0:30 chúng ta bước sang bài thứ hai của cái phần lý luận về pháp luật đó là bài quy phạm pháp luật thì trong bài này thầy sẽ giới thiệu cho em thứ nhất các em là về cái tài liệu đọc thêm ngoài cái tập bài giảng của trường mình thì chúng ta có những cái tài liệu chuyên sâu hơn các bạn đọc để mà có kiến thức sâu hơn về cái phần quy phạm pháp luật cái thứ hai là tôi sẽ giới thiệu tổng quan về cái bài học của mình các cái mục và nhiệm vụ của từng mục rồi chúng ta làm cái gì và cái thứ ba thì chúng ta sẽ đi vào những nội dung cụ thể, những ví dụ cụ thể. Trước hết là nói về tài liệu tập bài giảng của lý lượng về pháp luật của trường đại học luật TP.HCM. Cái quyển này thì đương nhiên là các bạn ai cũng có rồi đúng không? Cái quyển thứ hai của giáo sư người Nga thì quyển này là
1:18 những vấn đề cơ bản về nhà nước và pháp luật sâu chủ nghĩa. Cái quyển này hơi xưa cổ một chút xíu, năm 1986. sức bản thì quyển này thì nếu như các bạn không có trên thư vị không có thì có thể gặp điên mượn thầy cũng được, thầy có cái quyển số 3 là cái quyển này cũng hơi xưa cổ luôn cũng năm 1886 nhưng quyển này thì của các giáo sư người Nga viết nhưng mà người Việt Nam dịch ra mà chỉ trích dịch thôi còn cái quyển trên là nó hay chỗ là các giáo sư người Nga viết cho cái Việt Nam cũng đều là năm 1986 hết. Hai tài liệu này trong tài tài thư viện thì tôi nghĩ chắc có, nếu không có thì các bạn có thể gặp riêng mượn thầy cũng được. Và hai tác giả mà
2:05 có những tác phẩm gần gũi nhất với bài học của chúng ta mà cũng khá quan trọng đó là một là Hankerson. Đây là tác giả người Áo và ông có hai quyển sách liên quan tới lý luận pháp luật nói chung và liên quan tới cái phần quy phạm pháp luật của ta nó riêng đó là cái quyển lý luận chung về pháp luật và nhà nước General Theory of Law and Stats Nhưng mà thường là khi người ta nói thì có nhiều người ta nói lộn là lý luận chung về nhà nước và pháp luật thì không phải là tác phẩm của ông Lý luận chung về pháp luật và nhà nước thì mới đúng Câu quyển thứ hai đó là Pure Theory of Law cái này dịch ở tiếng Việt tức là lý luận pháp luật thuần tí Thì cái quyển này tác giả muốn viết với cái mục đích đó
2:53 là gì? Tách cái lý luận pháp luật, cái khoa học pháp lý ra khỏi các khoa học khác Ví dụ như khoa học xã hội, các khoa học khác hay là đạo đức hay là chính trị Thì tác giả xem xét pháp luật với cái khía cạnh là thuần tí là pháp lý thôi Và xem pháp luật tồn tại dưới dạng là các quy tắc xử sự hay là quy phạm pháp luật Và từ đó chúng ta xây dựng, chúng ta tạo ra pháp luật, chúng ta thực hiện nó như thế nào thì được diễn giải rất là ti tiết ở đây. Hai quỹ sách này thì bằng tiếng Anh, nhưng mà nó lại được dịch ra bởi một tác giả khác là biết tiếng Anh, còn cái người này là Hedgerson thì người Áo. Và một tác phẩm nữa cũng rất quan trọng đối với cái bài học của chúng ta, đó là cái tác phẩm là The Concept
3:40 of Law, tức là khái niệm về pháp luật. Đề của tác giả là ông H. Thì ông này là người Anh và ông này có cái tác phẩm này lý luận về pháp luật cũng là theo cái trường phái quy phạm học, trường phái thực chứng pháp lý và lý giải cận kẽ hơn về vấn đề là pháp luật tập trung vào trả lời câu hỏi pháp luật là gì cũng dễ dàng là các quy tắc xứng xử là quy phạm. Nhưng ông này ông khác biệt hơn cái ông khem sở hình chỗ là ông xem pháp luật còn có giá trị nội tại bên trong nữa. Cho nên là xét giữa Hap và Kelsen thì ông Hap này thuộc trường phái lý luận pháp luật thực chứng nhưng mà mềm. Còn đối với Kelsen thì người ta xếp theo pháp luật thực chứng nhưng là cứng. Bây giờ về nội dung thì nội dung bài học này chúng ta sẽ có những cái mục sau đây. Thứ nhất là khái niệm đặc điểm của
