Kimyasal Türler Arası Etkileşimler-1 Konu Anlatımı | 39 GÜNDE AYRINTILI KAMP 2026 | 9

Kısa Özet

Bu video, kimyasal türler arası etkileşimler konusunu ele alıyor ve konunun önemini vurguluyor. Atom, iyon ve molekül kavramları açıklanıyor, güçlü ve zayıf etkileşimler arasındaki farklar belirtiliyor. Lewis yapısının nasıl oluşturulduğu ve iyonların Lewis yapılarının nasıl gösterildiği detaylı bir şekilde anlatılıyor.

  • Kimyasal türler: atom, iyon, molekül
  • Güçlü ve zayıf etkileşimlerin farkı
  • Lewis yapısı oluşturma kuralları
  • Katyon ve anyonların Lewis gösterimi

Giriş

Kimyasal türler arası etkileşimler konusuna giriş yapılıyor. Bu konunun AYT'de ve sonraki ünitelerde de kullanılacak önemli bilgiler içerdiği belirtiliyor. Polarlık ve apolarlık gibi kavramların önemi vurgulanıyor ve konunun dikkatle dinlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Kimyasal Türler ve Etkileşimler

Kimyasal türler (atom, molekül, iyon) tanıtılıyor. Atom, elementlerin özelliklerini gösteren en küçük yapı birimi olarak tanımlanıyor. Molekül, birden fazla aynı veya farklı cins atomun bir araya gelmesiyle oluşan atom topluluğu olarak açıklanıyor (örneğin, H2, O2, CO2). İyon ise belirli bir yüke sahip atom veya atom topluluğu olarak tanımlanıyor ve katyon (artı yüklü) ve anyon (eksi yüklü) olmak üzere ikiye ayrılıyor. Atomlar, moleküller veya iyonlar arasındaki etkileşimler, atomların çekirdeklerinin elektronları çekmesi ve elektron bulutlarının birbirini itmesi sonucu oluşuyor. Çekme kuvvetleri itme kuvvetlerinden büyükse güçlü etkileşim, yakınsa zayıf etkileşim meydana geliyor. Atomlar arası bağlar genellikle güçlü etkileşimken, moleküller arası bağlar zayıf etkileşimdir. Soygaz atomları arasındaki etkileşimler ise zayıf etkileşimlere örnektir.

Güçlü ve Zayıf Etkileşimler

Güçlü etkileşimler metalik, iyonik ve kovalent bağ olarak sınıflandırılıyor. Kovalent bağlar polar ve apolar olarak ikiye ayrılıyor. Zayıf etkileşimler ise Van der Waals etkileşimleri (dipol-dipol, iyon-dipol, indüklenmiş dipoller) ve hidrojen bağı olarak sınıflandırılıyor. İndüklenmiş dipoller, London kuvvetleri olarak da biliniyor. Atomlar arası etkileşimler genellikle güçlü, moleküller arası etkileşimler ise zayıf olarak kabul ediliyor. Bir moleküldeki atomlar arası etkileşim güçlü iken, farklı moleküller arasındaki etkileşim zayıftır. Kimyasal türleri ayırmak için gereken enerji 40 kJ'den büyükse güçlü, küçükse zayıf etkileşim olarak kabul ediliyor, ancak istisnai durumlar da bulunuyor.

Lewis Yapısı

Lewis yapısının, iyonik ve kovalent bağları anlamak için önemli olduğu belirtiliyor. Bir elementin değerlik elektron sayısı kadar noktanın element sembolünün çevresine yazılmasıyla Lewis yapısı oluşturuluyor. Değerlik elektronları önce teker teker, sonra eşleşerek yerleştiriliyor. Tek bulunan nokta sayısı kadar bağ yapılabileceği belirtiliyor. İyonların Lewis yapısı oluşturulurken, metal atomları elektron vererek nokta kaybederken, ametal atomları elektron alarak nokta kazanıyor. Anyonlarda nokta ilavesi yapılırken, katyonlarda nokta siliniyor. Soygaz elektron dizilimine benzeyen iyonlar dublet veya oktet kuralına uyuyor.

