0:00 sevgililer bugün teke tekbirinde benim çok sevdiğim konuklarımdan biri dostlarımdan abilerimden biri var Biliyorsun aslında Biz teke tek bir dilimde 3 kişinin üzerinde özellikle duruyoruz Bunlardan biri Elbette var Ortaylı diğeri Elbette Bunlar içerisinde bana göre en farklısı Elbette Profesör Ahmet Aslan hocam hoş geldiniz sizi çağırdığımız zaman bizi kırmıyorsunuz İzmir'den kalkıp buraya geliyorsunuz her seferinde ve bizi aydınlatıp geri dönüyorsunuz bunun için teşekkür ederim şimdi Ayrıca ben de çok hoşuma gidiyor Evet sizin senin celalin ve ilberin
0:47 ortak özelliği bilginizi paylaşma konusunda yapacak daha iyi bir işimiz var Allah'ını seversen Ayrıca gerçekten insan bilgiyi veya düşünmeyi öğrendiklerini bir başkasıyla paylaşmak söyleten mutlu olur hocam bilgi ile Sevgi birbirine çok benziyor İkisi de paylaştıkça artıyor sevgiyi Bilme ama bilgi onu söyleyebilirim ben sevgili diyorum Seni çok seviyorum çünkü Ahmet abi Şimdi ben sana yine Abi diyeceğim kusura bakma Bugün seninle özel bir mevzuyu koyuyorsun Geçen gün ruşenle de bunu konuştuğun zaman ben bunu biraz daha bir çerçeve içine sokmak siyasal siyasi noktada ya da bugünden biraz daha ne diyeyim köşeli bir yere çekmek siyasi dışına
1:34 çıkarmakta istiyorum ama İstersen girersin O senin bileceğin şey din mevzusunu konuşmak istiyorum çünkü Belli ki biz gerekli Türkiye'de gerek orta doğuda gerek Ee Orta Asya'da daha bir süre din konuşmak zorunda kalacağız Çünkü II [Kahkaha]
2:28 bir hemen aklıma gelen birkaç şey söyleyin Tabi bu konuda benden herhalde sormayacaksın Yani gene din üzerinde en ciddi düşünenler Akli düşünenler derin düşünenler açıkçası genetikareste bizim İslam dünyasında da ibn-i hareketle bunu düşüneceksin Çünkü her neyse Çünkü değil boş ver ortadaki girmeyeceğim Şimdi din üzerinde Yalnız
3:14 biz Uzunca bir süre hem düşündük hem de düşüneceğiz Hem o hayatımızın en önemli en etkili bir paçası olacak şekildeki bir cümle Ben daha da başka bir batıda da aynı şeyi söylüyorum şimdi dinin çeşitli türleri var yani konfüçyüslü bir din midir değil midir la o çocuk bir din midir değil midir bilmiyoruz ama bir şekli olarak orada da dinin bir şekli olarak en azından tarihsel olarak zamanımıza kadar en etkili olmuş olan insani toplumsal etkinlik kültürel etkinlik hristiyanlığı düşünün yani Hristiyanların Hıristiyan dünyasındaki etkisini düşünün tamirat sıralarından aşağı yukarı işte 18 19 yüzyıla kadar
4:02 2000 yıllık bir tarihi var Yunan dünyasına da yine etkili İnan dünyasında yine etkili yani din leyin kabul edermiş işte bir takım etkinlikler var şöyle çok kabarıyor bilim bir etkinlik ama anlıyoruz ki tarih içinde zaman içerisinde olacak ve geç bir tarihte ortaya çıkar yani şeylerde efendime söyleyeyim homos'a prenslerde Play Store var mıydı zannetmiyorum ama Mezopotamya'da diyelim ki veya Hani İslam'da yavaş yavaş matematikte astronomide gözlemler teoremlerle ilgili olarak çalışmalar var ama geride ne kadar geriye giderse giderim ister historik isterik şunu görür din
4:49 var demek ki var Orada da var gelişmiş de 12 bin senelik tapınak var var çok belli değil aslında toplam bağını ama en büyük ihtimal taprak Ya şu anda elimizde bulunan Efendimiz bilgileri verilere bir defa koyma Evet evet ben daha önce gittim şimdi dil var bilim var Öyle değil mi Hukuk da var hukukta ne kadar geriye giderse giderim iyi kötü yani ünvanlarda da hukuk var Adalet arayışı var yani hukuk denilen yani sistem sistem yani bir etkinlik kurum kurum olarak Hukuk da
5:36 var diyelim teknoloji de var ama kabul ederim ki bunlar içerisinde tarihsel olarak zaman bakımından en uzun en geçmişte tarihi en derinlere giren değil ve bugüne yansıyan mağara resimlerine baktığımız zaman onlarla çok farklı yorumlar olmakla birlikte yani 30-40 bin sene efendime söyleyelim ama ara resimlerini dini nitelikte olduğu yani dini biraz da şey olarak düşünebilirsin yani dini İlla çok tanrıcılık tek tanrıcılık olarak düşündüğünü yani çok ilkel formlarını da düşün Zaten sen bana soruyu çok genel genel en başından sonra
6:21 felsefeye gelelim Yani biraz tamamlayalım isteği ederse ben ne kadar yeni olduğu zaten böyle milattan evvel 6 yüzyılın başında belli bir tarihte Hadi tutarsan öbür toplumlarda da kabul edersen ki Ben etmem Hindistan Hindistan'da şey yok yani eğer bir kurum bu kadar uzun zamandan beri İnsanın insan olma yolculuğunda ta başından beri varsa insana eşlik ediyorsa şekil değiştirerek de olsa Ama varlığını sürdürüyorsa bugün de en gelişmiş toplumlarda da evet eski Kader etkili olmayabilir eski kadar hakim olmayabilir eskisi kadar her alana Şamil olmaya rağmen var
7:08 kilisenin nasıl bir kurum olduğunu biliyoruz Ha demek ki bu Yalnız bizim için söz konusu değil ama bizde Tabi daha özel bir konu var Onu da söyleyelim Daha doğrusu dinin yanında batıda Batı diyelim Doğuyu bilmiyorum açıkçası dinin yanında insanı insan yapan diğer özelliklerine tekabül eden etkinlikler de var yani dinin yanında diyelim ki Yunan dünyasında din var hani çok tanrıcı var ama bunun yanında felsefe de var En azından bildiğimiz bir çağdan itibaren ebatı dünyasında din var ama bunun yanında biri de var ve belli bir ölçüde Ne diyelim rasyonel Düşünceye de var
7:55 rasyonel düşünceleri de var kusura bakma orada da yok özellikle Hristiyanların ilk döneminde sonradan yunan'ı keşfederek rasyonel düştü yani böyle bir şey genel bir doğru var orada var ama orada şu var O zaman benim Kabul ettiğim yani birçoklarının çok kızdığı ve Yunanlılar aklı keşfetti Ben öyle diyorum daha doğrusu ben demiyorum bunu diyenlerin düşüncelerini benimsiyorum yine Yunanlıların aklı keşfettiklerine ilişkin Hatta konferanslarım var Epey şeyler Efendim
8:41 Hatta vardır şeydir yani kitabın adı Efendimiz şeydir aklı keşfi den keşfi Yani akıl derken daha genel anlamda hem İngilizcesi hem Almanca var aklı keşfetmişlerdir aklı hem bilim olarak keşfetmişlerdir enfes olarak hiç evvel yaşayan mezopotamyalar akıllı değil miydi buna boş konuşmalardır benim burada kasetim akıl belli yoksa herkeste akıl var ama akıl var akıl var kusura bakma yani senin o hakkının özellikleri ile ilişkili çok ayrıntıya Girmeme Gerek yok yani Derin
9:26 tutarlı mantıklı yüksek etkinlik olarak akıl var ve bir de bizim günleri işlerimizde kullandığımız yaşamayı sağlar onu kastetmiyorum ürünü matematik öklisin geometri ise Yunan halkların önünü Bilmem şeyin battaniyeleri o aklının önünü Platon un Diyarı olarak aristotesi öbür tarafta o aklının önüne Bir bakalım hele aklımıza bir gelsin Peki Mısır değil mi aklına mesela buradan Yola çıktınız yani Mısır'da işte geometri bulmuş bir takım hesaplar olmuş astronomide Bayağı ileriymiş o o akıl Akıl değil mi şimdi o akıl da akıl ama
10:14 işte akıl var akıl var akıldan Üstün akıl var öyle diyelim basit bir şey şimdi mısırı bırakalım gene mezopotamya'ya gelelim yani Mezopotamya örneği daha iyi bir yer Çünkü problemler var çözmüşler Bugün kullandığımız birçok şeyin kaynağı orada artmış tabanlı sistemimiz derece sistemimiz vesaire Fakat şu görülüyor Mesela orada geometri çözmek geometri aklın deyim yerindeyse sadece aklının işin içerisinde yer aldığı akla dayanan akılsal mantıksal Dedektif bir sistem olarak kendisini yani tecrübe tıpta akıl da vardır ama aklının yanında deyim yerindeyse başka yeteneklere ihtiyaç vardır
11:01 tecrübe anlıyor musun Ama matematikte Bir üçgenin iç açılarının toplamının 180 derece olduğu şeklindeki bir Teoremi tesis etmek için üzerinde konuşmak için kanıtlamak için ve ondan hareketle üçgenden hareketle doğrular doğrulardan hareketle hipotenüs açılar oradan hareketle hacimler vesaire Dem meydana gelen bir geometrik dünya inşa etmek Gerektiği zaman tecrübeye başvurmaz tecrübede yararlanamazsın taşını ağırlığınız suyun Özgün ağırlığın bir önemi yoktur akıl ederken şimdi akıl aslında çok basit bir şey en basitinden iki türlü akıl var birinci akıl Ben gene basit Terek anlatıyorum
