0:00 Ben Saadettin Akyala. Hazırsanız tarih telslerine başlıyoruz. Bunu bir hayalimle anlatacağım size. Benim bir hayalim var. Eğer ileride mümkün olursa Armçu köyünde bizim köyde Muğla Bodrum Armutçu köyü. Hep anlatacağım size köyümü. Zaten eskiler bilirler. Armutçu bilmeyen yoktur beni dinleyip de arkadaşlar. Orada bahçeli bir ev yapacağım. Böyle önünü çim yapacağım. Komple ağaçlar dikeceğim falan filan. Bir tane de köpek alacağım. Adını da door fik koyacağım. İsmine bakın. Ne diyor ismi? Kara su kültürü diyor arkadaşlar. E görüyorsunuz burada bir kara kelimesi var. Şurada su kültürü su kelimesi var. Su karaymış. Su neden kararmıştır sizce? Biliyorsunuz zaten bah kısmında Trakya kısmını görüyorsunuz değil mi arkadaşlar? Bu devlete Yunanlılar burada İskit adını vermiş. Gel doğuya İran bölgesine. Bak burada aşağıda İran yok mu arkadaşlar? Bak
0:46 Medya diyor. Medler falan var şurada. İran'ı görüyorsunuz zaten. Bu tarafta ise Saka olarak anılmış arkadaşlar. O zaman İskitler hem Yunanlılar hem de İran kısmında ilişkmuşlar. kalan bir hatıranın şifresi. Gerçekten bunu yaşadım. Burada da anlatacağım. Çok anlattım zaten. Hani insan bazen kendini farklı göstermeye çalışır ya. Ben artık öyle bir derdim yok. Oldum gibi zaten. Niye hani farklı göstermeye çalışıyorum? Ama üniversitede biraz da ergenliği geçmiş yaşadık. Ne yaptık bilmiyorum. İnsan böyle şey istiyor. Hani ben Muğla'dan gitmişim. Gerçi gittiğim yer Denizli bölgesi zaten. Ama insanlar böyle dışarıdan gelenler böyle daha havalı geliyor. Bana adam geliyor kanka ne haber işte baba ne yapıyorsun falan filan. Ben de dedim yani beni kimse tanımaz etmez. Ben de bir kelime bulayım ben de. Baba ne haber ya böyle konuşayım hani konuş öyle yapayım falan. Gerçi bunu yaptım. Bu yüzden de şeye öyle bir şey dilime doladım. Biz de bundan sonra
1:31 şöyle bir şey yapacağız kendi aramızda KPS tayfası ile beraber. Bak ağa ben Saadettin Akya. Hazırsanız tarih derslerine başlıyoruz sevgili arkadaşlarım. Giriş dersimizi yapmıştık ama artık ana dersimize başlıyoruz. Ders ana başlıyoruz. Çok heyecanlıyım. KPS konusunda gerçekten de benim ilk göz ardığım bir tanesi diyebiliriz. Aslında uzun yıllar dershanelerde bizzat okullarda, sınıflarda arkadaşlarım hem KPS hem de ÖABT anlatmıştım. Eee TYT sürecinde birazcık ara vermiştik. Uzak kalmıştık ama şimdi tekrar beraberiz. Güzel bir süreç geçeceğimizi düşünüyorum. Temel parolamız bir kere öğreneceğiz. Tam öğreneceğiz. Bu dersler sırasında acele etmiyorsunuz. İki tane kitabı kesinlikle kullanıyorsunuz
2:18 arkadaşlar. Bunu lütfen reklam olarak algılamayın. Öğretim sistemi olarak algılayın. Belki maddi olarak zorlar mı bilmiyorum ama arkadaşlar bazıların zorlayabiliyor. Hayat şartları maalesef kötü. Kendini de biliyorum. Bazen bir kitap, bir ekmek alacak, parayı bile bulamayabiliyoruz arkadaşlar. Ama bu bir eğitim sistemi parçası. Bunu kullanmanızı istiyorum. Soru bankamızda bu hafta içerisinde çıkacak Yunus Hocayla beraber. Onu da edinmenizi istiyorum. İkisi bizim için cü anda yeterli olacaktır. Bu kitaptan önce ders videonunu ben birlikte izleyeceksiniz arkadaşlar ama el kitabınız olacak. Sürekli yanınızda olacak ve sık ve kısa tekrarlar yapmanızı isteyeceğim. Nedir o? Her ünite bittiğinde geri doğru döndüğünüzde ben ne anlattıysam, ne işlediysem arkadaşlar onları tekrar edeceksiniz. Bence güzel bir süreç geçireceğiz ama sizden ricam var. Eğer beni ilk defa izliyorsanız önyargıları bir kenara bırakın. Çünkü insanlar önyargılarıyla doğru yaklaşamayabilir. Çünkalar yapacağız. Saçma sapan
3:03 gelebilir. Hızlı konuşuyorum. Anlamıyor gibi gelebilir size. Alışacaksınız. Zamana yayın. Birkaç ders izleyin. Verim almazsanız bırakırsınız. Ama bence şöyle karar verin. İlk ve orta çağlar Türk dünyasını benden bitirin. Soruları çözün. Sonra eğer bir fark görmüyorsanız arkadaşlar istediğinizi yapabilirsiniz ama önce ön yargılar bir köşede kalsın. Hazırsanız başlıyoruz arkadaşlar. Ben eee bu YouTube kanalına geçeli 2 sene oldu. Çok eskidir benim kanalı kuruluşu arkadaşlar. 2013'lere kadar gider ama eee birazcık ara verdiğim yıllar vardı. Hiç kullanmadığımız kanalı başka bir kanalda olduğumuz için kullanmıyorduk arkadaşlar oradaki kurallar gereği ama artık kanalımızdayız ve burada bir şeyler yapmaya çalışıyoruz. O yüzden de desteğiniz çok çok önemli KPS tayfam. Eğer videoya başlamadan önce kanala abone olursanız, bildirimleri açarsanız ve videolara beğeni atarsanız çok mutlu olurum. Bu benim için şu an sizin için
3:49 olan geliyor. Şu andan itibaren yapacağım her şeyi kitapları açıyorsunuz. Siz de yapıyorsunuz. Yazmaya çalışmıyorsunuz arkadaşlar. Bu bir pazarlama söylemi değil. Lütfen böyle anlamayın. Hani hoca kitabını satmaya çalışıyor. Tamam yazmayacağız ya falan değil. Gerçekten de kitaptan takip edin arkadaşlar. Uygulayacağım sistem size çok fazla katkı sağlayacak. Yazmanız gereken şeyleri kavram haritası yapıyorsunuz. Onları zaten ben size ne yapacağım? Anlatacağım. Beraber de kavram arısı yapmaya çalışacağız. Neyse söyleyecek çok şey var arkadaşlar ama isterseniz direkt derse başlayalım. E zaten ders sırasında sohbetimizi yaparız. O zaman dersimiz gelsin bakalım. Şimdi arkadaşlar kitapla birebir gideceğiz. Kitap zaten çok uğraşıldı, çok emek verildi. Gerçekten de eee dizgi anlamında, içerik anlamında çok uzun zaman harcadık. Bütün çalış arkadaşımız çok emek verdiler. Şimdi bu kitabı güzelce inci gibi işleyeceğiz.
4:36 Hazır mısınız? Başlıyoruz. İlk konumuz Türk isminin anlamı ve nerelerde geçtiği arkadaşlar. Türk ismi tabii ki ilk defa hangi kaynaklara geçti? Çin kaynaklarında. Hemen şunu yapıyoruz. Kalemimizi alıyoruz elimize arkadaşlar. Şuradaki Çin kaynaklarını şu şekilde taramanızı istiyorum. Gerçi bildiğimiz bilgi değil mi? Peki neden kendi kaynaklarımıza değil de Çin kaynaklarına geçiyor Türk ismi ilk defa? Lütfen benim yaptığım arkadaşlar. Siz de bu şekilde işaretlemeler yapın. Ders bittikten sonra geri döndüğümüzde aa biz bunu görmüştük diyeceğiz. Bak görseydi zaten görüyorsunuz. Bunu yapacağız. Çok fark yaratacağız. Herkes kamp bitirecek ama herkes bizim kadar hatırlamayacak. Biz bu yüzden arkadaşlar öne geçmeye çalışacağız. Bir kere öğreneceğiz. Tam öğreneceğiz. Şimdi Türk adı neden kendi kaynaklarımızda değil? Çünkü biz yazıyı
5:22 geç kullanan insanız. Hala yazmayı çok sever miyiz? Bence sevmiyoruz. Çok yaza yazan bir millette bence değiliz arkadaşlar. Göçebe yaşamdan dolayı o zamanlarda göçebe yaşamdan dolayı Türkler yazıyı kullanmadığı için ya da az kullandığı için geç kullandığı için arkadaşlar Çinliler bizden bahsediyor. Çünkü sürekli Çinlerle savaş halindeyiz. O zaman Türkler hakkında ilk bilgiler Çin kaynaklarında. O halde Türk adı da ilk defa Çin kaynaklarına geçiyor. Peki Çinler Türk dediğinde hangi anlamda kullanmıştır arkadaşlar? Çinler Türk kelimesini mifer anlamında kullanmış. Bunun da nedeni şu sevgili arkadaşlarım. Türklerin yaşadığı Altay Dağı eteklerinden dolayı Altay Dağını miifere benzetmişler. Miifere benzetmişler. Biraz zaten konuşacağız. Türk adını ilk defa nerede kullanmış o zaman? Çinliler kullanmış arkadaşlar. Türk kelimesi
6:09 bizde de geçmiş. Bizde ilk defa hangi milli kaynakta geçti? Tabii ki de değerli arkadaşlarım geçtiği yer Orhun Kitabeleri. O zaman Türk kelimesinin geçtiği ilk kaynaklar çiğ kaynakları ama ilk milli kaynak diye sorarsa Ohr'un kitabelerini de unutmayacağız. Hadi bunu da sarıya boyayalım. Şöyle. Ah yeşil oldu. Sarımı alayım arkadaşlar. Sarıya boyadım. Onun kitabinde geçiyor. Orada da Türk şeklinde geçmiş arkadaşlarım. Ve bir millet adı olarak kullanılmış Türk kelimesi Orun kitabelerinde işte Türk Budun, Türk Kaan, Türk töresi, Türk adı gibi ifadelerde millet adı olarak kullanmış. Tamam mıyız? O zaman Türk isminin anlamında neyi öğreneceğiz? Çin kaynaklarını ve orelerini öğreneceğiz. Bitti. Bu kadar. Devam ediyoruz. Şimdi arkadaşlar Türk kelimesinin anlamına geldik. Türk kelimesi farklı anlamlarda
6:57 ifade edilmiş. Tarihçiler farklı anlamlandırmış, devletler farklı anlandırmış. Bunların nedeni Türkler tek bir coğrafyada yaşamadılar. Göçebe yaşamdan dolayı birçok yere göç ettiler. Farklı milletlerle ne yaptılar arkadaşlar? Etkileşme içerisine girdiler. Mesela biz bile kişi olarak birden fazla kişiyle temas ettiğimizde, tanıştığımızda herkeste farklı anlamımız olabilir. İşte öğrenci için Saadettin Akala ile arkadaş olan birisi için Saadettin Hakala aynı kişi olmayabilir. Değil mi? Türkler de farklı devletlerle komşu olduğundan dolayı farklı farklı anlamlar denmiş burada arkadaşlar. Onları tek tek konuşacağız. Bunlardan soru gelebilir mi? Gelebilir. En önemlileri bunlar. Bunları çok iyi öğreniyoruz. Bunların bir tanesi Vanberry'ye göre Türk kelimesinin anlamı türemek arkadaşlar. Aslında akılda kalması kolay. Vanberry kelimesine dikkat edin. Azıcık ingilizceniz varsa