İyonların Lewis Yapısı ve Örnekler

İyonların Lewis yapısının nasıl oluşturulacağı anlatılıyor. Bir atom elektron aldığında veya verdiğinde, bu durum genellikle değerlik elektronlarının bulunduğu son katmanda gerçekleşiyor. Metaller elektron vererek pozitif yüklenirken (katyon), ametaller elektron alarak negatif yüklenir (anyon). Artı yüklü iyonlarda nokta silinir, eksi yüklü iyonlarda nokta eklenir. Hidrojenin -1 yüklü iyonu (hidrür) helyuma benzediği için özel bir gösterime sahip. Dublet ve oktet kuralları açıklanıyor. Son olarak, verilen Lewis yapısından elementin grup numarasının nasıl bulunacağına dair örnekler çözülüyor.

Summarize any YouTube video in seconds

Get summaries like this one for any video, in your language, with the free Summ app.

Download on the Apple Store
Get it on Google Play

Transkript

YouTube Transcript Generator

0:00 Değerli dostum hoş geldin. Kimyasal türler arası etkileşimler konusuna geçiyorum. Bu konu çok önemli. Bölerek gideceğim. Önce birazcık böyle hafif başlayacağım. Ondan sonra birazcık kovalent bağda şöyle yoğun bir ders yapacağım. O kısım biraz yoğun olacak. Ondan sonra geleceğiz zayıf etkileşimler falan diyeceğiz. Bu konunun her tarafı önemlidir. Burada bileşik adlandırma var. Ayt'de bile kullanacaksın o kısmı. Zayıf etkileşimler var. Sonraki ünitelerde kullanacaksın. AT'de de kullandığın yerler var. Polarlık, apolarlık var. çok önemli yerlerdir. Yani bu ünitenin içerisinde gerçekten çok önemli, çok değerli yerler var. Başka konularla bağlantılı olan yerler olduğu için bu üniteyi çok dikkatli dinlemeni istiyorum senin. Konunun PDF'ini zeduva.com'dan indirebilirsin ama kitabı alıp bize destek olursan

0:45 ayrıca mutlu olurum. Ama alamazsan da yapacak bir şey yok. Canın sağ olsun diyorum. Sadece kanala abone olup beğenip arada yorum yaparsan o şekilde destek olursan da bu bizim için yeterlidir dostum. Elimden geldiğince hızlı bir şekilde detaylarını vererek sana bu konuyu öğretmeye çalışacağım. Ama senden istediğim konuyu dinledikten sonra sorusunu çözeceksin. Yani bu konuya sen de bir emek vereceksin. Sadece benim anlatmamla olmuyor tabii ki. Ara ara bazen böyle dilim sürçebilir. Bunlardan dolayı da şimdiden özür diliyorum. O zaman vakit kaybetmeyelim. Hazırsan başlayalım. Zeduva ile eğitim her yerde. Evet güzel insan. Kimyasal türler arası etkileşimler konusuna ne ile başlıyoruz

1:30 önce? Kimyasal tür ne? Bunların çeşitleri ne? Bundan bahsederek başlayalım. Eskiden dört çeşit söylüyorduk. Atom, molekül, iyon ve radikal diyorduk. Radikali kaldırdılar. Bir kenara koydular. Elimizde ne kaldı? Atom, iyon ve molekül kaldı. Şöyle hop yaklaştım. Atomu zaten söylemiştim. Nerede söylemiştim? Zemin kampında söylemiştim. Zemin videosunda söylemiştim zaten. Ama bir daha hatırlayalım. Elementlerin özelliklerini gösteren en küçük yapı birimine biz ne diyorduk? Atom diyorduk. İşte her elementin içerisinde aynı tür atomlar bulunmaktadır. Sodyum atomu dedim mi içerisinde sodyum atomları bulunmaktadır. İşte burada göstermiş. Sodyum mesela potasyum. Böyle bu şekilde tek görüyorsan, tek bir sembol görüyorsan bu ne oluyor? Atom oluyor dostum. Tamam mı? Molekül var. Ben önce