11:46 ama benim de özelliğim bu zaten Aptal olduğum için ve şey oldum cahil olduğum için değil yani aklın hocam iyi bilen aklın özünü keşke geometride mantıkta kendini gösteren değil mi Eğer bütün insanlar ölümlü ise Eğer aristotelesse bir insansa Evet işte bunu bize söyleyen şey söyleten şey bu geçişi bu mahkemeyi yaparak bu sonuca varmamızı sağlayan şey aklın kendisi
12:31 Burada dikkat edersen dışarıdan herhangi bir veri almıyoruz Aristoteles yerine insan yerine birtakım geometrik ve aritmetikleme mesela Eğer bütün ikizler ye ise
13:26 ben biraz evvel efendime söyleyeyim suyu gördüm ve suyu içtim E bu su osudur ya o su bu sudur bunu Anlatabildim mi değişmezliğin ilkesi mantıksal değişmez dünya ilkesi özleşik ilkesi bir şeyin kendi kendinin özdeşi olduğuna dair ülke Peki ikinci akla şu en genel terimlere söylüyorum Ordu etrafımızda beş duyu vasıtasıyla elde ettiğimiz duyumlardan verilerden verirlerden hareketle oluşturduğumuz temeli Nedensellik olan bak temel özdeşlik değil Nedensellik olan bir
14:13 temele sahibi olan düşünme Akıl yürütme duygusu susuzluk duygusu bilmiyorum adını koyma sonra tesadüfen önümde bir şey gördüm bir sürü gördüm içtim susuzluk duymuşum gitti kayboldu bu bende nedir bu bende bir deney İstersen bir duyayım istersen basit bir deney Öyle değil mi benzeri bir gene şey hissettim efendime söyleyeyim gene tekrar bir huzursuzu rahatsızlık içinde duygu hissettim yine su içtim içtim gene
14:58 kayboldu bunu 4 defa 5 defa on defa tekrarladım ve ne yaptım Bir kendisinden hareketle kendisine hareketle akıl yürütmelerde bulunacağım çıkarımlarda bulunacağım Bir ülkeyi tesis ettim Eğer susadığın zaman su içer olarak su içersen susuzluğun gider Eğer Elini sıcak suya batırırsan bak elin derin tahriş olur bilmem anlatabildim mi eğer Sonbaharda buğday tohumunu tohumunu ekersen aradan Belli Belli bir zaman geçti
15:50 iki tane ilçemiz var biri özdeşlik mantıkla ilgili akıl yürüttüm ise Nedensellik tecrübe ile ilgili yani Ne diyelim içerikli dünya ile ilgili içerikli dünya ile ilgili Şimdi bunlar Bu iki ülkeyi kullanarak bu iki iki etrafında çok daha gelişmiş birtakım bilgiler İnşallah sistemler inşa ettiğimiz zaman ortaya bilim çıkıyor diyor birinde fizik çıkıyor ha sen dedin ya Mısırlıların Ya yok o anlamda yok Niye yok gözlem yapıyorlar Mars'ın hareketlerini Takip ediyorlar
16:37 rasatlar rasatlar binler yapıyorlar neyin ne zaman nerede bulunduğunu da biliyorlar şeyin ünlü bir İngiliz felsefe tarihçesi şafağa gibi kitabı vardır zaten Tamam bunların hepsi var ama bundan hareketle hiçbir zaman için bize çok sevdiği anatomi veya pisagoras gibi bir dünya ve evren sistemi inşa etmiyorlar yani yanlış bir sistem olsa da değil mi yani Mesela dünya merkezde etrafında etrafında gezegenler Ben dünyanın kendisinden bahsetmiyorum astronomi senden bahsediyorum bak dikkat et bir dünya
17:23 haritası çıkarıyor bir sistem kuruyor merkezde dünya var etrafında gezegenler var işte Kaç tane gezegen biliyorsak Emine yıldızlar var Sabit Yıldızlar onların etrafında sabit Yıldızlar gördün mü teori Bu bir sistem ortaya aynı şeyi öbür alanlar içinde kurabilirsin tıpla ilgili olarak da kurabilirsin yani tıpla ilgili Tabii Mezopotamya vakaların tedavisine teşhisine tesbihine dayanan Dayan da birlikte şeyler var ama bir tıp bilimi bak bilim anlamında bir tıp bilimi Yani kuramsal yani tutarlı
18:10 yani nedensel ilişkilere dayanan bir tıp bilimi var mı Yok yok geometri de yok astronomi de yok felsefeye gelelim mi bilgi var bilime dönüşmemiş Evet yani parça parça Anlatabildim mi gözlemler onlardan meydana gelen veriler var Ama onların böyle bir sistematik bile bir birliğe kavuşturacak şekilde bir dünya görüşü bir alan bir özel disiplin yaratacağı kadar bilgi yok ortalıkta Bilmem anlatabildim mi yani çok basit bu çok basit Onun için adam ne diyor yunanlar şeyi keşfettiler aklı keşfettiler Yani akıl derken Tabii ki gündelik akıl basit akıl kurnazlık aklı vesaire falan değil kurnazlıkta bir akıl
18:58 O manada Kedide de daha akıl var Kendisine et vereceğin zaman neler yapması gerektiğini biliyoruz sana oyunlar oynuyor kandırabiliyor Hatta o da ne ki ilişkileri kuruyor çok güzel ama kedi benim yapmıyor kusura bakma Anlatabildim mi o halde şimdi dine sonra yine dindi Şimdi din tarih içerisinde karşımıza çok ama çok çeşitli tezahürlerle ortaya çıkıyor ya bir dinler tarihine alırsan okursan işte söylüyorum totemizim var hanemizin var çokta arıcılık var tekrarcılık var hatta
19:43 tek tanrıcılığında tehdit türleri var peki Din nedir şimdi ne olduğunu anlamak için yani bir takım temel vasıflarına bakacaksın veya işlevlerine bakacaksın O da gayrete girmeyelim Yani bu bir şey akademik konferans değil de şey var Ama şu var dinin birçok fonksiyonu olduğu anlaşılıyor o zaman daha da rahatlayacağız bunları da ben icat etmedim zaten ben Bunu dinler düzenle araştırma yapan sosyal bilimciler hepsi yapıyorlar çeken genelde geçen insanlar onu söyledi deyim yerindeyse içinde yaşadığımız dünyayı açıklama ya bilimsel fonksiyon Yani benim bilime benzeyen bir profesyon hani dedi ya bilimin olmadığı zamanlarda
20:32 bilimsel fonksiyon çok güzel yani nedir fırtına niye oluyor E ben hastalık niye çıkıyor ortaya salgın hastalık oluyor Artemis bilmem ne yaptı Öyle değil mi Bu bir açıklama mı öyle veya böyle açıklama Yani bir olay var o olay var o olay Tabii insan hayata bakımından ciddi bir olay tehlikeli bir olay riskli bir olay Ona da bir açıklama getirmesi lazım yani sıradan insan o sıralarda bile Efendim ben bir şeydeyim kayıttayım ben
21:19 gayrıda nasıl hareket ederim ben küreği çektiğim zaman o kürek sayesinde suya bir ivme veya bir şey verdiririm direnç verdiririm Ben hareket ederim bunda şey aramıyor açıklama aramıyor bu çünkü gözünün önünde gelen basit bir olay ama salgın bir hastalık var işte hatırla baş edemiyor o zaman ona benzer bir açıklamaya geliyor bir sorumlu olmak gerekiyor açıklama fonksiyonu Yani insan içinde bulunduğu Dünya ile ilişki kurma da kendisine açıklama fonksiyonu Yani bunun çok çeşitli şeyler var Bu birincisi ikincisi şey fonksiyonu var efendime söyleyeyim
22:12 teselli fonksiyonu var ki bu fonksiyonlardan bir kısmı devam edeyim kısmı en önemli fonksiyon derken Evet teselli fonksiyondur en sevdiğin adam en sevdiğin etrafında bir adam öldü biraz evvel seninle birlikteydi karındı kızımdı Gitti Nereye gitti daha iyi bir yere gitti Bak yavaş yavaş insane ihtiyacı biliyor musun Sen şeyde Yahudilikte gelecek Hayat düşüncesi yoktu başlangıçta yok muydu tahmin ediliyor ama şeye Ya o değil teorisine Yahudi
22:58 öğretisine Efendim yağı değil inancına gelecek Hayat fikrinin girmesi Ölümden sonra hayat gerçek hayatta acayip ameliyattan önce o güne kadar yok o kadar yok Mısır'da var orada yok evet enteresan Anladın mı E peki Yahudilik yarayacak Hayat olmaksızın mı ortaya Evet yahudini ortaya çıkışı nedeni başka Şimdi geldik Biraz politik açıklamaya geldi Nedir o sırada orta doğuda veya işte o mezar bölgesinde birçok kabile var hatta birçoğu kabileden meydana gelen kabileler Federasyonu var Onlardan
23:44 birden devletler var asurlar var Bir de çok Tanrı var orada işler var burada Marduk var orada bilmem ne var anlatabildim mi aklına geldi onlar öbür tarafta Yani şunu demeye çalışıyorum Bir fikir aklına geliyor diyor ki yahu birinin aklına çok akıllı birisinin Aklına bir şey geliyor İbrahim hakkında geliyor öyle diyelim Tanrı denilen o tanrılardan birisi birçok Tanrı var o tanrılardan birisi ile özel bir sözleşme yapıp özel bir sözleşme akdedip ait sözleşme
24:31 demektir eski sözleşme yeni Hristiyanlar eski ahit Yahudilik Yani şöyle bir olay oluyor yani sen ben seni bütün diğer öbür tanrılardan ayıracağım özel olarak sana tapınacağım senin mezbahına işte kurbanlar keseceğim sana ibadet için şeyler koyacağım muhabbetler yapacağım Ben de beni öbür kabileler haklar kendileriyle Savaş yaptığım diğer gruplara karşıda özel olarak koruyacaksın Ne diyeyim mi bu kadar basit burada Hatta şöyle denir Buna bir şey