7:43 ki bende var. Armşuk aksanıyla konuşurum birazcık. İngilizce çevirdiğinizde vampiri şuna benziyor mu? Vampiri. Vampir vampir vampir vampir vampire vampir vampire benzettik yanlış oldu. Vampire vampire benzeteceğiz. Vampiri vampir vampir. Vampire benziyor. Bak vampir. Vampir. Vampiri vampire benzetin. Vampir ne yapar? Birisini ısırırsa ısırdığı kişi de vampir olur. Türoğalır. Bakın Vanber'ye göre Türk kelimesi türemek çolamak anlamında. Kaşkarlı Mahmut'a göre ise olgunluk çağı anlamındaymış arkadaşlar. Çağrışımsal teknik kullanalım. İlk defa izleyenler varsa ne oluyor burada diyebilir. Kaşkarlı Mahmut'u görüyor musunuz? Kaşılı Mahmut yapalım mı? Şuraya bir tane ı yapalım. Hani KPS de bizi
8:28 yaşlandırıyor ya bazen arkadaşlar. Saçlarımıza ak düşüyor. Çalış çalış. Kaşımız garlı. İnşallah çok çalışmadan daha doğrusu çalışıp çok yıl kaybetmeden atanırız. Kaşı garlı Mahmut. Yani kaşına gar düşmüş. Kaşına akıllılar düşmüş. Saçında akıllılar var. Olgunlaşmış. Yaşlı demiyorum olgunlaşmış. Bakın, Kaşılı Mahmut'a göre olgunluk çağı anlamına geliyor. Ziya Gökalp'e göre, e, Ziya Gökalp arkadaşlar yazar değil mi? Yazar. Mesela bir kitap yazarken belli kanuna, gelli nizama göre yazmak zorunda mıyız arkadaşlar? Evet. Bakın o da demiş ki Türkler kanun, nizam sahibi, düzenli, töreli anlamına gelir. Ziya Gökalp. Vanberi'ye göre türeyen çoğalan, değil mi? Ondan sonra Kaşkarlı Mahmut'a göre olgunluk çağı. Ziya Gökalp'e göre kanun nizamı sahibi anlamına geliyormuş. İslam
9:15 kaynaklarında terk edilmiş. Bu aslında arkadaşlar gerçekten de tam oturuyor. Bugün İslam dünyasında mesela Filistin'e bakıyorsunuz Filistin İsrail'in bombardımanı altında. Filistinliler öldürülüyor ama terk edilmiş. Bütün İslam dünyası tepki gösteriyor. Herkes ses çıkartıyor. Ortada ne var? Hiçbir şey yok. O zaman Müslümanlar orada terk edilmiş. Türkler İslam kaynaklarında terk edilmiş anlamında kullanılmış. Değerli arkadaşlarım devam ediyoruz. Çin kaynaklarında mifer zaten niye bunu kullandığını az önce açıklamıştık. Altay Dağı etekleri yaşadığı için Türkler arkadaşlar miifere benzetmişler Altay Dağını. Ama benim aklıma ondan ziyade bir pirinç tarlası geliyor arkadaşlar. Düşünün. Bir pirinç tarlası. Burada Çinliler var. Orada bir Çinli çalışıyor. Var mı Çinli çekik gözlü çizebilecek olan? Ben genelde bunu hiç çizemiyorum ya. Şöyle çiviri çeli çizelim. Şu da
10:03 Çinlin'nin nesi olsun? Pirinç tarlasında başına güneş geçmesin diye taktığı tam olmadı ya. Ama siz onu anladınız değil mi? Hani pirinç tarlasın Çinli kafasındaki şeyi düşünün. başlığı düşündün arkadaşlar. Şapkayı düşünün. Miifer Çin kaynaklarında mifer anlamına gelmiş. Bir kere öğreniyoruz, tam öğreniyoruz. Acele etmeyin. Eski Türkçe metinlerde güç kuvvet. Biz kendimizi güçlü ve kuvvetli bulmuşuz arkadaşlar. Uyur kaynaklarında güç kuvvet anlamına geliyor. Doğru. Fıra göre devlete bağlı halk. Arkadaşlar ben bunu bir hayalimle anlatacağım size. Benim bir hayalim var. Eğer ileride mümkün olursa. Armçuk köyünü bizim köyde Muğla Bodrum Armçuk köyü. Hep anlatacağım size köyümü. Zaten eskiler bilirler. Arutçu bilmeyen yoktur beni dinleyip de. Arkadaşlar orada bahçeli bir ev yapacağım. Böyle önünü çim yapacağım. Komple ağaçlar dikeceğim
10:49 falan filan. Bir tane de köpek alacağım. Adını dafer koyacağım. Çok hoşuma gidiyor. Dorfer. Tam böyle şey adı gibi. Dorfer alınmasın ama hani böyle köpek adı gibi arkadaşlar. Ve bağıracağım. Dorfer neredesin? O da kuyruk sağlayarak gelecek. Koşacak gelecek. Yani ileride bir gün bir paylaşım yaparsam muse bu şöyle paylaşım olacak. Bastonda sakallar ağırmış falan. Çünkü öyle bir ev almak bir ömrü alır insanda arkadaşlar değil mi? Ama çok çalışıyoruz. İnşallah da alırız yani hayalimiz için mücadele ediyoruz. Onu da söyleyeyim. Ve ne yapıyoruz arkadaşlar? Bastonda böyle fotoğraf paylaşım. Orada bir köpek var resimde. Bil ki onun adı Dorf'dır. Dorfer. Köpekler insana bağlıdır değil mi? En vefalı hayvanlardır arkadaş. Bakın Dorfer. Eğer benden önce köpek alırsanız adını Dorf koymazsanız kırılırım haberiniz olsun. Devlete bağlı halk anlamındaymış arkadaşlar. İran kaynaklarında da güzel insan
11:34 anlamındaymış. İran kaynaklarında güzel insan. Ben bunu şöyle düşünüyorum arkadaşlar. Yani şöyle düşünün. Bir maç var. Üstat komple dolu ve İran'dan İran'la Türkiye maç yapıyor. Komple İran tarafı kapalı kadınların. Erkekler gelmemiş. Kadınlar demişler gidip maç isin. Hepsi simsiyah kapalı. Tamamen şifre yapıyorum arkadaşlar. Sakın a şeye girmeyin. A böyle benzet şuna benzeti falan yapmayın. Spiker diyor ki İranlı güzel insanlar gelmiş. Hepsinin gözleri pırıl pır parlıyor. İranlı güzel insanlar. İran kaynaklarında güzel insan. Daha güzel şifre yaparsanız lütfen yazın. Onları da kullanmış olayım. O zaman tekrar edersek Vanber'ye göre türemek. Kaşkar Mahmut'a göre kaşıklığı yaşlanmış olgunluk çağı. Ziya Gökalp'e göre kanun nizam sahibi. İslam kaynaklarında terk edilmiş. Dorf'a göre devlete bağlı halk. İran kaynaklarında güzel insan. Zaten soru cevaplar
12:19 yapacağız arkadaşlar. Bunları tekrar edeceğiz. Aa şeyi açmadım pardon ana ekranda kaldım. Çok özür dilerim. Hah şöyle görmüş olduğunuz Vanber'e göre türeki bir daha geçmeyeyim zaten siz baktınız kitabınızdan değil mi? Ve arkadaşlar e bunların soru cevabını da inşallah yapacağız. O yüzden bildirimleri açmayı ihmal etmeyin. Anlaştık mı? Türk kelimesi ilk defa çim kaynaklarında Türk kelimesinin farklı anlamları burada da ne yapmış olduk? Konuşmuş olduk arkadaşlarım. Devam ediyoruz. Şimdi arkadaşlar o zaman şöyle toparlarsak Türkler hakkında ilk bilgi kime aitti? Nerede geçiyordu? Çin kaynaklarına geçiyordu. Zaten bunu öğrendik. Türkler hakkında ilk bilgi Çin kaynaklarına geçiyordu. Türk adı da burada geçiyordu. Ama eğer Türkiye tabiri derse o zaman şuna da hemen şöyle bir kutucuk oluşturalım. Bakın bu biraz bizim süremizi uzatır. O yüzden çok video süreline falan takılmayın. Amacımız video sesini çok daraltmak
13:05 değil arkadaşlar. Bir kere öğrenip tam öğrenmek. Bunu çok önemsiyorum. Vurgumuz bu. Parolamız bu. Türkiye tabiri dersi. Türkiye tabir ise ilk defa Bizans kaynaklarında geçer. Unutma Türk tabiri derse Çin kaynaklarında. Türkiye tabiri derse nerede geçmekte? Bizans kaynaklarında geçmekte. Bunu da asla aklınızdan çıkarmayın arkadaşlar. Ve Bizans elçisi Zemarc. yüzyılda Orta Asya için Türkiye tabiri kullanmış. Anadolu'yı sakın atlamayın. İlk defa hangi bölge? Orta Asya için bu tabir kullanmış arkadaşlarım. O zaman şurada zaten şöyle bir tablomuz var. 6. yüzyılda Bizans kaynakları Orta Asya Türkiye tabiri olarak geçiyor. 9 ve 10. yüzyıllarda Volga Nehrinden Orta Avrupa'ya kadar olan bölge Türkiye olarak isimlendirilmiş. Ve ki Türkler Avrupa'ya kadar ilerlemiştir arkadaşlarım. 1113 yıllar arasında Mısır
13:52 ve Suriye bölgesinde göreceğiz. Tema diye kotlacağız. Tonnoğollar, Akişler falan var ya orada Türk devletleri varlık göstermiş. 12. yüzyıldan itibaren ise arkadaşlar eee Anadolu Türkiye olarak kullanmaya başlanmış arkadaşlarım. Türkiye Selçuk Devleti döneminde ikuta falan kullanmaya başlanacak. Anlatacağım ben size. O zaman Türkiye tabiri Türklerin yaşadığı birçok coğrafya için kullanılmış zaman içerisinde ilk neresi? Orta Asya. Marco Polo'ya bakarsak, Marco Polo da bir yıldız koymak lazım arkadaşlar. Anadolu'ya küçük Türkiye ifadesini kullanmış. Orta Asya için ise büyük Türkiye ismini kullanmış. Şimdi yeni MEP müfredatında marif modelinde arkadaşlar artık Orta Asya Türk tarihi demiyor da oraya ne diyor? Türkistan diyor. Ünite adı olarak mesela Türkistan'dan Türkiye'ye diyor. E başlıkları ona göre ayarlamış. Yani Orta Asya artık yen müfredatında ne diye geçiyor? Türkistan
14:38 diye geçiyor. O zaman ilk Türkistan neresi arkadaşlarım? Tabii ki de Orta Asya. Türklerin anaydu, bilmemiz lazım. Orta Asya arkadaşlar. Sınırları bazen soru olarak gelebilir mi? Gelebilir. Batıda Hazar Denizi, doğuda Kingan dağları, kuzeyde Sibirya, güneyde Hindikuş ve Karanlık Dağları ile çevrili bölgedir. Burada bunu atlamayın. En azından gözünüz aşina olsun. Altını benim yaptığım gibi çizin arkadaşlar. Hani Hazar Denizi, Kingan dağları, Sibirya, Hinduş ve Karanlık Dağlarının Orta Asya'nın sınırlar içerisinde olduğunu bilelim. Belki böyle kullanılabilir. Bu coğrafyanın yapısından dolayı Türkler burada göçebe yaşamayı istemişlerdir. Çünkü bu coğrafyada Türkler neyle uğraşmıştır arkadaşlarım? Hayvancılıkla uğraşmıştır. E hayvanları varsa onları otlatmak zorundasın ve yaza göre, kışa göre, havaya göre yer değiştirmek zorundasın.
