşlar tarihi-i Yemin adında bir eser kaleme alıyor. E Gaznelilerin diğer adı neydi? Yeminiler.
17:45 O zaman Utbi tarihi-i Yemin adlı eserinde neyi anlatmış? Yeminilerin yani Gaznelilerin tarihini anlatmış. E bu kadar bu da. Peki devam edelim. Firdevsi ise arkadaşlar Şehname adlı eseri yazıyor ve bu Şehname adlı eser Türk İran savaşlarını anlatıyor. Ve burada arkadaşlar Türk hükümdar olarak geçen Alper Tunga hangi isimle geçiyordu? Afra Siyap adıyla geçiyordu. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde bu bilgiyi zaten vermiştim. Ve arkadaşlar bakın Biruni Elasarül Baki eserini, Utbi Tarihi Yemin eserini Firdevsi Şehname adlı eserini kime sunmuş? Gazneli Mahmut'a sunmuş. O zaman Gazneli Mahmut bir içinde sarayımın en değerli hazinesi
18:32 dediyse ben Gazneli Mahmut hakkında şu yorumu yapabilir miyim? Bu adam ilme, bilime, entelektüeliteye, kültüre önem vermiş mi? vermiş kardeşim. Bu da bu şekilde. Şimdi devam edelim arkadaşlar. Daha sonra Gazneli Mahmut ne olacak? Ebediyete uğurlanacak. Gazneli Mahmut öldü arkadaşlar. Gazneli Mahmut ölünce başa kim geçti? Gaznelilerde Sultan Mesut geçti. Sultan Mesut. Büyük Selçuklu Devleti'nde kim var arkadaşlar? Tuğrul ve Çağrı kardeşler var. Şimdi arkadaşlarım burada dikkat etmenizi istediğim şey şu. Sultan Mesut bir tarafta Gaznelilerin lideri. Tuğrul ve Çağrı Kartşlerde Büyük Selçuklu'nun lideri konumundalar. Ve Gazneliler ile ş
19:20 onu da yazayım ayrıntı ama Gazneliler ile Karahanlılar ne yaptılar biliyor musunuz? 1025 yılında 1025 yılında Maveraün Nehir görüşmelerini yaptılar ve bu Mavera Nehir görüşmelerinde Gaznelileriyle Karahanlılar anlaştılar. Dediler ki bak yılanın başını küçükken ezmek lazım. Büyük Selçuklu Devleti diye yeni bir Türk devleti doğuyor. Biz bunu şimdiden yok edelim dediler. Kim demiş bunu? Gaznelileri Karahanlılar. Nerede demişler? Maverayün Nehir görüşmelerinde ve arkadaşlar burada Gaznelileriyle Karahanlıların Büyük Selçuklu'ya karşı ittifak yaptığını söyleyebilir miyiz?
20:05 Söyleyebiliriz. Peki bunun sonucunda ne oldu arkadaşlar? Tuğrul ve Çağrı kardeşlerden önce liderlik yapan Arsılan Yabguy'yu yemeğe davet etti Gazneliler ve Karahanlılar. Ve o yemekte Arslan Yabgu'yu ele geçirdiler. Kalincar Kalesini hapsettiler. Daha sonra da öldürdüler. Dolayısıyla arkadaşlar Gazneliler ve Karahanlıların Büyük Selçuklu'ya karşı olduğunu bilmemiz gerekiyor burada. Ve arkadaşlar Gazneli Mahmut vefat etti demiştik. Sultan Mesut geçti başa. Büyük Selçuklu'da da Tuğrul ve Çağrı kardeşler var. Şimdi biz biliyoruz ki Gazneliler Büyük Selçukluları yıkmak istiyorlar ve bu amaçla Sultan Mesut diyor ki ordusuna, "Arkadaşlar" diyor ben Hindistan seferlerini devam ettireceğim babamın diyor size de bir ordu veriyorum. gidin
20:52 şu Büyük Selçuklu'yu ortadan kaldırın diyor arkadaşlar. Gazneli ordusuyla Büyük Selçuklu ordusu Nes Savaşı'nda karşı karşıya geliyorlar. Büyük Selçuklu Devleti bu savaşı kazanıyor ama Gazneliler kaybediyor. Sultan Mesut Küplere biniyor. Babamın vasiyetini devam ettiriyorum. Emrinize bir ordu verdim. Büyük Selçuklu'yu yenin dedim. Yenemeden karşıma gelmişsiniz. Yazıklar olsun size diyor. Ben yine Hindistan seferine gidiyorum ama unutmayın bu defa size çok daha kalabalık bir ordu bırakıyorum. Artık Büyük Selçuklu'yu ortadan kaldırın diyor. Savaşın adı Seras Savaşı arkadaşlar. Yine Büyük Selçuklu kazanıyor. Gazneliler kaybediyor. Sultan Mesut bunu haber alınca
21:37 size yazıklar olsun diyor ya. Yani bir diyor Büyük Selçuklu'yu yenemediniz diyor. İlla benim gelmem lazım yani. İlla öyle mi diyor? Ve arkadaşlar bütün orduyu topluyor Sultan Mesut. Gazneli ordusuyla Büyük Selçuklu Ordusu karşı karşıya geliyor. Savaşın adı 1040 Dandanakan Savaşı. İki büyük ordu karşı karşıya geldi. Bu defa Sultan Mesut Gazneli ordusunun lideri, komutanı konumundaydı. Fakat yine bir kez daha yeniden Büyük Selçuklu Devleti kazandı. Gazneliler kaybetti. İşte bu savaş çok önemlidir. Neden önemli? Çünkü Dandan akan savaşıyla Gazneliler yıkılış sürecine girdiler. Bakın Gazneliler yıkılış sürecine girdiler. Büyük Selçuklu Devleti'nde ise Tuğrul Bey
22:25 arkadaşlar Tuğrul Bey ne yaptı bu savaştan sonra? Adına hutbe okuttu ve para bastırdı ve bu şekilde Büyük Selçuklu Devleti'nin resmen kuruluşunu sağladı. Ama dikkat Gazneliler yıkıldı demedim. Dandanakan Savaşıyla Gazneliler yıkılış sürecine girdi dedim. Dandanakan Savaşı 1040 yılındaydı ve arkadaşlar bakın daha sonra uzun yıllar yaşayacak Gazneliler yıkılış sürecinde en son arkadaşlar Gazneliler Afganların yerli bir halkı olan Gurlular tarafından yıkılacaklar. Şimdi size burada ekstra bir bilgi vermek istiyorum. Sizce Gazneliler mi daha uzun yaşamıştır? Karahanlılar mı? Arkadaşlar Karahanlılar Gaznelilere göre
23:10 daha uzun yaşamıştır. Neden? Çünkü Karahanlıların hem yöneticileri Türktür hem halkı Türktür. Ama Gaznelilerin yöneticisi Türktür. Fakat halkı çok farklı etnik ırklardan meydana geliyor. Hintliler var arkadaşlar. Araplar var arkadaşlar. Bunun dışında eee Acemler yani İran kökenliler var arkadaşlar. Dolayısıyla bakın yönetici kesimiyle halk birbirinden farklı mı? Farklı. O yüzden Gazneliler Karahanlılara göre daha çabuk yıkılmışlardır. Anlaştık mı? Bunu da bilmemiz ve yorumlamamız gerekiyor. Hatta zaten Karahanlılar nasıl bir devletti? Ulusçu, milliyetçi bir devletti. Değerli dostlar, Gaznelilerimiz de bu kadardı. Şimdi