25:19 değildir Yani şunu söylemek için yani tek tanrı ya var ve ondan başka Tanrı yok demiyor söz edilen ilk sözleşmede öbür Tanrılar da var ama sen benim tek tanrımsın Anlatabildim mi sen Ben tek tanrımsın yavaş yavaş burada zaman içerisinde diyor peki bu dönemde işte söylüyorum bu dönemde Hocam nerede biliyoruz O deneme ya o bilmiyormuş işte Eskiden ilk kitaplarını tekvini okumuyor muyuz tekvin'de var mı gelecek hayat Yani hatırlıyorsa ilk kitap 5 kitabı var ya PTT oku teknik çıkış egzoz tesniye Anlatabildim
26:06 mi Orada ilk beş kitap Biz Tevrat diyoruz ona bu 5 kitabın içerisinde baktığımız zaman gelecek hayata falan yok ölümden sonra Diriliş Fikri Yok E niye bu çıkıyor ortaya Tabii tahmin eder tarihi gelişmeler Hatta orada tanrıça bile yok devlet Fikri falan filan da yok adamların Bak onu konuşmak istiyordum işte vesile geldi İstersen konuşalım mı ortaya çıkışı aynı şartlarda değil Yahudi'nin ortaya çıktığı zaman Yahudilik işte dedim ya tanıyla İsrail halkı arasında yapılan özel özelleşme ile biri onu tek tanrı kabul edecek ona tapınacak gereklilik yerine
26:52 getirecek o da bunları koruyacak koruyacak demek ne demek bana zürriyet verecek çocuk verecek düşmanlara karşı koruyacak bolluk verecek ekinlerini bolluk getirecek Anladın mı çekim edilen bu bu birkaç Yüzyıl böyle devam ediyor kaç yüzü vardır bilmiyoruz yani biz sadece tahminlerde bulunuyor O sırada Bu Yahudi Kabilesi Bu Yahudi unsuru bu İsrail kabilesinde tek tanrıcılık var ama devlet yok devlet yok Ne zaman devlet Oluyor milattan önce bin yıllarına doğru ilk işte Davut Davut'tan sonra Süleyman'ın Devleti ortaya çıkıyor şimdi bu arada geçen zaman zarfında Yahudiler devletsiz
27:39 bir topluluk cemaat din onlar arasında nedir Kimler idare devlet olmadığına göre siyasal anlamda bir daha yok ama gene de bir idare var tabi ileri gelenleri var yaşlıları var Bilmem anlatabildim mi öbür üçüncü fonksiyonu neydi kurallar e kuralları koydu adam düzen Musa koydu neydi zina yapmayacaksın komşunun karısına kötü gözle bakmıyorlar hırsızlık yapmayacaksın Şimdi geldik şeye içişi anlatıyorum ama bilinçle açıklama fonksiyonu vardı teselli etme fonksiyonu vardı gelecek hayat niye gelecek Hayat kavramı ortaya çıktı çünkü bunlar önce bu şekilde bir diğerlerinden farklı seçilmiş bir kavim
28:28 olarak seçilmiş bir kavim olarak özel bir tanrının yahova'nın özel ilgisine Mazhar olan bir kavim olarak bir süre yaşadılar bir kültür olarak yaşadılar işte bir ahlak kuralları olarak yaşadı işte ahlakte istersen ona hukuk de ona bir ahlak mıdır yani komşunun karşısına kötü gözle bakmayacaksın ahlakıdır zina yapmayacaksın ahlakıdır Öyle değil mi şimdi fakat devlet de devlete geçiyorlar niye devlete geçiyorlar çok iyi bilmek lazım Yani bizimkiler gibi bilmemek lazım Bizimkiler geldikten haberi bile yok kimsenin
29:14 çok büyük ölçüde ona dayanıyorlar içinde komik tarafı bu şimdi sonra zaman içerisinde bu öbür özür lafını kesmiyor bugün ağladığımız anda Yahudi şeriatın ortaya çıkması İsa'dan önce birinci yıllar civarıyorsun Sen şeriattaki ne kastediyorsun İşte bu çeşitli kuralların ve devlet uygulaması Hayır 2000'ler ile daha sonra Yahudi devletin kuruluyor binler Davut Süleyman sonra Yahudi Devleti İşte o Kudüs'teki tapınak sonra Yahudi Devleti iki yüz yıl sonra yıkılıyor öbür devlet iki devletler güneyde kuzeyde önce öküzediliyor sonra güneş
30:00 yıkılıyor sonra nabokat nazar geliyor 600'lerde alıyor bunları babil'e götürüyor köle olarak Mısır'da Yahudilerin köle olarak kullanılması ona hava gazı orada bilimsel bir şey yok ama Demokrat Nazar Babil'de Yahudilerin sürgünü bilimsel diyorlar bilinen bir olay sonra bu arada sürekli olarak da Yahudi peygamberleri geliyor bir tek peygamber yok hatta sayıları bize göre 124 bine kadar çıkıyor Eyüp'te peygamber Davut da peygamber süleymander peygamber samuelde peygamber hatırla İbrahim de peygamber
30:47 var Bunlar geliyor bunlar geliyorlar fakat Yahudi halkı da bir türlü o ayette sözleşmede kendilerine vaat edilmiş olan o müreffeh Topraklar O işte zürriyet bol zürriyetle tanışamıyor daha doğrusu Onun sayesinde bir şeyler tanışıyor Ama ortada o kadar açık bir olay yok Yavaş yavaş acaba bu sözleşmeyi iyi değil mi Yanlış bir sözleşme inançlarına bir takım problemler veya şüpheler geliyor sözleşmede kaldırıldık mı Şimdi burada insanoğlu çok enteresan bir şey yapıyor ya sözleşmeden vazgeçeceksin yenileyeceksin çok güzel yenileme şöyle ama yani bunu Yani bir anda olacak hemen
31:33 olacak karşılığı hemen göreceksin Tanrı ile yaptığın bir ilişki bir sözleşme olarak görmeyip de bunu uzun vadede birtakım zahmetler ile tecrübelerle acılarla elde edilebilecek ama uzun vadede Sonuçta gene de sana bir mutluluk verecek sözleşme olarak düşünmek oraya geçmek daha şey makum daha makul daha güzel daha güzel fakat dedim ya Sürgüne Yahu o zaman vaat edilen Cennet Arzı mevcut topraktır Hani vaat edilen Cennetten bahsediyorum yani o şey yüksek kaliteli refaha zenginliği sağlıklı hayat yok burada
32:20 ya bazen içeceksin sözleşmeden Ya da transfer edeceksin o Mutluluk ödül o mükafatı bu dünyada bir başka sonra transfer edeceksin Evet bu dünyada adalet yok Evet bu dünyada da bu kat nazarlar var Evet bu dünyada nemrutlar var bu dünyada Biz Allah'a o kadar çok veya o kadar çok ibadet ettik görevimizi yerine getirdik her türlü işimizi yaptık Ama buna rağmen gene de acı çekiyoruz meşhur Eyüp'ün dramı Eyüp Peygamberin bunun üzerine inanılmaz harika bir şey yapıyorlar E bunu
33:05 transfer ederim yani bunu bir başka hayata orada adalet olacak Orada güzellik olacak orada olacak Anlatabildim mi Neyse o kadar girmeyelim işimiz yok Ama şu var İlim vardı burada teselli girdi gelecek Hayat insanın en çok üzerinde ısrar ettiği ve hristiyanları Hristiyan yapan veya o Roma dünyasındaki ezilmişleri özellikle köleleri o dine Hatta iyi eğitim görmüş romalıları bile sıkılan artık o zenginlikten ve o romanın gücünden iktidarından devletten sıkılan İnsanları bile başka bir mutluluk aramaya doğru yeter Ana fikir ne İsa'nın gelmek suretiyle
33:53 kendini ifade etmek suretiyle insanlığı kurtarması ve ölümü yenmesi Bak tekrar ediyorum 3 gün sonra İsa ölümü yenen adam insanlara verdiği teselli Mucizeler boş ver bir önemi yok Ona bireysel Yani kötülüğümün ayağını düzeltti bilmem Anladın mı
34:39 hani şeyin dediği gibi şofana vurun Yani insan böyle öleceğinin bilincine sahip olan tek var emin değilim Ama öleceğimizi biliyoruz Ve o bizim Kafamızda O bizim bir şey gibi duruyor hayatımız zerretmek üzere kabus gibi duruyor Onun için epiduros ne diyor ya korkma O başka bir çözüm bulmaya çalışıyor Yunanca filozofya ölüm geldiği zaman ölüm gelmeyecek bak hepsi ölümü yenmek üzere epik Bir Değil mi değil ama oradaki o felsefi teorik inanç şeyin görüşünün temelinde dinsel endişe var gene
35:27 Çünkü artık epikura Zamanında Yunan insanı homeros'un dünyasındaki akila gibi biz veya peygamber öncesi cahiliye dönemindeki Araplar gibi savaşçıyız asarız keseriz içeriz yatarız Ölürüz Tamam başka bir şey yok Tan uzak bir yerlerde de yavaş yavaş ruhla ilgili kaygılar endişeler duygular ön plana geçiyor ve epik olursa onlara diyor ki hayatımızı zehretmeyin hayatınızı Zehra etmeyin ölüm bir gerçek değildir ölüm geldiği zaman zaten bizi o olsun yani İlk önce insana bu bir demagoji gibi geliyor Ama doğru ama doğru ama biz yaşadığımız sadece ölüm gelmiyor demeye yok Ama
36:13 hocam Dindar arasındaki temel fark şu; hayatı anlamlandırma yok halbuki din hayatı anlamlandıran Bir Hayatta en son fonksiyona geldik İsa'nın ölümü yendiğini Anladık mı en büyük belayla yüzleşmemize imkan sağladı mı ölüm sağladı mı gelecek Hayat aynı zamanda bu dünyada yaşamadığımız yaşayamadığımız adaletsizlikler yaşadığımız adaletsizliklere çözüm vermiyor mu İlahi Adalet mahkeme-i temiz yani o adamlar var ya o Zorbalar var ya o büyük şeyler var ya onların hepsi ceza görecekler merak etme Hatta dini fakirliğini çocuk dini zenginler