2:15 molekülü söyleyeceğim. Sonra iyona geçeceğim. Molekülse birden fazla aynı ya da farklı cins atomun bir araya gelmesiyle oluşan atom topluluğudur. Mesela H2 ne olmuş? İki tane hidrojen atomu bir araya gelmiş. H2 diye bir molekül meydana getirmiş. N2 burayı arttırabiliriz. O2 F2 daha bir sürü yazılabilir. Hatta ve hatta şöyle de göstereyim. Bir tane O3 gibi örnekler verebilirim. Aynı tür atomlarla olduğu gibi farklı tür atomlarla da olabiliyor. CO2 H2O C6H12O6 H2CO4 gibi gibi daha birçok şey yazılabilir dostum. İyon dediğimizde ise iyon belirli bir yüke sahip atom ya da atom topluluğudur. Yani o atomlar vardı ya üzerinde bir yük varsa buna iyon

3:00 diyoruz. Veya işte bir birden fazla atom bir arada ama üzerinde yük var. Buna da iyon diyoruz. Bak burada örnekler göstermiş. sodyum +1 iyonu, alüminyum +3 iyonu, klor -1 iyonu, işte sülfür -2 iyonu. Bunu da aslında klorür diyorlar. Şu Cl'ye. Nitrat iyonu bak birden fazla atomun oluşturduğu yapı veya amonyum iyonu gibi gibi. Daha buraya bir sürü örnek yazılabilir ki onları zaten bileşik adlandırmada tablo halinde vereceğim. Tabii bu iyonlar iki çeşittir. Birisi artı yüklü iyon, diğeri eksi yüklü iyon. Artı yüklü iyona ne diyorduk? Katon diyorduk. Eksi yüklü iyona ne diyorduk? Anyon diyorduk, değil mi? Onu da şöyle bir hatırlamış olalım. Şimdi kimyasal türler var ya işte bu atomlar arasında, moleküller arasında ya da iyonlar arasında bir etkileşim oluyor. Bu etkileşimleri şöyle ifade

3:46 edebiliriz. Atomun bir tanesi diğer atomun elektronunu kendine çekiyor. Ama neresi çekiyor bunu? İşte birinin atomunun çekirdeği artı yüklü ya diğerinin elektronlarını kendine çekiyor. Bir çekme kuvveti oluştu. veya diğer atom ötekinin elektronlarını kendine doğru çekiyor. Peki iki tane atomun yörüngelerindeki aslında yörünge demeyelim elektron bulutu diyelim. Elektron bulutlarındaki o elektronlar birbirini ne yapar? İter. Peki çekirdekler ikisi de artı yüklü. İki atomun çekirdeği birbirini ne yapar? İter. İşte bu itme ve çekme kuvvetlerinin toplamına biz ne diyoruz? İşte kimyasal türler arası etkileşim diyoruz. Bu şöyle olursa çekme kuvvetleri itme kuvvetlerinden büyük olursa, çok büyük olursa buna güçlü etkileşim diyoruz. İtme ve çekme kuvvetleri değerleri birbirine yakın olursa bu da zayıf etkileşim oluyor.

4:32 Demek ki çekim kuvvetleri çok fazlaysa güçlü etkileşim az olursa yani itme çekme kuvveti arasındaki fark az olursa bu durumda da ne diyoruz? Zayıf etkileşim diyoruz dostum. Burada da bundan bahsediyor. İşte kimyasal türler arası etkileşim dediğimizde güçlü etkileşim var, zayıf etkileşim var. güçlü ve zayıf şeklinde söyleyebileceğin gibi atomlar arası ya da moleküller arası şeklinde de ifade edebiliyorsun. Genel bir yaklaşımdır. Bak genel bir yaklaşımdır. İstisnasını da anlatacağım. Atomlar arası bağlar bir tek soygaz atomları arasındaki hariç. Buna biz ne diyoruz? Güçlü etkileşim diyoruz. İşte bak orada şey var. İstisnai durum var. Soygaz atomları arasındaki zayıf etkileşim ama diğer atomlar arası etkileşimlerin hepsi ne oluyor? Güçlü etkileşim. İyonlar arasındaki etkileşim güçlü etkileşim. moleküller arası