23:57 gelelim Büyük Selçuklu Devletine. Ya hocam nasıl bu kadar olur ya? Biz bunları dinliyorduk. Çok uzun sürüyordu. Evet, çok uzun sürüyordu normalde ama arkadaşlar bu bilgiler bizim için gayet yeterli. Gayet yeterli. Hiç merak etmeyin tamam mı? Hiç aklınızda şüphe kalmasın. Şimdi gelelim bu arada bakın daha önce de söyledim yine söylüyorum. AGS'ye KPSS'ye AYT'ye TYT'ye hakimlik savcılığa, icra müdürlüğüne ve kaymakamlık sınavına inkılap tarihi kısmı birebir uygundur. O yüzden arkadaşlarım gönül rahatlığıyla dinleyin. Başarıyı ulaştıracağını bilin bu videoların sizi. Tabii yorum yapın, videoları beğenin, hypelayın. Siz de bana destek olun. Hatta Instagram hikayenizde paylaşın. Bu arada şunu da
24:43 söyleyeyim. Bu notları ne yapacağız hocam? Arkadaşlar notlar açıklama kısmında kitabımız var. Onu alabilirsiniz. Zaten yukarıya da bırakıyorum her videonun başında. Oradaki linke de tıklayarak kitabımızı alabilirsiniz. Zaten çok cüzi bir ücreti var değerli dostlar kitabımızın da. Şimdi geldik Büyük Selçuklu Devleti'ne arkadaşlar. Büyük Selçuklu Devleti Oğuzların üç ok kolunun kınık boyu tarafından kurulmuştur. Bak Oğuzların üç ok kolunun kınık boyu tarafından Büyük Selçuklu kurulmuş. Anadolu Selçuklu da Kınık Boyu tarafından kurulacak ama Osmanoğulları yani Osmanlı Devleti kayı boyu tarafından kurulacak. Bunu da bilmemizde fayda var. Şimdi arkadaşlar Dukak Bey kimdir? Bakın ben buraya bir
25:29 sıralama yaptım. Dukak Bey arkadaşlar Demiryaylıdır. Demir Yaylı unvanıyla bilinir. Muhtemelen çok iyi ok atıyordu. O yüzden bu Dukak Bey arkadaşlar Selçuk Bey'in babası. Selçuk Bey de e Oğuz Yapgu Devleti'nde görev yapan bir komutan. Fakat Selçuk Bey Oğuz Yapgu Devletinin hükümdarıyla anlaşamıyor. Anlaşamayınca arkadaşlar Selçuk Bey nereye geliyor? Kendi halkını da alıyor. Cent şehrine geliyor ve burada İslamiyet'ti kabul ediyor Selçuk Bey. Sonra arkadaşlar Arslan Yabgu geçiyor ki Arslan Yabgu Gazneliler ve Karahanlılar arasında yapılan Maverayün Nehir görüşmeleriyle hapsedilmişti ve ne yapılmıştı? Arkadaşlar öldürülmüştü Kalincar Kalesi'e. Sonra da kim geçiyor? Tuğrul
26:15 Çağrı kardeşler geçiyor. Ama burada dikkat edin devletin asıl lideri Tuğrul olacak. Çağrı sadece orduyu komuta edecek. Bir daha ele alalım. Bakın Dukak Bey kimmiş? Selçuk Bey'in babasıymış. Dukak Bey'in lakabı Demiryaylı. Selçuk Bey kim? Selçuk Bey de Dukak Bey'in oğlu Oğuz Yabgu devletinde Oğuz Yabgu hükümdarıyla anlaşamıyor ve kendi halkını da alıyor Cent bölgesine geliyor. Ve bu Cent şehrinde ne yapıyor arkadaşlarım burada? İslamiyet'ti kabul ediyor. Selçuk Bey'den sonra arsan yapgı geçiyor. O da Mavera Ünleri Nehir görüşmelerinde alınan kararla yemekte esir alınıyor ve Kalincar Kalesi'e öldürülüyor. Sonra da başa Tuğrul ve Çağrı kardeşler geçiyor. Farkındaysanız Arslan Yapgu'yu yılanın başını küçükken
27:01 ezelim diye öldürdüler. Ama daha da büyük güçlü kişilerin ön plana çıkmasına, Tuğrul ve Çağrı kardeşlerin ön plana çıkmasına neden oldular. Hatta sonra kim gelecek? Alparslan gelecek. Sonra en parlak dönen Melikşah gelecek. Onları da yazayım. Alp Arslan, sonra da Melikşah gelecek. Neymiş? Büyük Selçuklu çok zormuş. Zor falan değil. Oğuzların üçok kolunun Kınık boyu tarafından kuruldu. Önce Dukak, sonra Selçuk. Selçuk nereye geliyor? Cent bölgesine. İslamiyet'ti kabul ediyor. Sonra o da ölüyor. Devlete isim verdi bak Selçuk Bey. Sonra o da ölüyor. Arslan Yapgu geçiyor. Öldürüldü. Kalincar Kalesi'nde Tuğrul ve Çağrı kardeşler geçti. Ardından Elparsan ardından Sultan Melikşah en parlak dönemi yaşatıyor.
27:47 Şimdi devam edelim. Şimdi arkadaşlar az önce bahsettiğim savaşlar vardı. Nesa, Seras ve Dandanakan savaşları. Bu üç savaşın üçü de Büyük Selçuklu Devleti ile Gazneliler arasında yapılmıştı. Peki arkadaşlar, Büyük Selçuklu ile Gazneler arasında yapılan bu üç savaşın üçünü de kim kazandı? Büyük Selçuklu Devleti kazandı. Nesas, Seras, Dandanakan Savaşları. Özellikle 1040 yılında yapılan Dandanakan savaşı önemlidir. Büyük Selçukluyla Gazneler arasında yapılmıştır. Büyük Selçuklu Devleti kazanmıştır. Büyük Selçuklu Devleti kazanınca Büyük Selçuklu Devleti'nde Tuğrul Bey adına hutbe okuttu ve para bastırdı ve devletin resmen bağımsızlığını ilan etti. Peki Gazneliler ne oldu? Gazneliler de bu
28:34 savaşla yıkılış sürecine girdiler. Daha sonra da arkadaşlar Gurlular tarafından yıkıldılar diyeceğiz. Peki devam edelim. 1048 Pasinler Savaşı. Arkadaşlar size olayı anlatıyorum. Şimdi eee Selçuklular daha çok böyle İrani taraftalar. Daha çok Anadolu'nun doğusundalar. Fakat orada Tuğrul ve Çağrı kardeşler kendi aralarında konuşuyorlar. Tuğrul ve Çağrı kardeşler diyorlar ki ya diyorlar Anadolu'nun iklimi iyi, toprakları verimli, sulama imkanları yüksek. Biz kendi halkımıza yaşamının daha iyi olabileceği yerler bulmalıyız diyorlar. Tuğrul Bey zaten asıl hükümdar olduğu için abisi Çağrı'ya
29:20 diyor ki ya diyor Çağrı sen git abiciğim orduyu da al git sen diyor. Bir git bir bak bakalım neresi uygun. Bir gidiyor arkadaşlar Çağrı Bey Anadolu'nun içlerine bir giriyor. Şöyle bakın. Şurası Anadolu olsun. Çağrı Bey geliyor arkadaşlar. Şöyle büyük bir dağın başına oturuyor orduyla beraber. Akşama kadar çiğdem çitleyip izliyorlar. Neyi izliyorlar? Burada yaşayan Ermeniler, burada yaşayan Gürcüler ne yerler, ne içerler? Onları kim korur? Bu topraklar kimindir? Ki bu topraklar kimin? Bizans'ın arkadaşlar. Ve bunları izliyor akşama kadar Çağrı Bey ordusuyla beraber. Sonra gelip Tuğrul Bey'e diyor ki, "Anadolu'nun iklimi iyi, toprakları verimli, sulama imkanları yüksek, güneşli güzel bir yer. Anadolu" diyor. "Burası" diyor, "bizim
30:07 halkımıza yakışacak bir yer" diyor. Peki arkadaşlar burada kimler vardı? Gürcüler ve Ermeniler vardı. Bu Gürcü ve Ermeniler kime bağlı olarak yaşıyorlar? Bizans'a bağlı olarak yaşıyorlar. İşte bunu şey gibi düşünün. Siz evde ders çalışıyorsunuz. Şöyle yavaştan hava almak için perdeyi araladınız. Camı bir açtınız, şöyle yaptınız. Bir baktınız karşı apartmandan biri pencerelyi, pencereyi azıcık aralamış size bakıyor. Hemen camı kapattınız, perdeyi çektiniz. Aradan bir yarım saat geçti. Tekrar perde. Perdeyi araladınız. Bir baktınız put. Size bakıyor. Hemen bir daha perdeyi çektiniz. Sonra bir daha baktınız yine size bakıyor. Korkup hemen ebeveyninize söylemez misiniz? abinize, amcanıza,
