0:01 [Müzik] Herkese günaydın. Ben sabah girdim stüdyoya. Şu an saat 9.30 falan arkadaşlar. Öğlen izliyorsanız yine iyi günler, akşam izliyorsanız iyi akşamlar. Gece izliyorsanız güzel geceler olsun diyorum. Tamam. Evet 3. dersimizdeyiz. Hukukun temel kavramlarının 3üncü konusundayız. Artık konular yavaş yavaş ne yapıyor? Birikiyor. Umarım sizler de keyif alıyorsunuzdur beni dinlerken. Arkadaşlar bugün dersimizde hukukun dallarına geçeceğiz. Bir şey neden dallara ayrılır? Acaba bu nasıl bir dal? Bir kere bir öğrencim şey diyordu. Söğüt dalı, harman dalı gibi dallar mı var
0:47 acaba burada? Hayır. Şöyle düşünün arkadaşlar. Bu sistematik olmasaydı bir çuval var ve bütün kurallar o çuvalın içinde yazılı olacaktı. Mesela boşanma davalarında neler olacağını da o çuvalın içinden karıştırıp bulacaktın. Cinayet işlendiğinde ne olacağını o çuvalın içinden karıştırıp bulacaktın. Miras davası o çuvalın içinden karıştırıp bulacaksın. Anayasa değişikliği çuvalın içinden karıştırıp bulacaksın. Borçlar kanununa ilişkin bir şeyler çuvalın içinden karıştırıp duracaksın. Karıştır. Öyle bir şey vardı değil mi Arzu? Karıştır. Çok sıkıntı çıkmaz mı? Çıkar da arkadaşlar. Bakın, o yüzden bir şeylerin sistemli olabilmesi için bir sınıflandırma olması gerekiyordu. Bir şey sınıflandırıldığı zaman daha
1:33 sistemli bir hale gelip uygulamayı ne yapacaktı? Kolaylaştıracaktı. O yüzden dedi ki çuvalın içinden çıkarıp bölüm bölüm bunları ayırmak gerekiyor. Dedi. Şunları şunları ilgilendirenleri bu tarafa ayıralım. Bunu ilgilendirenleri bu tarafa ayıralım. Şunu ilgilendirenleri ise şu tarafa ayıralım gibi bir gruplandırmaya gidildi arkadaşlar. Ve karşımıza kamu hukuku, özel hukuk, karma hukuk gibi ü tane dal çıktı. Şimdi hukuk bana diyor ki, "Evet hukukun dalları var ve üçe ayrılmış. Karma bir dursun çok da ilgilenmeyeceğiz zaten onunla. Arkadaşlar kamu hukuku dalı ne demek? Özel hukuk dalı ne demek? Bunun altındaki başlıklar nelerle ilgilenir? Bunun altındaki başlıklar nelerle ilgilenir? Ona bakacağız. Ama öncesinde ben bir konu işte bir işlem
2:22 kamu hukuku dalı, özel hukuk dalı mı ayrımı nasıl yapacağım? Bunu bir dinleyin tamam mı? Yazmanıza gerek yok. Sadece dinleyin arkadaşlar. Bir ilişki özel hukuk ilişkisi mi yoksa kamu hukuku ilişkisi mi? Ben bunu anlayabilir miyim? Elbette ki anlarım. Bak şimdi bir taraflara bakacaksınız. Tamam mı? Her iki taraf da kişi ise bak kişi ile kişi arasındaki ilişki özel hukuk ilişkisidir. Mesela Ayşe ile Ali'nin evlenmesi. Bak kişi kişi bu nasıl bir ilişki? Özel hukuk ilişkisi. İşte Ayşe ile babası arasındaki miras ilişkisi nasıl bir ilişki? Özel hukuk ilişkisi arkadaşlar. Peki bir taraf devlet, karşı taraf yine devletse yani devletin kendi işleyişiyle ilgili bir şeyse mesela anayasa yapması
3:07 ise kamu hukuku ilişkisi olacak. Bakın bunlar zaten kolay ayrım çıkıyor. Peki bir taraf kişi, bir taraf devletse bu ilişki özel hukuk ilişkisi mi yoksa kamu hukuku ilişkisi mi? Nereden anlayacağım? Şimdi buna bakacağım. Bana diyor ki taraflar eşit mi? Bir bak diyor. Eğer arkadaşlar burada eşitlik hakimse özel hukuk ilişkisidir diyor. Devlet aynı kişi gibiyse burada düşündüğünde özel hukuk ilişkisidir. Ama devletin üstün yetkilerinin olduğu bir alansa kamu hukuku ilişkisi. Nasıl ya dedim? Şöyle aslında bak. Bir taraf kişi bir taraf devlet. Aslında kendinize bir soru sormanızı isteyeceğim sizin. Diyeceksiniz ki ben yapabiliyor muyum? Evet.se ise cevabınız bu özel hukuk
3:55 ilişkisidir. Hayırsa cevabınız kamu hukuku ilişkisidir. Çünkü devletin yapıp benim yapamadığım bir şey olacak. Mesela şöyle düşünelim. Tamam mı? Bak kişi devlet bir taraf kişi bir taraf devlet. Dedim ki Emniyet Genel Müdürlüğünün personelinin elbise için elbise ihtiyacı için terziye elbise diktirmesi kamu hukuku ilişkisi midir? Özel hukuk ilişkimisi midir? Bir bakalım. Bir taraf kim? Terzi elbise diktirecek değil mi? Elbiseyi dikecek olan diktirecek kim? Emniyet Genel Müdürlüğü. Devlet mi? Evet. Bak bir taraf kişi, bir taraf devlet. Bu ilişki özel hukuk ilişkisi mi, kamu hukuku ilişkisi mi acaba? Emniyeti görünce kamudur canım falan deyip geçiyoruz. Yanlış. Niye? Bak bir sor. Ben terziye elbise diktirebiliyor muyum? Evet. Devletin bunun için üstün
4:41 bir güç harcamasına gerek var mı arkadaşlar? Yok. Değil mi? Bak basit bir işlem. O yüzden bu özel hukuk ilişkisidir. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir okula yakacak alınması desem ne dersiniz? Bir taraf yakacakçı. Yakacakçı. Yakacakçı neyse bir tarafta bakanlığa bağlı bir okul. E ben de yakacak alıyorum değil mi? O zaman arkadaşlar devletin üstün bir etkisi yok. Bak kişi gibi aynı burada üstün bir güce gerek yok daha doğrusu burada bu özel hukuk ilişkisi olarak geçiyor. Peki ben sizin arsanızı, arazinizi zorla alabilir miyim? Bence alamam. Satmıyorum dediniz. Alırım diyebilir miyim? Hayır arkadaşlar bir kişi gidip bir kişinin arazisini zorla alamaz. Alırsa da zorla hukuki bir şey olmaz zaten. Peki şu olur mu canım? Ben bu araziyi kamulaştırıyorum dedi devlet.
5:28 Buraya hastane yapacağım dedi. Bak bir taraf kişi bir taraf devlet. Devletin taşınmazı kamulaştırma yapması. Arkadaşlar kamulaştırma nedir? İleride göreceğiz. Özel mülkiyette bulunan taşınmaza bedelinin ödenmesi suretiyle devlet tarafından el konulmasıdır. Amaç kamu yararı sağlanmasıdır. Burada hastane yapacağım deyip benim arsama arazimi ne yapıyor devlet? Alıyor. Bak bir taraf kişi bir taraf devlet. Devlet üstün bir güç mü kullandı burada? Evet. Devletin benden vergi alması. Şimdi ben sizden vergi alabilir miyim? Şöyle desem arkadaşlar. Bundan sonra vergileri bana getireceksiniz. Ben topluyorum. Getirir misiniz? >> Aşk olsun. Getirseniz ne olmuş? Olmaz değil mi? O zaman vergi hukuku bak nerede? Kamu hukuku dalında arkadaşlar. Şimdi bir bakalım soralım. Borçlar
6:14 hukuku özel hukuk mudur yoksa kamu hukuku mudur? Ben borca girebiliyor muyum? Bayılırız borca girmeye. Borçsuz hiçbir şey olmuyor şu devirde. O zaman bu özel hukuk ilişkisidir arkadaşlar. Peki cinayet işledi cezasını ben keserim. Ben ceza verebiliyor muyum? Hayır. Devlet üstün gücüyle yapıyor bunu arkadaşlar. Öyle değil mi? O zaman bu kamu hukuku olarak geçiyor. Bakın ticaret hukuku. Ben ticaret yapabiliyor muyum? Evet. O zaman nerede bu özel hukuk ilişkisi olarak geçiyor. Gördünüz mü? Ben anayasa değiştirebiliyor muyum? Hayır. De ben anca anlatıyorum. Değiştiremiyorum arkadaşlar. O zaman bu ne? Yine bak. Kamu hukuku. Anlaştık mı? Devlet üstün bir yetki kullanarak yapıyorsa bu kamu hukuku dalıyken kişi ve devletler eşit dediğimiz zaman bu
7:00 anlamda üstün bir güç olmadığı zaman da özel hukuk ilişkisi bunun mantığını anlayın diye anlattım. Yazmamıza falan gerek yok. Ve hukuk üçe ayrıldı. O benden biraz önce nasıl bir ses çıktı öyle? O falan diye. Arzu, bir su içeyim. Dur deto erken ya. Daha sesim açılmadı daha tam. Ay Allah'ım çok güzel bir şey. Çok şükür. Hukuk kaça ayrıldı? 3. Kamu hukuku, özel hukuk ve karma hukuku olmak üzere üç dala ayrıldı. Kalıp şudur direkt. Aşağıdakilerden hangisi kamu hukuku dalları arasında yer alır, yer almaz? Hangisi özel hukuk dallarından biridir, değildir gibi. Tamam mı? Kamu hukuku dallarında ben neleri göreceğim arkadaşlar? Anayasa hukuku. Anayasa hukuku. Bak bu
7:48 bir kamu hukuku dalir değil mi? Devletin üstü yetkisi var burada. Ben bunu anlıyorum. Anayasa hukuku, idare hukuku, bu bir kamu hukuku dalıdır. Ceza hukuku, gördünüz mü? >> Vergi hukuku. Şimdi size bununla ilgili bir şifre de vereceğim. Vergi hukuku, yargılama hukuku, icra iflas hukuku, icra ve iflas hukuku. Bir de devletler genel dediğimiz devletler umumi hukuku. Devletler genel hukuku ya da devletler umumi hukuku da deriz. Tamam mı? Bunu da şimdi ben anlatım sırama göre yazıyorum. Genelde bu başlıkla işleyeceğim çünkü. Civat diye şifreleyebilirsiniz. Bak