15:23 Bu yüzden de göçebe bir yaşam benimsenmiştir. Göçebe yaşamı da bilmemizde fayda var. Zaten bu tür soruları da birlikte sizle çözeceğiz. Bu konuda arkadaşlar APS'de bir ilk yapacağız muhtemelen. Sanki ben hiç öyle bir şey görmedim. Bütün tarih sorularını açık bir şekilde hepsini tek tek ne yapacağız siz? İnşallah imkanınız olursa çözmüş olacağız değerli arkadaşlarım. O zaman şunu da şöyle boyamış olalım. Göçebe bir yaşam. Bunun etkileri soruları karşımıza çıkabilir. Mesela askerlikte çok ileri gitmişlerdir. Ordu millet anlayışı vardır değil mi arkadaşlar? uzun ömürlü olmuşlardır, bağımsızları düşkünlerdir falan filan. Peki konar Göçer'le ilgili şunlara dikkat edin. Bir yerde konar göçer yaşam varsa orada mimari tabii ki de gelişmez. Çünkü sen çadırlarda yaşarsın. Esklerde de çadıra ne denilmiştir arkadaşlar?
16:09 Otağ denilmiştir. Yurt denilmiştir. Kerecük denilmiştir. Gibi isimler vereceğim. Anlatacağım ben size. Yazılı kültür gelişmez. Göçebe yaşayan bir insan çok fazla yazıya ihtiyaç duymaz. Ne zamanki yerleşik hayata geçtik uygularla yazılı belgeler daha çok arttı. Hayvan ürünlerine dayalı ticaret ön plandadır sevgili arkadaşlarım. İşte et, süt gibi tarım satın almışızdır. Bununla ilgili güzel bir soru var. Soru bankası da konuşalım. Burada girmeyeceğim. Orduda hafif silahlar çünkü sürekli arkadaşlar göç etmeye hazırsınız ve bu aslında bize bu üstünlük de sağlamış Çinlilere karşı, büyük devletlere karşı ve süvari birlikleri ön plana çıkar. Süvari dediğimiz tabii ki de atlı birliklerdir. Aklımızda kalsın arkadaşlar. Hapis cezaları kısa ömürlüdür. Uzun ömürlü olmaz. Adamı aylarca yıllarca taşıyamazsın. Yani sonuçta göç ediyorsun. Dokumacılık gelişmiştir.
16:55 Hayvan ürünleri kıl yüğün. Ordu millet anlayışı ön plandadır. Peki nedir ordu millet anlayışı? Bileniniz var mı? Tabii ki de değil mi? Kadın erkek her Türk asker doğar. Erkekler askerlik yaptıysa ki bence yapanlar bayağı vardır aramızda arkadaşlar. Her Türk asker doğar. Her Türk asker doğar diye yürüyüş kararı alırdık arkadaşlar. Sayardık. Sosyal sınıf ayrımı görülmez. Neden? Şimdi ben köylü çocuğum arkadaşlar. Muğla Bodrum Arbıçuk köyde dünyaya gelmişim. Köyde sosyal sınıf ayrım var mı? Tabii ki de yok. Ama hani köyde bile bazı insanlara Ahmed Aa, Mehmet Ağa diyorlar mı? Diyorlar. Neden? Adamın arazisi var. Adam zengin. Senin arazin var. Şu kadar içine zeytin ağacı dikiyorsun tarlaya giremiyorsun. O kadar küçük yani. Kenarından dolaşıyorsun. Zeytini başkasının tarlasına düşürüyorsun. O
17:41 zaman sen fakirsin. Öteki zengin. Direkt bu Ahmet A Mehmet A derken bu ne oluyor arkadaşlar? Bakın zayıf kalıyor, fakir kalıyor. Sosyal sınıf ayrımı görülmemesinin temel nedeni bunu asla çıkarmayın. Tabii ki de göçeve yaşam ve buna bağlı olarak Türklerde toprak mülkiyeti anlayışının toprak mülkiyeti anlayışının ne yapmaması? Gelişmemiş olması yok. Çünkü otlaklar var. Otlak herkesin. Herkes hayvancılıklar içiyor arkadaşlar. O zaman daha eşitlikçi bir yapı söz konusu mu? Evet. Peki sayfayı kapatacağım arkadaşlar. Daha doğrusu bu konuyu kapatacağım ama Türk ve Türkiye tabirlerini konuştuk ya. Peki Türk adıyla kurulan ilk devlet hangisi? Bunu kolay cevaplarsınız. Tabii ki de Göktürk Devleti. Peki güzel sorudur. Türkiye tabirini devlet adı olarak kullanan ilk
18:27 devlet hangisi arkadaşlar? Türkiye tabirini devlet adı olarak kullanan ilk devlet da memlüklerdir arkadaşlar. Hocam ne alaka? Memlüklerde nerede geçiyor Türkiye? Resmi belgelerde et devletü Türkiye diye geçer Memlitler ismi arkadaşlar. Aman dikkat edin. O zaman Türk adı derse zaten biliyoruz. Köktürkler ya da Göktürkler ikisi de kullanılıyor arkadaşlar. Sıkıntı yok. Eee, Türkiye tabiri dersek o da nerede? Memlüklerde geçiyor. Aklımızda kalmış olsun. O zaman Türk kelimesinin anlamlarını, Türk kelimesinin geçtiği yeri, Türkiye tabirlerini falan konuşmuş olduk. Şimdi geliyoruz neye arkadaşlar? Orta Asya'daki kültür çevrelerine yani Türklerin yaşadığı coğrafyadaki kültür çevrelerine. Burada iki tür soru çıkabilir arkadaşlar. Bir tanesi işte üç tane özellik verir. Hangi kültür çevresi
19:14 diye verilebilir arkadaşlar veyahut da şöyle soru sorulabilir. Bir der Truva, iki der işte eee Anav, 3 der arkadaşlar Kelteminar. Yukarıdakilerden hangileri Orta Asya'yı aydınlatan kültür merkezlerinin biridir ya değildir arkadaşlar. Truva Orta Asya'da değil. Nerede? Çanakkale'de. O zaman bunu elersiniz Anav Kelteminer Orta Asya'da gibi böyle soru çıkabilecek. Hadi gelin bunu öğrenelim. Şimdi Anav kültürü öğreneceğimiz ilk kültür arkadaşlar. Hemen şunu öğreneceğiz. Orta Asya'nın en eski kültür çevresi. Şuradaki en eskiyi boyasak daha işimiz kolay olur. Şöyle arkadaşlar şurayı şöyle boyamış olalım. Orta Asya'nın en eski kültür çevresi. Nasıl öğrenelim? Ben size şöyle bir şey göstereyim arkadaşlar. Diyelim ki şu
19:59 anda KPS çalışıyorsunuz. Üniversiteyi bitirdiniz. KPS'de de atanamadınız. Şimdi küçük yerlerde tanırlar insanlar arkadaşlar. Eee, tamen şifre yapmak için anlatıyorum tabii ki de. Eee, evde durasınız gelmedi. İşte senin oğlan atanamamış mı? Senin kız atanamamış. Herkes konuşup duruyor ya. Sen de atıyorum Ahmet olsun işte bunu yapan arkadaşımız. Ne yaptın? Bir kazıya katıldın. Dedin ki bari kazı yapayım da biraz vakit geçsin. Hem de bir şeyler görmüş olurum falan filan. Bir kazıya katıldın. Sen Ahmetsin. Tamam mı? Bir de senin yan komşu var. O da üniversite bitirmiş. O da atanamamış falan. O da Ali olsun. Arkadaşlar o da bak Ahmet gitti ya. Kim de gidecek? Ali de gidecek kazıya. Hemen o da başka bir yerde neye gitti? Kazılara gitti. İşte köyde de annene babana soruyorlar. Senin oğlan ne yapıyor? İşte kazıda kazı yapıyor falan filan. Bir yaptığınız bir şey de yok. Bulduğunuz bir şey de yok. Ama öyle
20:44 kazıya devam ediyorsunuz. Ama Ahmet kazı yaparken arkadaşlar hiç ummadığı bir şeye rastlıyor. Tam kazı bölgesinden artık umudu kesmiş pes edecekken Orta Asya'nın en eski kültür çevresine rastlıyorlar. Adamın ismi tarihe geçecek. Mutluluktan Ahmet burada çığlık atıyor. Tam çığlık atacak. Buldum diyecek. Orada ayağına eski bir tane bıçak parçası batıyor. Şurada bir acı. Şurada bir gözyaşı damlası aşağı doğru akıyor. Çığlığı şuna dönüşüyor. Anam ama nasıl anam? Arada V'li bak yap bunu bir. Anam diyor. Gene de cümlesini devam ettiriyor. Orta Asya'nın en eski kültür çevresini buldum. Ne diyor? Anam diyor bıçak battığı için bizim Ali Üzgün
21:30 komşusu tarihe geçecek. Klaus Smit gibi Göbeklitepe'yi buldu ya Klaus arkadaşlar. Şimdi de Ahmet Smith olacak adam. Orta Asya'nın eski kültür çevresini bulmuş. Ali kazıları hızlandırıyor. Hızlandırıyor. O da nihayetinde Orta Asya'nın en yeni, en gelişmiş kültür çevresini buluyor. Ne diyor? Yah diyor Ahmet diyor kim? Takar. Ben neyi buldum? En gelişmişi buldum. O zaman iki tane kültür çevresine dikkat ediyorsunuz. Bunlardan birincisi Anav arkadaşlar. Anav kültürü Orta Asya'nın nesiydi? En eski kültür çevresiydi. Ata ilk kez bu kültür çevresinde rastlanmış arkadaşlar. Bunda bilgi vereceklerse en eskii kesin vereceklerdir. Merak etmeyin. Öteki kültür çevresi neymiş? Diğer sayfaya geçiyoruz. Neydi