30:52 dayanıza, kocanıza birine söylersiniz, değil mi? Ya abi, amca, baba işte anne, karşıda bir adam var. Sürekli bizim evi izliyor. Sürekli benim odamı izliyor. Dersiniz, değil mi? Heh. Şimdi Çağrı Bey burada ya. Çağrı Bey burada Gürcü ve Ermenileri izliyor ya. Bu Gürcü ve Ermeniler de gidip velileri olan Bizans'a söylüyorlar. Bizans'a diyorlar ki ya birileri geldi dağın başına oturuyorlar akşama çiğdem çitleyip bizi izliyorlar diyor. Bunun üzerine Bizans diyor ki kimmiş lan? diyor benim halkımı izleyen. Ve bunun üzerine arkadaşlar tarihler 1048 bir tarafta Bizans yanında Ermeniler ve Gürcüler. Bizans Ermeni ve Gürcü kuvvetlerini de arkasına alıp Büyük Selçuklu Devleti'ne karşı savaş ilan ediyor. Ve arkadaşlar Büyük
31:39 Selçuklu Devleti bu savaşta Bizans'ı yanında Ermeni ve Gürcü kuvvetleri olmasına rağmen mağlup ediyor. 1048 Pasinler Savaşı Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans arasında yapılan ilk büyük savaştır değerli dostlar. Ve bu savaşı Büyük Selçuklu Devleti ne yaptı? Kazandı. Ve burada Gürcülerin kralı olan Liparit ne oldu? Esir alındı. Karıştırma. Malazgirt'te Romen Diojen'i esir alacağız daha sonra. Burada Gürcü kral Liparit'i esir alıyoruz. Liparit esir aldık mı? Aldık. Misler gibi. Tamam. Devam edelim. Gelelim. Gelelim arkadaşlar 7 yıl sonrasına. 1055 Bağdat seferi. Şimdi hemen sizi götürdüm
32:24 buraya. Daha öncesinde ne olmuştu? Bir hatırlayalım. Geri doğru bir yaslanın. Arkadaşlar Abbasi halifesi vardı değil mi? Abbasi halifesi nasıldı? Sünniydi. Sünniydi. Ve arkadaşlar Gazneliler, e o da sünniydi. Büyük Selçuklu Devleti, o da Sünni. Şii Büveyhoyoğulları da adından belli Şii. Zaten bu Şii Büveyhoğulları daha önce Abbasi halifesini baskı altına almışlardı. Gazneli Mahmut yardım etmişti ve Gazneli Mahmut'a sultan unvanı verilmişti. Bunu hatırlıyoruz. Hatta o da ben de bunun altında kalmam." deyip Hindistan'a ne yapmıştı? Seferler düzenlemişti. Değerli dostlar şimdi şurayı bir silelim. Şimdi alalım yeniden kalemimizi. Beni bir dinleyin. Ne oldu biliyor musunuz
33:09 arkadaşlarım? Bu Şii Büve Yollarını daha önce yenmişti Gazneli Mahmut da sultan unvanını almıştı. Halife-i Şii baskısından kurtarmıştı ya. İşte bu Şii Büveyhoyoğulları yeniden Abbasi halifesini baskı altına aldılar. Ve böyle olunca Abbasi halifesi hemen koştu gitti Gaznelilerin yanına. Dedi ki, "Gazneliler, Gazneliler, Şiiler yine beni baskı altına aldı. Bana yardım edin." dedi. Ama Gazneliler ne diyor? Ya gözünü seveyim halife diyor ya. Biz Dandanakan savaşıyla zaten 15 yıl önce yıkılış sürecine girdik. Bizim kendimize faydamız yok. Bizi Büyük Selçuklu bu hale getirdi. Git sana o yardım etsin diyor. Bunun üzerine arkadaşlar Abbas halifesi hemen Büyük Selçuklu Devletinde Tuğrul Bey'in yanına gidiyor. Tuğrul
33:55 Tuğrul Gazneliler bana hep yardım ediyordu. Onları yıkılış sürecine sokmuştun Dandanakan savaşıyla. Şimdi bana kim yardım edecek ya diyor. Tuğrul Bey diyor ki sakin ol ya diyor. Sakin ol Halife. Bir otur bir dinlen. Bir soluklan oğlum diyor ya ne oluyor sana? Ben yardım ederim diyor. Ve Tuğrul Bey arkadaşlar çok sakin, çok profesyonel bir şekilde 1055 yılında ne yapıyor? Bağdat seferine çıkıyor. Bu seferin adı neymiş? Bağdat seferiymiş. Ve arkadaşlar bakın dikkat edin. Tuğrul Bey Bağdat seferiyle Abbasi Halifesine yardım edecek ya. Şiibi yollarını yenecek ya. Yenmiyor Şii Büeyollarını. onları komple tarih sahnesinden siliyor. Yani Şii
34:41 Büeyioğullarını ne yaptı Tuğrul Bey? Yıktı. Abbasi halifesi ise aferin sana Tuğrul. Yapmış olduğun 1055 Bağdat seferiyle beni şiilerden kurtardın. O yüzden sana sultan unvanını veriyorum dedi. Ne dedi? Ne? Sultan unvanını mı olmaz dedi. Neden? Çünkü arkadaşlar adam Şii Büyhoyoğullarını tarih sahnesinden sildi. O yüzden diyor ki Tuğrul Bey sen diyor sultan unvanını Gazneli Mahmut'a verdin. Üstelik o Şii Büyğollarını sadece yenmişti. Ben ise onları tarih sahnesinden sildim diyor. Haklısın diyor halife. O yüzden sana doğunun ve batının ve batının sultanı, doğunun ve batının hükümdarı
35:26 unvanını veriyorum diyor. Kime? Tuğrul Bey'e. Değerli dostlar Tuğrul Bey ne diyor? Yetmez. Aynı zamanda bana siyasi yetkilerini de vereceksin diyor. Halifenin siyasi yetkilerini de kim alıyor? Yine Tuğrul Bey alıyor. Siyasi yetkileri aldı Tuğrul Bey. E şimdi şöyle bir mantık kuralım. Halifede sadece dini yetkiler kaldı. Siyasi yetkilerini kim aldı? Tuğrul Bey aldı. Tamam mıyız? Bu da Büyük Selçuklu Devleti'ni iyice güçlendirir mi? güçlendirir. Süreci anlatabilmişimdir diye düşünüyorum. Şimdi buraya geri dönelim. 1055 Bağdat seferi. Şii Büey Yolları Devleti yıkıldı arkadaşlar ve halife baskıdan kurtarıldı. Tuğrul Bey'e hangi unvan verildi? Doğunun ve batının sultanı unvanı verildi. Ve halifenin siyasi
36:13 yetkileri de kime geçti? Tuğrul Bey'e geçti. Devam edelim. Nişabur Medresesi arkadaşlar. Nişabur medresesi Tuğrul Bey döneminde açılmış olan bir medresedir ve Büyük Selçuklu Devleti'nin tarihteki ilk medresesidir. İlk Türk İslam tarihinin ilk medresesi neydi? Karahanlıların kurduğu Semerkant medresesiydi. Büyük Selçuklu'nun ilk medresesi neymiş? Nişabur medresesiymiş. Kim kurmuş? Tuğrul Bey kurmuş. Şimdi devam edelim değerli dostlar. Tuğrul Bey'i de ebediyete uğurluyoruz. Daha sonra kim geçiyor arkadaşlar? Şöyle yazayım şuraya ama hoca yazamadı. Slayttaki mürekkebi silelim şuraya arkadaşlar.