8:35 civat baş harfleri. Tamam mı? Civat. Ceza idare vergi icra iflas yargılama anayasa devletler umumi. Civyat diye şifrelediğinizde bak civiyat diye baş harflerini yazdığınız zaman arkadaşlar ne oluyor? Kamu hukuku dalları karşıma çıkıyor. Peki bak, devletin hep üstün olduğunu görüyorum. Ben yargılama yapabilir miyim? Hayır. Ben mahkeme miyim? Yook. Devlet üstün burada. Bunlar ne dalı? Kamu hukuk dalalı oldu. Tek tek bakacağız hepsine zaten. Özel hukuksa arkadaşlar genelde özel hukuk kişiler arasındaki ilişkileri düzenler. Mesela biz kamu hukukunda ne dedik? Devletin üstün yetkileri var. Genelde devletin işleyişi içindeki şeyler var. Mesela burada beni ilgilendiren ne var? Cinayet
9:21 işledim. Hırsızlık yaptım. Tacizde bulundum. Ceza alacağım. Değil mi? Vergi ödüyorum. Bir yine bir tarafın karşısında ben varım ama devlet bunları üstün gücüne dayanarak yapıyor arkadaşlar. Özel hukuk kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuktur aslında. Bizimle ilgilenir tamamen. Doğumumuzla, ölümümüzle, evlenmemizle velayetle vesayetle eşyalarımızla mirasımızla borcumuzla ticaretimizle hepsiyle özel hukuk ilgilenir. Buna kalp koyuyoruz yani. Tamam mı? Bizimle kim ilgileniyormuş? Özel hukuk dium benim. Özel özel ilgileniyor benimle. Peki alt dalları nelerdir? Özel hukukun özel hukukun en geniş dalı medi hukuktur diyeceğiz
10:06 arkadaşlar. Uzunca bir süre bunu işleyeceğiz zaten. Bir sonra bir dalı da borçlar hukuku dalı olarak karşımıza çıkıyor. Ticaret hukuku diyeceğiz. Özel hukukun bir dalı ticaret hukuku. Bir dalı da devletler özel hukukudur arkadaşlar. Devletler hususi hukuku da derler. Devletler özel hukuku da derler. Mesela medeni hukukun içinde şunları göreceğiz. Kişilik nasıl başlar? Nasıl sona erer? Kişinin yerleşim yeri yani ikameti. İşte kişilerin ısımları, soybağı, aile hukuku, miras hukuku, eşya hukuku gibi şeylerden bahsedeceğiz burada. Borçlarda borç ilişkisi nasıl doğar? Ne yaparsak
10:52 borca giririz dedim ya borçsuz olmuyor diye. Ne oluyor? Borç nasıl bitiyor? Borçlara hakim ilkeler neler? Bunlardan bahsedeceğiz. Ticaret hukukunun alt dallarına gireceğiz. Devletler özel hukuku önemli olacak bizim için. Çünkü uyrukluk, vatandaşlık gibi kavramlardan bahsedip Türk vatandaşlığı hükümlerine gireceğiz burada arkadaşlar. Tamam mı? Şu gördüğümüz kamu hukuku ve özel hukuk dallarını tek tek açacağım ben size. Karma hukuk adı neyse onu düzenliyor. Bir daha da içine girmeyeceğim. Adını sayıp geçeceğim. Şıklarda çıkıyor sadece. nedir acaba karma hukuk dalları baktığımızda hemen bakalım arkadaşlar iş hukukunu burada alabilir miyim ben acaba iş hukuku işçiler ya iş hayatını düzenleyen kuralların olduğu yerdir değil mi mesela bu kapsamda bir sendika tanımı yapalım
11:37 hadi işçilerin ya da işverenlerin ortak ekonomik menfaatlerini korumak amacıyla bir araya gelerek oluşturduğu tüzel kişile ne diyoruz biz? Sendika diyoruz. Tamam. İş hukuku iş ilişkilerini düzenliyor. Uçuş trafiğine ilişkin düzenlemeleri yapan bir hukuk dalı var. Hava hukuku derim. Çevre ile ilgili bak. Çevre hukuku. Başka ne olabilir? Banka hukuku var arkadaşlar. Banka hukuku. Efendim canım? >> Sohbet hukuku. >> Tamam. Dur şunu da verelim. Fikir ve sanat eserleri hukuku, toprak hukuku
12:22 gibi dallarımız bizim karma hukuku dallarımızdır. Tamam mı? Şimdi bu adı neyse onu diyorum ya. Bak mesela fikir ve sanat eserleri hukuku neyi düzenliyor arkadaşlar? Telif hakkı, patent hakkı gibi de haklarımız var bizim. Telif hakkı, patent hakkı gibi haklarımız var. Mesela fikri anlamda bir eser ortaya koymuşsam benim onun üzerine telif hakkım vardır. Tamam mı? Ne olabilir? Sezen Aksu'nun besteleri üzerindeki hakkı ne hakkı? Telif hakkı arkadaşlar. Öyle değil mi? Peki fikri anlamda bir eser koyduğumda telif hakkıydı. Bir buluş, bir icat yapmışsam eğer bu ne? Bu da patent hakkı oluyor. Tamam mı? Bak bir buluş, bir icat varsa onun üzerindeki hakkıma da patent hakkı diyorum. Fikir ve sanat eserleri hukuku buna ilişkin telif hakkı, patent hakkı gibi şeylerle ilgili eee kuralları
13:08 düzenleyip hukuk olarak geçiyor. Dediğim gibi burayla çok ilgilenmeyeceğiz zaten. Hiç girmeyeceğiz içine. Şimdi arkadaşlar bakın biz hep sistematik bir şekilde gidiyoruz. Ben size önce genel fotoğrafı çekiyorum. Sonra altlarına giriyorum. Kenara çekiliyorum. Dalların fotoğrafını çekecekseniz çekebilirsiniz arkadaşlar. Beni de çekin arasına kalp de yapayım şöyle. Ay sesim açılmadı hala sanki. Tamam. Çektik mi? Şimdi ne yapacağız biliyor musunuz? Yol haritamız şu. Kamu hukuku dallarına baktığımız zaman anayasa tanımı yapacağım. İdarede ne göreceğiz? Bunu söyleyeceğim. Ama arkadaşlar bakın anayasa ve idare bizim zaten dersimizin ayrı bir bölümü değil mi? Saatlerce anlatacağım ben size. Hukukun temel kavramları yani 1. ünite bitince biz anayasa hukukuna geçip
13:54 saatlerce anayasa işleyeceğim. 45 saat size idari hukuku anlatacağım. Zaten bunları ayrıca göreceğiz. Anayasayı ve idareyi bölümlerimiz. Şimdi kısa tanımlar yapıp geçeceğiz. Tamam mı? Temel atıyoruz. Bunun için de cezadan biraz uzunca bahsedeceğim. Ceza kimlere verilir? Ceza hukuku neleri anlatır? Suç nedir? Suçun unsurları nelerdir? İşte soruşturma nedir? Kovuşturma nedir? Suç ve cezalara ilişkin hükümler nelerdir? Ki bu başlık önemli bir başlık olacak bizim için. Vergiden bahsedeceğiz biraz arkadaşlar. Verginin içine de gireceğim. Küçük küçük tanımlar yapacağım şunlarda. Çünkü yargılamayı da zaten anayasanın içinde mahkemelerimizi anlatırken detaylı bir şekilde gireceğim. Milletlerarası anlaşmalar yine anayasanın içinde eee yasama konusunda size anlatacağım kısımlar olacak. Tamam
14:41 mı? Böylelikle kamu hukuku dalını tamamlayacağım. Burayla kısa bir işimiz var. Ama özel hukuk dediğim zaman arkadaşlar bayağı bir medenidir. Borçlardır, ticarettir. Devletler özeldir. Çünkü bunların içinde kişilik nasıl başlar, nasıl sona erer? Kişiliği sona erdiren haller nelerdir? Kişilerin ehliyetleri hısımlıkları yerleşim yerleri, kişisel durum sicileri, haklar, maklar falan bir sürü bir şeyden bahsedeceğim. Özel hukuk biraz zaten uzun sürecek arkadaşlar. Anlaştık mı? O halde şöyle yapalım mı hemen? Eee, kamu hukuku dallarından arkadaşlar biz bak diyelim ki bir kamu hukuku dalları deyip başlayalım. Tamam mı? Sırasıyla bakalım. Kamu hukuku dalları neydi? Kamu hukuku dalları anayasa idare ceza vergi
15:26 yargılama, icra iflas, devletler umumi hukuku. İlk sıramızda kim var? Anayasa hukuku. Arkadaşlar şimdi anayasa nedir? Bakın bu dersin bir bölümü, koskocaman bir bölümü anayasa hukukundan oluşuyor. Ben orada daha detaylı çalışacağız, göreceğiz ama küçük bir tanımla başlamak istiyorum. Ana nedir? Ana yavruyu doğuran dişidir. Ana arkadaşlar bak yasaların doğduğu bir yer var. Ana, yasa. İki kelime bir araya gelmiş ve birleşmiş. Yasanın bir adı da kanun demektir. Baktığınızda ana yasa. Tamam mı? Yasaların doğduğu yerdir aslında anayasa. Anayasa arkadaşlar devletin kullanım kılavuzu gibi bir şeydir. Neden seçimler 5 yılda bir yapılır? Anayasa öyle söylüyor. Neden cumhurbaşkanı halk
16:12 seçer? Anayasa öyle söylüyor. Vekil olmak için neden 18 yaş doldurmak yeterlidir? Anayasa öyle söylüyor. O halde arkadaşlar anayasa devletin her şeyini ne yapıyor? Bak neredeyse düzenliyor. Şöyle bir tanım yapılır anayasada. Der ki devletin şeklini, yapısını organlarını organlarının birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen, kişilerin temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alan temel metin anayasadır arkadaşlar. Buna ilişkin konuları düzenleyen hukuk dalına da anayasa hukuku adını veririz biz. Anlaştık mı? Şimdi zaten anayasa dediğim gibi bizim koskocaman bir bölümümüz. Detaylarını işleyeceğim. Peki dedi ki devletin şeklini, yapısını, organlarını, organlarının birbirleriyle olan