5:18 etkileşim zayıf etkileşim. Tamam mı? O zaman bir genelleme yaptık. Atomlar arası ve iyonlar arası güçlü etkileşim, moleküller arası zayıf etkileşim. Atomlar arası olup da zayıf olan ney vardı? Soygazlar atom soygaz atomları arasındaki diyelim. Tamam mı dostum? İşte bu güçlü ve zayıf etkileşimleri şöyle bir tablo haline getirdiğimizde ise güçlü etkileşimler üç tanedir. Metalik bağ, iyonik bağ, kovalent bağ şeklinde gösteriyoruz. Kovalent bağ da kendi içerisinde ikiye ayrılıyor. Polar yani kutuplu artı eksi kutuplaşması kısmi de olsa böyle bir kutuplaşma olan kovalent bağdır. Bir de apolar var. O da apolar kovalent bağ. Kutupsuz herhangi bir yük yoğunlaşması olmayan moleküllerin oluşturduğu durum kovalent bağ bu şekilde olmaktadır. Mesela mesela zayıf etkileşimler dediğimizde ise ne var elimizde? Zayıf etkileşimlerde vers

6:05 etkileşimleri var ve hidrojen bağı var. Vervals etkileşimleri de kendi içerisine ayrılıyor. Dipol dipol, iyon dipol ve indüklenmiş dipoller. İndüklenmiş dipoller dediğimizde ise dipol indüklenmiş, iyon indüklenmiş ve indüklenmiş indüklenmiş ya da London kuvvetleri şeklinde ifade ediliyor. Hocam ne bu düdüklenmiş diye şey yapıyorsun ya? Bak indüklenmiş geçici demek. Böyle apolar moleküllerin gerçekleştirdiği bir durum ki onların hepsini detaylı bir şekilde işleyeceğim. Rahat ol. Bu önden bilgi vermek için yaptığım bir tablodur. Yani dipol dipol varmış. Başka iyon dipol varmış ve London kuvvetleri var. Yani indüklenmiş dipoller. Bunlar ver etkileşimleri oluyor. Bir de hidrojen bağı var. Hidrojen bağı verin içerisinde değil ama sonuçta zayıf etkileşimlerin içerisinde. Tamam mı dostum? Ha demin söylediğimi bak burada tablo şey daha doğrusu uyarı

6:52 halinde vermişim. Ne? Atomlar arası olan güçlü etkileşim, moleküller arasında olan zayıf etkileşim şeklinde ifade ediyoruz. Burada da gösteriyor. Bak çok önemli bir yer var. Burası çok güzel. Dikkat et. F2 molekülünde F atomları arasındaki etkileşime biz ne diyoruz? Güçlü etkileşim diyoruz. Tamam mı dostum? Peki burada iki tane F2 molekülü arasındaki etkileşime ne dersin? Buna da zayıf etkileşim dersin. Bak moleküller arası olan zayıf, atomlar arası olan güçlü. Burada mesela demir atomu var. Demir atomları demir metal olduğu için metal atomları arasında metalik bağ vardır. O zaman bu güçlü etkileşim oluyor. Başka ne var? Argon var mesela. Argon soygaz. E soygaz atomları arasındaki etkileşime biz ne diyoruz? zayıf etkileşim diyoruz. Bunu genel olarak ifade edeceğim. Genel birkaç yerde de söyleyeceğim bunu. Kimyasal türleri birbirinden ayırmak için yani