22:16 arkadaşlar? Tagar. Son kültürü öğrenmiş olduk. Tagar kültür de arkadaşlar Orta Asya'nın günümüze en yakın, en gelişmiş kültür çevresidir. Bak günümüze en yakın, en gelişmiş kültür çevresidir. Anlaştık mı? O zaman bir anavı öğrendik. Ortasının en eski kültür çevresi önceki sayfamızda kaldı. 2. Neyi öğrendik? Tagarı öğrendik. Dedik ki, Dedik ki kim takar? Ben en gelişmişi buldum. Kültür öğreneye devam ediyoruz. Afenes Yova var arkadaşlar. Afenesyova. Buna ben bir türl şifir bulamadım ya. Türklerin en eski kültür çevresi. Baş harflerinde af var ya arkadaşlar. Müslüm gül sesim bir şarkısı var. Ona uydurayım bari. Affet beni bir akşamüstü. O şarkı çok güzel değil mi? Bir dinleyin şöyle
23:02 dersten sonra arkadaşlarım. Çinliler bize saldırıyor. Biz onların ağzı burnunu kırıyoruz. Onlar da bu türkü söyle söyleye gidiyorlar. Affet beni bir akşamüstü. Türklerden af diliyorlar. Çinliler Türklerden Türklere ait en eski kültür çevresi. Bakın bu da çok önemli arkadaşlar. Türklere ait en eski kültür çevresi. Anav Orta Asıya ait en eski kültür çevresiydi. Bu ise Türklere ait en eski kültür çevresi diye geçiyor. Bir bulunduğu bölgeleri çok ezberlemeye çalışmayın. Gerek yok. Ayrıntılı kitaptan takip edersin. Bakarsın arkadaşlar bakır ilk kez bu kültür çevresinde kullanmış. Sen burada en eski Türklere ait kültür merkezi olarak bil yeterli. Karasu kültürü var arkadaşlarım. Karasuk kültürü. O da demir madeninin işlendiği ilk kültür çevresi. Buradaki anahtar bilgimiz bu.
23:47 Demir madenin işlenmesi. Burada ilk defa demir işlenmiş. Kültür çevresi olarak bunu öğreneceğiz. Şu kalemi aldık. İçinde sarıya boyalım arkadaşlar. Eee, İskit atlı kültürünün Orta Asya'da yayılmasını sağlamışlar. Ama şu detaylara gerek yok. Sadece buradaki demiri bil yeterli. Onu da öğrenmesi kolay. İsmine bakın. Ne diyor ismi? Kara su kültürü diyor arkadaşlar. E görüyorsunuz burada bir kara kelimesi var. Şurada su kültürü su kelimesi var. Su karaymış. Su neden kararmıştır sizce? Demirden. Ne alaka hocam? Demiri ateşte döversin. Kıpkırmızı olur şeklini verirsin. Suya c sokarsın. Su kirlenir, su kararır. Kara su. Su ondan kara. Kara su kültürü de demir madeni işlendi ilk kültür çevresi. Devam ediyoruz. Kel
24:32 temtemar. Ya bunun başı kel olsun. Buna pek bir şey yazasım gelmiyor. Çok fazla bilgi yok. Yerleşik yaşamın izleri var. Avcılık falan var arkadaşlar. Balıkçılık, avcılık var. Yerleşik yaşamın izleri var. Başı biraz Kelvbun. Devam ediyoruz. Andronova kültürü. Burada da en geniş alana yayılmasına dikkat edin. Kitabınıza şuna işaret koyun arkadaşlar. Sona ne var? Ova. Ova nedir? Geniş düzlük değil midir? En geniş alana yayılan Andronova kültür çevresidir arkadaşlar. Türklerin ataları ön Türklerin burada olduğu söylenir. O zaman kültür çevrelerini hallettik mi? Hallettik. Bak zamana takılmayın. Video ne kadar söyleyecek hiç önemli değil. Parolamız bir kere öğreneceğiz tam öğreneceğiz. Yoruldunuz mu? Durdurun. Sonra devam edin. 35 gün değil 40 günde bitsin. Öğrenerek gideceğiz. O zaman geri geliyoruz. Tekrar edeceğiz. Tekrar
25:18 video uzatacak. Ondan açıklama yapıyoruz süresine. Anav kültürü. Anam en eskiyi buldum. Orta Asya'nın en eski kültür çevresiydi. Afenesyova kültürü. Çinliler bize saldırmıştı. Affet beni akşamüstü. Afenesyova. Arkadaşlar bu ne? Türklere ait Enes kültür çevresi. Karasuk su kararmış demir madeni işlenmiş arkadaşlarım. Kelteminer başı kel hani isim olarak bilmenizi istiyorum aslında. Andronova'da OAV'nın sonunda en geniş alana yayılan kültür çevresi. Bunu boyarsınız arkadaşlarım. Tagar kültürüde kim takar? En gelişmişi buldum diye çalıştık. O zaman kültür çevrelerinin arkadaşlar genel olarak isimlerini öğrenmiş olduk. Anlaştık mı? Buraya ne yapacağız? Dikkat edeceğiz. O zaman şimdi Türk göçlerine geldik. Gelin onu
26:04 da öğrenelim. Şimdi arkadaşlar göç dediğimiz zaman Türklerde iki tane göç bileceğiz bu sınavlarla ilgili. Bir tanesi Orta Asya Türk göçleri. Şu an anlatacağım Orta Asya Türk göçleri diye girdik ya başlığımızı. Bu göçler arkadaşlar yaşadığımız coğrafyada kurallık oldu. Hayvan hastalığı oldu. Coğrafyayı değiştirmekle alakalı. Bir de kavimler göçüne yol açan göçümüz var. O da biz hani Çinine girmektense yerimizi değiştirdik. O biraz daha farklı. Onu da göreceğiz bu ders içerisinde ama biraz daha oraya var. Şimdi önce neyle başlıyor? Türk göçleri başlıyoruz arkadaşlarım. Türk göçleri bir kere neden yaşandı? İklim değişikliği arkadaşlar. Temel neden bir tanesi iklim değişikliği. İşte kuraklık olur, salgın hastalıklar, hayvan hastalıkları, otlak ve tarım alanların daralması gibi nedenlerle Türkler yer değiştiriyor. Ezbere gerek yok burada. Sakın ezber için uğraşmayın arkadaşlar. Yaşanan toprakların artan nüfusa yeterli olmaması. Bu da nüfusun artmasıyla
26:51 ilgili. Sorulara belir ki aşağıdakilerden hangisi göçlerin demografik nedenlerindendir? tarz bir soru çıkarsa arkadaşlar bu neyle ilgilidir? Demografik dediği şey nüfusla ilgilidir. Aklınızda kalsın. Eee yazı orada görünmedi. Şöyle yazayım. Nüfusla ilgili alanıdır. Aklınızda kalsın arkadaşlarım. Başka? Siyasi ve sosyal durum işte boylar arası mücadele, dış baskılar. Mesela sorabilir size aşağıdakilerin hangisi göçlerin siyasi nedenlerindendir? Tarzı bir soru gelebilir arkadaşlarım. Türk boylarının birbirine bağlılığı. Birisi göç ettiyse öteki de ona takip ediyor. Yeni yurtlar bulma düşüncesi. Aa burada çok güzel bir soru yazdım. Burada söylemek istiyorum arkadaşlar size. Aşağıdakilerden hangisi Türk göçlerinin zorunu olmayan nedendir tarz bir soruydu. O zaman lütfen dikkat et. Yeni yurtlar edinme düşüncesi
27:36 zorunlu bir neden değil. Hastalık işte kuraklık gibi değil. Yeni yurt elde etmek istiyorsun. Bu biraz isteğe bağlı bir göç nedeni bundan soru gelebilir karşınıza arkadaşlar. Başka istiklal ve bağımsızlık duygusu. Türk boyları bağımsızlığını kaybetmektense o coğrafyada birisinin egemenliğini yaşamaktansa yerini ne yapmıştır? terk etmiştir. Özel Moğol baskısı olur, Çin baskısı olur, Tunguz baskısı olur arkadaşlar. Bunlardan dolayı Türkler değişik coğrafyalara göç etmişlerdir. Şu sol tarafta güzel bir uyarımız var arkadaşlar. Bu Türk göçlerini kolaylaştıran etkenler nelerdir tarz bir şey çıkarsa gene ezberlik bilgi değil zaten yapabileceğimiz şeyler. Bakın bir bir kere atın evcilleştirmesi. Türkler atı kullanıyor. At Türklerin kanadıdır diyor Kaşkarlı Mahmut arkadaşlar. At Türklerin kanadıdır ve Türkler atlar sayesinde çok uzak diyarlara
28:22 gidebiliyor. Atlı arabalar kullanmaları. Hatta İskitlerin evi arkadaşlar arabalar üzerindedir. İskitler araba üzerinde yaşamışlardır. Yani bu da göç etmelerini kolaylaştırmıştır. Tekerleğin kullanılması ve cihan hakimiyeti anlayışı. Peki bu ne? Yurtta sulh cihanda sulh. Sen şöyle bir anlayışla dünyaya gelmişsin kardeşim. Biz cihana hakim olacağız. Peki böyle düşünen bir millet tek bir coğrafyada sıkışır kalır mı arkadaşlar? Mesela benim hayat anlayışımda ben şu an Muğla'da yaşıyorum. Muğla'nın dışarı çıkmayı düşünmüyorum. Burada yaşayıp burada öleceğim mi? Herhalde Allah öyle gösteriyor. Şu anki planım böyle. Ama bende şöyle bir şey olsa ya ben cihana hakim olacağım. Muğla'dan İzmir'e, İzmir'den Manisa'ya açılmak gerekir. Değil mi arkadaşlar? O zaman bakın bu da Türk göçlerini kolaylaştıran etkenler. Çünkü kafada böyle bir düşünce var.