16:57 ilişkilerini düzenleyen, kişilerin temel hak ve hürriyetlerini güvence altına alan temel metin neymiş? Anayasaymış. Yürürlükte bulunan anayasamız hangi anayasa bizim? 1982 anayasası şu anda yürürlükte bulunan anayasadır arkadaşlar. Yani biz şu anda hangi anayasayı kullanıyoruz? 1982 anayasasını kullanıyoruz. Anlaştık mı? İki ne vardı? İdare hukuku vardı. Kamu hukuku dallarından bir tanesi de idare hukukuydu. Dersimizin ayrı bir bölümü arkadaşlar. İdare hukuku biliyorsunuz ilk giriş tanıtımda söylemiştim. İdare hukukunun içinde Türkiye Cumhuriyeti idare teşkilat yapısını görürüz. Bakın bizde merkezden yönetim ve yerinden yönetim olmak üzere iki elden yönetim
17:43 vardır. Merkez hizmetlerin çıkış noktasıyken yerinden yönetimlerde yüresel ihtiyaçları karşılamak için idari ve sayiyet denetimi altında ne yapıyorlar arkadaşlar? Çalışmalarını sürdürüyorlar. Bu yapıda işte illerden, ilçelerden belediyelerden köylerden validen, kaymakamdan bahsedeceğiz. Buna ilişkin düzenlemeleri yapan idare hukuku olacak. Tamam. Şimdi ben burada size dedim ki arkadaşlar cezaya detaylı gireceğim. Ceza hukuku dediğimiz zaman acaba bizim karşımıza ne çıkacak? Şuradan küçük ceza diye başlayalım arkadaşlar hemen. Ceza hukuku ne dalıydı? Kamu hukuku dallarından bir tanesiydi. Öyle değil mi? Ceza hukuku. Arkadaşlar ceza hukuku suç ve cezalara ilişkin hükümleri
18:31 düzenleyen hukuk dalıdır baktığımızda. Peki ben ne yaparsam bana ceza verirler? Ne? Durup dururken bana ceza verebilir mi? Sana ceza verdim de. Hayırdır dedim niye ceza verdin sen bana? Bir şey yapmam lazım değil mi? Suç işlemem lazım arkadaşlar. O halde kime ceza veriliyordu? Suç işleyen kişiye ceza verilirdi. Peki suç nedir? Niye suç? Bir başkasının malını izinsiz almak. Neden suç? Çünkü kanun bunu ne yapmış? Yasaklamış. Ceza kanunlarının yasakladığı fiillere suç denir. Bir şeye suç diyebilmem için birtım şeylerin bir arada bulunması gerekir. İşte biz buna unsur deriz. Suç unsurları diye
19:16 baktığımızda arkadaşlar suç unsurları bir şeyin yanına unsur yazmışsam bu adı alması için taşıması bir arada bulunması gereken özelliklerden bahsediyor. Ben neye suç duyabilirim? Hangi şeylerin bir arada olması lazım? Arkadaşlar suç unsurlarını kendi içinde dörde ayırıp işleyeceğim. Diyeceğim ki kanunilik diye bir ilke vardır. Un. Bunun bir adına da biz tipiklik diyeceğiz. Tamam mı? Tipi tip gibi bir şey değil tabii ki öyle bir şey. Tipiklik. Bir diğer unsurumuz suçum maddi unsur olacak. Burada maddi unsurda kişinin hareketine bakacağım. Tamam mı? Hareketine bakacağım. Suç ortaya nasıl çıkmış onu
20:03 sorgulayacağım. Sonra bir unsurumuz daha manevi unsur olacak. Burada aslında kişinin neyini ölçeceğiz biliyor musunuz? Niyetine birazcık bakacağım. Şöyle parantez içine yazmayı unuttum oraya. Kusurluluğuna bakacağım aslında. Ortaya nasıl çıkmış suç? Bir de diyor ki bir şeyin suç olması için o şeyin hukuka ne olması gerekir? >> Aykırı. Hukuka aykırılık unsurunun da bulunması gerekir diyor. Tamam mı? Hadi gelin bakalım. Kanunda yazmayan bir şeyi yapsam ben mesela ya kanun suç olarak tanımlamamış ama biri bana çıkıp şunu söyleyebilir. Suçu işledin. Yok ya dedim. Nerede yazıyor? Yazmıyor bir yerde dedi. Yazmıyorsa ben suç işlemedim. Benim suç işlemem için
20:49 kanunda yazıyor olması lazım. Kafasına göre çıkıp biri sen suç işledin diyebilir mi bana? Hayır değil arkadaşlar. Mesela baktığımız zaman kanunda bulmam gerekiyor diyor. Şu kanun diyor ki kanunda olacak. Ne anlatırsam anlatayım size biraz sonra vergide de söyleyeceğim. Kanunilik diye bir ilke varsa, bir şeyde kanunilik özelliği varsa arkadaşlar o şey neyle düzenlenir? Kanunla. Öyle değil mi? Kanunla düzenlenir. Ve bu ilke bana der ki suç ve cezalar neyle? Suç ve cezalar kanunla düzenlenir. Kanunsuz ne olmaz? Kanunsuz suç ve ceza olmaz arkadaşlar. Suç ve ceza. Okudunuz
21:34 mu? Okuyun. Kanunsuz suç ve ceza olmaz. O zaman suç neyle konulur? Kanunla. Ceza neyle konulur? Kanunla. Teste dedi ki size, "Kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi hangisini yansıtır?" Neyi yansıtır? Kanunilik. Bir şeyde bir kere daha söylüyorum. Bak, kanunilik diyorsa o şey neyle düzenlenecektir? Kanunla düzenlenecektir. Peki kanunda yazacak. Tamam. Şimdi diyor ki ya diyor bu suç işlemiş. Tamam bak kanunda yazıyor. Bir bakayım hele suçu nasıl işlemiş diyor. Maddi unsurda arkadaşlar ben bir bakacağım. Hareket nasıl gerçekleşmiş? İcra mı, ihmal mi?
22:24 Tamam mı? İcra mı, ihmal mi? İcrayı bir suç mu? İhmali bir suç mu? Hareketine bakıyorum. Bakın. He şimdi buraya geldiğimde arkadaşlar ben hareket yaparak bak dikkat hareket yaparak suç ortaya çıkarıyorsanız bu icra bir suçtur. yapmakla yükümlü olduğunuz bir hareketi yapmadığınız için suç ortaya çıkmışsa bu nedir? İhmali bir suç olur. Tamam mı? Mesela icraya örnek verelim. Belindeki silahı çekti, çıkarttı, sıktı, ateş etti. Ne yaptı? Bak hareket yaptı. Ateş etti. Karşıdaki adamı vurdu. Bu icrı bir suç mu? İhmali bir suç mu? İcra hareket
23:09 yaptım arkadaşlar. Değil mi? Peki. Gidiyorum. Boğazına sıkarak öldürdü. Bak boğazını sıkıyorum. Bak ne yapıyorum? Hareket ediyorum arkadaşlar. O zaman nasıl bir suç bu? İcrai bir suçtur. İhmalse yapmakla yükümlü olduğu bir davranışı yapmadığında suç çıkaracak ortaya. Ama bak mesela benim yükümlü olmadığım bir şey varsa beni etkilemez. Yükümlü olduğu bir şey yapmadığı için suç ortaya çıkacak. Maalesef arkadaşlar sağlık sektöründe bazı durumlarda yaşandığını görüyoruz. Şöyle düşünelim. Arkadaşlar lütfen örneğim yanlış anlaşılmasın. Sağlık sektöründeki personellerimiz iyi ki varlar arkadaşlar. Lütfen yanlış anlaşılma olmasın ama maalesef her sektörde olduğu gibi sağlık sektöründe de yaşanabiliyor. Mesela şey düşünelim arkadaşlar. Eee,
23:56 bir hasta var. Hasta yatıyor. Hastanın ver saatinde verilmesi gerekeni ilaç eee nöbeti sırasında uyuyan bir sağlık personelinden dolayı verilmediği için hasta komaya giriyor. Burada baktığımızda görevi ihmalden ne var ortada? Suç var arkadaşlar. Tamam mı? Görevi ihmal etmiş. Başka örneklerde vereceğim. Peki mesela şey düşünün. Küçük bir bebek var arkadaşlar. Bebek annenin bakımında olması gerekiyor. Öyle değil mi? Anne bebeğin karnını doyurmadığı için bebek çok kötü hale gelse annelik vazifesini ne var burada? İhmal var arkadaşlar. Ekranlarda bazen görüyoruz maalesef. Yani eee çok ciddi annelik vazifesini ihmal
24:42 suçları ortaya maalesef son zamanlarda daha da yaygın bir hale geliyor. Umarız bir daha yaşanmaz. Küçücük melek masum onlar daha. Hareketini yapmadığı için, annelik vazifesini yapmadığı için ortaya ne yapabiliyor bakın? suç çıkarabiliyor. Bazen küçük çocukların başına bir iş geldiğinde hastaneye gitseniz polisler gelir yanına. Niye? Ne oldu? Hayırdı der. Bir bakarlar, anlamaya çalışırlar. Değil mi? Çocuk mesela düştü diye götürüyorlar ama çocukta dar pizleri de görebiliyorlar arkadaşlar. Bu durumlar inceledin. İhmalden hatta kasıtlıysa o ayrı kastına şimdi bakacağız zaten. Anne baba ne işlemiş sayılıyor? Suç işlemi sayılıyor arkadaşlar. Tamam mı? Ben bir kere bir hanım vardı anlatayım da Allah korusun şöyle bir şey yaşamıştık arkadaşlar. Az daha küçük. 2 yaşında falan. Hatırlamıyorum yaşını da küçüktü
25:27 yani. 2 civarlarında falan. Annemle böyle mutfakta oturuyoruz. Tamam mı? Önünde de bulaşık tabletleriyle oynuyor. Ne bileyim hiç aklıma gelmedi benim. Sonra Ayaz o eee Ayaz benim oğlum arkadaşlar bilmeyenler için söyleyeyim. O zaman işte küçükte annemle mutfakta oturuyoruz biz. Bulaşık tabiliyetinin şu sıvı yerleri var ya ya gözümüzün önünde iki dakikada var ya her şey o kadar anlık ki arkadaşlar işte gözümüzü ayırmamak lazım ama o sıvı yerini parmağın sokmuş benim gördüğümde çocuğun gözleri yaşanmış ve falan yapıyordu böyle yani. Hemen Allah'ım böyle bir şey yok yani. Çok fena oldu. Hemen apar topar hastaneye götürdük biz. Dediler ki hani bu çocuğun yemek borusu yanmışsa eğer hemen bakmamız lazım sonrasında dedi tedavisi falan çok zor olur.