7:38 güçlü mü zayıf mı ayırmak için sana diyelim bir tane şey verdi. Böyle bir denklem verdi. Denkleme baktığında eğer enerji yani orada bağı kırmak için gerekli enerji 40 kJ'den büyükse genel olarak söylüyoruz bunu. 40 kJ'den büyükse orada güçlü etkileşimden bahsediyoruz. 40 kjden küçükse zayıf etkileşimden bahsediyoruz. Bu bir genellemedir. İstisnai durumu var mıdır? Vardır ki söyleyeceğim zaten. Bak, ı2'de ı atomları arasındaki bağı kırıyorum. Bak, ı atomları arasındaki bağı kırıyorsam o zaman burada ne olacaktır? Atomlar arası bağı kırıyorum. 40'tan büyük. Görüyor musun? 151 güçlü etkileşim var burada. Peki burada CH3OH sıvısı CH3OH gazına dönüştü. Yani CH3OH molekülleri arasındaki bağı kırdım. Yani

8:25 moleküller arası bağ zayıf. 40'tan küçük olmalı. Bak 35,3 şeklinde gösterilmiş. İstisnai örneği var işte burada. Bak H2O sıvısı H2O gazına dönüşüyor. H2O molekülleri arasındaki bağ kırılıyor. Moleküller arası bağ kırıldığı için burada ne olması gerekiyor? Zayıf etkileşim olması gerekiyor. Zayıflar neydi? 40'tan küçüktü. İşte 40'tan büyük olup da zayıf olan işte nadir örnek budur. Bunu da bilmen lazım dostum. Şimdi güçlü etkileşim, zayıf etkileşim. Bunları söyledik. Şimdi Levis yapısını bilmemiz lazım. Hocam ya Levis'i sonra mı öğrensek ya? Hayır. Levis'i şimdi öğren ki iyonik bağda, kovalent bağda rahat edesin. Oradaki moleküllerin yapısını, şunu bunu veya işte iyonlar arası etkileşimleri rahat anlayabilmen için burada Levis yapısını önden bilmen gerekiyor dostum. Peki Levis yapısı

9:10 nasıl yapılıyormuş? Burada açıklamışız işte. Diyor ki bir elementin değerlik elektron sayısı yani o A gruplarında bahsettiğimizde son katmandaki elektron sayısından bahsediyoruz. Ne diyor? Bu kadar nokta diyor işte değerlik elektron sayısı kadar nokta element sembolünün çevresine yazıldığında işte buna biz Levis yapısı diyoruz. Bunun kuralları var. Nedir bu kurallar? Bu değerlik elektron sayısı element sembolünün dört tarafına önce teker teker yerleştiriliyor. Bir tanesi bir nokta yazdık. İki tane ise karşılıklı iki nokta yazıyoruz. Bir tane istisnai durum var. 3 tane ise işte 3 köşesine yazıyorsun. 4 tane ise 4 tane köşesine yazıyorsun. Yani üste, alta, sağa, sola şeklinde. 5 olduğunda bu 4 tarafına yazmıştın ya. herhangi birinin yanına yazıyorsun. Yani o 4'ü yazdıktan sonra 4'ten fazla olduğunda bu noktaların yanına ikinci nokta şeklinde yazıyoruz

9:57 dostum. Aha da burada gösteriyor örneği. Bak sodyumda son katmanda bir elektron var. Yani değerlik elektron sayısı 1. O zaman sembolü yazdık. Yanına bir tane nokta koyuyorsun. Geldik magnezyuma. Değerlik elektron sayısı 2. O zaman iki tane nokta koyduk. Gördüğün gibi alüminyuma baktığımızda 3 tane var. Üç tarafına birer tane nokta koyduk. Silisyumda 4 tane nokta var. O zaman yani değerlik elektron sayısı 4. O zaman 4 tane nokta koyduk. Geliyoruz önemli kısma. 5 tane var değil mi? Şöyle yapıyorsun bak dostum. Önce birer taneyi yazdık. 1 2 3 4. Sonra bir tanesinin yanına ikinciyi yazdık. Hocam ben yukarı koymak istemiyorum. İşte sağ soldakinin yanına koyacağım. Koy. Sıkıntı yok yani. Böyle yapabiliyorsun. Sonra geldik bak değerlik elektron sayısı 6. Ne yapıyorsun? Önce 1 2 3 4 bunları yazdık. Sonra 5 6 iki tanesinin yanına ikinciyi