36:59 Çağrı beyin oğlu yazalım. Şimdi normalde devletin liderliğini Tuğrul yapıyordu değil mi? Evet Tuğrul yapıyordu ama Tuğrul öldü. Sonra başa kim geçiyor? Çağrı'nın oğlu Alparslan geçiyor. He o zaman ülke hanedanın ortak malıdır anlayışı devam ediyor diyebilir miyiz? Evet diyebiliriz. Bakın oğlu değil. yeğeni geçmiş Tuğrul Bey'in. Ve arkadaşlar baktığımızda Sultan Alpaslan başa geçtiği gibi direkt amcası Kavurt isyan ediyor ve Alpars'tan Kavurd'un isyanını bastırıyor. Ve vezirlik makamına da Türk tarihinin en önemli vezirlerinden biri olan aynı zamanda Büyük Selçuklu Devleti'nin en önemli veziri olan vezir Nizamül Mülk'ü geçiriyor. Türk tarihinin ilk veziri kimdi? Vezir Tony Yukuk. AP olarak
37:48 biliniyordu. Büyük Selçuklu Devleti'nin ilk veziri kimmiş arkadaşlar? Ya da en önemli veziri kimmiş? Vezir Nizamül Mülkmüş. Mülke nizam veren adam. Vezir Nizamül Mülk. Şimdi burada ne oldu size anlatayım arkadaşlar. Bizim Sultan Aypas Aslan şöyle kendi kendine düşünüyor. Vezir Nizami Mülk de diyor ki Alpaslan ne oldu sana? Niye böyle düşünüyorsun? diyor. O da diyor ki ya benden önce diyor hükümdar olan Tuğrul Bey amcam Tuğrul Bey ve Çağrı babam Çağrı inanılmaz büyük işler yaptılar diyor. Adamlar Nesas, Seras, Dandanakan savaşlarında Gaznelileri mağlup ettiler. Adamlar 1048 yılında Bizans'ı mağlup ettiler adamlar. 1055 yılında Bağdat seferiyle Şii Büeyolarını tarih
38:33 sahnesinden sildiler. Şimdi ben ne yaparsam yapayım onların önüne geçemem. ve halk, devlet adamları bunlar bana saygı duymaz askerler diyor. Ve vezir Nizamı Mülk ne diyor? Benim bir fikrim var sultanım diyor. Nedir fikrin diyoruz? Vezir Nizamül Mülk diyor ki Hristiyanlarca kutsal kabul edilen bir yer var. Neresi orası? Kars Ani Kalesi ve Ani şehri. Hristiyanlar Kars Ani şehrinin tanrı tarafından korunduğuna, fethedilemez bir yer olduğuna inanırlar." diyor. Eğer sen gidip burayı fethedersen halk da, devlet adamları da, ordu da sana saygı duyar diyor. Bunun üzerine arkadaşlar 1064 tarihinde Sultan Alparslan on binlerce kişiden oluşan ordusuyla ne yapıyor? ani kenti üzerine
39:21 sefere çıkıyor ve Hristiyanların tanrı tarafından korunuyor dedikleri, fethedilemez dedikleri, alınamaz dedikleri Ani kalesini sadece bir günde ele geçiriyor. Ve işte bu Ani Kalesinin fethinden dolayı Sultan Elparslan'a Ebul Feth yani şuraya yazayım Ebul Feth yani fetihlerin babası unvanı veriliyor değerli dostlar. Kime verilmiş bu? Alp Arslan'a verilmiş. E bu da tamam. Neymiş efendim? Büyük Selçuklu çok zormuş. Zor mu Büyük Selçuklu? Söyle bana zor mu Selçuklu? Değil arkadaşlar. Devam edelim. Gelelim 1071 Malazgirt Savaşı'na. 1071 Malazgirt Savaşı'nda ne oldu şimdi arkadaşlar?
40:07 Zaten biz daha önce 1048 Pasinler Savaşı'nda Tuğrul ve Çağrı Kardeşler tarafından Bizans'ı yenmiştik. Hatta Gürcü karalı Liparity'i de esire almıştık. Şimdi ise bambaşka bir olay var önümüzde. Hükümdarımız Sultan Alp Arslan arkadaşlarım. Ve tarihler, takvimler 1071'i gösteriyor. Bir tarafta Büyük Selçuklu, karşısında Bizans İmparatorluğu. Orta Çağ boyunca yaşamış tek imparatorluktur. Büyük Selçuklu İmparatorluğu ve arkadaş e pardon Bizans İmparatorluğu ve arkadaşlar ne oldu? İki ordu karşı karşıya gelecek. Muş'un Malazgirt ovasında tabii Bizans arkadaşlar hem Roma'nın devamı niteliğinde hem dünyanın başkenti olan Konstantinopolis'in sahibi
40:54 hem de arkadaşlar Orta Çağ boyunca yaşamayı başarmış tek devlet Bizans İmparatorluğu çekiniyoruz haliyle. Fakat arkadaşlar Sultan Alparslan o gün ordularının karşısına atının üstünde bembeyaz bir kıyafetle geliyor ve bütün ordusunun karşısına geçip bugün ben bu savaş için ölümü göze aldım. Gördüğünüz gibi kefenimle bu savaşa geldim diyor. E sorarım size arkadaşlar o ordu savaşmaz mı? O ordu Sultan Elpaslan için ölmez mi? Öldürmez mi? Ölür de öldürür de. Sultan Alpaslan diyor ki, "Bizim kaybedecek hiçbir şeyimiz yok. Kazanırsak Fatih olacağız. kaybedersek şehit olacağız diyor. E bunun üzerine arkadaşlar bir tarafta Sultan Alpaslan karşısında Bizans'ın lideri Romen
41:41 Diojen. İki ordu karşı karşıya geliyorlar. Muşun Malazgirt ovasında ve arkadaşlar burada yerden çapa böyle seken bir çamur parçasının Romen Dioje'nin gözüne gelmesi, onun yere düşmesi ardından bir Selçuklu askerinin Romen Dioje'i esir alması imparatorlarının esir alındığını gören Bizans ordusunun kaçmaya başlaması sonrasında da Büyük Selçuklu Devleti Bizans İmparatorluğuu Malazgirt Savaşı'nda mağlup etmeyi başarıyor. Ama dikkat bu savaş sırasında bakın hani Müslüman olmayan Oğuzlar vardı ya Hristiyan Oğuzlar Bizans ordusunda ücretli askerlik yapmışlardı. Onlar taraf değiştirip Bizans ordusundan bizim tarafımıza geçtiler. Peçenekler arkadaşlar Bizans ordusundan bizim
42:28 tarafımıza geçtiler. Ve değerli dostlarım işte onların Uzların, Peçeneklerin taraf değiştirmesiyle biz bu savaşı ne yaptık? Kazandık. Peki Malazgirt Savaşı'nın sonucunda ne oldu? Arkadaşlar dikkat edin. Romen Diojen, Bizans imparatoru Romen Diojen esir alındı. Dikkat bak. Gürcü kralı Liparit'in esir alındığı savaş 1048 Pasinler Savaşı. Orada Tuğrul Çağrı kardeşler var. Ama Bizans imparatoru Romen Dioje'nin esir alındığı savaş Malazgirt savaşıdır. Peki Sultan Elparslan'a İslam ülkelerinin sultanı unvanı verildi. He hem Ebul Feth bu adam hem de burada ne oldu? İslam ülkelerinin sultanı unvanı oldu. Şimdi biliyorum pek
43:14 çoğunuzun kaynağında bunlar geçmiyor. Geçmiyor ama Milli Eğitim Bakanlığı kitabında geçiyor işte arkadaşlar. O yüzden bunları da mutlaka notlarınıza ekleyin. İslam ülkelerinin sultanı unvanını kim almış? Sultan Alpaslan almış. Hangi savaştan sonra? Malazgit Savaşı'ndan sonra. Ve değerli dostlar bu savaşla birlikte biz ne yaptık? Anadolu'nun kapılarını Türklere açtık. Malazg Savaşıyla Anadolu'nun kapıları Türklere açılmıştır arkadaşlar. Peki Sultan Erparslan Anadolu'nun hemen İslamlaştırılmasını hemen fethedilmesini istiyor mu? Hemen Türkleştirilmesini istiyor mu? İstiyor. O yüzden komutanlarını yanına çağırıyor ve komutanlarına diyor ki, "Bana bakın. Gözlerimin içine bakın. Gidin Anadolu'ya fetihler yapın. Anadolu'yu fethedin.