26:13 Anestezi aldı çocuğum öyle. Hortumla falan baktılar da çok şükür ki bir şey olmamıştı. Dedim verilmiş sadakamız varmış. Allah korusun çok zor bir şey yani. Bir tane daha bir şey oldu da anlatmak istemiyorum. Şimdi diyecekler ki bu nasıl anne? Ama burada annenik vazifesini immal çocuğu gözümün önünden ayırmamam gerekiyordu arkadaşlar. Tamam mı? Peki bir de geliyorum. Manevi unsuru var arkadaşlar. Manevi unsurda da şuna bakacağım şimdi. İcra ihmal dedik. Suç kasıtlı mı işlenmiş yoksa taksirli mi? Kast ve taksir diyeceğiz. Tamam mı? Kast ve taksir. Eğer kişi suçu bilerek ve isteyerek işlemişse, bilme ve isteme varsa, "Oh, beter olsun" diyorsa bu nasıl suçtur?
26:59 Kasıtlı suçtur. Ama kişi suçu isteyerek işlememişse bak isteme durumu yoksa arkadaşlar bu nasıl suçtur? Taksili suçtur. Şimdi baktığınız zaman silahı temizlerken omzundan yaralayarak vurdu. Tam tersi omzundan vurarak yaraladı. Bu ne? Bak silah temizlerken değil mi? İsterek mi yaptı? Yok. Bu nasıl suç? Takseli bir suç arkadaşlar. Töre cinayeti. Biraz önce verdiğim örnek. Belindeki silahı çekti ve ateş etti. Ç dedi. Bu ne? Kas. Bak bilerek isteyerek hocam. Ama aynı örneği biraz önce de verdiniz. Çünkü bir tane bundan, bir tane bundan olacak zaten. Suç olabilmesi için 1 1 1 dördünden de bir kuple taşıması lazım arkadaşlar. Biraz önce
27:45 silahı çekti vurdu dedim ya. Bu neydi? İcra. Bak hareketi yapıyor. Maddi unsuru icra. İcrayı bir suç. Malevi unsuru ne? Kas. Kişinin niyetine bakıyorsun. Bilerek mi yaptı? Kusurluluğu nasıl? Bilerek isteyerek yaptıysa kasıtlı suç. Töre cinayeti. O zaman kanunda yazar mı? Başkasının canına zarar vermek suçtur. Evet. Öldürmek suçtur. Yani yazıyor bir töre cinayetinin maddi unsuru ne? İcra. Manevi unsuru ne? Kaz. Tamam. Peki şöyle bir örnek versek mesela arkadaşlar. Dedim ki Kayın validesinin çorbasına fare zehri koyarak ölümüne yol açan gelin tutuklandı diye bir haber gördük. Bir bakalım. Kayı vadisinin çorbasına fare zehri koyan, "Gelin
28:31 tutuklandı dedi. Kanunda yazıyor mu? Suç bu. Evet yazıyor zaten. Tartışmaya gerek yok. Peki icra mı ihmal mi? Gelin hareket yaptı mı yapmadığı için mi oldu? Yaptı. Hareket yaptığı için oldu arkadaşlar değil mi? Fare zehri koydu çorbasına. Kasıtlı mı taksirli mi? Taksir olabilir. Ah canım kayın valideciğim. Bilmeden oldu diyebilir mi? Hayır. Kasıtlı bir suç var burada arkadaşlar. Gördünüz mü? Yani bütün özellikleri taşıyor. Zaten bu durum hukuka da nedir? Ayrıca hukuka aykırı olarak karşımıza çıkacaktır. Tamam mı? Mesela şey düşünelim. itfaiyeisiniz tamam mı? Bir telefon geldi. Yangın koş dediler. Koştunuz yangına gittiniz arkadaşlar. Bir baktınız yanan ev eskiden sizin içinizi böyle cayır cayır yakmış birinin evi. Ah dediniz ya
29:17 Allah'ın sopası yok. Onun evi yandıkça adeta içime sular serpiliyor dediniz. Bu bir kurgu tabii böyle bir şey olacağını zannetmiyorum. Allah korusun diyelim. Arkadaşlar hemen bakacağım. itfaiyeleri kenara geçti ve izliyor. Oh ama böyle nasıl da bir keyifle izliyor bir bakalım. Kanunilik unsuru var mı arkadaşlar? Bu suçtur. Bekliyor görevi değil mi? Yapmıyor. Yerine getirmiyor. Görevini ne yapıyor? Bak itfaiyeri ihmal. Kasıtlı mı taksirli mi? Kasıtlı bir şekilde bekliyor. Yaptığı hareket hukuka aykırı mı? Evet. Hukuka nedir? Aykırıdır. Şimdi bir örnek daha vereceğim. Hemşire Ayşe'nin sorumlu olduğu hasta Burak ölmüştür. Tamam. Hastamız Burak, hemşiremiz Ayşe. Burak
30:02 ölüyor. Hemşire Ayşe Burak'ın ilacını zamanında vermemiştir. Neye girer bu? Görevini ihmal mi? Evet. Hemşirenin görevini ne yaptı? Bak ihmale girdi. Peki hemşire bilerek yanlış iğne vurdu deseydi icra ve ne olacaktı? Kasta olacaktı. Tamam. Evet. Bilerek ve isteyerek işlemişse kısıtlı bir suçtur. İsteyerek yapmamışsa nasıl bir suçtur? Taksiri bir suçtur arkadaşlar. Peki burada bir de maddi unsura baktığımızda neler söylersiniz? Şuraya baktığımızda arkadaşlar eee diyor ki maddi unsurda icra ihmal kas taksir dedik ya. Bir de bunlarda ne lazım bana? Diyor ki netice bir bak illiyet bağı yakalayacağım.
30:48 Başka ne yakalayabilirim? >> Tamam. Nedensellik bağı. Bunun diğer adı nedensellik bağı. Evet. Bu ne demek biliyor musunuz arkadaşlar? İllliyet bağı nedensellik bağı demektir. Neden? Sonuç ilişkisi kurmak demektir. Aslında burada mesela diyor ki işte kişinin yaralanması ya da kişinin zehirlenmesi ihmalden mi kaynaklandı? Ayşe'nin hareketinden mi oldu bu rağın ölmesi? Mesela nedensellik bağı da var mı? Var. Hemşire Burak'a ne yaptı? Yanlış iğne vurdu. Diyelim ki Bura'ın ölümünün nedeni nedeni hemşirenin ona yanlış iğne vurması diyor. Nedenslik bağını ne yapması lazım? Kurması lazım. Bir
31:33 ilkemiz daha var. Ona ne dersiniz? >> Netice >> yani sonuç. Netice netice sonuç. Sonuç da yine ortada olması lazım diyor. İhmal hareketinden dolayı bir kişinin o olayın sonucu buradaki hareket olacak diyor. Tamam mı? Şu ikisine çok da takılmayın. Bunları bileceğim. Yeterli. Şimdi bunların ne olduğunu unutmuyorsunuz arkadaşlar. İcra budur, kast budur, taksir budur. Biliyorsunuz da hangisi maddi, hangisi manevi onu unutuyorsunuz bazen. Bak maddi unsur hareket. Kişinin hareketine bakıyorum. Boğazını sıkıyorum. Silahı çekiyorum. Ateş ediyorum. Topuğuna sıkıyorum. Bıçağa saplıyorum. Bak hareket bunlar. Tamam mı? Allah'ım neler anlatıyorum ya Rabbim. Peki yapmadıysa yapmadıysa
32:21 neydi? İhmaldi. Bilerek isteyerek yaptı. Kas isteme yoksa taksil. Trafik kazaları genelde taksili suça girer arkadaşlar. Tabii bile bile gidip üstüne sürmüyorsanız o ayrı mesele. Şimdi burada niyetini ölçtüğümde de kusurluluk ilkesi karşıma çıkıyor. O zaman bir şeyin suç olması için dört unsurun bir arada ne yapması gerekiyor? bulunması gerekiyor dedik. Şimdi biz kamu hukuku dallarında arkadaşlar ceza hukukunu dedim ya size birazcık uzun uzun işleyeceğim diye. Suç olabilmesi için, ortaya suç çıkması için neler gerekiyor baktık. Şimdi yine ceza hukukunun hükümleriyile ilgili devam edeceğim. Bir temizlik yapıp geliyorum. Evet temizliği tamamladım ve geldim. Ceza hukukuyla devam ediyoruz arkadaşlar. Hukuka uygunluk sebepleri diyeceğiz. Şimdi hani dedik ya suç unsurları bunlardı. Kişi
33:06 suç işlediğinde bu oluyor. Ama bazı şeyler var ki o durum olduğu zaman ben suç işlemişim gibi olmuyor. Bazı durumlar hukuka uygun kabul ediyor ediliyor arkadaşlar sistemimizde. Nelerdir hukuka uygunluk sebepleri? Bak diyor ki bir kimse kanun hükmünü yerine getiriyorsa, hukuka uygun emri yerine getiriyorsa bu nedir? Hukuka uygunluk sebebi olarak geçer. Yani bunda bunu yapan kişiye bir ceza verilmez. Mesela ben gidip birinin evinden mallarını alsam suç işlemi sayılırım. Ama icra memuru bunu yapıyorsa arkadaşlar, mallarını hacz ediyorsa eğer kişi burada suç işlemiş sayılır mı? Hayır sayılmaz. Çünkü niye? Baktığı zaman yetkisinde yetkisi dahilinde bir şey yaptığı için bu gibi durumlar hukuka uygun kabul edilirler
33:53 diyor. Bir diğer sebep meşru müdafaa dediğimiz bir hal. Meşru savunma. Meşru müdafaa bizim ayrıca bir konumuz arkadaşlar. Bir 20 dakika falan işleyeceğiz zaten. Detayını orada gireceğim. Ama meşhur müdafaa şunu söyler. Derler ki kişinin kendisinin ya da bir başkasının canına, malına ya da namusuna karşı yönelmiş bir saldırıyı orantılı güç kullanarak defetmesi durumudur diyor. Kişi mesela hırsızla karşı karşıya kaldı. Hırsız ona bıçaklayacak. Yani kişi durdurmak için onu itekledi. O da başını çarptı ve hafif bir yaralandı. Hakimde dedeki durum meşru müdafaa. Bu hareket hukuka uygun kabul edilir arkadaşlar. Tamam. Hakkın kullanılması durumu var arkadaşlar. Yine hukuka uygunluk hallerinden biri. Ne olabilir mesela? Hakkın kullanılmasına ne örnek
34:38 söyleyebiliriz arkadaşlar? Doktorun tedavi yükümlülüğünde doktorluk yetkisini kullanarak eee tedavi etmesi buna girer mi arkadaşlar? Girer. Hakkın kullanılması. Bir diğer durum ilgilinin hızası. Mesela benim vücut bütünlüğüme kimse dokunabilir mi? Normalde hayır dokunamaz arkadaşlar değil mi? Ama bir ameliyata gireceksem rıza metni imzalayarak ameliyata girdiğimde vücut maşallah zaten ameliyat olduğunuzda eee şey oluyor değil mi? Bakın ciddi cerrahi operasyonlar yapılıyor. Bunu da benim rızam olmadan yapabilirler mi? >> Hayır arkadaşlar ilginin rızası dediği durum da bu. Normalde birini kaçırıp kessem bitsen bu suçtur. Ama bu durumda doktorun yaptığı şey suç mudur? Hayır. Huka ne kabul edilir? Uygun kabul edilir. Bazen testlerle çıkıyor diye