29:08 Anlaştık mı? Peki bu Türk göçlerinin sonuçlarında ne olmuştur arkadaşlarım? Aslında çok basit. Türkler bir coğrafyadan başka coğrafya göç etmişler ise o zaman arkadaşlar farklı bölgeler Türk kültürü yayılacak değil mi? Bakın incelediğim zaman Anadolu'ya gelmişler, Suriye'ye gelmişler, Orta Avrupa'ya gelmişler. Sibir'ya kadar gelmişler. O zaman Türk kültürü yayılmış. Değişik coğrafyalarda Türk devletleri kurulmuş. O zaman ne yaşandı? Kültürel etkileşim yaşandı. Türkler gittikleri bölgelerde bozkır kültürünü yaydılar arkadaşlar. Göçebe Türk kültürü, Orta Asya'daki Türk kültürü bozkur kültürü diye anılır. Aklınıza kalsın. Orta Asya göçleri sonucunda bakın bu da çok önemli. Türk tane araçtan birisi gitti Orta Asya'ya. Aa buradan oraya gitmiş, oradan oraya gitmiş. Ya sen Türk tane araştırırken sadece bir coğrafyayı inceleyerek belli zaman diliminde Türklerini ortaya
29:54 çıkaramazsın. Çünkü çok farklı coğrafyalar yaşadılar. O yüzden de belli bir zaman dilimi içerisinde bir coğrafyada Türk tarihini incelemek zorlaştı arkadaşlar. Türk dili ve dini de etkileşim sonucu değişimlere uğradı. Hatta Türkler farklı dinleri de biliyorsunuz kabul ettiler arkadaşlarım. Anlaştık mı? O zaman göçlerde böyle. Şimdi neye başlıyoruz? Devletlere. Nasıl? Anlıyoruz mu arkadaşlar? Biraz başta dedim ya arkadaşlar. İlk defa dinleyenler varsa onlara hızlı konuşuyor gelebilirim. Beni hızlandırmayın. 2x'e almayın. İsteseniz de zaten alamazsınız, anlamazsınız ama değil mi? Almayın. Yani sade dinleyemeyin arkadaşlar. Yani bu şekilde dinlemeye devam edin. Artı sabırlı olun. Bir üniteyi beraber bitireceğiz. Sizle onun sorularını çözeceğiz. Çözdükten sonra değişimi göreceksiniz. Değişmezseniz arkadaşlar o zaman bir sürü hocamız var değerli.
30:39 İstediğiniz seçebilirsiniz. Bunu da kızlarak söylemeyim ya da hani laf olsun diye söylemiyorum. Gerçekten gidebilirsiniz. Sonuçta sizin geleceğiniz arkadaşlarım ama önyargı yok, acele yok. Biraz sabredin. İlk 10 dakikadan sonra vazgeçmeyin. Yorumlarınızı merak ediyorum. Yazarsanız sevinirim arkadaşlar görüşlerinizi. Bu arada teşekkür ediyorum. E şeyde Trend Yolda da gerçekten kitapla ilgili çok güzel yorumlar var arkadaşlar. E yazanlara çok teşekkür ediyorum. Bu konuda gerçekten oraya yazıp yorum yazar destek olursanız o da beni mutlu eder. Hadi bakalım. Reklamımızı yaptık. Ekmek parası. Devam ediyoruz. Kime geldik? İskitlere geldik arkadaşlar. Şimdi İskütler aslında şunu bileceksiniz. Bu Sakalar diye de geçiyor arkadaşlar. Devlet kuramamışlar. Boy teşkilatı halinde yaşamışlar. Boylar halinde kalmışlar arkadaşlar. Eee devlet kısmına geçememişler. Devlet teşkilatlamasını
31:24 gerçekleştirememişler. Ama etkili de bir topluluk. Türk topluluğu tarihte bilinen ilk Türk topluluğu arkadaşlar. Hani ben size kavram haritası yapın diyorum ya arkadaşlar. Mesela bir tane tahtamızı da diyelim ki şuraya devletler arkadaşlar. Tamam mı? Eee ve şu köşeye şöyle de ne yazarsınız? İsitler yazarsınız. İskitler yazarsınız ve altına madde madde deriz ki arkadaşlar tarihte bilinen ilk neymiş bu? Türk topluluğuymuş. Ama ben buna zaman harcamayacağım. Çünkü bunu yaparsak dersler süresi çok çok artar. Sonra kimi göreceğiz mesela? Asya Hun Devleti'ni göreceğiz. Onun altına da Onun altına da ne yazarsınız arkadaşlar? Tarbinen ilk Türk devleti dersiniz. O zaman lütfen dikkat edin. İskitler için
32:11 ben ne diyorum? Tartibinden ilk Türk topluluğu. Ason için ne diyorum? Taribinden ilk Türk devleti. Anlaştık mı? Bu ayrıma dikkat edin. Peki niye İskit ve Sak isimleri var? Bakın şurada görüyorsunuz zaten bahte kısmında. Trakya kısmında görüyorsunuz değil mi arkadaşlar? Bu devlete Yunanlılar burada İskit adını vermiş. Gel doğuya İran bölgesine. Bak burada aşağıda İran yok mu arkadaşlar? Bak Medya diyor. Medler falan var şurada. İran'ı görüyorsunuz zaten. Bu tarafta ise Saka olarak anılmış arkadaşlar. O zaman İskitler hem Yunanlılar hem de İran kısmında iliş kurmuşlar mıdır? Kurmuşlardır. Hatta sevgili arkadaşlarım sol tarafa gelin. Kitabı yakalıyorsunuz değil mi? Kitabın sol tarafındaki bilgiye gelin. Şuraya gelin. İskitlerin İran ile yaptığı mücadeleler. He demek ki bu İskitler İran'da komşu olduğuna göre İran'la
32:59 mücadele etmiş, İran'ı etkilemiş ve İran'ın milli destanı olan şehnameye konu olmuşlar. O zaman buna yıldızı koyalım arkadaşlar. Yıldızı koyalım. İşaretimizi şöyle kutucuk içerisine alalım. Acele etmiyoruz. Bir kere öğreniyoruz. Tam öğreniyoruz. Şehname çok önemli. İran'ın Milli Destanı, Şeyhnamenin yazarı kim arkadaşlar? Firdevsi. Firdevsi'nin şeyesine İskitler İran'ın savaşları konulmuş. İskit İran savaşları. Anlaştık mı? Hatta İskit hükümdarı Alper Tunga. Birazdan konuşacağız. Bu destanda Afrasyap olarak geçiyor arkadaşlar. Bu soru zamanında KPSS'de çıktı. Zor bir soruydu gerçekten de. Ben o zamanlar klan savaşları oynuyordum. Afrasp benim şeyimdi.
33:45 Oradaki oyuncu adımdı. Afrasiyap arkadaşlar ama eee bir arkadaşımızla oynuyorduk. O da seve seve yaptı. Çok kolay yaptı. Fakat zor bir soruydu o sene Afrasyap sorusu. Alpert orada ne diye geçiyor? Afrasiyap diye geçiyor. İran destanında. Peki size bir soru soracağım. İster videonun altına yazın ister sessiz söyleyin fark etmez. İlerleyen derste öğreteceğim bunu. Firdevsi şehnamesini hangi Türk hükümdarının sarayında yazmıştır? İskitler konu olmuş. İskitler yazıma değil. O savaş anlatılmış. Eskiden ki savaşı anlatmış. Şehname. Peki hangi Türk devletinin hükümdarının sarayında yazmış arkadaşlar? Gazeli Sultan Mahmut'un. Firdevsi Şehname'yi Gazeli Sultan Mahmut'a sunar. Ama İran'ın Milli Destanı kabul edilir. Anlaştık mı? Peki İskitlerle ilgili burada başka neler var? İskitler
34:30 atı hem binek aracı olarak kullanmışlar hem de arkadaşlar sütünden, içecekten kımız yapmışlar. Üzengi biliyorsunuz İskitlerde arkadaşlar üzengi kullanılmış. Üzengi dediğimiz şey ata binilirken ayak basılan üçgen var ya bak şu at. Adamı da çizeyim. Bu adam şu diğer kolu bacağı öbür tarafta atın şey yapıyor. Biniyor. Dııtdık dııtdık. Ayağını şura basmış. Ha şimdi oldu. Zengin anladınız mı? Benim resmim çok iyidir. Hep iyiydi yani. Bir sahne var. Hiç bak anları anlatmazsam olmaz dermişim. Çok kısa. Çok kısa. Ben bizim köyde arkadaşlar denizin gölü tek yer. İlkokul. İlkokuldan deniz manzaralı böyle iki dağası deniz gözüküyor. Bir öğretmenimiz bize resim çizmişti. Çok yatır ilkokuldayken çizdikte hani gördüğünüzü çizin dedi işte ben de dağı çizdim denizi maviye boyadım ağaçları şöyle köklerini çizdim şöyle şöyle
35:15 karalamıştım öğretmen geldi dedi ki hiç unutmam onu dedi sen buradaki ağaçların köklerini nereden görüyorsun demişti ben köklerini bile çizmiştim o yarı bana çok değişik gelmişti böyle biraz da üzülmüştüm aa yanlış yaptım falan diye. O zaman bakın ne diyordum benzengiden bahsediyorduk arkadaşlar ha resimden dedik resmidir diye. Şanslısınız yani o noktada üzengi ilk defa kim kullandı? İskitliler. O zaman üzengi sorusu karşımıza soru bankaları çıkacak da sınavda arkadaşlar çok kullanıldı. Bilmiyorum çıkar mı ama önemli bilgidir arkadaşlar. İlk defa kullanan İskitler Avrupa'ya taşıyan ise Avarlardır. Üzengeyi Avrupa'ya taşıyan avarlardır. Anlaştık mı? Peki arkadaşlar başka bu İskitler maden sürecinde çok ileriler arkadaşlar. Dünyanın en iyi demircileri sayılıyor. Kendilerine Bozkır'ın kuyumcuları deniliyor. İskitler. Yani
36:02 sevgili eee bayan takipçilerimiz, arkadaşlarımız eğer o dönem yaşasaydılardı İskitlerin eserlerini çok fazla almak isterlerdi. Çünkü çok fazla onlarda bu konuda üretilmiş eserler. Ha Kemer Tokası olur arkadaşlar ne bileyim Orkay kılıç olur hepsini yapmışlar. Demir madenini çok zevsemişler. Hatta Atilla bir Romayla savaşıında Attila'nın kılıcı kırılıyor arkadaşlar. kılıcı kırılıyor ve diyorlar ki bu tanrının işareti kılıç kırıldığına göre savaşı keselim diyorlar ve savaşı kesiyorlar ve o kılıç dünyanın en iyi demircelerine gönderiliyor. İskit ülkesine. Orada tekrar dövülüyor, birleştiriliyor ve ateye geri gönderiliyor. O zaman İskitler Şehnameye konu oldu. Kırmızı yaptılar. Üzengeyi kullandılar. Değil mi? Bunları ne yapacağız? Öğreneceğiz. Devam ediyoruz. Şimdi kitabın en sevdiğim siz de seveceğiniz yer alıştıkça arkadaşlar şurası. Bak şimdi