44:01 Türkleştirin ve Müslümanlaştırın. ve fethettiğiniz topraklar sizin malınız olacak diyor. Buna İslam savaş hukukunda kılıç hakkı adı verilir diyor arkadaşlar. Milli Savunma Üniversitesi sınav sorusuydu bu da. Yanılmıyorsam 2019'larda. Bakın Sultan Erpaslan komutanlarına kılıç hakkı tanımış. Kılıç hakkı ne demek? Fethedilen yerin fethedene ait olması demek. Peki Sultan Erpaslan neden bunu yaptı? Çünkü Sultan Elpaslan arkadaşlar bunu yapıyor. Anadolu'nun fethini, Anadolu'nun Türkleşmesini Müslümanlaşmasını hızlandırmak istiyor. O yüzden yapıyor. Ve arkadaşlarım bunun sonucunda Anadolu'da ilk Türk beylikleri kuruldu. Bu ilk Türk beylikleri nedir? DD
44:48 Smaç'tır. Nedir bunlar? Dilmaçoğulları, Danışmentliler Saltuklular Mengücekliler, Artuklular, Çakabeyli. Ve bunun sonucunda arkadaşlar bizans'ı pasinlerde yendik. E şimdi de burada yendik. E Bizans bizimle uğraşamayacağını anlamadı mı? Anladı. İşte Bizans bizimle uğraşamayacağını anladığı için gitti Avrupa'daki Hristiyan kardeşlerinden yardım istedi. Bunun sonucunda da Haçlı seferleri başladı değerli dostlar. Bunlar da Malazgirt Savaşı'nın sonuçlarıdır. Umarım anlatabilmişimdir. Gelelim Sultan Melikşah dönemine arkadaşlar. Sultan Alpaslan'ın oğlu Sultan Melikşah başa geçiyor ve Sultan Melikşah başa geçince arkadaşlar bu adam
45:34 Büyük Selçuklu Devleti'ne en parlak dönemini yaşatıyor. Bir bunun dışında dikkat edin Urfa, Antakya, Kudüs, Şam, Halep, Gürcistan, Yemen gibi yerleri fethediyor arkadaşlar. Melik Çağ fethedilmedik yer bırakmıyor adam ve en parlak dönemini yaşatıyor devlete. Ve Sultan Melikşah'ın ölümüyle devlet fetret devrine giriyor arkadaşlar. Devlet neye girmiş? Fetret devrine. Hani ben şurada size hükümdarları sıralamıştım ya. Sonra ne olmuş bakın? Şuraya ekleyelim. Fetret devri olmuş. Sonra ne olmuş arkadaşlar? Sonra da Sultan Sencer başa geçiyor. Sonra da devlet
46:19 zaten yıkılıyor. Bu kronolojiyi bilelim. Dukak Bey vardı. Onun oğlu Selçuk Cent bölgesinde duramamıştı. Eee şey eee Oğuz Yapgu devletinde duramamıştı. Cent bölgesine gelmişti. İslamiyet'ti kabul etmişti. Sonra Arslan Yapgu geliyor. Kalincer Kalesini hapsedip öldürüyorlar. Sonra Tuğrul ve Çağrı Kardeşler geldi yaptıkları ortada. Sonra Alpaslan geldi. Sonra en parlak dönen Melikşah geldi. Ardından Melikşah'ın ölümüyle devlet fetret devrine girdi. Ve ardından fetret devrini bitiren adam Sultan Sencer olacak. Ve bu dönemde de hangi savaş yapılacak? Katvan savaşı yapılacak. Devlet yıkılışa gidecek. Bu kronoloji kolay arkadaşlar. Merak etmeyin. Zaten 10 defa da ben söyledim. Şimdi arkadaşlar Melikşah dönemi dedik. En parlak dönem dedik. Urfa, Antakya,
47:06 Kudüs, Şam, Halep, Gürcistan, Yemen gibi yerler fethedildi. Bunun dışında daha sonra en parlak dönemi yaşatan Sultan Melikşah vefat etti. O vefat edince Büyük Selçuklu Devleti fetret devrine girdi. Peki Büyük Selçuklu'nun fetret devrinde kimler var? Bakın Mahmut, Mehmet Tapar, Berk Yaruk ve Sencer var. Bu dört bu dört kişi arkadaşlar uzun yıllar savaştılar ve kim kazandı bu fetret devrini? Sultan Sencer kazandı. Sadece Osmanlı'da mı fetret devri var? Burada yok mu? Bak burada da var. Orada nasıl Çelebi Mehmet 11 yıllık fetret devrini bitirdiyse burada da fethet devrini bitiren adam Sultan Sencer oldu. Fakat arkadaşlar Sultan Sencer her ne kadar fethet devrini bitirse de maalesef
47:53 karşısında çok güçlü bir rakip var. Kim o güçlü rakip? Büyük Selçuklu Devleti ile bir Moğol devleti olan Kara Hitaylılar arasında hangi savaş yapılacak? Katvan savaşı yapılacak. Tarihler 1041 ve 1000 pardon 1141. Orada 1040'ta Dandan akan vardı. Tarihler 1141. Bu iki tarihi de bilin olur mu? 1141. 1141 tarihinde arkadaşlar bir tarafta Büyük Selçuklu Devleti bir tarafta Karaylılar iki ordu Sultan Sencer döneminde karşı karşıya gelecek. Büyük Selçuklu Devleti bu savaşı kaybedecek. Kara İtalaylılar kazanacak. Kara İtalayiler kazanacak. Büyük Selçuklu kaybedince neye gidecek?
48:39 Yıkılış sürecine gidecek. Değerli dostlar Kara İtaliler kazandı. Büyük Selçuklu Devleti yıkılış dönemine girdi. Devam edelim. Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış sebepleri. Şimdi Büyük Selçuklu Devleti neden yıkıldı? Öncelikle 1141 yılında Büyük Selçuklu ile Kara Hitaylar arasında yapılan savaşın adı Katvan Savaşıydı. İşte bu savaşı Büyük Selçuklu kaybetti, kara italliler kazandı. Kaybedince yıkılış sürecine girmişti. Ve Katvan Savaşı yıkılışımızda etkili mi? Etkili. E arkadaşlar taht kavgaları yani fetret devri yıkılışta etkili mi? E tabii ki etkili. İç savaş devletin gücünü azaltıyor. Bunun dışında arkadaşlar burada hani ben daha önce
49:24 size ilk videoda söylemiştim. Meliklerin eğitmenlerine atabey diyorduk. İşte bu atabeyler arkadaşlar faaliyetlere girişiyorlar. Nasıl faaliyetler bunlar? Bağımsızlık faaliyetleri. Biz kendi devletimizi kuracağız diyorlar. Bu da Büyük Selçuklu'nun gücünü azaltıyor. Abbasi halifelerinin çalışmaları. Abbasi halifeleri neden çalışıyor burada? Oysa biz onlara yardım etmiştik hocam. Evet, etmiştik. Ama arkadaşlar Abbasi halifelerinin eee Tuğrul Bey döneminde siyasi yetkilerini de almıştık. İşte onlar da o siyasi yetkileri bizden geri almak istiyorlar. O yüzden arkadaşlar Abbasi halifeleri de Büyük Selçuklu'yu içten içe ne yapıyorlar? oyuyorlar. Aynı zamanda
50:11 devletin kurucu unsuru olan Oğuzların devlete küsmesi. Peki Oğuzlar kurucu unsur devlete neden küsüyorlar hocam? Arkadaşlar siz olsanız küsmez misiniz? Oğuzlar diyor ki bu devleti biz kurduk. Bu devleti biz kurduk ama devletin üst mertebelerine hiç biz getirilmedik. Hep nerede Araplar var onları getiriyorsunuz. Nerede Fars kökenliler, Acemler var onları getiriyorsunuz diyorlar. Haklılar mı? Evet. Bir kısımda da haklılar. İşte arkada tabii Büyük Selçuklu getirmemekte de haklı olabilir. Eee onun da haklı olduğu taraflar vardır. Fakat arkadaşlar bu Oğuzlar devlete küstü. Oğuzların devlete küsmesi ve devlete karşı isyan etmeleri de yıkılışın sebepleri arasındadır. Batınilik faaliyetleri arkadaşlar. Şu batıniliği anlatayım. Vladimir