35:25 koydum. aklımızın bir kenarında bulunsun. Bu haller hukuka uygun kabul ediliyor arkadaşlar. Tamam mı? Peki şimdi ben diyelim ki bir suç işledim ama daha 13 yaşındaydım. Biri suç işledi, 45 yaşındaydı. Biri suç işledi ama ayırt etme gücü yoktu. Biri sağır ve dilsizdi. Herkesin ceza ehliyeti aynı mı? Şimdi diyoruz ki ceza ehliyeti arkadaşlar ceza ehliyetinden kasıt benim ceza almam için aslında ehliyetimden bahsediyor. Yani diyor ki kişiler ş koşullara göre ceza alma anlamında değişiklik gösterirler. Öncelikle kişinin ayırt etme gücüne bakılır. Ayırt etme gücü ne demek? İyi kötüden ayırt edebilme yeteneği demek arkadaşlar. Ben birine bıçağı
36:10 sapladığımda yaralanacağını düşünüyorsam, çelme taktığımda düşeceğini biliyorsam değil mi? Kafasına taş attığımda kafasının yarılacağını kestirebiliyorsan ben iyiyi kötüyü biliyorumdur. Ya bilmiyorsam. Bilmiyorsan senin ayırt etme gücün yoktur diyor arkadaşlar. Tamam mı? Ayırt etme gücü ne o halde? İyiyi kötüden ayırt edebilme yeteneğidir. Eğer kişinin ayırt etme gücü yoksa arkadaşlar ayırt etme gücü yoksa sizce ceza alır mı kişi? Yoksa ceza almaz arkadaşlar. Haklarında güvenlik tedbiri uygulanır. Nedir güvenlik tedbirinden kasıt ne arkadaşlar? Burada tedavi altına alınır kişi. Tamam mı? Ama bak bu da şunu şunu
36:56 anlamayın lütfen buradan. Ayırt etme gücü yoksa ceza almaz diyorum ya. Hocam sarhoşkenli olacak. O zaman içsin içsin gitsin vursun kırsın öldürsün. Olur mu? Olmaz. Kendine gidip içip içip içip çık ulan deyip kavga çıkarıp birini öldürüyorsa, yaralıyorsa çatır çatır da alır cezasını arkadaşlar. Tamam mı? Bu öyle bir şey değildir. Bilginiz olsun. Kişi ama mesela düşünün beni kaçırdılar, bağladılar. Benim etkisiz hale getirerek bana öyle bir iğne vurdular ki ayırt etme yetimi eee ciddi anlamda etkiledi. Ayırt yapmayacağım şeyleri yapmaya başladım. İşte bu durumda mesela durum farklı değerlendirilir. Çünkü kişi iradesi dışında yırt etme gücünü etkileyecek bir maddeye maruz kalmıştır. Ama sen kendi iradenle gidip içip içip sarhoş olup gidip suç işlersen çatır çatır cezasını çekersin diyor. Tamam.
37:42 Yaşa gelirsek herkes aynı değil arkadaşlar. Yaş gruplarında 012 aralığı daha küçük. Bu yaş grubunda biri geldi çimik attı. Aa yapma be dedim. Annesi dedi ki ablas ne kızıyorsun küçük daha aklı ermiyor dedi. O zaman 012 yaş aralığı bak burada aklı ermiyodan kastım akıl hastası demek değil. Daha iyi nedir kötü nedir bilmiyor arkadaşlar. Gerçi şu anki zamanı bir değişik ama 012 yaş aralığının iyi kötüyü daha bilmediği kabul edildiği için arkadaşlar 012 yaş aralığındaki çocuklar ceza almazlar. Haklarında güvenlik tedbiri uygulanır. Tamam mı? Güvenlik tedbirinden psikolojik destekler falan sunulur. Arkadaşlar yaş büyüğü 12-15 yaş
38:29 aralığında ne olacak? Şimdi 12-15 yaş aralığında çocuk incelenir. Çünkü her çocuk aynı olgunlukta değildir arkadaşlar. Biri vardır ki 13 yaşında hiç gerçekten iyi ne kötü bilmiyor Leyla deriz. Ama biri de vardır ki ev versen evi çekip çevirecek olgunlukta aklı çok başındadır. O yüzden bu durumlarda raporlar devreye girerek çocuğa bakarlar. Bu çocuk iyiyi kötüyü biliyor mu? Ayırt etme gücü var mı? İyiyi kötüden ayırt edebiliyor mu edemiyor mu? Eğer bu çocuğun ayırt etme gücü yoksa arkadaşlar ceza alır mı sizce? Ceza >> almaz. Haklarında güvenlik tedbiri uygulanır yine. Ama bu çocuk iyiyi kötüyü biliyorsa yani ayırt etme gücü varsa ceza alır ama nasıl ceza alır?
39:15 Azalır. İndirimli ceza alır arkadaşlar. Tamam. 15 18'e geldiğinde herhangi bir akıl hastalığı falan yoksa artık bu kişi iyiyi kötüyü biliyordur arkadaşlar. Değil mi? ayırt etme gücü vardır ve indirimli ceza alır. Henüz tam 18 olmadığı için 18 yaş doldurulduğu zaman o zaman tam ceza ehliyetimiz ne zaman başlar? Tam olarak bakın tam ceza ehliyeti 18 yaşının doldurulmasıyla başlar. 012 yaşta cezayı var mı? Yok arkadaşlar. Şu aralıklarda da tam olmayan bir cezahiyet var ama tam anlamıyla cezayetim ne zaman başlıyor? 18 yaşın doldurulmasıyla başlıyor diyeceğim. O halde her ikisinde de bakın
40:01 ceza almaz dediğim kişiler haklarında ne uygulanıyor? Güvenlik tedbirleri uygulanıyor arkadaşlar. Tedbir alınıyor onlar. Eee ne yapılıyor? Rehabilite ediliyor arkadaşlar. O huyları törpülenmeye, düzeltilmeye çalışılıyor diyoruz. Peki not olarak şöyle bir şey söyleyeceğim şimdi arkadaşlar. Sağır ve dilsizler için kanun ayrı bir düzenleme yapmış. Bak sağır ve dilsiz. hem sağır hem ve dilsiz diyor. Şuraya hemen diyorum ki + 3 uygulanır. Sağır ve dilsizlerde uygulama bunların aynısıdır. Ama nedir? + 3'tür arkadaşlar. Öğrenme anlamında iyi kötü bilme anlamında daha geç batıldıkları için hayata diyor. 3 yaş sonra başlar onlarda. O zaman sağır
40:47 ve dilsizler 012'ydi ya. Bak şurası sağır ve dilsizler + 3 dediğimde ne olacak? 15 >> 0 15 yaş olacak arkadaşlar. Şurası 15 18 yaş olacak. Şurası ne olacak? 18 21 olacak. O halde sağır verilsizlerin tam ceza ehliyeti ne zaman başlar? 21 yaşın doldurulmasıyla. Sağır ve dilsizlerde 015 yaş aralığında ceza ehliyeti yoktur. Yani ceza ne yapmazlar? Almazlar. Şu iki durumda da tam olmayan ceza ehliyeti var arkadaşlar. Tam anlamıyla 21'de başlıyor. 18'de de burada sarı ve dilsiz olmayanlarda da 18'de başlıyor. Peki şöyle söylesem 13 yaşındaki Ayşe bir cinayet işlemiştir. 13 yaşındaki
41:32 Ayşe. Ayşe'ye bakıyorum şimdi. Şu aralığa geldi. Bak Ayşe şurada değil mi? Bakılacak rapor çocuk Ayşe'nin ayırt etme gücü yokmuş. Ceza almaz. Güvenlik tedbiri uygulanır. Peki Ayşe'nin iyiyi kötüyü ayırt ettiğini öğrenmişlerse ceza alır Ayşe mi? Nasıl alır? indirimli alır. Töre cinayetleri bu yüzdendir ki küçük çocuklara işletiliyor. Çünkü cezayı azalıyorlar arkadaşlar. Hani diyorlar ya seni islah evine yollarlar. Isilah evine ceza alan çocuklar gider. Ceza almaz diyorsam islah evine falan gitmezler. Bilginiz olsun. Tamam mı? Dedim ki 40 yaşında AS 40 yaşındaki AS 14 yaşındaki 14 yaşındaki sağır ve dilsiz olan MS'yi cinayete
42:18 azmettirmiştir ve MS cinayet işlemiştir. AS azmettirmeden tam olarak yargılanır mı? Cezai var mı? Var. Çatır çatır yargılanır. MS'ye geleceğim. Sağır ve dilsiz diyor. 14 yaşında. Sağır ve dilsizlerde şu aralığa girdi mi bu çocuk? Ceziyeti var mıdır? Hayır yoktur. Ama bu çocuk sağırı ve dilsiz olmasaydı şu aralığa girip ona göre değerlendirmesi yapılacaktı. Bilginiz olsun. Tamam. Evet. Bu kısım cezaieti dediğimiz kısımda böyleydi arkadaşlar. Ayırt etme gücü yoksa ceza almaz. Hakkında güvenlik tedbiri uygulanır. Yaşta tam olarak 18 yaşı doldurduğumda tam anlamıyla ne yapıyor? bende başlıyor. Sarısizlerde 21 yaşın doldurulmuş olmasıdır. Şimdi şu başlık
43:04 çok önemlidir. ÖSYM gerçekten çok sever bu başlığı arkadaşlar. Suç ve cezalara ilişkin esaslarda içen bir çay içiyorum öncesinde siz de için. Çay için gelin. Gelin beraber içelim. Evet. ÖSYM'nin çok sevdiği bir başlıktır. Suç ve cezalara ilişkin esaslara bakacağız şimdi hep beraber. Arkadaşlar ben mesela bir şey yapmadan devlet tutup beni hapse atamaz. Öyle değil mi? Benim özgürlüğüm öyle kafasına göre ne yapamaz? Bağlayamaz. Cinayeti ben işlediğimde benim yerime kankam ben yatarım, ben kankasıyım dese yatamaz. Değil mi? Öyle baktığımız zaman aa suç
43:51 muydu? Vallahi bilmiyordum desem geçerli olur mu? Hayır. Adamın biri üzerime suçu yıktı. Benim bunu konuşturmam lazım deyip adamı eziyet ederek konuşturup öttürüyorsam, al da sana kanıt diyorsam bu bir kanıt olamaz. O halde diyor ki cezalar, suçlar işte yapılırken, uygulanırken birtım temel ilkeler vardır arkadaşlar. Şimdi bu suç ve cezalara ilişkin esaslara bakacağız. Hazır mıyız? Çok önemli. Lütfen dikkat. Biraz önce dedim ki dersin başında kanunla koyulacak suç ve ceza. Kanunla demiştik değil mi? Kanunsuz suç ve ceza olmaz arkadaşlar. O zaman şimdi şöyle bakalım. Bir bunu söyleyeceğim zaten kanuna diye de bakın diyor ki kimse işlendiği zaman
44:39 yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Yani diyor ki mesela ben şimdi bir şey yaptım. kanunda suç olarak yazmıyorsa beni ne yapamazlar? Cezalandıramazlar. Beni cezalandırabilmeleri için kanunda açık açık ne yazıyor olması lazım? Yaptığım fiilin suç olduğunun kanunda yazıyor olması lazım. Bak 1inci madde ne diyor? Kimse işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Tamam mı? O halde ben şu anda bir hareket yapıyorum ama kanunda suç olarak tanımlanmamış. Gülümsedim. Normal bak. Normal gülümsedim. Bu bir suç mu? Yook. Gülümsedim diye beni cezalandırabilirler mi şu anda? Hayır arkadaşlar. Tamam. Bunu söylüyor. Peki şöyle düşünün.