36:48 akış. Önce hükümdarları konuşalım. Siz de isterseniz akışını göstereceğim ben size. Eee, şimdi birincisi arkadaşlarım siyah kalemle çizmek istiyorum. En tanınmış hükümdarı kim? Alper Tunga. Şöyle Alper Tunga'yı ne yapalım? Yuvarlak içerisine, daha doğrusu yuvarlak değil bu, kutucuk içerisine alalım ve içini de daha çok sarıyı seviyorum hemen. Sarıya boyayalım arkadaşlar. Alper Tun. Kadın hükümdarları var. Kim? Tomris Hatun. O zaman Tomris Hatunu da çizelim. İskitlerde iki tane hükümdarceğiz arkadaşlar. AYT'de falan çıktı. KPS'de çıkabilir. Mesela AYT'de bir soru sordular. Muncuk'un oğlu olduğu söylendi. İşte eee kendisinden Hristiyanların aman dilediği, dis çöktü. Onları diş çektiş affetti falan söylendi. İki bilgi vardı. Eee Muncuk'un oğlu olması artı Hristiyanların diz
37:34 çökmesi. Kim olduğu soruldu Atilla Teoman gibi şıklar vardı. Cevap Atilla'dı. Hani kolay soru mu? Kafa karıştırabilir. Hani tarih soruları bazen size kolay dersiniz ama yüzdelik vurduğunuzda ortalaması çok düşük olabiliyor. O yüzden de hükümdarları bileceğiz arkadaşlarım. Tomri Saatun kadın hükümdar. İlk kadın hükümdar. E Alper Tunga da ne dedik? İlk bilinen hükümdarları. Tartibinin ilk Türk topluluğu olduğunu söylemiştik arkadaşlarım. Peki neden? Çünkü devlet haline gelememişlerdi. Teşkilatlamayı gerçekleştirememişlerdi. Ve halkın çoğunluğu Fars kökenliymiş. Zaten İran tarafına sarkı haritada görmüştünüz. Yunanlıların İskit İranlıların sakat dediğini öğrendik. Alper Tunga zamanında bakın arkadaşlar Anadolu'ya akınlarda düzenlenmiş. Gelin size beyaz tahtada bir şey anlatayım
38:20 arkadaşlar. Şurası şey olarak kalsın. Yeni bir sayfa açayım size. Şimdi Anadolu bizim için çok çok önemli. Yeni MEP kitaplarında da Türkistan'dan Türkiye başlığında bu bilgi çok fazla vurgulanmış arkadaşlar. 10. sınıf ders kitabında KPS'de de çıkma ihtimali var mı? Var. Türkler Anadolu'ya nasıl geldi? Türkistan'dan Türkiye'ye başladığında askeri gelişmeler ünitesi var. Teması oldu artık. Tema oldu. Üniteler. Gerçi ünite ismi de kullanılıyor 10. sınıflarda tarih dersinde orada geçiyor ve şu bilgiyi biliyor musunuz? Bak o kadar belki ders dinlediniz. Bunu sadece benden duyacaksınız. Bu bilgiyi başka yerde göremezsiniz. Devletleri herkes söyler. Topluluğu herkes söyler. Peki Anadolu'ya gelen ilk Türk kim arkadaşlar? Anadolu'ya gelen ilk Türk kim? Kim geldi? Adam atına atlamış. Tek
39:06 başına beni izleyenler direkt hatırlar, bilirler. Asla unutamazlar. Atını atlamış gelmiş. Bak atı çizdim. Adamı çizdim. Üzengi çizmiyor bu sefer. Üzengi kullanmamış bu. Peki arkadaşlar gelen bu abinin adı ne? Anadolu'ya gelen ilk abimiz. İlk Türk. Bunu asla unutma. MEP'te bile geçiyor bu. Gerçekten geçiyor. Gerçekten geçiyor. Bu abinin adı ihsan. İnanmadınız mı? [kahkaha] İnanın inanın. Vallahi bak bir de yemin ediyorum çarpılıyor dersen sonra çıkıyormuşum böyle. Vallahi gittim gittim. Şaka maka bir şifremiz arkadaşlar. Ihsan abi bak şuradaki anı gördün ya. Bu an aslında bana neyi hatırlatacak biliyor musun? Anadolu'yu hatırlatacak. Anadolu'ya akın yapan ilk Türkler. Çok önemli. Bunun i harfi
39:52 arkadaşlar iyi görüyorsunuz zaten. Kim olacak biliyor musunuz? İskitler. İskitler Anadolu'ya Akın yaptı. Akın yaptı. İhsan abim evde mi? Evde mi? Türküsü bile var. Diyor ki evde değil. Nereye gitti? Anadolu'ya gitti. İhsan abi bu türküyü unutma. Ihsan abim evde mi? Evde mi? İskitler. H harfi tabii ki de Hunlar. Ama hangi Hunlar? Avrupa Hunları. Birazdan konuşacağız. S harfi de Sibirler. Arkadaşlar MEB'te Türkistan'dan Türkiye'ye askeri gelişmeden ilk başlayan konu ünite budur ve bu vurgulanmıştır. Soru olarak gelebilir. İhsan abiyi unutmuyorsun. İskitler, Hunlar ve Sibirler Anadolu'ya akın yapan Türk devletleridir. Ama İskitler biliyorsun topluluktu. Sana şöyle sorarsa kelime oyunu yaparsa Anadolu yakın yapan ilk Türk devleti
40:37 derse o zaman kimi alırsın? Avrupa Hunlarını alırsın. Hangileri akın yapmış derse orada üçünü de alırsın. Zaten bunları da biz sizle soru çöze çöze yapacağız arkadaşlar. Orada da soru bankası muhakkak edin arkadaşlar. Kitap reklamı değil. Reklama tabii ki ihtiyacım var. Buradaki en büyük reklamlığı desteğiniz arkadaşlar bana yorum yazmak olur, kanalı takip etmek olur, abone olmak olur. Bak bunlar reklamdır. Ama kitabı almak bana tabii ki de kazanç sağlayacak ama sistemsel olarak başar. Bakın ben Türkiye'nin en büyük tarih kanalını kurmak için yola çıktım. [kahkaha] Şu an yüz binlerde takılıyorum. İnşallah kuracağım ya. Hedefim büyük. 1 milyonluk kanal kurmak için çıktım. Büyük bir kanaldan ayrılıp buraya geldim arkadaşlar. Ve şu anda KR çatısı altında güzel şeyler yapıyoruz ve çok mutluyum gerçekten de. Bizim başarımız burası. Zaten manevi başarı geldiğinde maddi başarı gelecek. Susuyorum, susuyorum. Anladınız siz beni. Yani soru bankası şuraya getireceğim lafı. Soru bankası muhakkak
41:23 gidelim. Burada biz o soruları konuşacağız ve hepsini cuk oturacağız. Ama şunu istiyorum sizden. Ben videoları zaten hepsini açık çekeceğim ama siz önce kitap üzerinden artı eksi soru işareti koyun. Çözün arkadaşlar üstüne izleyin. Tam orası çok çok önemli. Ayrıntıları orada göreceğiz. Döndüm, döndüm, döndüm, döndüm, döndüm. Heh. Şimdi o zaman Alpertunga zamanında Anadolu'ya akın yapmışlar arkadaşlar. Şuraya hemen bir ok çıkartıp şuraya İhsan abi yazarsanız sevinirim. Ne yazıyorsunuz? İhsan abi yazıyorsunuz ve bunu asla unutmuyorsunuz. Anlaştık mı? Devam ediyorum. Alper Tunga ve Şu İskitlerin önemli destanları arasındadır arkadaşlar. Alper Tunga Destanı ve Şu Destanı. O zaman bu da önemli aslında arkadaşlar. ilk sözlü ürünlerdir. Konuşacağız zaten bunu. Amazon'u unutmayın. İskitlerde Amazon denilen
42:09 kadın savaşçılar vardır. Bunu da boyayalım ama sarılar sadece hükümdarlarda kalsın. Biz bunu farklı bir renkte maviyle boyayalım. Amazon kadın savaşılar. Başka atı evcilleştirdiler ki zaten arkadaşlar zengin kullandıklarına göre atı kullanmışlardır zaten değil mi? Dolayısıyla at evcilerse at koşum takımları tekerlek ceket pantolon kemer bunlar ilk kez İskitlerde kullanıldı ve çadır şeklinde getirmiş arabalar içinde yaşamışlar arkadaşlar. İskitler ipek yolu üzerinde ticaret yapmışlardır. O zaman hemen şuna da şöyle bir mavi kutucuk yapalım. Tane ticaret yolu var arkadaşlar. Pardon yakalayabiliyorsunuz beni. Sıkıldınız mı arkadaşlar? Yani çok bilgi var ve hepsini anlatacağım. Öylece merak
42:55 etmeyin. Ü tane ticaret yolumuz var. Hiç bilmiyorsunuz gibi düşünüp bunu anlatayım ben size. Burası bizim için çok çok önemli. Şimdi Orta Asya'yı konuşuyoruz arkadaşlar. Bunlardan bir tanesi haritayı tanımışsınızdır. Burası Anadolu, şurası Karadeniz, şurası Akdeniz, şurası İstanbul, şurası Orta Asya, şurası Çin diye geçireyim arkadaşlar. Eğer yukarıdan geçiyorsa yol arkadaşlar yani Çin'den, Orta Asya'dan, Karadeniz'den falan bahsediyorsa bu yol ipek yoludur. Ama Akdeniz'den bahsediyorsa Mısır'dan, Kızıldeniz'den, Hindistan'dan bahsediyorsa bu baharat yoludur. Unutma, Orta Asya Türk Devletleri ipek yolu üzerine mücadele etmiştir. Baharat yolunda değil. Mesela şöyle bir soru gelse ne dersiniz? Bir kalıcı yazayım silinmesin. 1. Bir ipek
43:41 yolu. 2. Baharat yolu, 3. Kürk yolu demiş ve demiş ki, "İslamiyet öncesi Türk devletleri hangi yollar üzerine mücadele etmiştir? İpek yolu var mı?" Var. Baharat yolu yok. Kürk yolu var. Kürk yolu da arkadaşlar Hazar ülkesiyle Bulgar ülkesinden geçen yoldur. Baş harfleri hoş bulduk gibi oluyor. Hoş geldiniz. Hoş bulduk. Kürk yoluna hoş bulduk gibi oluyor arkadaşlar. Bunu daha konuşacağız. Aşağıdaki yol da neydi? Baharat yoluydu. Karıştırırsanız kendinizi haritanın yanına koyduğunuzu düşünün arkadaşlar. Şöyle yukarıda neyiniz kalır? Saçınız kalır. Üst tarafta saçımız. Karadeniz tarafı saçımız. Saçımız ipek gibi. Aşağıda Akdeniz tarafı ayaklarımız. Ayakkabı içindeki çorap koku. Baharat kokusu. Çorabını bir hafta yıkımadı düşün.