50:56 Bartrol'un Alamut Kalesi diye bir kitabı var. Alamut diye. Arkadaşlar bakın Hasan Sabbah denilen bir adam var. Geriye doğru yaslanın. Sakin olun, sakin olun. Sakin artık sakinleyebiliriz. Sakin olun. Kendinizi bana bırakın. Arkadaşlar Hasan Sabbah denilen bir adam var. Ve yine o Vladimir Bartoğlu'nun eserine göre bu Hasan Sabbah dediğimiz adam aslında Ömer Hayyam gibi, vezir Nizamül Mülk gibi kişilerle aynı yerde büyüyor ve aynı şekilde eğitim alıyor. Fakat arkadaşlar bu devlet kademesinde önemli bir yere getirilemiyor. Getirilse de daha sonradan oradan eleniyor. Bunun üzerine Hasan Sabba aynı zamanda din bilgisi de çok yüksek bir adam. Ve bu Hasan Sabba arkadaşlar ne yapıyor biliyor musunuz? gidiyor. Dini bilgisiyle bazı kişileri etkiliyor. Halktan bazı kişileri etkiliyor. Onların çocuklarını alıyor. Ondan sonra onların
51:43 paralarını alıyor. O çocukları ben mürit olarak yetiştireceğim diyor. Ve yine Dalavere ile ele geçirdiği Alamut Kalesine bunların hepsini götürüyor. Ve köle pazarından almış olduğu çok güzel kızları da Alamut Kalesi'nin arkasında bulunan cennet bahçelerine yerleştiriyor. Arkadaşlar daha önce öğrenmiş olduğu haşhaş bitkisini yani uyuşturucuyu bu nasıl elde ediliyor? Böyle afyon bitkisi var ya hani haş onu böyle çiziyorlar ondan bir şey akıyor galiba. İşte onu da uyuşturucu olarak kullanıyorlarmış. Benim de babaannem kartel değil. Burada size anlatayım diye söylüyorum bunu. Ve arkadaşlar bunu keşfediyor bu adam. Ve bunu ne yapıyor biliyor musunuz? oradan mürit olarak yetiştireceğim dediği çocukların ağızlarına veriyor ve onları uyuşturuyor. Daha sonra onları
52:29 uyuşturduktan sonra uyuşturucuyla onları cennet bahçelerine götürüyor. Sonra da onlara diyor ki, "Gördünüz mü sizi dün gece cennet bahçelerime götürdüm. İstersem sizi cennete gönderebilirim." diyor. Ve tövbe haşa. Ve bunun üzerine arkadaşlar o çocukları mükemmel bir asker, mükemmel bir suikastçı olarak yetiştiriyor. Zaten Assassin's Crack diye bir oyun yok mu? Oradaki asasinistikasçı anlamında değil mi? Asas sözcüğü. Evet. E o esas nereden geliyor? Haşailerden geliyor. İşte dünyanın ilk suikastçilerini yetiştiriyor. Çünkü Haşailer ve Hasan Sabbah. İşte o arkadaşlar eee çocuklar o müritler var ya birer savaş makinesi olan o müritler ve uyuşturucu müptelası yapılanlar. İşte onları alıyor arkadaşlar. onlara birtım suikastler düzenletiyor ve suikast
53:14 düzenledikten sonra o çocuklar Melikşah'a, vezir Nizam-ı Mülk'e böyle duruyorlar ve gelip birilerinin onu öldürmesini bekliyorlar. Neden? ölünce çünkü cennet bahçelerinde aşık olduğu kıza gitmek istiyor. O yüzden çünkü Hasan Sabbah onları bu suikasti başarıyla tamamlarsan seni cennetime alacağım diye kandırıyor. Sonra çocuklar bir ölüyor bir bakıyor her taraf zebani gibi. Batınilik faaliyetleri de bu şekildedir. Batınilik faaliyetleri arkadaşlar Büyük Selçuklu Devleti'ne çok büyük zararlar vermiştir ve Sultan Sencer'in ölümüyle devlet tamamen ne olmuştur? Yıkılmıştır değerli dostlar. var. Peki, Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılışı ile ortaya çıkan devletler var ve atabeylikler var. Devletlere baktığımızda Anadolu Selçuklu Devleti
54:00 var mı? Var. Bu direkt yıkıldıktan sonra ortaya çıkmıyor da aslında. Eee, Anadolu Selçuklu Devleti var, Kirman Selçukluları var, Suriye Selçukluları var, Irak Selçukluları var. Bunlar ortaya çıkan devletler. Bir de Meliklerin eğitmeni olan Atabeylikler de bağımsızlıklarını ilan ediyorlar. Mesela börililer Şam'da, zengiler Musul'da. Bak zenginler. Musul'da petrol var. Orada zenginler, zengiler var. Oradan aklınıza gelsin. Salgurlular Fars'ta Bekteginoğulları Erbil'de, İldizoğulları Azerbaycan'da. Bir daha bakalım. Börilliler neredeymiş? Şam'da. Zengiler Musul'da. Salgurular Fars'ta. Bekteg'in oğulları Erbil'de. İl
54:46 Deniz oğulları nerede? Azerbaycan'da ortaya çıkıyor değerli dostlar. Bunlar da atabeyliklerdir. Daha önce bunlardan soru geldi arkadaşlar. AYT sınavında geldi. Yeniden karşımıza gelebilir. Dikkat ediyoruz. Geldik Mısır'da kurulan Türk İslam devletlerine değerli dostlar. Evet arkadaşlar, şimdi de geldik Mısır'da kurulan Türk İslam devletlerine. Mısır'da kurulan Türk İslam devletleri o muydu, bu muydu, sırası nasıldı diye dert etmenize gerek yok arkadaşlar. Mısır'da kurulan Türk İslam devletlerini TM olarak kodlayacağız. Bak tema olarak değil. Temm olarak kodladığımızda kronolojik olacak. Çünkü Tolunoğulları, İşidiler, Eyyubiler ve Memlük Devleti olarak
55:33 gidecek. Zaten şifrede burada kitabınızdaki notunuzda yer alıyor değerli arkadaşlar. Baktığımızda Tolunoğullarını ele alacağız ilk olarak. Kurucuları kimdir? Kurucuları Tolunoğlu Ahmet'tir arkadaşlar. E tamam zaten bunu biliyoruz. En parlak dönemleri ise Humara Vey dönemidir değerli dostlar. Sorarlar mı sanmam ama biz verelim. Mısır'da kurulan ilk Türk İslam devletidir. Mesela soru gelecek. Aşağıda verilenlerden hangisi Mısır'da kurulan ilk Türk İslam devletidir diyecek. E sen TM kodlamasını biliyorsan zaten işaretleyip geçeceksin. Ve arkadaşlar bu bir tevaif-i mülk devletidir. Ya hocam tevaif-i mülk devleti ne demek arkadaşlar? Abbasi devletiin zayıflamasıyla ortaya çıkan ve Abbasi komutanlarınca kurulan devletlere tevaf-i mülk devletleri adı verilir. E
56:19 Tolunoğulları da Abbasilerin zayıflamasıyla Mısır'da kurulmuş bir devlet. Dolayısıyla arkadaşlar bu bir tevaf-i mülk devletidir ve arkadaşlar bu tevaif-i mülk kavramı ÖABT sınav sorusu oldu daha önce ve arkadaşlar bu Tolunoğlu Ahmet dediğimiz adam Maris'tan adı verilen ücretsiz hastaneler kuruyor. Ama bunlar öyle ücretsiz hastaneler ki sadece kişiyi tedavi etmekle kalmıyor. İnanılmaz bir temizlik, inanılmaz bir özgüven ve inanılmaz bir özveri var bu hastanelerde. Ya arkadaşlar bir de sen oradan çıktın, tedavini oldun bitti ama sonrasında ilaç kullanacaksın. İlaçlarını da onlar veriyor. Dolayısıyla burada ücretsiz hastanelerin kurulmuş olması nasıl devlet anlayışıdır? Sosyal devlet anlayışı olarak yorumlanacak. Ve
57:06 arkadaşlar yine Tolnoğulları Abbasilerin zayıflamasıyla ortaya çıkmıştı ya. İşte yine Abbasiler tarafından yıkılacaklar değerli arkadaşlar. Devam. Geldik İşidlere. TM kodlamamızın iyisindeyiz arkadaşlar. Tolunoğulları nasıl Mısır'da kurulan ilk Türk İslam devletiydi? İşidiler. Yani diğer bir adıyla da Akşitler ise kutsal bölgelere sahip olan ilk Türk İslam devletidir. Nereye sahip olmuşlar? Kutsal bölgelere. Yani Hicaz bölgesine arkadaşlar. Peki Hicaz bölgesinde nereler var? Mekke ve Medine var. O yüzden kutsal bölgelere sahip olan ilk Türk İslam devleti derseidiler yani Akşitler adını veriyoruz. Ve arkadaşlar bu da bir tevaif-i mülk devletidir. Yani Abbasilerin