10:43 ekliyorsun. Başka başka başka. Mesela burada 7 tane olacak. Önce birer tane yazıyoruz. 1 2 3 4 Sonra 5 6 7 e argonda 8. Zaten ne olacak? 4 taneyi yazdık. Bir 4 daha yazdık. Her tarafı dolmuş oldu. Bu ikili olanların bir durumu mu var acaba? Evet var. Açıklayacağım. O da şudur. Önemli bir nokta. Bak şuraya yazdım. Bir element Levis yapısında tek bulunan nokta sayısı kadar bağ yapmaktadır. Genel olarak böyle bir şey vardır. Şimdi gel bak şuraya baktığımızda o zaman sodyumdan kaç bağ bekleriz biz? 1 bağ yapmasını bekleriz. O zaman magnezyumdan kaç bağ yapmasını bekleriz? 2 bağ yapmasını bekleriz. Alüminyumdan kaç bağ yapmasını bekliyoruz? 3 bağ. Silisyumdan 4 bağ yapmasını bekliyoruz. Dikkat etmen gereken nokta burası işte. Geldim.

11:28 Fosforda kaç tane tek başına bulunan nokta var? 3 tane. E hocam yukarıdaki bak o ikili. İkililer bağ yapmıyor. İşte burada bunu anlamış oluyoruz. O ikili noktalar bunu ifade ediyor. 3 tane tek nokta olduğu için 3 bağ yapacaktır. E o zaman kükürte baktığımızda iki tane tek nokta olduğu için iki bağ yapacak. Bak şunlar tek noktalar. Ondan bahsediyorum. Aynı şey şunun için geçerli. O zaman klora baktığımızda bir tane tek nokta olduğu için bir bağ yapar. E o soygazlar bağ yapıyor muydu? Yapmıyordu. E argonda da hiç tek başına bulunan nokta olmadığı için ne diyoruz? bağ yapmaz diyoruz. Peki geldim işte istisnaya örneğimize. Helyum. Helyumun değerlik elektron sayısı kaç? 2 değil mi? E değerlik elektron sayısı 2 ise ben o zaman helyumu şöyle yazayım. Yazabilir misin?

12:14 Böyle yazdığında ne demek bu? Helyum 2 bağ yapıyor anlamına gelir. Ama helyum soygaz bağ yapar mı? Yapmaz. Demek ki bu gösterim yanlış. E nasıl yapıyoruz helyumu? İki noktayı yan yana yazıyoruz. İşte helyumda böyle bir durum vardır. Bu da önemlidir. Bilmende fayda var. Peki iyonların levis yapısı nasıl olacak? Şimdi bir atom elektron aldığında ya da verdiğinde genellikle o son katmanda yani değerlik elektron sayısının olduğu yerde gerçekleştiriyor bu durumları. E o zaman mesela sodyumun şuraya baktığımızda 2 8 1 değerlik elektron sayısı 1di. Bir tane nokta var. Kararlı hale gelmek için yani soygaza benzemek için ne yapar? Bu elektrondan kurtulur. Ondan sonra soygaza benzer. İşte bak, değerlik elektronunu verdiği için sodyumun Levis yapısı bu şekilde olacaktır. E ama hocam 8 tane nokta var.