44:27 Mesela ben düzenli ayda bir yıkıyorum da [kahkaha] o kokuyu düşünün. Çorap kokusu bar. Aşağısı Akdeniz baharat yolu, yukarısı saçımız ipek yolu. Anlaştık mı? Şimdi gel geri. Temel derslerdeyiz, başlangıç noktasındayız. O zaman ipek yolu üzerine ticaret yaptılar mı? Yaptılar. Başka? Hayvan üslubu denilen sanat tarzını kullanmışlardır arkadaşlar. Sonuçta hayvancılıkla uğraşıyorlar. Ne yapacaklar? Bu yönde adımlar atacaklar. Çok kısa bir anı anlatayım mı? Video süresi uzacak diye korkuyorum arkadaşlar. Ama ben şeyi çok seviyorum. Kırlangıç balığını böyle kanatlarını denizde açtığında arkadaşlar rengar o kadar güzel ki ve bir gün dalarken böyle 202 metre falan dalıyorum. Şaka şaka bir ik metrede bir kıllangıç balığı gördüm. Ana hemen daldım zıpkınla vurdum. Bir sıstrafor üzerine kanatlarını yapıştırdım. Kuruttum, tuzladım falan filan. Ondan sonra eve asacağım. Bir tane balıkçı ağı
45:12 bulacağım. Deniz yıldızı, deniz atıdır, kıllangış balıdır falan. Kıda böyle bir şey var. Evde o zaman kendi evim değil. Annemin köydeki evi. Kapının girişini astım. Sadece kırlangıç balığım var. Daha hiçbir şeyim yok elimde. Annem şöyle baktı baktı baktı. Dedi ki bunu niye buraya astın? Bu cesediat bu cesedi buraya niye astın? Sonra düşündüm. Hakikaten de yani cahi olarak görmüyor arkadaşlar beni ama hayvanları süs için asla zaten bir daha öyle bir şey yapmadım ama eee değişikti yani o balık. O yüzden de yakalamak isterim şu an. Eee anladım anladım. Tamam tamam tamam. Şey yapmayacağım ama bak nerede yaşıyorsan senin hayat bakışı oraya göre değişiyor. Denizdeysen deniz hayvancılı hayvancılık. Bunlar zaten hayvancılık uğraşıyorlar ve bütün süslemeleri hayvan motifleri var. O zaman unutma adamlar bozkır'ın kuyumcularıydı. Maden işlemci çok ilerideler. Bir de hayvan üstü denilen sanat tarzları var arkadaşlar. Anlaştık mı? O zaman bakın. Süs eşyalarında at, koç, aslan bunları aslan
46:00 doldurup asıyorlarmış duvara. İskit hayvan üslubu adıyla anılmış arkadaşlar. Bir yıldız bilgi daha veriyorum ve İskitleri kapatıyorum. Yakut Türklerinin atalarıdır arkadaşlar. Yakut Türklerin atalarıdır. O zaman günümüzdeki Yakut Türklerin atalarını kesinlikle bilin. Çünkü ÖSYM daha önce mesela Sincan Özerp bölgesinde varlığını sürdüren Türk devletini sordu. Uygurları sordu. O zaman bu da soru olarak karşımıza çıkabilir mi? çıkabilir. O zaman iskitleri bitirdik. Soru çıkarsa kaçırmayız arkadaşlar. Bilmiyorum kaç dakika sürdü şu an ama videonun süresi uzayacak. Uzasın telaş yok. Bir kere öğreniyoruz. Tam öğreniyoruz. Bu dersimizde devletleri bitiriyoruz arkadaşlar. Hadi bakalım kime geldik? Asya Hun Devletine. Şimdi arkadaşlar Asya Hun Devleti' biz ne demiştik az önce? Tarihte bilinen ilk
46:47 Türk devleti. İskiler ise ilk Türk topluluğuydu. Bakın şimdi anladığımız yapmaya çalışığım şeyi arkadaşlar. Bak siz kitabınızı elinize aldığınızda bu şekilde geri döndüğünüzde direkt göreceksiniz zaten. Hani sık ve kısa tekrarlarda sayfaya çevireceksiniz. A bunu görmüştük, şunu görmüştük. 34 dakika, 5 dakika otobüste giderken, metrodayken, ne bileyim o doğmuştayken neredeyseniz artık arkadaşlar sayfa karıştıracaksınız ve direkt hatırlayacaksınız. Bunu çok önemsiyorum. Bu kitap şöyle düşünün. Bir de dedim ki Allah göstermesin arkadaşlar KPS olmadı. Ben 2013'te hatırlarım ilk ÖABT'e geldiğim zaman dedim ki bu sene kesin notandım ben. Bir üniversite mezunuyum arkadaşlar. 2002'de beri öğretmenlik yapıyorum. Kesin atandım. O sene ne sorular kaydırmıştım falan filan böyle başıma neler geldi. Serüvenlerim çok fazla var. Anlatırım süreçte ama hani öteki seneye kaldı, öteki seneye kaldı. Kalırsa da bak her şeyi düşüneceğiz. Yani bir daha baştan baştan değil elimizde olacak. Öyle bir kitap oluşturduk ki arkadaşlar siz öyle bir
47:34 çizeceksiniz ki yazacaksınız ki aa bu böyle şöyleydi. İş bitireceğiz. Anlaştık mı? Şimdi aynı şeyi Asya devleti yapalım. Asya Hun Devleti Orta Asya'da kurulan ilk Türk devleti. Bakın Hazar Denizi'nin Hazar Denizi'in doğusunda bu tarafa doğru geldi zaten ne var? Anadolu var. Ih abi de hatırlayın arkadaşlar. Tamam mı? Şimdi o zaman eee Asya Hun Devleti dersek tarihte bilinen ilk Türk devleti. İlk teşkilatlı Türk devleti. Burada sıkıntı var mı? Zaten yok. Bunu zaten biliyoruz. İlk Türk topluluğu hangisiydi? İskitler iddi. Merkezi Ötüken şehri. Arkadaşlarım Ötüken şehrini de çok önemseyelim. Şöyle onu da şöyle boyayalım. Aslında şey mi yapsak arkadaşlar? Ben sarıyı hükümdarları seçtim ama değiştiriyorum. İlk Türk teşkilat adaleti dedik ya şunu eee bunu
48:20 sarıya boyayayım. Hükümdarları maviye boyayalım. Daha gü çünkü mavi yazmıştım zaten. Ötüken merkezlidir. Ötüken'in kutsal bölgeye toprak ana olarak geçtiğini bilelim. Bak toprak ana olarak geçen şehir Ötükel şehridir ve başkent olarak merkez olarak kullanmışlardır. Orta Asya'da en uzun ömürlü olan Türk deltir. Zaten U'yu uzatabilirsin. U en uzun hunlar. Hun yapmaya çalışız bir şey anlatmak çok zor. Hissedebilirsiniz belki bu şifreyi. Bazı şifreler hissetmelik. En uzun Hunlar Türk devletidir. Uzun ömür olmuştur arkadaşlarım. Asya bilinen ilk hümdarı büyüklük ve genişlik anlamına gelen Şanyü tanhu unvanlarını kullanan bak bunu sorabiliyorlar. Şu ve tanhu
49:06 unvanlarını kullanan kimdir? Teoman'dır. Ya da tuman olarak geçer. İkisini de duymuş olun. O zaman biz Teoman'ı kutucuk içerisine alalım. Bilinen ilk hükümdarı kimmiş arkadaşlarım? Teoman imiş. Teoman'ı maviye boyayalım. Teoman. Teoman Çin ile ne yaptı? Mücadele etti. Zaten kurulduğu yer neresiydi arkadaşlar? Çin'in olduğu yer. Kimle savaşacak? Çin'le savaşacak. Yani Bizans'la savaşacak mı? Hayır. Kimle savaştı? Çin'le. Peki Asya Hlarıarı Mısır tarafına geldi mi arkadaşlar? Hayır. Mısır'da da yokuz. Bakın ona da çok dikkat edin. Peki devam ediyoruz. Başka arkadaşlarım Teomanından sonra başa kim geçti? Metan geçti. Maodun olarak da bilinir. Metan Çin kaynaklarına maudun diye geçer arkadaşlar. Babasını tahttan indirerek
49:52 tahta geçen Türk hükümdarıdır arkadaşlarım Metahan. Ama babası da onu başka bir kavme esir olarak veriyor. Oradan kurtulup geldiğinde de onu gene ordunun başına geçiriyorlar. Veya annesi var. Bir av sırasında Meta'nın kendisi ıslıklı ok yapmış. Değil mi? Bunu gelişin bak teknolojik olarak ıslıklı ok yapmış. Ok, ıstık çala çala gidiyor. [kahkaha] Ok atıyorsun. Öyle değil tabii. Fş artık ses çıkartıyor. İki şeyi var. İki yönü var. Hem düşmana korku salıyor hem de askerlere yön gösteriyor. Eğitmiş arkadaşlar askerlerini. Ben diyor okum nereye atarsam savaşta siz de aynı yere atacaksınız. Bir aa mı gittik? Aynı şeyi yapacağız. Ve av sırasında askerlerin o kadar eğitmiş ki hatta şunu yapıyor. En sevdiği atına doğru atıyor okunu. Askerleri de tereddüt etmeden atacak mı diye hepsi oraya atmak zorunda. Atıyorlar ve atı öldürüyorlar arkadaşlar. Av sırasında da okunu babasına doğru atıyor. Askerleri
50:38 babasına doğru atınca babası orada ölüyor ve babasını ölünce başa geçiyor. Peki başka Metan zamanı çok çok önemli. Şimdi ilk hükümdar kim dedik? Teoman. E en parlak dönemi ise kim dedik arkadaşlar? Metaan. Metaan'ın yaptığı işler bizim için çok çok önemli. Bir kere Moğollar, Tunguzlar ve Yüçliler savaştı mı bu dönemde? Savaştı. Moğollarla da mücadele verdi. Başka? Çin'e seferler yaptı arkadaşlar. Çin'i vergiye bağladı. Bir devleti vergiye bağladıysanız yorum sorusu çıkabil AGS'de ben size merak etmeyin AGS tayfam. Burada da yorumları öğreteceğim. Hiç merak etmeyin. Eee vergi vermişse bir devlet zaten bunu biliyorsunuzdur. Öteki devletin siyasi üstünü kabul ettiğini gösterir. 26 Türk boynu ilk kez tek bayrak alında topladı. Zaten teşkilatlı Türk Devleti diyoruz ya