57:52 zayıflamasıyla ortaya çıkmış devlettir. Ve bu devlete Şii Fatimiler son vermiştir. Bu Fatimiler Şiidir. Şimdi arkadaşlar şunu söylemekte fayda var. Mısır'da kurulan Türk İslam devletlerini TIM olarak kodladık. Tonolları, Işidiler, Eyyubiler, Memlükler dedik ya. Bakın tam bu arada bir Şii devlet olan Fatimiler kurulacak. Bakın bunlar Türk de değildir. Eee, Sünni de değildir. Bunlar bir Arap devletidir ve Şii bir devlettir. Tam bu arada kuruluyor bunlar. Bunu da bilmenizde fayda var. Hatta İşidileri Fatımiler yıkacak. Daha sonra daha sonra Şark'ın en sevgili sultanı ya da Kudüs Fatih olarak bilinen Selahaddin Eyyubi arkadaşlar Eyyubi devletini kuracak. Selahaddin Eyyübi
58:37 tarafından kuruluyor bu Eyyubiler devleti ve en parlak dönemlerini de onun döneminde yaşıyorlar. Arkadaşlar bakın Selahaddin Eyyubi diyecek ki, "Kudüs Hristiyanların elinde esirken bana gülmek ve uyumak haramdır diyecek. Ve daha sonra arkadaşlar ne yapacak kendisi? Kudüs'ü Hıdin savaşıyla geri alacak Haçlılardan. Ve arkadaşlar Muhittin Savaşı, özür dilerim Buhittin Savaşı muhtemel bir soru adayıdır. Dikkat ediyoruz. Aynı zamanda Kudüs Fatih olarak biliniyor. Kim? Selahaddin Eyyubi aynı zamanda arkadaşlar Hadimül Harameyn yani bu iki kutsal merkezin hizmetkarı unvanını kullanan ilk kişi yine Selahaddin Eyyubi'dir. Mehmet Akif Ersoy Selahaddin Eyyubi'yi şarkın en
59:25 sevgili sultanı olarak niteleyecek. Bu bilgi de önemli. Şimdi arkadaşlar Eyyubilerden nasıl soru gelebilir? Selahaddin Eyyubi'den gelebilir, Hııtdin Savaşı'ndan gelebilir, Kudüs Fati, Hademül Harameyn diyebilir. Bu tarzda bir soru gelebilir. Tabii Eyyubiler kimi yıktılar arkadaşlar burada? Hani o kurulan Şii Arap devleti vardı ya Fatımi Devleti'ni yıkarak kuruldular. Devam edelim. Gelelim memlüklere. Şimdi arkadaşlar bakın memlükler ama Memlüklerin diğer bir adı kölemenler. Bir başka adı da Eddevlet Türkiye. Şimdi Edevlet-ü Türkiye adını almış mı memlükler? Almışlar. O zaman memlükler neredeydi? Mısır'daydı. E Mısır'da bulunan memlüklere Devletil Türkiye
1:00:11 dendiyse o zaman Memlükler döneminde Mısır'a Türkiye adı verilmiştir yorumunu yapabilir miyim? Elbette yapabilirim. Peki bu memlüklerin diğer bir adı neden kölemenler? Şimdi onu anlatacağım size. Geriye doğru yaslanın, sakin olun ve beni dinleyin. Arkadaşlar ne oldu biliyor musunuz? Bundan bir önceki devlet olan Eyyubiler var ya işte bu Eyyübi devleti kendisine yetiştirecek askerler arıyordu ve bu sebeple arkadaşlar Karadeniz'in kuzeyinde bulunan kıpçaklara gitti. Çünkü Karadeniz'in kuzeyinde bulunan kıpçaklar Deşti Kıpçak bozkırında yaşıyorlardı ve onların çocuklarına bir hastalık bulaşıyordu. Ve o hastalıktan dolayı çocuklar daha çok küçük yaşlarındayken ne yapıyorlardı? Ölüyorlardı. Ve bu yüzden arkadaşlar bunlar çocuklarını
1:00:57 bulundukları bölgelerden göndermek istediler. Bu çocuklar hasta olup ölmesinler diye. Ve Selahaddin Eyyubi dedi ki, "E zaten bu çocuklar Türk çocukları. E zaten bu çocuklar savaşçı bir ruha sahip çocuklar. O yüzden" dedi, "Ben bu çocukları alırım." dedi. Ve Selahaddin Eyyubi o kıpçak çocuklarını aldı. Kendi içerisinde asker olarak yetiştirdi Eyyubi Devleti'de. Hem de devletin en önemli kademelerini onları getirdi. Fakat sonra ne oldu arkadaşlar? İşte o köle çocuklar Eyyübi-i devleti kurarak kölemenler adıyla yani Memlük devleti adıyla yeni bir devlet kurdular. İşte buradaki kurucu Aybek zaten bir Kıpçak Türküdür. Dolayısıyla arkadaşlar bu Memlük devletini o köle çocuklar kurduğu için diğer bir adı da kölemenlerdir.
1:01:43 Belki de bunu ilk defa duyuyorsunuzdur arkadaşlar. Güzel bilgi. Ortamlarda satılacak bilgi. Şimdi arkadaşlar, Memlükler kölemenler olarak biliniyordu. Devdletil Türkiye olarak biliniyordu. O zaman Memlükler döneminde Mısır'a Türkiye adı verilmiş mi? Verilmiş. Peki Memlükler ne yaptılar arkadaşlar? Türkçeyi Mısır'da resmi dil ilan ettiler. O zaman yazalım arkadaşlar. Orta Asya'da resmi dil ilan eden kimdi? Karahanlılardı. Peki Anadolu'da resmi dil ilan eden kimdi? Karaman oğullarıydı. Mısır'da Türkçeyi resmi dil ilan eden kimmiş? O da Memlük devletiymiş değerli dostlar. Ve ben arkadaşlar ta İslamiyet öncesi Türk devletlerinde size bir şey
1:02:29 anlatmıştım. Demiştim ki arkadaşlar memlükler klasik Türk veraset sistemini yani ülke hanedanın ortak malıdır anlayışını ı uygulamadılar. Ve bu sebeple arkadaşlar bunun yerine neyi uyguladılar? güçlü olan komutana hükümdar olma hakkı tanıdılar. Bu da klasik Türk veraset sisteminin uygulanmadığı anlamına gelir. E şimdi buradan yorumlar yapalım. Güçlü olan komutan tahta geçiyorsa arkadaşlar o zaman memlüklerde sürekli bir taht değişikliği olmuş mudur? Evet olmuştur. Nasıl olmuştur arkadaşlar? Çünkü ben hükümdarım. Çok güçlüyüm. Ayşe geldi beni yendi o hükümdarı oldu. Geldi Fatma Ayşe'yi yendi o hükümdar oldu. İşte Ahmet geldi Fatma'yı yendi o hükümdar oldu. Dolayısıyla arkadaşlar Memlükler
1:03:16 Osmanlı'ya göre daha kısa süre yaşamalarına rağmen Osmanlı'ya göre daha fazla taht değişikliğine sahne olmuş bir devlettir. Sebebi de klasik Türk veraset sistemini uygulamamalarıdır. Bu yorumu da yapacağız. Peki arkadaşlar ne olduğunu anlatayım size başka. Hani bizim bir Abbasi devletimiz vardı. şurada bulacağım şimdi size onu göstereceğim. Bizim bir Abbasi devletimiz vardı. İleride anlatacağım arkadaşlar. Bir Moğol devleti olan İlhanlılar 1258 yılında Abbasi devletini yıkacaklar. Abbasi devleti yıkınca burada bulunan halife ne yapacak arkadaşlar? Memlüklere sığınacak. Ve o yüzden Memlükler halifeyi koruma altına almışlardır. Fakat şuna dikkat etmek lazım. Şimdi bu Memlüklerin sultanları
1:04:01 olsun. Ama burada sultanlar başarılı olan komutanın tahta geçmesi usulüyle kendi içerisinde ilerliyor. Bu ise halife arkadaşlar. Halife ise babadan oğula ilerliyor. A yani şunu söylemeye çalışıyorum. Memlükler Osmanlı gibi sultanlık makamı ile halifelik makamını birleştirmemişlerdir. Halifelik Osmanlı pardon halifelik Abbasiye ailesinden devam etmiştir. Ama komutanlar memlüklerde güçlü olanın tahta geçmesi şeklinde devam etmiştir. Osmanlı nasıldı? Osmanlı'da padişah hem padişahtı hem halifeydi. Memlükte sultan sadece sultan. Halife Abbasi soyundan kendi içerisinde ilerliyor. Yani din ve devlet işlerini birbirlerine karıştırmamışlar. İlkel bir laiklik diyebilir miyiz buna? Evet diyebiliriz değerli dostlar.