37:01 diyor giremez şeyinden geçer ama diyor zengin cennete giremez Dar Kapı mesela sonra girecekler diye cennete öyle mi diyor ama burada [Kahkaha] kabul ediyorum Bunu etmiyor Ama böyle olması lazım Bayağı zengindi teselli getirdi üç ona dayanarak insanlar arasındaki ilişkileri
37:50 Din sayesinde sağlanacak yani oraya girecek miyiz girmeyecek mi bilmiyorum 4 devlete uygun devlete uygun bir şey yarattı uygun ruh hali teba hali onun sayesinde yani devletle ta başından itibaren Ben de kanaatim doğuda Devleti Dini Devlet yaratmıştır benim kanaatim yani tarihsel olarak değil hasreti o değil ama dinle devlet ilişkileri içerisinde devlet dini yaratmıştır diyor devletin topluma Egemen olması için zaptop için kötü anlamda da değil yani
38:36 toplumun üyelerinin birbirlerinin gözüne uymamaları İçin anayasa olarak hem anestez Bu konuda da çok çalışmalar yapıldı Bak sana çok basit bir örnek vereyim bu işler miydi hiçbir yer her sene yılbaşına doğru bir sayı çıkarırdı şeyden itibaren şu Urfa'daki göbek sporlarından itibaren ve en son sayısında yani 4-5 defa çıkardı bunu en sonun sayısında o en son 52 sayısında her yıl çıkardığı bir yer dil ile ilgili bir takım olaylar anlatırdı şeyden hareketle Urfa'daki göbekleme de hareketle Hatta ben bir ikisini çevirdim onlar var şimdi bir deney yapıyorlar irlanda'da bir anaokulunda gari
39:24 bir deneyde o deney yapan kişi orada da oturan çocuklara karşı bir şey koyuyor Hedef koyuyor işte hani ok atılabilecek şeyler gibi diyor ki ona diyor işte elinizdeki o yapışkan şeylere atacaksınız orada ne kadar diyor isabet kaydederseniz ve en Ortada ki 12'ye vurursanız işte Ona ödül vereceksin diyor çıkıyor çıkar çıkmaz şey hocaya çıkar çıkmaz işlerinde en cesur olan önce bir sağına bakıyor sonra sonra bakıp alıyor eline topu götürür oraya takıyor pat diye yapıştırıyorlar
40:10 ikinci deney gene Hoca Geliyor gene çocuklar 15-20 kişi kaç kişi oldu bilmiyorum orada bir de bir boş sandalye var Hedef var aynı şey söylüyor o boş sandalye boş sandalye çok enteresan orada da diyor sizi gözleyen biri var boş sandalyede sizi gözleyen biri var Fatih hiç kimse gitmiyor İnanılır gibi değil insanlar o çocuklar önce bakıyorlar önce sonra bakıyor boş Tanrı o boş sandalye o üst gözle görülmeyen Ama kendisini bizi gördüğü işte içimizde
41:03 o yani değerlere öyle diyelim istersen değerlere gene MP3 dünyada bildiğimiz bir statüden daha yüksek bir statü kazandırmak istiyorsa gözle görülmeyen bir tanrı kavramını ve kutsal varlık kavramını Tanrı demeye de gerek yok icat etmek zorundasın kutsal varlık kavramını Yunan felsefesinde sofistlerden nasıl icat ettiklerini söyler şeyleri insanları der ki dışsal olarak insan davranışlarını toplum tarafından beğenilmeyen davranışlarını önlemek için şeye hukuka ihtiyaç var inan dünyasında hukuk var peki der adam dışsal olarak
41:51 bunları birbirlerini murakabe ederek veya mahkeme ve hukuk Saatlerdir Peki kendi başına kaldığı zaman tek başına kaldığı zaman onun ruhunu daha sıkı daha ciddi daha derin bir denetlemeye tabi tutmak için bir müzede varlık onu izleyen onu gözleyen Onun yaptığını gören her yerde olan bir kutsal varlık kavramını icat etmekten başka çare var mıdır bu onu tanı için söylemiyor bu onu şeyler için söylüyor Bu Yunan tanrı için söylüyor Zeus tanısı zaman içerisinde böyle bir gelişme gösteriyor ya önceleri güzel olsun veya Artemis veya Apollon öne çok ahlakı
42:40 bunların bir ahlaki süblimasyona ve ahlakı cinselleşmeye gittiğini görüyoruz neden biliyoruz Hz Musa var Adalet tanısı oluyor Bilmem anlatabildim mi yani zaman içerisinde insan evrimi insanın vicdanına insan ahlakının evrimi doğal olarak o görünmez güç kavramı da evrimleştiriyor yani başlangıçta bambaşka kaprisli insanlar dünyasıyla hiç ilgilenmeyen Marduk kendi aleminde yaşayan bir kadınları umurunda bile değil birdenbire platona geldiğimiz zaman Adalet Tanrısı oluyor veya neredeyse geldiğimiz zaman adalet tanrıçası oluyor Onun yanına
43:25 gidiyor o zaman hepsini tamamladık işte o da var o da var o da var o da var o da var şimdi Tamam bitirelim o halde bu konuyu zamanımıza geldiğimiz zaman şimdi bizim bilim için bilim için dine ihtiyacımız var mı yok ve dinin bize bilimsel ihtiyaçlarımız ve ilgili olarak söylediği bir şey var mı Vallahi iddialara göre var Mesela işte Okyanus Akdeniz Yani şu anda Avrupa'da Amerika'da Nobel alanlar şeye mi bakıyorlar İncil'e kutsal kitabına mı bakıyorlar öyle mi yapıyorlar
44:13 Peki o hastalıklardan bizi koruması işte ölümüne karşı tedavi acılarımızı dindirmesi için bile Bak şimdi teknoloji bilime ihtiyaç var mı yok zaten dine ihtiyaç var mı yok zaten dinin en büyük hasarı alması Avrupa'da veba dönemi sağlayabiliyor mu bir şey sağlayamıyor Peki vebanın nedenini bilimsel olarak öğrendiğimiz zaman ona uygun işte şeyler Efendim dezenfeksiyonlar veya ona uygun karantinalar yaptığımız zaman inşallah oluyor yani orada da ihtiyaç yok demek ki bilimsel teknolojik bilimsel teknolojikleri ihtiyaçlarımız için yine
44:59 şeye ihtiyacımız yok Niye ama niye var hala ölüm den sonra hayat toplumun birbirlerine şey yapmaları duydukları duymaları gereken dayanışma Sevgi Merhamet için var peki bu Araya bir şey soracağım şimdi bu bölümü kapatalım istiyorum Çünkü bak seni o kadar ciddi diyorum ki hayatta ilk defa sorusuna sorularımı yazdım Böyle aklımda Biliyorum beni sınava tutuyorsun Çünkü bildiğim bir noktadan gidiyorum şu anda şimdi bakıyorum çok önemli sorular soracaksın şeyden bahsettik eski ayetten yine ayetten yeni ayette eski ayetler arasında Hemen hemen bir iki bin sene Eee kadar bir zaman var ama bu arada o
45:47 kadar yok Bak şimdi orada da bir düzeltme yapalım insanlara faydamız olsun gideceğiz şekerim eski Halit denilen şey yaklaşacak 38-40 kitaptan ibaret oradaki o ilk yazılan o Tekvin denilen Tevrat denilen kitaplarla daha sonraki kitaplar arasında da Yaklaşık 1500 sene farkı var tek bir kitap yok ortada birden çok kitap var birden çok kitap var farklı zamanlarda yazılmış farklı tarihlerde yazılmış kitaplar var ne dediğimi Anlatabildim mi ya sen diyorsun ki Tevrat 500 senelik daha uzun bir süreçte ediyorum ben ya Ben demiyorum bunu herhangi bir al Fransa bir kitap al bir Tevrat al Eski kitabını al başına bu bilgiler verir sana zaten ve Her kitabın başında
46:34 birinci Samuel bu Şu zamanda buradaki üslup buradaki olaylar şu zamanda yazıldığını şöyle şöyle özelliklere sahip bir adam yazdığını söylüyor Hemen düzeltiyorum O zaman şöyle diyeyim bu seviliğin ortaya çıkışı ile Hristiyan ortaya çıkışı arasında 2000 senelik bu 2000 sene boyunca tek tanrılı bilinen tek din bizim bildiğimiz tek din yahudik Evet ama tam değil şeyi de unutma tamam ben milattan önce altıncı yedinciden itibaren İran'da var Hürmüz var bir imtihanı var bir kötü Tanrı var aydınlık Tanrısı var Hepimiz bir de ehrimen var kötülük Tanrısı var Şeytan Ama tek tanrılık genelde tek tanrı Çünkü
47:21 o zaman bizdeki de şeytanla tanrıyı koyarsan işte şunu merak ediyorum Yahudilik iki bin sene boyunca bu bölgede işte orta Mezopotamya civarında levantta tek egemen dinen niçin yayılmıyor mesela Anadolu'ya niye gelmiyor ki Yahudilik Hristiyanlık ortaya çıkışından Kısa bir süre sonra 100 yıl sonra Anadolu'ya geliyor oradan devam ediyor işte 3 yüzyılda bütün Roma'yı Roma'yı falan etkisi altına alıyor Peki niçin yani seçilmiş olan özel bir kavimle seçilmiş olan özel bir tanrı arasındaki özel bir
48:08 ilişki yani Yahudi ne derler seni dinine almak için propanda yapmıyor Hristiyanlık ve Müslümanlık gibi değil yani de Misyonu var ya o onun şeysi oluyor Yani şunu demeye çalışıyorum Onların da mutlaka benzeri bir yerden gelmeler söz konusu ama Yahu dünyaya yayıldığı zaman başka özelliklerde kazanıyor niye diğer Kadınlar niye Anadolu'daki Yunan kavimleri ahit yapıyorlar tanrılarıyla O başka bir şey o da başka bir şey şimdi ben niye yapmadıklarını bilmem ama