45:26 Kanunda dedi ki, "Nokta nokta hallerde işlenen suçlarda 15 ile 18 yıl arası hapis cezası uygulanır." dedi. Hakim bana şunu diyebilir mi? 3.18 ama sen çok bir pisliğe benziyorsun deyip bana 3 daha verebilir mi? 3 yıl da benden 21 olur mu? Hayır. Asla. kanunda yazandan daha ağır bir ceza verilemez arkadaşlar. Bunu söylüyor. Tamam. Kural olarak devlet diyor ki ben vatandaşı da korumalıyım. Ne olursa olsun diyor. Dedik ki kanunsuz suç ve ceza olmaz. O halde ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri neyle konulur arkadaşlar? kanunla konulur. Size şöyle bir soru çıksa dese ki ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerinin kanunla konulması
46:12 hangi ilkenin yansımasıdır? Suçun hangi unsurunun sonucudur? Kanunilik ilkesinin sonucudur. Bir şey kanunla yapılır diyorsa o şey kanunilik ilkesi, kanunilik unsuru taşır arkadaşlar. Lütfen unutmayın bunu. Tamam mı? Kanunla koyulacak. Bir kere ÖSYM bu soruyu sordu. Dedi ki, "Hangisi suç ve cezalara ilişkin esaslardan biri değildir? Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri idarenin düzenleyici işlemleriyle koyulur dedi. Hayır, sadece kanunla koyulur. Kanunu da kim çıkarır? Türkiye Büyük Millet Meclisi. Tamam. Buna dikkat. Masumiyet karinesi vardır. Nedir masumiyet karinesi? Der ki, "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz." Mesela birinin
46:58 cinayet işlediğini duyduk. Tamam, duyduk ama bak gördük demiyorum. Ayşe'nin oğlu Murat, Fatma'nın kızı. Yok, örnekten vazgeçtim. Cinayet yapmayacağım bu sefer. Yani çok böyle kanlı oldu ders. Arkadaşlar bu kez şöyle bir şey yapalım tamam mı? Ne olsun? Oo desin. Gördün mü? Evini yastık alt yastık altı yapıp biriktirip zor günlerde kullanacağı Ayşe teyzenin altınlarını işte Fatma teyzenin oğlu Murat çalmış dediler. Bak gözünüzle gördünüz mü? Hayır. Aa, hırsız falan diye mahalle başlar arkadaşlar. Görmeye gerek yoktur. Yani azıcık bir kıvılcım çıktı poh patlar gider bütün mahalleye. Bunu yapma diyor işte kanun. Çünkü masumiyet karinesi var. Suçluluğu hükmen
47:44 sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Mahkeme diyecek ki hüküm giydi. Evet. Bu suçludur. O zaman suçlu diyebilirsiniz. O ana kadar herkes masumdur. Tamam mı? Şimdilik böyle kalsın. Şu örnekte daha detaylı anlatacağım. Bunun ne demek olduğunu arkadaşlar hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayıcı beyan beyanda bulunmaya ve bu yönde delil göstermeye zorlanamaz arkadaşlar. Mesela eee bir çocuğun babası cinayet işidir. Çocuğa buna ilişkin delil göster, buna ilişkin şunu yap diye zorlamada bulunamazlar arkadaşlar. bunu söylüyor. Ceza sorumluluğu şahsidir. Cinayeti ben işledim ama benim yerime kan kam
48:29 yatabilir mi? Hayır. Şahsiden kasıt nedir? Ceza sorumluluğu kişiseldir. Her koyun kendi bacağından asılır. O zaman da demiştim. Bir tane film vardı ya Kahve Bizans diye. Orada şey vardı çocuğun annesi vardı. O daha küçük bir çocuk. Onu götürmeyin, beni götürün. Onu götürmeyin, beni götürün falan yapıyordu. Hatırlıyor musunuz? Cinayet işesi. Onu götürmeyin, beni götürün. Onu götürmeyin, beni götürün. Olur mu? Hayır. Her koyun kendi bacağından asıl ceza sorumluluğu şahsidir. Sen cinayeti işle. Ben senin yanını yerine yatarım falan diyorlar ya. Ik onlar filmlerde oluyor arkadaşlar. Kanuna aykırı edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez. Dedim ya biraz önce arkadaşlar mesela biri bana suç attı. İçeri girsem tövbe çıkamam. Benim bu adamı konuşturmam lazım diyorum. Kaçırıyorum kuytu. Bir
49:14 köşeye götürüyorum. Bir depoya ağzını burnunu kırıyorum. Kamerayı koyuyorum. Konuşturum. Öt. Ötüyor. Her şeyi anlatıyor. Hakime diyorum ki aslana kanıt olur mu? Olmaz. Kanuna aykırı elde edilen deliller kabul edilemez arkadaşlar. Tamam mı? Bak boşanmalarda da bu çok yaşanıyor arkadaşlar. Delil olsun diye neler neler yapıp özel hayatlar ihlal ediliyor. Hakim diyor ki olmaz. Tamam mı? Buna dikkat etmek lazım. Ölüm cezası ve genel müsadere verilemez. Genel müsadere neydi? sonuna kadar alırım diyordu. Türk hukukunda özel müsadere vardı. Özel müsadere var ama genel müsadere yok. Ölüm cezası da kaldırılmıştı biliyorsunuz ki. Peki ben bir sözleşmede yazan yükümlülüğümü yerime getirmezsem ve karşı taraf bu
50:00 yüzden zarara uğrarsa ben ne davası açıyordum ona? Harikasınız. Tazminat davası açıyordum. Peki hapse atabilir mi? Bakalım. Hiç kimse bak yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı özgürlüğünden ala konulamaz arkadaşlar. Yani sözleşmeye uymadım diye özgürlüğümü bağlayamaz. Hapse atamaz. Bunu söylüyor. Tamam. İdare kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucu doğuran bir yaptırım uygulayamaz. Bir müeyyide uygulayamaz diyor. Bak idare kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyede uygulayamaz. hapse bu yetki çünkü kimde arkadaşlar baktığımızda bağımsız yargı yargıda bağımsız ve tarafsız mahkemelerde idare bunu yapamaz diyor. Ancak silahlı kuvvetlerin iç
50:48 düzeni bakımından bu hükme kanunla istisnalar getirilebilir. Sınav sorusuydu. Şöyle bir soru geldi. Detay da bir soruydu geldiği yıl arkadaşlar. Eskiden bak vatandaşlıkta sorular artık şey çıkıyor. Detaylardan de çıkabiliyor. Ona göre çalışın. Arkadaşlar ÖSYM sorusuydu. Daha bir 3 yıl önce falan çıktı. 2-3 yıllık bir soru taze dedi ki idare kişi hürriyeti kısıtlanması sonucu doğuran bir müeyyide uygulayamaz. Bu durumun istisnası hangisidir diye sordu. Silahlı kuvvetlerin iç düzeniydi cevap arkadaşlar. Tamam mı? Böyle de bir soru çıktı. Bilginiz olsun. Peki vatandaşı verebilir miyiz? Alın siz yargılayın diye. Diyor ki uluslararası ceza divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç.