13:01 Ben niye sodyumu şöyle yapmadım? Son katmanında 8iz tane nokta var. Ben niye böyle yapmadım? Yapamazsın dostum. Çünkü o değerlik elektronunun olduğu katmanı yazman gerekiyor. E orada elektron kalmadıysa aha da dümdüz yazıyorsun. O zaman çok pratik bir şey var burada. Yani ezber yapmak isteyenler için de olabilir. Sıkıntı yok. Eğer bir metal elektron veriyorsa nokta silersin. Alt katmana geçti diye alt katmanın noktalarını yazmazsın. Artı yüklülerde nokta silinir. Eksi yüklülerde ise nokta ilavesi yapılır. Şimdi onun da örneğini vereceğim ama şöyle şöyle bakalım. Kalsiyumdan bahsedelim. Kalsiyumun değerlik elektron sayısı 2'ydi. Kararlı olmak için şu 2 elektronu verir. Soygaza

13:46 benzer değil mi? E ne yaptı? İki elektronu verdiğinde gidip de şuraya göre yazmıyorsun. Zaten var olan iki tane tek noktası vardı. Onları da verdi. Geriye ne kaldı? Sadece kalsiyum + 2 kaldı. Artı yüklülerde nokta siliyoruz. Yükü kadar nokta siliyoruz. Tamam mı dostum? Peki. Peki. Anyon olduğunda yani eksi yüklü olduğunda ne yapıyoruz? Ne oldu lan? Bir kaydım mı? Ne oldu? Bir şey oldum. Yerim kaydı. Heh. Tamam. Düzelttim. Şimdi klora baktığımızda soygaza benzemek istese ne yapar? Dışarıdan bir tane elektron alır. Değil mi? Soygaza benzemek için bir elektron alacak. E zaten 7 tane noktası vardı. Dışarıdan da o bir elektron geldi. Onu da ekliyorsun. Eee bak bunu daha önce yapmıştık. Bunun proton sayısı +17. Şu anda bir elektron aldığında elektron sayısı -18. Topladık ne oldu? Yükü -1.

14:33 İşte bak o noktayı ilave ettik ve yükünü yazdık. Aynı durumu azot için kıyaslayalım. Azot 5 değil mi? Dışarıdan 3 elektron alırsa soygaza benzeyecek. E o zaman ne yaptı? -3 oldu. Değil mi? He zaten 5 noktası vardı. 3 tane de ilave ettik zaten. Şöyle proton sayısı + 7, elektron sayısı toplamda 10 ettiği için elektron da eksi yüklü olduğu için -10 topladık ne oldu? Yükü -3 oldu. Bu şekilde gösteriyoruz. Hidrojenden bahsediyor. Hidrojen önemli bir örnek. Hidrojen ne yapacak? Mesela dışarıdan bir tane elektron aldığında hidrojen -1'e dönüşecek ya. E dışarıdan bir elektron vardı. Bir tane vardı. Bak hidrojeni şöyle yazamazsın. Soygaza benzeri değil mi? Şöyle yazayım. Hayır. Soygaza benzediği için onun benzediği soygaz hangisi? Helyum. O yüzden

15:18 hidrojeni yani hidrür iyonu daha doğrusu bu şekilde gösterilecektir. O zaman eksi yüklülerde nokta ilavesi diyoruz. O eksi sayısı kadar. Artı yüklülerde de ne yapıyoruz? O şey sayısı, yük sayısı kadar noktayı siliyoruz dedik. Bu oktet ve dubletten bahsetmiştim daha önceden. Bir iyon elektron dizilimini helyuma benzetiyorsa dublet, diğer soygazlara benzetiyorsa yani son katmanını 8'e tamamlıyorsa oktet kuralına uyar şeklinde ifade ediyoruz. Ya da oktet kararlılığına ulaşır. Dublet kararlılığına ulaşır. Aslında dublet birazcık şeydir de yani işte söylenmiş geçilmiş. Müfredat da o şekilde söylenmiş de normalde hep oktet kuralı olarak ifade edilir de neyse o şekilde bilelim problem değil. Bak burada magnezyum kararlı hale gelmek için yani soygaza benzemek için ne yapar? Aha da