48:53 yapmadıklarını bilirim yani anlıyor musun ne demek istediğimi yedinci yıldan itibaren en azından orta çağda özellikle koloni bir halk olarak Akdeniz'den her tarafına yayılıyorlar Karadeniz'e gidiyorlar Akdeniz'e gidiyorlar Mısır'da kolonileri var işte şeyde o Levent bölgesinde dediğin gibi orada Orada da var orada Yahudiler var ama anlamlı ve de büyük yani kendileriyle temasa geçmeleri hemencecik Mümkün olacak bir sayıda değiller yani bugün bile Yahudilerin sayısını bir düşünsene
49:39 ya bugün ölçelim Dünya nüfusunun 8 milyar olduğu bir yerde İsrail 4 milyon toplam Yahudi 12 milyon veya 20 milyon Neyse ya düşün yani bunlar şeyde veya de çok küçük bir topluluk Bunlar Yunanlılar bunlarla tanıdılar mı tanımış olabilirler ama bunların da kendileri şey değiller öyle bir ne derler Fransa zelaleleri yok yani tutup da dinlerini başka kavimlere empoze etmek zor yoluyla veya misyonerlik yoluyla böyle bir dertleri yok kimse yapmak istemiyorlar Roman döneminde bile şimdi Normalde artık Yahudiler
50:27 toplulukları yerde şimdi işte kendilerini de şu anda da kısmen yaşadıkları yerde küçük Muhtar bir kavim ve kendi aralarında epeyle kavga ediyorlar Romanlar da bıkıyorlar bunlardan şey zamandan itibaren Hatta Kleopatra zamanından itibaren oranda biliyoruz yani yaptıkları kimle birleştiklerini krallarını falan biliyoruz böyle bir din değil mesele o Hadi diyebilirsin ki böyle bir din değil ama onlar bunları görürlerdi bunların yüksek bir din anlayışına yüksek bir öylesine sahip olduklarını görürlerdi Onu etkilendiler söylemek mümkün değil Yani şu anda
51:14 daha eğlenceli ne kadar da enteresan Hatta zamanın içinde ne kadar daha yavaş yavaş felsefi Plato ile birlikte veya birlikte Bilmem yani niye ilgilensin Ya bunlar sana şimdi öyle geliyor yani sana Tabi onlar zaman içerisinde özellikle Yahudi Hristiyanlık arkasında müslümanlıkla birlikte o bölgede veya dünyada Cihan şümul bir din haline geldiği için evrensel bir haline geldiği için Yani onların O zamanki konsepsiyonlarının Tanrı anlayışlarını gelecek Hayat anlayışlarının veya şeriatlarını yüksek bir işaret olacak şekilde fikrin var E değil ki Yunanlıların umurunda bile olmaz
52:09 ama Akiller diyor öbür dünyada Yani bir kral olmaktansa bu dünyada ırgat olmayı tercih ederim icatlar bunu söylüyor Hades Öbür dünya ortada Öbür dünya kavramı var o kayıkla birlikte geçirilen şeyine dilinin altına para konulan hatırlıyorsan ama nasıl bir gelecek Hayat fikri var orada Belli belirsiz gölgemen mağaraların içerisinde nemli mağaralar içerisinde demek deneseydin Bunu Nesine evlendin sen imrenir misin peki Ama mesela İsa'nın tanıştığım zaman İsa
52:57 ile ve İsa'nın böyle size tanıştığım zaman doğrusu biraz ilgilendirdim yani ölümü Yenmek ne demek yani Harikulade bir şey babanın yanına tanrının yanına gideceğim harika Onun bir piroide dansı dünya ile ilgili inayeti var hepimizi seviyor bizi babanın oğlunu sevdiği gibi seviyor aman aman aman aman ne harika şeyler orada durum değişir orada durum değişir bir şey var hem entelektüel olarak imrendeki bir şey var hem duygusal heyecansar olarak ilgilendiği bir şey var onlarda da var zaten heyecan Tanrı İslamiyette artık orada da çıkıyor peki peki İslamiyet'e gelelim şimdi bu iki din çıktı eski ahit üstüne gelen ayet eski sözleşmeden daha iyi bir sözleşmeye geçiş daha barışçı daha insan
53:43 fıtratına uygun bir sözleşmeye geçiş ve vaatlerde düzelme bir güzelleşme yani şimdi enteresan Hristiyanlık bir Yahudilik beslenme Hatta başlangıçta ortaya çıktığı zaman ana akımdan ayrı deyim yerindeyse bir rafzi mezhep ya hurafizi mezhep olduğu için insanın görüşleri yahudisteki Yahudi Kurumu adamı yargılamıyor mu adamı Romalılar öldürmüyorlar Yahu yapmaya kalkıştığı için yargılanıyor yani Yahudiliğin bozulduğu için Yani saçma sapan tezler
54:36 bir taraftan bir geleneğe dayanıyor Hristiyan şey Yahudi gelene dayanıyor o geleneği özellikle son şeylerle yani O kitaplarda artık Yahudilik yavaş yavaş tamamen şekil değiştirmiş bu dünya muzafferiyetçilik güç iktidar elde etmeye çalışan bir şeyden ziyade biraz daha ölüme yenmek işte bir kişinin kendilerini kurtarmak için kendini feda göre şeyler var kumral belgeler çıktı ortaya İsrail'de ikinci Cihan savaşında kumral belgelerinde İsa var insandan önce İsa var derken ne dediğini Anladın mı bir adam mı var
55:21 Demek ki bu bireysel olarak isabet tecelli veya şahıslanmakla birlikte dönemin ruhu O dinler Kurtuluş dinleri insanın kurtuluşu acı çeken acıların telafisi ölümsüze ihtiyacı Ortadoğu bu dinsel şey dönemine geçti Bekle şimdi İsa bir taraftan buradan geliyor zaten İsa doğduğunda bir kurtarıcı ve kendisi orta doğuda Hep aynen aynen Yahudi Kral zaten geliyor anlatabildim geldi gelecek ben değilim geliyor diyor Ben onun ayağının tabanı
56:06 bile değilim diyor peki diyor raptiz ediyor beklenti belli güzel şimdi şeyi anlatmaya çalışıyorum İsa Ee bakıyor şimdi bu eski gelenek dayandı zaten o gelene giden masa o gelene dayanmasa şeyi yok dinin bir şey yok inandırıcılığı veya tabanı yok Ama öbür taraftan Ee genellikle çok farklı olmasa Yahudilik olarak kalacak yani asma kesme mürailik Efendim tüccarlılık sarraflık yıkıyor ya şeyi Kudüs'teki Tapınağı yıkıyor Ya bunun için ya ateşi tekrar hareket ediyor
57:34 olarak inkar etmiyor reddetmiyor çünkü yaudi İnkar edecek hali yok ama onu bambaşka bir noktaya getiriyor Efendim işte öbür olayları da biliyorsun yani başka tavırlarda şöyle bir şey düşünüyor ve çok doğru düşünüyor ya diyor ki aynen diyor ki bu diyor eski şeyi at başka Ben yeni şeriatı getirdim şeriat Aslında İlla hukuk demek değil şeriat diyorsun Niye yok yöntem yeni yol ama Tanrısı arıyor yani tanrının yolu getirdim diyor o zaman diyor şey vardı
58:21 işte recün vardı ve Ceza hukukuna benzeyen o sert muameleler Var da hani bir yüzünü adam tokatlarsa öbür yüzünü çevirir var ya hatırla şimdi bu arada o eski şeriattır Çünkü diyor insanlığın ilk durumunda zamanında insanların ancak bu şekilde sert tedbirlere ihtiyacı var Aynen bunu söylüyor Hani nasıl ki çocuğu Elini ateşe atma sert bir şekilde Eğer yapıyorsa veya Bilmem neyini karıştırma Eğer yapıyorsam döversin o zaman da
59:07 tabii yapıyorsun eline cetvelle vurursun ama şimdi çocuk büyüdükten sonra bir genç kız ve erkek olduktan sonra yetişkin bir insana bunları yapmazsın yapmaman gerekir Çünkü o artık daha yumuşak bir şekilde daha küçülüyor olur daha küçülüyormuş Aynen söylüyor bunu biliyor musun usta çok Usta oradan buraya geçtik diyor bunu kabul eder mi o başka O da başka yani şimdi geldikten sonra senin soru neydi islamiyetle ilgili olarak geldik Demek ki eski şeriat yeni şeriat eski ahit yeni ahit şimdi İslam Tabii büyük bir ölçüde yahudi'ye benziyor Sen anlama gerek bile yok tabii zaman içinde ortaya çıkan
59:52 değişikliğine farklılıkları onları Tabii şey yapacaklar birbirlerinden alıyorlar birbirlerine dayanıyorlar zaten Yahudi peygamber Sen de peygamberin Geçen gün şey söylüyordu ama küfür ediyor diyor Efendim nedir diyeceksen farkı Şimdi ben yine aynı şeyi söyleyeceğim yani hristiyanlıkla çok benzeşmiyor Hristiyanlık Muhtemelen
1:00:39 Hristiyanlık hakkında bilgisi peygamberin Ama zaten etrafındaki bulunmak Hristiyan topluluklar da o sırada Hristiyanlık doğru fikir verecek kadar Rüzgar değildir Evet ama Yahudiler hakkındaki biliyor Çünkü içinde Yahudi peygamberler birkaç yerde geçiyor o birkaç yerde de biraz Polemik şekilde geçiyor Ne diyeceğiz yani atına benzer ama Tabi onlardan kendisi arasında görüş farkı kısa zaman içinde ortaya çıktığı için
1:01:25 kendisine mümkün olduğu kadar ayran ayrı ibadetleriyle ayrı şeyleri ile Efendimiz yaratmaya çalışıyor ama bizi ilgilendiren ne Burada şimdi İslamiyet şeriat olma vasfı bakımından yahudi'ye benziyor Hristiyanlık Hayat değil mi hristiyan-ı şayet diye bir şey yok Hristiyanlık hukuku diye bir şey yok kilise hukuku var ama kimse oku İsa hukuku ve Hristiyan hukuku değil kilisenin kendisinin zamanı içerisinde oluşturduğu ama devletinin yerine geçerek aynı zamanda hem hukuki alanda hem siyasi alanda keşfettiği rahmetli ikram ettiği