51:34 Vatandaş yabancı suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez. Tamam. Yab ben vatandaşı ne yapamıyorum o zaman? Ne diyor bak? Net hüküm uluslararası ceza divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç vatandaş suç sebebiyle verilmez diyor arkadaşlar. Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez. Bu ne demek? Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez. Mesela ben bugün bir suç işlemişim. İşlediğim suçta hapis cezası 15 yılmış. Yeni bir kanun çıksa, ben 5 yıl yapmışım, 10 yılım daha kalmış şurada. Yeni kanun çıkıp buraya 3 yıl ekleseler bana sürpriz 15te 18'e çıktı diyebilirler mi? Hayır diyemezler. Suç ve ceza geçmişe yürümez arkadaşlar. Kural budur ama benim lehime bir durum
52:21 varsa suç ve ceza geçmişe yürür mü arkadaşlar? Lehimeyse beni olumlu etkiliyorsa evet yürür. Tamam mı? Şimdi bu suç ve ceza geçmişe yürümez. Masumiyet karinesi gibi kavramları birazdan vereceğim tanımların içinde de kullanacağım. Bir kez daha söylüyorum arkadaşlar. Çok önemlidir. Şu da aklınızda bulunsun. Yine ceza kanunlarını bilmemek mazeret sayılamaz dedik ve temel ilkelerimizi, esaslarımızı tamamladık arkadaşlar. Bol su için oturuyorsunuz. Bak kalkın ara sıra dolaşın. Tamam mı? Şimdi ceza yargılama hukukunun temel kavramlarından bahsedeceğim biraz. Soruşturma nedir? Kovuşturma nedir? Soruşturma kovuşturma falan çok
53:07 istiyorlar. Bak kovuşturma soruşturmanın abisi midir? Bir üstü müdür? Sanık nedir? Sanık nedir? Müdafi nedir? Böyle havalı havalı kavramlar geliyor. Hazır mıyız? Evet arkadaşlar şimdi ortaya bir ne çıkıyor? Şüpheli çıkıyor. Niye? Suç şüphesi var. Bir cinayet işlenmiş. Şimdi biraz maalesef örnekler vermek zorundayım arkadaşlar. Cinayet işlenmiş. Tamam mı? Olay ne? Cinayet. Suç ne? Cinayet. Şimdi bu cinayeti kim işledi? Bulunması gerekiyor. Ortada bir cinayet şüphesi var. Öyle değil mi? Şüphe ise kesin midir? Hayır, kesin değildir. Bir iki kişinin tanıklığına başvurdu ve dinlediler. Onların söylemiş oldukları
53:53 şeylerden dolayı Ali isimli bir kişiyi gösterdi. Oklar. Ama henüz net mi? Hayır. Ali katil diyebilir miyim? Hayır diyemem. Arkadaşlar burada bekleyeceğim. O zaman ilk önce bak ne yapıyor Ali'yi? Diyor ki şimdi ben suç şüphesini öğrendim. Doğru mu? Suç şüphesi öğrenildi. Bakın suç şüphesini öğrendim. Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye soruşturma evresi denir. O halde cinayet şüphesiyle karşımda kim var? Bak Ali ne yaptı? Gözaltına alındı arkadaşlar Ali. Tamam mı? Ali'yi gözaltına aldım. Henüz tutukladım mı? Hayır. Çünkü gözaltı tutuklama kararı olmadan önce yapılır. Eğer kuvvetli bir suç şüphesi varsa kişi
54:41 ne yapacaktır? tutuklanacaktır. O zaman önce gözaltına aldım ben. Tutuklama kararı olmadan önceki süreç neymiş? Gözaltına alındı diyorlar. Suç şüphesi çok yüksekse, kuvvetli bir suç şüphesi varsa gözaltında olan kişi hakkında tutuklama kararı çıkar mı? Evet. Tutuklamayı da ne yaptım ben? Çıkardım. Şimdi bak şuradaki Ali arkadaşlar Ali burada şüpheliydi değil mi? Gerçekten bu cinayeti Ali işledi mi işlemedi mi? Benim bunu bulmam gerekiyor arkadaşlar. bulabilmem için de bütün tanık dinlenecek, deliller toparlanacak değil mi? Olay yeri incelemeler yapılacak. Burada ne bulacağım ben gerçekten? Bu cinayeti Ali işledi mi, işlemedi mi? Buna bakacağım. O halde işte bu baktığım sürece Ali şu anda ne arkadaşlar? Bakın Ali şüpheli. Gördünüz mü? Suç şüphesi
55:28 başladı. Şu aşamada parça parça parça parça delilleri topluyorlar. Tanıkları dinliyorlar. Olay yeri inceleniyor. Ne varsa bu suçu Ali işledi mi işlemedi mi diye bulmak için geçen süre bu. Soruşturma yapılıyor. Bu söylediğim şeyler tamamlanıyor ve Cumhuriyet Savcısı tarafından bir iddianame hazırlanıyor. Bir dosya gibi düşünün arkadaşlar. Dosyanın içinde işte bu araştırılıp soruşturulan şeylerin hepsi yazılıyor koyuyor. Buraya kadar Ali'ye diyorlar ki Ali şüpheli. Bak daha Ali sanık oldu mu? Hayır. O halde suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye ne deniyor? Soruşturma evresi deniyor. Önce soruşturma yapılıyor. Soruşturma
56:14 esnasında Ali nedir? Şüphelidir. Ali hala suçlu diyebilir miyim? Hayır, şüpheli. Bak daha kesinleşmedi. İddianameyi veriyorum. iddianamenin kabulü ile başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evre ise şuraya kadar kovuşturma evresidir. Buraya geçince artık Ali şüpheli olmaktan çıkıp ne oluyor? Sanık oluyor arkadaşlar. Tamam mı? Suç şüphesi vardı. Soruşturma evresindeyken şüpheliydi. Kovuşturma evresine geçtiğimde sanık. Bak önce soruşturma ardından kovuşturma. Kovuşturma soruşturmanın abisi gibi düşünün arkadaşlar. Tamam mı? Orada burada delilleri topluyorlar. Burada artık karar verilecek. Bakın o aşamadalar artık. Ve sonunda buraya kadar hala ben Ali'ye sanıkken şurada
57:00 şey diyebilir miyim? Suçlu katil pislik. O hayır. Burada hüküm kesinleşecek arkadaşlar. Bak hüküm kesinleşecek. Şu evreye kadar herkesin masum sayılmasına biz ne diyorduk? Masumiyet karesi adını veriyorum. Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Ve bunun adı nedir? masumiyet karesidir arkadaşlar. Peki dedi ki Ali cinayeti işlemiş mühebbet hapse çarptırıldı. Artık Ali nedir arkadaşlar? Suçu işlemiştir. Kesindir. Masumiyet karesi oraya kadar zaten getirdi beni. Sonrasında artık suçlu Ali diyeceğim arkadaşlar. Tamam mı? Bir daha toparlayacağım şimdi burayı. Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye soruşturma
57:46 denir. Soruşturma evresinde suç şüphesi olan kişiye ne denir? Şüpheli. Kovuşturma evresinde ne diyorum? Sanık. İddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreye kovuşturma denir. Müdafi avukat arkadaşlar. Avukata da biz ne diyoruz burada? Müdafi adını veriyoruz. Tamam mı? Ceza yargılama hukukumuzun temel kavramları da bunlardı. Testlerde soruşturma, kovuşturma tanımlarıyla karşı karşı kalacaksınız arkadaşlar. Bilginiz olsun. Tamam mı? Şimdi biz böylelikle ceza hukukunu toparladık. Şu başlık çok önemli. Bir kez daha söylüyorum arkadaşlar. Kamu hukuku dallarında anayasa vardı, idare vardı, ceza vardı. Gördük bunları. Vergi hukukumuz var. Kısa vergi hukukundan ve yargılama
58:32 hukukundan da bir bahsedeceğim ama tahtayı temizleyip geliyorum. gitmeyin. Ver ver vergi diyoruz şimdi. Tamam mı? Vergi hukuku yine kamu hukuku dallarından bir tanesi arkadaşlar. Nedir bu vergi? Ver diyor. Ne vereyim diyorum. Ver diyor. Arkadaşlar bak burada vergi nedir biliyor musunuz? Kamu ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla devletin mükelleflerden, mükellef değil biziz sorumluyuz. Mükelleflerinden hukuki zorlamayla aldığı paraya biz ne diyoruz? vergi adını veriyoruz arkadaşlar. Burada amaçla yine kamu yararı, kamuya hizmet sunulması gibi şeyler var. Bir daha söylüyorum. Neymiş vergi? Kamu ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla devletin mükelleflerden hukuki
59:18 zorlamayla almış olduğu para nedir? Vergidir. Peki herkes aynı vergiyi öder mi? Düşünsenize Acun'la ben aynı vergiyi ödeyebilir miyim? Nerede? Değil mi? Nerede? O yüzden anayasa işte hukuk sistemi diyor ki bir temel olması lazım. birtım ilkeler olması lazım. Vergiye hakim ilkeler nedir? Üç tane ilkemiz var. Kanuniyelik, genellik ve adalet ilkesi. Bir şeyde kanunelik ilkesi varsa o neyle düzenlenir dedim biraz önce size. Kanunla düzenlenecek arkadaşlar. Şöyle bir şey olur mu? Bir tweet attılar. Havadan da vergi alınacakmış. Çok gülenler şu kadar vergi ödeyecekler. Aa dedim neler oluyor. Eyvahlar olsun. Olur mu? Olmaz arkadaşlar. Kanunla düzenlenecek. Kanunu kim çıkarır?