16:04 bu iki elektronunu verir. E magnezyum normalde şöyleydi. Değerlik elektron sayısı 2 olduğu için böyleydi ama 2 elektronu verdikten sonra ne oldu? Magnezyum + 2. Bu şekilde oldu. Levis yapısı. E 2 elektronu verince kime benzedi? Soygaz olarak neona benzedi. Son katmanında 8 elektron olduğu için ne oldu bu? Hangi kararlılığa ulaştı? Oktet kararlılığına ulaştı. Lityuma bakalım. Lityum bir elektron verecek. Lityum +1'e dönüşecek. Llevis yapısı bu. Bir nokta vardı artık hiç kalmadı böyle. E kime benzedi? Helyuma benzedi. Helyuma benzeme neydi? Dublet kararlılığıydı, değil mi? Mesela lityumda dublete benzedi. Dublet kuralına uydu şeklinde ifade edebiliriz. Peki ben şöyle bir şey yapsam dedim ki x şöyle 1 2 3 4 5 6 7 8

16:50 şurada -2 dedim ve şöyle bir ifade kullandım. Dedim ki x - 2 iyonunun Levis yapısı yukarıdaki gibidir. A grubunda olduğu bilinen X'in grup numarası aşağıdakilerden hangisidir diye söyledi. Hım, acaba nasıl yapacağım? L bakıyorum bakıyorum ne anlama geliyor. Bak şimdi ne anlama geldiğini hemen sana anlatayım. -2 ne demek? Dışarıdan 2 elektron almış değil mi? He iki elektron aldığında bu halde gözüküyor. O zaman o iki elektronu bir kaybedelim. Ne olacak? Bak şey her tarafında şöyle duruyordu. Şu şekilde duruyordu. Bundan iki tane elektron siliyorum. Dikkat et. Bir tane buradan sildim. Bir tane de buradan sildim. Kaç tane nokta kaldı güzel insan? Son katmanında 6. He yani 2 bilmem ne bilmem ne. 6. E ne bu? 6A

17:38 grubu elementi değil mi? Bak bu şekilde yorumlayabilirsin dostum. Bir tane de artı yüklü yapayım. Artı yüklü. Mesela dedim ki X3 + işte Levis yapısı bu şekilde oktet kararlılığına ulaşmış bir tanecik olduğunu söyledi. Yani oktet kararlılığa ulaşmışsa bu şekildedir. Levis yapısı bu olduğuna göre dedi ki bunun grup numarası nedir? Bak 3 elektron vermiş bu halde. O zaman o 3 elektronu buna geri kazandıralım. 1 2 3 Ne oldu o zaman bu? 3A grubu elementi oldu. Anladık mı dostum? Onu da şöyle belirtelim. Evet. Şimdi iyonik bağa geçeceğim ama burayı bir sindirmek lazım. Hocam kısa oldu. Evet. Yani sonuçta iyonik bağ biraz uzun. Burayı bir ne yapalım? Levis yapısını şöyle bir tekrar edelim. Neydi? Atomlar arası bağ, moleküller arası bağ. Orada önemli detaylardan bahsettim. İnce noktalardan

18:25 bahsettim. İşte 40 kJden büyük olma, küçük olma önemli detaylardı bunlar. Oraya dikkat etmen gerekiyor. Levis yapılarında, iyonların levis yapısı ve işte daha doğrusu şöyle söyleyeyim, katyonların ve anyonların levis yapısı önemliydi. Onun detaylarından bahsettim. Yani burayı şöyle güzelce bir sindirmen gerekiyor. Soru çözmen gerekiyor. Sonra iyonik bağla devam edeceğim. Zaten beni dinlediğin için teşekkür ediyorum. Bu ders böyle olsun. Daha güzel anlaşılsın. Ben özellikle burada böldüm dostum. Senden isteyim dediğim gibi soruları çözeceksin. Ondan sonra da devam edeceğiz konuya. O zaman ne diyoruz? İki fosfor bir asit. Kimya bu kadar basit. Bir sonraki derste görüşmek üzere. Hoşça kalın.

Share

YouTube Video Özetleri