1:02:10 kurallar var koyduğu var ama bak metinlere bak yani kitaplarına bakacaktım Daha sonra da partilidir ortaya Çıktıkları zaman diyorlar ki bunlar Yok şeyde yani kimsede Bunlar yok İsa da Bunlar yok bilmem anlatabildim mi Dolayısıyla Şimdi söyle Hristiyanlıkta İbadet nedir hristiyanlıklar bizim ibadet dediğimiz şeylerin hiçbirisi Yok yazılı kural olarak görüşürüz Yani bir hristiyanın pazar günü efendime söylerim işte orada bildiğimiz o filmlerden de gördüğümüz ritüelleri yerine getirmenin dışında üzerine farz olan ve hiç vakit
1:02:56 namaz orucu efendime söyleyeyim yani daha doğrusu bunlar varsa bile yani oruç falan gibi şeyler varsa bile bunlar Müslümanlıkta olduğu gibi dinin esası değil ayrılmaz parçası değil İslamiyette Bunları yapmazsan Müslüman değilsin Müslüman değilsin yani ibadet dediğimiz şeyler yok ritüel var ayin var cemaat olarak Birlikte yaptıkları katıldıkları söyledikleri şarkılar var işte bir de cemaate katılmak için yani işte insanın kanını
1:03:42 içmek vesaire biliyorsun yani onun kaderine Geliyor develerden geliyor 2 Hristiyanlık ha enteresan bir şey söyleyeceğim yani Yahudilik ve özellikle Hristiyanların devletle ilişkisi İslamiyeti ilişkisi değil bambaşka Efendimiz dönemde şeyde vardı birinci okuyabilirsin orada geliyorlar samuele diyorlar ki cemaatin bir kısmı
1:04:30 Yehova bize bir kral versin Çünkü etrafta krallar var yani Etraftaki diğer toplulukların başlarında krallar var yani kralların başında olduğu devletler var kâsip geliyor kendilerine onlara sahip olmak gidiyorsa ile konuşuyor ya Abi ben burada salak mı diyor bu devlet gelirse bunlarda vergi alacak vergi alacak Aynen öyle Sen buna biliyor musun Yoksa ben söylerken hemen şey yapıyorsun benimle diyor yani benim kulumsınız niye devletin veya bir kralın teması olmak istiyorsunuz kızıyor onlara
1:05:15 azarlıyor fakat anlaşılıyor gelişme o yönde seyrediyor bunların bir şeye ihtiyaçları var krala ihtiyacı var neyse Kralları geliyor işte önce Sağ ol sonra Davut sonra Süleyman Milletler önce bin yıllar bu kesin bir Krallık var peki sonra o iki Krallık yıkıldı Peki o tarihten bu yana Yahudi tarihine tarihi bir siyaset tarihini devlet tarihimi yoksa bildiğin cemaat kültür tarihi mi Ne dediğimi anladın mı hiçbir zaman için bir devlet olamıyor Yahudilik bir Roma döneminde o sıralarda bir kısa dönem için devletçik oluyor şeyde ama sonra biliyorsun 70 yılında Roma'ya
1:06:02 Karşı Bir İsyan başlattıkları için bağırma ondan sonra Peki dünyanın her tarafa gittikleri zaman bunlar bir devlete sahip olmadıkları için isteseler de istemeseler de sözünü ettiğimi şeriat vardı ya o şeriatı uygulama imkanına sahipler mi Bak şimdi o şerri ancak devletle devlet zoruyla devlet insiyatifiyle otoritesi uygularsın yani gitmişsin sen ya Hangi şeriatı Recep uygulayacaksın İngiltere devletin mi
1:06:49 şimdi biz gittiğimiz Almanya'da Müslüman ve İslam seyahattin öldürebiliyor muyuz Anladın mı meseleyi biliyorlar Bunlar o şeriat uygulanamaz bitti müthiş bir şeriat islamiyet'tekiden çok daha fazlası çok daha sert o tesniye kitabında inanılmaz şeyler vardır Yani ceza hukuku ile ilgili Biz de iyi kötü 3 tane madde vardır İşte orada 300 tane madde diyorum yoksa kuralını Peki o zaman onları uygulayamazsa ne olmak zorunda kalırsın yani ilgilenmiyorsun Ama inancını geleneğine ahlakını dinini ibadetlerini o tür olmayan ibadetlerini
1:07:34 de korumak istiyorsun cezai olmanı olmuyor Ne olursun Yahudilik olursun içinde bir de dayanışma geliştirirsin varlığını korumak için birbirleriyle evlenme gençleri teşvik edersin yardımseverliği arttırırsın çünkü yardım etme şeyler bunlardır biliyorsunuz özellikle içinde bulunduğu toplumda içinde bulunduğu toplumda o çoğunluk tarafından ezilmemek için asimil olmamak için asimile olmamak için başka birtakım yeteneklerini geliştirmek başka bir takım güç kaynaklarını elde etmek istersin nedir bunlar bilim bilgi bilgi para Ticaret
1:08:23 doğru mu Çok doğru o zaman sarraflık yaparsın Onun için gerekli dünyasında ve dikli tacirde olduğu gibi shakespeare'de veya bizde olduğu gibi bütün şeyler tekrar tekrar bunun yanında Gene ne yaparsın asker olamıyorsun asker olamıyorsun tarımda da sana Esra kuşanamıyorsun o zaman başlarsın sağdan solda Başka şeylerle uğraşmaya zanaatlarla uğraşmana engel yok Kuyumculuk yaparsın anlıyor musun
1:09:11 Terzilik yaparsın Ayrıca Neler yaparsın entelektüel yüksek entelektüel Bana soruyorlar niye bu kadar çok yahudilerden büyük bilim adamları çıkıyor ve nobellerin çok Yahudi var Hem o belli Yahu Çünkü servetin başında taşınmak zorunda önlerinde açıp bulunan yüksek ve değerli ve itibarlı meslekler bunlar yani kim şimdi çok yüksek değerli ve itibarlı olan einstein'a veya open yapabilir bir de Sürgüne dayanıklı gittiği yere bilgisini beraberinde
1:09:56 götürüyor Sana söyleyeyim mi biraz daha İsrail Devleti var ya şu anda İsrail tarihinin tarihinin İsrail tarihi geleneklerine aykırı devlet yoktu hiçbir zaman Neden ya Davut gibi bir adam anlıyor musun ne demek istediğimi o gelenek böyle kurulmadı o gelenek evrenselci o gelenek insaniyetçi o gelenek bilimci devlet üstü devlet üstü devlet dışı hatta devlete karşı devlete karşı bir yana şimdi devlet oldular yani hani zoraki kahramanlık vardı falan mecburen kahraman olmak var
1:10:42 mecburen devlet oldular Ama gene de söyleyeyim sana ne kadar adam var orada şimdi 4 milyondur daha Özgürler daha kendileri daha Yahudiler orada bilmem anlatabildim mi yani sen einstein'ı İsrail'e götürseydin Şikago Üniversitesi'ne götürdüğüm kadar rahat edebilir mi o işten Muhtemelen ne dedim anladın mı Çünkü Devleti kurduğum zaman Başka şeyler başka kurallar başka değerler başka ihtiyaçlar Savaş yapacaksın devlete
1:11:27 yardımcı olacaksın askere gideceksin Belki aşktan olsa da ölecekti bak İsrail'de neden Yahu giderek sertleşince giderek böyle bir takım otoriter bir yönetime doğru kaymaya başladı görüyor musun felaket inancının geleneklerine aykırır benim kanaatim bu ya ne düşünüyorsun Peki İslamiyeti tekrar İslamiyetin çıkışındaki
1:12:13 ihtiyaç Ne niye İslamiyet ve Neyi Hangi boşluğu dolduruyor dışarıya açık bir yer özellikle 6 Yüzyıl Kuzey Güney ticareti Mekkeliler pratik ve Ticaret adamlar artık dünyayı biliyorlar çamı da Biliyorlar yani Hristiyan merkezlerinde biliyorlar Yemen var Afrika'ya Demek istediğimi anlatabildim mi yani öyle çok başlangıçta belki kafalar ama ticaretten dolayı ortaya çıkan bir takım sosyal parklar ortaya çıkmış zenginler
1:12:58 var fakirler var o eskiden eski dayanışmacı kabile yerine yeni deyim yerine burjuvazi ve yeni burjuvazinin gene ahlak kuralları var Bundan mı tasarruf olanlar var Bunlar Rahatsız olanlar var Anlıyor musun Demek istediğimi sonra insanlar şeyler artık Yavaş yavaş dünya hakkında yani sasaniler hakkında bilgi sahibi bizanslar hakkında bilgi sahibi etiyopyalar hakkında bilgi şunu görüyorlar benim kanaatime göre ben söylüyorum şunu görüyorlar Yahu bu anlayış Yani tek tanrıcı hem ahlak hem din hem Tanrı hem toplum
1:13:46 anlayışı bu cahiliye dediğimiz anlamsız amaçsız bireyçi İşte bizim Yunanlıların kaba kahramancı anlayışlarından ve şiire karşı duydukları çok heyecansız ilgiden fazla bir şey değil Oysa ki hayata daha yüksek bir modelde daha yüksek bir anlam modelinde Anlıyor musun Bak daha yüksek bir anlama dersinde İslamiyet bak bir tanrı getirecek gelecek Hayat derinleştirecek dayanışma getirecek tanıyan insan arasındaki ilişkileri yeni şeyler söyleyecek hayatına bambaşka bir
1:14:32 anlam getirecek ya Tabii ki İslam geldiği zaman o anda o aradaki insanların yaşamış oldukları hayattan çok daha yüksek bir hayatı öneriyor çok daha yüksek bir anlam dünyasını teklif ediyor ne demek istiyor Anlatabildim mi ya düşün bunu incelediler bunu da incelediler bir Japon vardı şimdi adını hatırlamıyorum Japon bu İslam dini düşüncesi üzerinde araştırmalar yapan izi tutanıyorum çok emin değilim yani çok etkileyicidir yani İslamiyetin getirmiş olduğu o kavramların meydana