1:00:03 Türkiye Büyük Millet Meclisi. O halde ne diyeceğim? Vergi ve benzeri mali yükümlülükler kanunla düzenlenir. Vergi ve benzeri mali yükümlülükler neyle düzenlenirmiş? Kanunla düzenlenir diyoruz. Tamam mı? Bu da kanunilik ilkesinin yansıması. Kanuni olduğu için genellik ne demek? Herkes vergi öder. Bak herkes vergi öder. 7 yaşındaki bir çocuk ödüyor mu? ödüyor tabii. Gidip süt alıyor mesela markette. Yazıyor da KDV dahildir. Yabancı ödüyor mu? İngiliz, Rus. Evet. Herkes vergi öder arkadaşlar. Tamam mı? Buna genellik denir. Peki hepimiz aynı mı ödüyoruz? I herkes nasıl vergi ödüyor biliyor
1:00:49 musunuz? Herkes kazancı oranında vergi ödesin diyor. Kazancı oranında. Az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alacağım diyor. Ve buna deniyor ki artan oranlı vergi sistemi. Artan oranlı ne diyormuşuz? Vergi sistemi. Vergi rekortmenlerini falan duyuyoruz zaten değil mi arkadaşlar? Demek ki herkes aynı vergi ne yapmıyor? Ödemiyor. Mantıklı olan da budur. Aynı vergiyi nasıl ödeyelim zaten, değil mi? Peki şimdi geliyorum. Vergi türleri. Bir arkadaşlar diyor ki işe gidiyorsun. Çalışıyorsun, vergi alacağım diyor. Kurum açıyorsun, çalışıyorsun, para kazanıyorsun, vergi alacağım diyor. Harcama yapıyorsun, senden vergi alacağım. Araba alıyorsun, vergi
1:01:35 alacağım. Ev alıyorsun, vergi alacağım. Elektrik tüketiyorsun, vergi ödeyeceksin. Su tüketiyorsun, vergi ödeyeceksin. Şans oyunu oynuyorsun, vergi ödeyeceksin. Bak işte eml bir sürü bir sürü diyor ki ver ver. Evet. Tamam mı? Hadi bakalım. Ne üzerinden ne alınıyor? Ona bakalım arkadaşlar. Gelir üzerinden alınan vergiler. Ben mesela bir gerçek kişiyim değil mi? Para kazanıyorsanız diyor siz bir para kazanıyorsunuz. Sizin kazancınız üzerinden ödediğiniz verdiği verginin adı gelir vergisidir arkadaşlar. Tamam. Kişiden alıyor, Ayşe'den alıyor, Fatma'dan alıyor, senden alıyor, benden alıyor. Bu gelir vergisi. Kurumlardan alıyorsa kurumların kazancından aldığı vergiye kurumlar vergisi adı veriliyor arkadaşlar. Bir de gider yani harcama da
1:02:22 denir buna. Harcamalarımız üzerinden de en çok hakim olduğumuz bizim şeydir. Mesela KDV değil mi? Yazar KDV dahildir falan diye. Katma değer vergisi dediğimiz vergi bizim giderimiz harcamamız üzerinden bak KDV, ÖTV özel tüketim vergisi, banka ve sigorta muamele vergisi, damga vergisi, özel iletişim vergisi, şans oyunları vergisi gibi vergiler gider. Yani giderden kasıt harcama üzerinden alınan vergiler olarak da geçebilir. Bilginiz olsun. Servet üzerinden alınan vergilerimiz motorlu taşıt vergisi, MTV emlak vergisi, veraset ve intikal vergisi de bizim servet üzerinden alınan vergilerimiz olarak karşımıza çıkıyor. Testlerde bazen çıkabiliyor. Sınav daha hangisi
1:03:08 gider üzerinden alınan bir vergidir diye bir soru çıkarmadı karşıma. Çıkaracağını da çok sanmıyorum. Çok detay bir soru olmuş olur. Çıkarırsa hoş olmaz. ÖSYM hoş olmaz. Sakın böyle bir şey yapma diyorum. Tamam mı? Evet. Vergi hukuku böyleydi arkadaşlar. Diğerlerinden küçük küçük bahsedeceğim demiştim zaten size. Şimdi geleceğim kamu hukuku dallarından bir tanesi de neydi? Yargılama hukukuydu. Yargılama arkadaşlar. Yargılama ne demek? Bak birilerini yargılıyorsun. Ne yargılıyorsun ya dedim. Yaptığım şeyle ilgili bana hesap soruyor. Bak biri yaptığın şey kanuna uygun değil. Yaptığın şey suç. Kanun bunu yasaklamış. sen bunu niye yapıyorsun diye çekip karşısına çatır çatır çatır beni kim yargılıyor? Bağımsız ve tarafsız mahkemeler yargılıyor. Öncelikle şunu söyleyeyim. Yargılama hukuku dediğimiz kısım yargı
1:03:56 ünitesi yani bizim 3 saatlik falan bir konumuz arkadaşlar. Detaylarını orada anlatacağım ama şimdiden küçük minik bilgiler vermek istiyorum. Nelerle karşı karşıya kalacağız diye. Tamam mı? Biz de yargılama yetkisi, bak yargı yetkisini Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemeler kullanır. Yargılama dediğimde mahkemede hakim huzuruna çıkıp bir şeylerin hesabını vermem gibi düşünün arkadaşlar. Ve Türk yargı sistemi kendi içinde yine sistemli olsun diye anayasa yargısı, adli yargı, idari yargı, hesap yargısı, seçim yargısı, uyuşmazlık yargısı diye yine sınıflandırılmıştır. Niye? Özel kişileri ilgilendiren bir durum varsa şu bakacak. Meclisi ilgilendiren bir durum varsa bu bakacak. Mesela bunlardan bir tanesi anayasa yargısı. Arkadaşlar yapılan şeyler,
1:04:43 kanunlar anayasaya uygun mu değil mi diye kim bakar? Anayasa yargısı bakar. Yargı ünitesinde bu kapsamda Anayasa Mahkemesini işleyeceğiz. 1 bu5 saat en az bir konumuz olacak. Mesela adli yargı kişiler arasındaki uyuşmazlıkları çözümler. Bizim yargı kolumuzdur. Evlendin anlaşamıyorsun boşanacaksın. Tak tak adli yargıya gidersin. Aile mahkemesi adli yargının altında bir mahkemedir. Çünkü alacağın var alamıyorsun. Tak tak adli yargıya gidersin. Tamam mı? Telif hakkı ile ilgili bir ihlal yaşadın. Tak tak adli yargı dersin. Komşuyla kavga ettin ama böyle bir alacak olayı falan var arkadaşlar. Küçük cezalı bir şey yok. Tak tak deyip ne yaparım? Adli yargının içine giderim. Tamam mı? Cezaat olabilir. Mesela cinayet işledin. Kim
1:05:28 bakacak? Tak tak. Adli yargı bakacak. Hırsızlık yaptın. Kim bakacak? Adli yargı. İşte adli yargı bizimle ilgilenen yargı kolu arkadaşlar. Hava almaya diye gitti bir daha gelmedi. Gayipli kararı için başvurmak istiyorsun mesela. Ne olacak? Kime gideceksin? Adli yargıya. İsimde değişiklik yapmak istiyorsun. Nereye gideceksin? Yine adli yargıya. Bak arkadaşlar isim değişikliği e-devlet üzerinden falan filan olmuyor. Bilginiz olsun bu anlamda. Söylemişken hatırlatalım. Mahkemeye gitmeniz gerekiyor. Haklı bir gerekçeniz varsa. eee ben ismim Ayşeyizi de Fatma yapacağım falan diye e-devletten böyle bir şey olmaz. Zaman zaman bazı düzenlemeler yapıp o isimlerde yazan değişiklikler şey yanlışlıklar falan düzeltilsin diye bazen e-devlet üzerinden falan ya da nüfus müdürlüklerinde kolay bir yöntem
1:06:14 bulunabiliyor. Ama bu geçici bir şey. Bakın normal koşullarda isim değişiklikleri için mahkemeye gidilir arkadaşlar. Tamam mı? Yetkili olan mahkemedir isim değişikliğinde bilginiz olsun. Peki şeyi de söyleyelim. Burada yargılama demişken kamu adına davayı kim açar? Savcı açar arkadaşlar. Tamam mı? Dava açma yetki savcıya aittir diyoruz burada. O halde adli yargı kişilerle ilgileniyor. Bak gördüğün gibi suç işlerse burada suç değil de daha özel ilişkiler varsa medeni yargının içinde göreceğiz. Medeni yargıda çekişmeli ve çekişmesiz yargı diye iki tip yargı var. Ne olabilir? Çekişmeli taraflar. Bak borç alma sizce çekişmeli bir dava mıdır? Çekişmesiz bir dava mıdır? Ne dersiniz? Boşanma. Çekişiyor bak anlaşamıyor. Ona bir şey diyor. On
1:06:59 hırgır hırgır. Ne bu? Çekişmeli arkadaşlar. O zaman taraflar varsa bu nedir? Çekişmeli bir yargıdır. Miras davası desem nedir? Yine çekişmelidir. Peki ad değişikliğine ilişkin mahkemeye başvursam ismimi değiştirmek istiyorum diye nedir bu? Çekişmesizdir arkadaşlar baktığımızda. Tamam mı? Böyle böyle şeyler var. Bak çekişmeli yargı. Çekişmesiz yargı alacak davası nedir? Çekişmeli midir? Çekişmesiz mi? Alacak. Ayşe ile Fatma arasında alacak var. Çekişmeli yargıdır. Bu gibi şeylerden bahsedeceğiz. Bir diğer yargı türü uyuşmazlık yargısı olacak. Bazen mahkemeler görev uyuşmazlığı yaşıyor. Mesela kişi adli yargıyı açacağı dosya bazen idari yargıya gidiyor. Bazen idari
1:07:45 yargıya gelen buna gidiyor. İşte burada devreye uyuşmazlık yargısı girecek. Uyuşmazlık mahkemesini anlatacağız ileride. Adri ve idari yargı kolları arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözümler diyeceğiz. Tamam mı? İdari yargıda işin içinde devlet var. İdare mahkemesi, vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi, danıştay gibi yapılardan söz edeceğiz. Seçim yargısına gelirsek burada arkadaşlar Yüksek Seçim Kurulu ve seçimlerin yargısal yönetim ve denetim altında yapıldığından bahsedeceğiz. Hesap yargısı da mali anlamda denetimlerin yapıldığı sayıştayı karşıma çıkaracak. Tamam mı? Bak dediğim gibi bunlar şurayı yazdım ama küçücük bir şey söylemek için size çalışırken çok buraya takılmak zorunda bile değilsiniz şu anda. Çünkü bu bizim anayasa hukukumuzun son kısmındaki bir konumuz olacak. Dediğim gibi 3 saat işleyeceğim ben size
1:08:31 burayı. Tamam mı? Küçücük şunlara da bakalım hemen. Kamu hukukunun bir diğer dalı da icra iflas hukukuydu arkadaşlar. Medeni yargılama usulü hukukunun tamamlayıcısı olarak karşıma çıkar. İcra iflas deyince de genelde biliyorsunuz ki böyle hep hacizli gelir. Borcu olan kişi borcunu ödememesi durumunda neler yapılacak, işlemler nasıl uygulanacak çözümlenen hukuk dalı icra iflas hukuku olarak karşıma çıkar. Adını bilmem yeterlidir. Devletler umumi. Umumi ne demekti? Genel kamu hukukunun bir dalı da devletler devletler umumi hukukudur arkadaşlar. Uluslararası bir hukuktur. Çünkü devletler diyor bak Türkiye ile Amerika, Türkiye ile Almanya, Türkiye ile İngiltere egemenle Naz iki devlet arasındaki ilişkilerin düzenlendiği hukuk kısmıdır burası. Ve en temel kaynağını milletlerarası anlaşmalar
1:09:17 oluşturur. Milletlerarası anlaşmalara uluslararası anlaşmalar da deriz. Yine milletlerarası anlaşmalar bizim yasama ünitemizde bir konumuz. Nasıl yapılır, ne olur, ne biter hepsine tek bakacağız. Tamam mı? O zaman arkadaşlar toparlayacak olursak biz bugün
…