51:23 arkadaşlar. Teşkilatlanmasını sağladı. Size bazı bilgiler verilir. Bunlardan hangisi teşkilatlama çalışmasının olduğunu gösterir tarzı arkadaşlar. Burada da şunu düşüneceksiniz. Kurumlar kurması lazım. eğitim kurumu oluşturuluyorsa, askeri ordu oluşturuluyorsa, eee, bunlar nedir arkadaşlar? Vale atanıyorsa kurumlar oluşturması teşkilatlanma çalışmalarını gösterir. Bir de şeyi unutmayın. Türkler tarihte birden fazla ne kurmuştur? Devlet kurmuştur. Böyle bir şey çıkarsa karşınıza bu da Türklerin gene teşkilatçı yapıya sahip olduğunun kanıtıdır arkadaşlar. Birden fazla devlet kurabilmeleri. Bunu unutmuyorsunuz. Başka? Mete Çin imparatoruna mektup yazmış arkadaşlar ve Hunların en büyük şany olduğunu ifade etmiş. Devam ediyorum. Devleti merkez
52:08 sağ ve sol olmak üzere bölümlere ayırarak yönetmiş. O zaman burada şurayı çok dikkat edin. Metehan zamanında ne uygulanmış? İkili teşkilat sistemi uygulanmış arkadaşlar. Bunu asla göz ardı etmiyorsunuz. Metahan zamanında ne uygulanmış? İkili teşkilat sistemi uygulanmış. Bu da anlatacağım kültürkü anlatayım arkadaşlar. Federal yapının olduğunu gösterir. Merkezi için olmadığını gösterir ama detay gireceğim. Burada girmiyorum. Metaan başka ıstık çalan neyi yaptı? Oku yaptı. Kalemim çok kalın geldi arkadaşlarım. Çok özür. Bu güncellendi. Tuşların yeri değişti. Geri al tuşunu göremedim. Sileyim ben de. Sevmedim. Çok kalın. İstemiyorum. Kalın. Heh. [kahkaha] Istık çalan oku yaptı
52:54 arkadaşlar. E bu bir silahtı. askerlerini bununla eğitti. Tarihteki düzenli ilk Türk ordusunu kim kurdu arkadaşlar? Metan kurdu. Milatt önce 209 yılında ve Meta'nın tahta çıkış tarihi arkadaşlar ne kabul ediliyor? Günümüz kara kuvvetlerinin kuruluş tarihi kabul ediliyor. Çünkü arkadaşlarım biz hala bu sistemi uygulamaktayız. İlk düzenli Türk ordusunu kurdu. Neyi uyguladı arkadaşlar? Onlu sistemi uyguladı. Anlaştık mı? Onlu sistem dediğimizde gene kültür galı açacağız sevgili arkadaşlarım. Onlu sistemi uyguladı. Yani orduyu onlu ve katlarına göre ayırdı. Onu konuşacağız. Başka arkadaşlar Mete Han üyeçilerin
53:40 kendisinden toprak istemesi üzerine dedi ki benden ne istediyseniz verdim. Bak onlar benim malımdı ama toprak benim malım değil milletin. Ben o toprağı size veremem dedi arkadaşlar. Ve bakın bunu da unutmuyorsunuz. Şuraya lütfen siz de notunuzu alınız. Vatan sevgisi kavramını ilk defa net bir şekilde kim ortaya koydu? Meta ortaya koydu arkadaşlarım. Tamam mı? O zaman başka onlu sistem bizim için çok değerli soru kaynağı olabilir. Bu şekilde önemli konuları ben size kutucuklar içerisinde aldım zaten arkadaşlar. Onun da tekrarını yaparsınız. Metan tarafından kurulmuştur. Milattan önce 209 yılında ilk düzenli ordu olarak kabul edilir. Özür dilerim. Metan tarafından kurulmuştur. E ilanın 209 yılı tahta çıkış tarihi 20 geri verdi hemen ezberden. Başka ordu 10lu, 100lü, binli
54:27 ve 10.000li gibi birlikler ayırmıştır. Avrupa Hunları, Köktürkler, Selçuklular ve Osmanlılar gibi Türk devletleri Çin, Moğol, Bizans ve Roma devletleri uygulamıştır arkadaşlarım. Aha buraya lütfen dikkat edin. Buradan soru gelebilir. Çin, Moğol, Bizans ve Roma ordusunda onlu sistemin uygulandığını bilin. Yani Türkler askeri teşkilatlanmada hangi devletleri etkilemiştir tarz bir soru çıkarsa burada Çin'e, Moğol'a, Bizans' ve Roma'ya ne yapıyorsunuz? Dikkat ediyorsunuz. Anlaştık mı? Burası önemli. O zaman neyi öğrendik? Asyon Devleti'nde? Teuman'ı öğrendik. İlk hükümdardı. Tanhu ve Şanu unvanı kullandığını öğrendik. Son Mete'nin tahta geçtiğini öğrendik arkadaşlar. Mete'nin Moğollarına mücadele ettiğini, Çin'i vergiye bağladığını ama Çin'e yerleşmediğini asimile olmamak için
55:13 teşkilatma çalışmaları yaptığını öğrendik. İkili teşkilat uygulamış arkadaşlarım Yıldızlı bilgiydi. İlk düzenli orduyu kurmuş yıldızlı bilgiydi. Bir de vatan sevgisi kavramını ortaya atmış. Kim? Mete Han. Anlaştık mı arkadaşlar? Peki o zaman sağ tarafa gelelim. Onları konuşalım. Hun kelimesi bir kere insan halk anlamına geliyormuş arkadaşlarım. Çinler Hunlar için Hunnu olarak tabiri kullanmışlar. Sorabilirler. Çin kaynaklarında Huknu olarak geçen Türk devleti zaten belli Hun devletidir. Onu bilmenizde fayda var. Başka arkadaşlar tarihte ilk defa bütün Türkleri tek bir bayrak adlı toplayan Türk devleti Asya Hun Devletidir. İskitler bunu başaramamışlar. O yüzden İskitleri boy olarak aldık arkadaşlarım. Başka? Metaan
55:58 Çin'i yendiği halde arkadaşlar Çin toprakları yerleşmemiş. Çünkü kalabalık Çin nüfusu içerisinde asimile olmak istememiş. Benliğini kaybetmek istememiş. O zaten soru olarak gelebilir. O zaman bak sayfamız bitti mi arkadaşlar? Bitti. Bu şekilde sayfamız bitmiş olacak ve altı bu olacak. Devam ediyorum. Şimdi başka arkadaşlar şunu zaten söylemiştik. Günümüz orusa sistemi kullandığı için milattan önce 209 yılı. Yani bunu direkt sorabiliyorlar arkadaşlar. Metehan'ın doğumu mu tahta çıkışı mı? Tahta çıkışı. Tahta çıkış tarihi günümüz kara kuvvetlerinin ne olduğunu gösterir arkadaşlar. Eee, kurucu kuruluşu olduğunu gösterir. Kuruluşu olduğunu kabul edildiğini söyle konuşamadım. Günümüz kara kuvvetlerinin kuruluşu olduğunu kuruluşudur. Kuruluşudur. Peki bu neyi gösterir? Oraya atlayacaktım atlayamadım. AGS tayfası buna dikkat
56:45 etsin. Tabii KPS dedi ama AGS yorum soruları daha çok gelebiliyor arkadaşlar. Türk devletlerinin birbirinin devamı olduğunu, Türk kültürünün süreklilik gösterdiğini söyleyebilir miyiz arkadaşlar? Söyleyebiliriz. Anlaştık mı arkadaşlarım? Buna ne yaparsınız? Dikkat edersiniz. Başka? Burada da şimdi bazı hükümdarlarımız var. Onları öğreneceğiz sizle. Bunlardan bir tanesi kim arkadaşlar? Kiok. Bir tanesi Kok. Siyahımı aldım. K şöyle kutucuk içerisine alalım. Dışını boyayalım. İçini de ne yapacağız arkadaşlar? Mavi yapacağız. Şöyle mavimizi koyduk. Birisi K yok. Öteki Türk hükümde arkadaşlar kim? Hohanye. Bunu unutmayın. Tamam mı? Bunlar son olarak gelebilir. Ve bir tanesi de arkadaşlar kim? Çiçi. Çiçiyi
57:30 mavi yapmamış mı? Yapmış abi. Burada çiçi göremedim bir an. Öteki de çiçi. Çiçiyi de boyayalım. O zaman Metehan'dan sonra bileceğimiz tane daha hükümdar var. Kiok, Hohanye ve Çiçi. Kyokta bileceğimiz bilgi arkadaşlar. Kiyok maalesef şöyle bir şey başlatmış. Çinli prensesle Çinli prensesle evlenme geleneğini başlatmış. Kim başlatmış? Kimmiş o? Ki ok? Nasıl aklımızda kalsın? Gel beyaz tahtaya burada anlatayım. Ben size. Kyo çizeyim arkadaşlar. Şu adam kim? Kiok. Bakın bu adam Kiok. Şu da Kiyok'un kalbi. Hassas kırmızı kalbi küt atıyor. Neden küt atıyor? Çünkü Kok Çinli güzel bir prensese aşık olmuş. Bu
58:17 Çinli prenses. Güzel prenses. La la la la. Ve oradan atılan bir ok. Ne oku? Aşk oku. Kiok'un kalbinden vurmuş. Kiok kalbinden vurmuş Çinli prensese ve ilk defa Çinli prensesle evleme geleni kim başlamış arkadaşlar? Kyok. Ulan Çin etkisi kimden itibaren artacaktır? Kiyok'tan itibaren artacaktır. Bunu bilin yeterli. Hohanyeh ve Çiçi arkadaşlar bu da çıkabilir karşımıza. Hohanyeh çiçi. Bak çiçinin ismi cid. Buradan yola çıkalım. Hoanyet derken ağzdan böyle bir nefes çıkıyor.
…