1:15:17 getirdiği sistemi o modeli o para değil mi o insanlara sunduğu paradigmayı inanılmaz etkili bir şekilde anlatır yani onu sunduğu zaman Ulan acaba Ulan acaba Hakikaten ben şu tanrıyı reddetmekle hata mı yaptım diye aklımdan geçiyor ben kendimden bahsediyorum senden bahsetmiyorum ya çok eski Çok etkili Ama şunu biliyorum tekrar ediyorum oradaki adamlara uyanık zihni açık efendime söyleyeyim eski inançları zaman içerisinde sarsılmış yeni fikirleri
1:16:05 tanımış bizanslıların gelişmiş olan bölgesi süryanini yaşadıkları kuzeye mezarlık tanımış olan insanların aklında biraz şüpheler uyandırmaz mı yeni bir dünya ümidini yeni bir dünyaya ihtiyacını yeni bir anlam dünyaya ihtiyacını yaratmaz mı yaratır ve yaratmıştır Peki benzer bir şeyi İsa yaratmışken yenisine ne ihtiyaç var insanınki etmiyor mu Bilmiyorlar ki onu Bilmiyorlar ki abi yani Bilseler ama olan bir şeyi neden olduğunu biliyorum ben olmayan bir şeyi neden olmadığını bilmiyorum ne demek insan Anlatabildim mi sana öyle bir şey deme ama bilmiyorlar
1:16:52 yani Peki o zaman şimdi sen Senin bir lafın var çok da hoşuma giden bir laf orta doğuda din devlettir devlet dindir diyoruz işte geldik ki Yahudilik aslında bir devlet önermez Evet aynen öyle dedim Peki nasıl Din devlet devlet din oluyor ortada o da Şekerim bu Orta Doğu'nun tarihi ile ilgili yani Mesela sümerlerde babillerde devlet teşkilatı din vesaire Çok araştırma yapılıyor yani çok iyi bilinmiyor Tabii bir Yunan Dünyası Roman Dünyası kadar bilmiyor ama biliyorsun ki bize biliyoruz ki mesela Onlar esas olarak o şehir Devletleri Aslında bir anlamda tapınak devletleri
1:17:37 tapınak Devletleri Hatta çivi yaz demek ya teşekkür etmiş yani şehrin ortasında bütün geri kalan şehrin geri kalan her tarafı o tapınağa ürünlerini Getiriyorlar o terörler o ürünleri örtüyor biçiyor tartıyor Ondan sonra efendim Onlara yeniden dağıtıyor Aynen şeyde olduğu gibi daha sonra İskenderiye veya putlarla olduğu gibi tapınak Devleti bu eşinde Urfa'dan falan bakınca Yani bir tapınağın etrafında teşekkür eden sosyal Organizasyon şimdi devlet olur da ilk devlette Tabii
1:18:25 orada çıkıyor yani en erken devlet Evet yani yunandan önce veya Bilmem neden önce belki Hindistan'da vardır Bilmiyorum şimdi onlar ortaya çıkınca e ortaya çıkan o devletlerde demek ki tapınaklarla çok yakın ilişkili bitmedi ama yine sümerlerden biliyoruz Artık bunu biliyoruz sümerlerden biliyoruz ki Tarık Kral kavramı var daha sonra şeylerde doğduğu gibi hastalıklarda falan yani önceleri aynı şey Hatta İşte o Nevruz törenleri ölen ve dirilen Tanrı ve Kralı anlıyor musun
1:19:13 Yani insanlık anlaşılıyor insanlık anlaşılıyor ki bizim gibi değil falan böyle yani başlangıçta bir topluluk ortaya çıkmaya başlayınca biraz evvel de o çocuk örneğinde verdiğim gibi görünmeyen bir gücün görünmeyen bir kutsalın görünen bir tezahürüne ihtiyaç veriyor Bak görünmeyen bir gücün her şeyin menşei olan yağmuru Yağdıran Hatta ondan beklenen o yani kraldan beklenen şey o Kral O fonksiyona ne ile E çünkü yağmurlar yağdırıyor Eğer yağmur şüphe başlıyor diyor şüphe başlıyor Bunlar şey yapılan incelemeleri
1:19:59 görülüyor Tarık krallar sonra şimdi demek ki Gördüğün gibi Din ile devlet burada iç içe doğuyor hangisi önce doğuyor hangisi sonra doğuyor tarifi sonra belli değil ama Benli ki Tanrı kavramı zaten belli yani aynı zamanda Tanrı ve aynı zamanda Kral bir süre sonra Tarık Kral ayrılabiliyor bu sefer tanrının temsilcisi Kral Sana da Avrupa olduğu gibi ama temas Kuran hammurabi'nin standını hatırla bir şeyi uzatıyor tarihi de ona bir şey uzatıyor ne uzatıyor ona Emir uzatıyor
1:20:44 onun emrini uzatıyor veya 40 emirhanlarını uzatıyor iman Anlatabildim mi hamura bir küçük çiziyor tanrıyı büyük çiziyor şimdi o Kanunlara kutsallık sağlanması denilen olay var ya şimdi kanunlar insan elinden çıkmıştır basiretli insanlar ve bir meclis milletvekilleri bir araya gelirler onlar insanları yönetmek için insanlara hakim olmak insanlar arasında hüküm süren münasebetleri Yahu evde de böyle olmuyor yani Hele bir o tür bir toplulukta olur mu yani o şeylere o kurallara bir uluhiyet ilahili
1:21:30 kutsallık yüksek bir yerden istihare edilmeleri emredilmeleri yükseklerden cezalandıracak çok güzel güzel o halde Tanrı Kral başrahip Bunlar hepsi aynı baş yargıç bak hepsi aynı Sonra yavaş yavaş kurumsallaşıyor değişiyor Kraliyet kendi varlığı ve mensupları ile bürokrasiyle şey efendime söyleyeyim rahipler baş rahibe etrafındaki rahipler şeyiyle ürünü anlatabildim mi anlaşılıyor ama yani devletle din arasında ki hukukla ahlakla siyaset arasındaki ilişkilerin nasıl işçi olduğu anlaşılıyor Ayrıca da işte Kanunlara
1:22:15 maymunlara eymenliğe doğaüstü insan üstü bir şey konum sağlamanın Bugün bile ne kadar önemli olduğunu görmüyor muyuz yani insanlık buraya geldiği zaman buraya gelmiş olduğu halde bile böyle hep unutma değerlere değerlere kurallara ne sağlayacaksın insanı Aşan üst kutsiyet kutsal bir varlığın onayını ve de otoritesini sağlayacaksın Krallık niye bu kadar uzun süre yaşıyor
1:23:01 karanlık niye bu kadar işte yani Krallık sırf insani ve doğal bir kurumalık yaşayabilir miydi bu kadar zor dikkat et bir sülale başka bir sülaleye yeniyor kurbanlarla Bilmem kimler hafızlıklarda Bilmem ki kutsal olan gerisindeki kavram kişi değil adam aptal mı görmüyor mu Şeyin deli İbrahim'i ne kadar manyak bir adam olduğunu sakat olduğunu ama Deli İbrahim Deli İbrahim değil ki Tanrı tarafından seçilmiş olan bir ailenin bir soyun kutsal olan bir mensubu Krallık böyle yaşıyor yani demokrasinin içinde öyle bir dakika fonu yok demokrasinin şu anda arka fonu ne sadece insanların insan hakları iradeleri
1:23:47 kişisel uyumları sözleşmeleri fark etmiyor musun nasıl şeyi alıyorsun değerlere metafizik veya kutsal bir otoriteyi alıyorsun onu son derece doğal bir gündelik layık haline getiriyorsun Ama bu böyle olacak tabi gayet de böyle olacak Bunun da kendi avantajları var dezavantajları var Ona kutsallık verdiğin zaman dokunulmazlığı sağlıyorsun Ama buna da insan aklının önünde ve insan haklı ile üretilmişsin bunda iyi tarafı onu değiştiremiyorsun ama zaman içerisinde onun zaman içinde bir takım problemleri doğuyor
1:24:34 Yani senin ahlakı duyguların gelişi gelişiyor kadınlar artık eski bakmaman lazım Çünkü kadın öyle değil psikoloji ne kadar akıllı değil mi şey diyor ki bilmem ne başka bir bilim dalı olsa söyledi diyor kadın senden daha duyarlı Tıp diyor ki kadın senden daha uzun yaşıyor işte nasıl devam ettireceksin şeye Efendim kadın erkeğin Bilmem nesidir saçı uzun aklı kısadır Erkekler kadınların kayyumudur Anlıyorsun değil mi bunları o zaman Ne yapıyorsun başlıyorsun şey yaratmaya defanslar mekanizmalar icat ediyorsun artık din ondan sonra şeye dönüşüyor apoloji'ye dönüşmeye işte
1:25:20 Cübbeli Ahmetler orada ortaya çıkıyor Neden fakirler cennete gider ve erken gider Neden kadınlarla ilgili kutsal kitabın emirleri Doğrudur da zamanımızdaki bilimlerin Sosyolojinin tıbbın Psikolojinin kişilikle ilgili araştırmaların sonuçları doğru değildir Bilmem anlatabilir şimdi ama en basit eskiden hiç olmazsa bu Cumhuriyetin ilk döneminde gidin adamları bu programları biliyorlardı onlar da bizim gibi aklı başlı adamlardı teviller tefsirler bilmem ne demek istediğimi
1:26:10 geleneksel dinsel kurallar arasında bir tür bir tür denge sağlamaya çalışırlardı şimdiki Maşallah Kendilerine çok güveniyorlar yani şey bir şekilde hayasız bir şekilde bir şeyler söylüyorlar hayası derken kastettim Anladın mı yani bakıyor gözümün içine baka ne kadınlar diyor şey böyle böyle ediyorum gene değil demokratikin bilgilerimiz bütün tecrübelerimiz bütün insan yargılarımız öyle olmadığını söylüyor Öyle söylüyorlar Neyse bu kadar yeter yani onlara bundan daha fazla senin de teriminle şey ayırmayalım Peki abi şimdi yani İslam'ın geldiği şey