1:04:48 Halifeyi koruma altına aldılar dedik. Ve arkadaşlar Memlükler, Memlükler mükemmel savaşçılar. Ve Memlükler değerli dostlar tarihte Moğolları yenmeyi başaran ilk devlettir. Moğolları yenmeyi başaran ilk devlettir. Ne yaptılar peki arkadaşlar? Önce Aynut Savaşı'nda daha sonra da Elbistan savaşlarında iki kez olmak üzere Moğolları tarihte ilk defa yenilgiye uğratmayı başardılar. O zaman arkadaşlar, Moğolların tarihteki ilk yenilgisi derse Aynut diyoruz. Kim yendi diyoruz? Memlükler yendi diyoruz. Fakat size bir şey söyleyeceğim arkadaşlar. Yenilmeyen devlet yoktur. Osmanlı ile savaşmamış devlet vardır. Tarihler ya da
1:05:34 takvimler neyi gösteriyor arkadaşlar? 1516 ve 1517'yi gösteriyor. Sultanımız Yavuz Sultan Selim. Yavuz Sultan Selim ile Memlükler arasında önce 1516 Merci Dabık ardından 1517 Ridaniye savaşları yaşanacak arkadaşlar. Merci Dabık savaşı ile Osmanlı memleri yenecek. Suriye Filistin Kudüs'ü ele geçirecek. Yetmeyecek Yavuz'a Sina çölünü geçecek ve Memlükleri bir de 1517 Ridaniye Savaşı'nda yenerek Memlükleri tamamen tarih sahnesinden silecek. Dolayısıyla arkadaşlar Memlükler Selim'in Mısır seferiyle önce Merci Dabık ardından Ridaniye savaşıyla komple tarih sahnesine karışmışlardır ve bütün Mısır toprakları Osmanlı'ya katılmıştır.
1:06:21 Memlük bakın Mısır nerede arkadaşlar? Şurada tam Kuzey Afrika'da. Gördünüz mü yerini? Yerini bilmeniz de önemli. Şimdi devam edelim. Gelelim diğer Türk devletlerine. Bunlardan bir tanesi Moğol İmparatorluğu. Arkadaşlar Moğollar Türk değildir ama Moğollar ne yapmıştır? Türkleşmiştir. Değerli dostlar zamanla Türk kültürünü, örfüün, adetini edinmişlerdir ve Türkleşmişlerdir. Peki Moğol İmparatorluğuu kuran yani bütün Moğol kavimlerini bir bayrak altında birleştirmeyi başaran adam kimdir? Yani kurucu Cengizhan yani Timuçindir. Ve bu Cengizhan döneminde arkadaşlar Türk töresi örnek alınarak bir yasa oluşturuluyor. Moğolların Türk töresini örnek alarak hazırladıkları yasa
1:07:06 yasaname-i Büzürktür. Yasaname-i Büzürk o kadar sert yasalara sahiptir ki bir tarihçi şöyle niteliyordu bunu. Yasaname-i büzürk yasalarının geçerli olduğu topraklarda bir kız çocuğunu İtalya'dan yola çıkarın Orta Asya'ya kadar cepleri altın dolu bir şekilde gönderin. Yasanamei Büzürk'ün geçerli olduğu yerlerde o kız çocuğunun cebinden bir altın bile eksilmez diyordu. Yasaname-i büzürk yasaları Türk töresi örnek alınarak hazırlanmıştır. Muhtemel soru adayıdır. Moğol yasalarıdır. Peki arkadaşlar daha sonra ne oldu? Daha sonra Cengiz Hağan'ın ölümüyle Ögeday geçiyor. Onun döneminde de devlet toparlanamıyor. Sonra parçalanıyor. Moğolların parçalanmasıyla dör tane devlet ortaya çıkıyor. Bu dört devleti
1:07:52 Chucky olarak kodlayabilirsiniz. Peki kimdir bu Chucky? Çağat Ayhanlı, Altınorda, Kubil Ayhanlı ve İlhanlılar. Şimdi arkadaşlar bu dört devlete bakalım. İlk olarak Kubil Ayanlığı. Kubilayanlığı Türkleşmeyen ve Müslümanlaşmayan tek Moğol devletidir. Hemen yanına yazayım. Türkleşmedi ve Müslümanlaşmadı. Peki ne yaptı bunlar? Bunlar Çin'i ele geçirdiler. Çin'e yerleştiler arkadaşlar. Zamanla da Çin içerisinde asimile olup gittiler. Ama Kubilay hanlığı içerisinde yaşayan ünlü bir seyyah var. Kim o ünlü seyyah? Marco Polo. Değerli dostlar, Marco Polo önemlidir. Orta Asya'ya büyük Türkiye, eee, Anadolu'ya ise küçük Türkiye adını
1:08:38 verir Marco Polo. Arkadaşlar aynı zamanda böyle Artuklu beyliğini falan da ziyarete geliyor. Dünyaca ünlü seyyahtır ve kendisi nerede yaşamış? Kubilay Hanlığı içerisinde yaşamış. Hatta bir de dizisi var. Atanınca izlersiniz arkadaşlar. Devam edelim. Geldik Çağatay Hanlığı'na. Çağtanlığı Azerbaycan'da kuruluyor ve emirler tarafından yönetiliyor. Zaten bunun devamında daha sonra ne oluşacak? Bu Timur İmparatorluğuna dönüşecek arkadaşlar. Emirler tarafından yönetilecek ya Timur da bir emir ve onu kendi imparatorluğuna çevirecek. Devam edelim. Gelelim Altınorda devletine. Arkadaşlar Altınorda devleti nerede biliyor musunuz? Bakın burası Anadolu olsun. Burası Karadeniz olsun.
1:09:25 Burası ise günümüz Rus toprakları, Ukrayna toprakları olsun. Bunlar Karadeniz'in kuzeyindeler. Yani burası Altın Orda devleti. Burası da Ruslar. İşte bu altınordu arkadaşlar Rusların teşkilatlanmasının önüne geçiyor. Onlar ne zaman teşkilatlanmaya çalışsa kafalarına vuruyor ve onların teşkilatlanmasını birleşmesini engelliyor. Aynı zamanda Rusların güneye inmesini de engelliyor Altınordu Devleti. Dolayısıyla Altınordu Devleti burada çok kilit bir role sahipti. Fakat arkadaşlar maalesef Timur İmparatorluğu daha sonra Altınorda devletini ne yaptı? Ortadan kaldırdı. Burada mantık kurmamız önemli. Arkadaşlar bakın Timur Çağatay Hanlığı'nın devamı olarak devleti yönetiyor ya diğer hanlıkları ortadan
1:10:11 kaldıracağım diyor. Kubilay hanlığını,
…