1:26:57 de bu biraz evvel söylediğim gibi oradan geliyor şeriat olarak geliyor O coğrafyada doğuyor o coğrafyanın böyle bir geleneği var o coğrafyanın içerisinde çok tanrıcılık Tabii artık o zamanki insanın bilincine gelişme seviyesine hiç hiç Yahudilik Niye kavimsel bir dilde bir kavme ait bir dinde Hristiyanlık veya Müslümanlık bir kavme ait kalmıyorlar Evrensel yaşıyorlar Yani bu bir defa İsa'nın burada veya İsa ile ilgili başlayan gelişmenin burada açıklayıcı şeyi var şimdi Neydi o öbürü bunu bir imtiyaz olarak düşünüyordu bir dine sahip olmak o dönemde insanlarla Öbür adam arasında imtiyazlı bir
1:27:43 sözleşme o şirkete kimseyi katmak istemiyorsun Kazancı sana ait olsun ama zaman içerisinde insan gelişiyor değişiyor yani belki dışarıdakiler zorluyorlar nasıl Roma'daki insanlar Roma'yı şeye zorladılar kapılarını açmaya Kuzey kavimlerin içine almaya zorladılar zorluyorlar ve İsa Kendisi de işte hristiyango dediğinindeki bu hep söylüyorum ahlaki gelişmenin yüksek düşüncelerin yüksek duyguların Efendisi ortaya çıkıyor Ve yani o kalıplar o şeyler içinde sınırlar içerisinde yahudiliği tutmanın veya o
1:28:30 şekilde yorumlamanın doğru olmadığı düşünüyor kadınları açıyor çocuklara açıyor gelecek hayata açıyor anlıyor musun bunu yapıyor ve farklı bir Krallık niye bunu yapıyor Ne yapıyor işte niye yapıyorsun sen yok programımı yapıyorsun Ben de bilmiyorum ben niye bu konuşmaları yapıyorum Onun için bilmiyorum Yani mesele bu insanoğlu böyle bir yere geldikten sonra insanlar o duyguları ahlakı bilinçleri veya Bilmem felsefi zihniyetleri kendilerini bir şeyler söylemeye yetiyor bunda çok kazançlı da çıkmıyorlar biliyorsun insanın Kazancı
1:29:17 sayılmaz değil mi
1:30:04 bütün kavga eder Hristiyan mezheplerinde bunun etrafında doğar Fatih yani Kimisi babayla oğlunun aylık kişilik şahsiyet olduklarını söyle Daha doğrusu aynı şahsa iki ayrı atriot iki ayrı niteliğin ikidir Kimisi ikisinin bir olduğunu Kimisi İsa birleşik olan diyofizikler fizik fizik demek tek tabiat şimdi bunlar demo denir yani şimdi Bir hristiyan başka bir Hristiyan da bunun üzerinden birbirlerini şey yapmayın Evet ama bir zamanlar kendi
1:30:50 birbirlerini gözle oymuşlar konsiller kurmuşlar nasıl ama nasıl Ne Savaşlar yapmışlar birbirlerini ortadan kaldırmaya çalışmışlar orada şey yapalım ne diyordu bizi diyor şimdi ciddi bulduğumuz ve üzerinde kanlı Tartışmalara girdiğimiz konular meseleler bizden 1000 sene sonrakilere çocuksu görünecektir diyor Doğru söylüyor Doğru söylüyor bugün bizimkilerin bin sene sonra çocuksu görünce gibi kesinlikle Peki çocuksu görünmek
1:31:50 İslam düşüncesi Bu açıdan baktığınızda olabilir bir şeydir ya sırf İslam değil bütün dinlerle ilgili de bunu söyleyebiliriz bir Dogmatik bir şeydir din Sonuçta ve düşünce gibi Dogma ile hiçbir Uzak Yakın olmayan bir şeyi iki kavramı nasıl bir araya getiririz gelirler mi bu 2000 yıllık bir meseledir randevu gibi Hayır çok da iyi bilirim doğayla ve İnançla akide ile akıl veya Felsefe ile din aynı Mesela bu bir tarafta inanç varsa doğuma varsa yani doğmadan şunu kastediyoruz olduğu gibi kabul edilmesi zorunlu olan Daha doğrusu iman edilmesi gereken şey Aynen
1:32:37 öyle yani bir iman eylemiyle iman fiiliyle kabul edilmesi gereken şey ise öbür taraftan da aklın içine girmeyeceği bir alan olarak ve aklın içerisine gir diği zaman kabul edilemez olarak nasıl olur Allah'tan ki pratik böyle değildir yani her doğuma böyle değildir her doğuma böyle değildir iki doğmayla inanç arasında şey arasında akıl arasındaki ilişkiye de böyle değildi şimdi gene basit bir örnek vereyim şimdi 500 yıldır var hem de en üstün ürünler var platonlar bu araçlar var vesaire sıralarında ortaya çıkıyor Ve o kültürü
1:33:24 bilen yani Yunan kültürünü Yunan felsefesinin o kavramları bilen insanların bir kısmı Hristiyan oluyor Sen Paul pagandır o pagan Anlatabildim mi Şimdi bunlar o Hristiyanların kurucusudur şimdi bir taraftan paganlar Yani bir taraftan da İsa'ya inanıyorlar aklın alanı ile inanmanın alanının önce zannedildiği kadar birbirine Aykır olmadığını gösteriyor yani bu şuna benziyor geminin denizde seyrettiği şeyle yolla karada kamyonun seyrettiği yolun birbirinden ayrı olması gibi
1:34:10 bunların birbiriyle çarpışması ile zorunlu değil Eğer gemi karıya çıkmazsa veya kamyon denizde olmasın şimdi sorun o değil mesela en basit örnek verelim gene Tanrı vardır Tanrı vardır şimdi artık biliyoruz bunu atlayarak bütün zamanları Tanrı vardır konusu bilimle Felsefe ile akılla argümanlar Fizikle kimyayla Kanıt getirerek Hayır Kanıt getirerek anlatabileceğimiz açıklayabileceğimiz kanıtlayabilecek bir şey mi Hayır değil gelecek Hayat aynı şekilde bakacak hayatta öyle yani doktorların Ölümden
1:34:55 sonra hayat yoktur dedikleri şey gerçek hayat değildir o başka bir şeydir dini anlamda başka bir şeydir Onu demeye çalışıyorum çünkü bunlar deyim yerindeyse akıl dışıdır başka deyimler akıl üstüdür başka deyişle imanın şeysi olan kaynağı ve ilkesi olan şey basit bir şey olarak söylüyorum Terim kalptir bilginin kaynağı olan yer akıldır kalbin eylemi iradedir arzudur aklın eylemi bilgidir Bak bunlar birbirinden farklı şeyler bir takım değerlere inanıyor musun Her
1:35:42 zaman değerler inanıyor musun mesela İnsan hayatı değerli midir kızın Çok mu değerli hayatı fetheder misin Yani onun vücudunda senden daha fazla Altın madeni mi var elementi mi var değil ne var niye değerli bak çok basit bir soru ona değer izafi ettiği için değerli senin kızın senin için değerli bir başkasının kızı çok yakındaki babası için değerli mi Emin misin Eğer iki şey bir yüzde 99'u için değerli olduğuna göre burada insani bir şey var
1:36:29 bütün babalar için burada bir şey var değerlerle ilgili bir önemli var ama Bazıları için hiç öyle olmadığını da sen de biliyorsun ben de biliyorum Hatta aklımıza gelen şeylere de söylemeyelim neler kızlarıyla ilgili söyleniyor ki mesela O adamların kendileri başka bir konuda mesela bir şeyin apartmanın en üst katından düştükleri zaman öleceklerini biliyorlar mı güzel atlıyorlar mı gördün mü Yani neden o bizde birden bahsediyor Şimdi %95 yüzde bir denilen adam onu Görmüyor da apartman Er üst katına attığı zaman öleceğini gördüm Çünkü o bilgi meselesi onda o değer yok şu Ebu neden o değer
1:37:17 yok psikopatlar veya sosyopatlar dünyasında değer olmayan insanlar yok mu var kim moral demedim ama moral insanlar yok mu yani ahlakı değerlerin varlığını Kabul etmeyenler yok mu yani iyi ile kötünün yerine birbirlerini yerine yanlış şeyler koyanlardan bahsetmiyorum ya Tanrı kavramı gelenek Hayat Umut ve arzunun ve iradenin vesvesesi olan şeylerin hiçbirisinin bilgiyle akılla bilimle dik bir ilgisi yok bilmem
1:38:05 anlatabildim mi Bak akılla ilgisi yok diyorum sana bu akılla ilgisi yok demek şu demek istiyorsan akıl üstü de ama Akıllısı derken de şey yapma yani çok öyle üstün bir yere koyma bir örneğini Vereceğim Sana Bir zamanlar seninle gene onu verdim şimdi dünyevi laik ahlakımız var doğal ahlak dostluk İyidir sağlık İyidir efendime söyleyeyim Adalet İyidir Efendim İntikam iyidir yani insani bir şeyimiz bu E bir de İsa var bir yüzünü çevirince niye Şimdi burada dünyevi doğal tecrübe ile karşılaşmış
1:38:51 olduğumuz dünyadan edindiğimiz En azından basiretimize sağdığımızda tecrübemize dayanarak doğrulayabileceğimiz bir cümle var mı burada Yani bir yüzünü çevirirse öbürünü çevirirse Fatih sana nazik davranırsa Sen de Fatiha nazik davran cümlesi kadar tecrübü bakımdan anlamlı bir cümle Peki isabını söylemiş mi peki böyle insanlar da var mı var Hatta ben de bile hindi etmek isterken İngilizlere karşı pasifizdi ve Neler yaptılar filmi gördün harika niye yaptı bunu adam
1:39:37 Anlatabildim mi Yani şunu demeye çalışıyorum öyle şeyler var ki işte sen tomanna anlatacağı gibi tecrübe dünyamızdaki örneklerle orada
…