4:26 quy phạm pháp luật. Thứ hai là cơ cấu của quy phạm pháp luật hay là cấu trúc của quy phạm pháp luật gần những cái bộ phận nào hợp nền. Cái thứ ba là quy phạm pháp luật có những loại nào, tức là ta phân loại, phân chia. Dĩ nhiên phân chia chúng ta phải có những căn cứ, những tiêu chí nhất định để chúng ta phân loại. Và cuối cùng là phương thức thể hiện các quy phạm pháp luật. Như vậy thì chúng ta nhìn nhiều kế cạnh, ví dụ phương thức thể hiện theo cơ cấu bộ phận hay phương thức thể hiện trong các văn bản pháp luật như thế nào. Thì tới cái phần cụ thể đó thì chúng ta sẽ nói chi tiết hơn. Bây giờ chúng ta sẽ bước vào phần đầu tiên. Đó là phần khái niệm và đặc điểm của quy phạm pháp luật Trước khi mà nói về khái niệm đặc điểm của quy phạm pháp luật thì tôi giới thiệu chút xíu Tức là quy phạm
5:17 pháp luật thì nó thuộc cái loại là quy tắc hay là quy phạm xã hội Tức là nó dùng để điều chỉnh cái hành vi xử sự của con người trong xã hội hay là quan hệ xã hội Tức là trong trường hợp hoàn cảnh này thì tôi phải ứng xử như thế nào Tôi được làm gì tôi không được làm gì tôi phải làm gì Tuy nhiên trong xã hội chúng ta thì không phải chỉ có các quy tắc pháp luật hay là quy phạm pháp luật mà nó còn có những cái quy phạm sau khác nữa Ví dụ như là quy tắc đạo đức quy tắc tôn giáo quy tắc tập quán đúng không Nó cũng hướng dẫn hành vi sử sự nó cũng điều chỉnh các quan hệ Như vậy trong phần này nhiệm vụ chính của chúng ta là chúng ta xác định là quy phạm pháp luật là cái gì. Và quy phạm pháp luật
6:04 nó có những đặc điểm gì, đặc trưng gì. Mà những đặc điểm này chỉ có quy phạm pháp luật mới có mà các quy phạm xã hội khác không có. Như vậy là chúng ta định vị được là quy phạm pháp luật là một loại quy phạm xã hội. Và nó có những đặc điểm riêng, nó khác với những quy phạm xã hội khác. Như vậy nhiệm vụ của cái mục này chúng ta chỉ tập trung vô cái phần này. Đầu tiên là chúng ta sẽ nói về cái khái niệm quy phạm pháp luật là cái gì để cho các bạn có cái nhìn chung Ở đây thì chúng ta thấy là quy phạm pháp luật là những cái quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước ban hành hoặc là thừa nhận và được nhà nước bảo đảm thực hiện và dùng để điều chỉnh các cái quan hệ xã hội hay
6:51 là hành vi ứng xử đúng không Với cái khái niệm này thì nó cho chúng ta có nhiều cái nội dung mà những cái nội dung đó chúng ta sẽ phân tích thông qua các đặc điểm của quy phạm pháp luật. Nhưng nhìn chung thì ta nói là quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự. Như vậy là cái đặc điểm chung, cái chung của quy phạm hay là định hình nó, vị trí nó chỗ nào thì chúng ta xét nó là một loại quy tắc xử sự. Quy tắc xử sự tồn tại trong xã hội nó có nhiều loại. Có thể là quy tắc xử sự để điều chỉnh hành vi của con người trong mối tương quan với sự vật hiện tượng. Cái quy phạm đó ta gọi là quy phạm kỹ thuật Ví dụ như các bạn mua cái xe ô tô về, cái tủ lạnh về thì người ta có cái hướng dẫn sử dụng mình bấm như thế này, mình xài như thế kia mình hướng dẫn mình làm như thế nào thì nó cũng là quy tắc hướng dẫn hành vi Nhưng quy
7:39 tắc hướng dẫn hành vi này để mình trong mối tương quan với sự vật hiện tượng chứ không phải giữa người với người trong sổ Được không? Cái quy phạm đó người ta gọi là quy phạm kỹ thuật Và cái quy phạm này dùng để điều chỉnh cái hành vi con người với sự vật hiện tượng như vậy là nó phải dựa trên cái gì để hướng dẫn tốt cho con người đây nó dựa trên cái quy luật tự nhiên, đi lực toán học, vật lý học, hóa học ví dụ như khi tiếp xúc với điện thì đừng có đụng nó phải có cách điện rồi hả đụng phải sử dụng nữa đụng điện giật chết đúng không? đi xe máy thì phải sao? phải là để cho nó nổ xong rồi xuống ga rồi mới vô số mới lên ga rồi từ đó xuống ga mới sang số chứ không thể là đi xe máy mà lên ga trước cho lớn rồi mới vô số thì kết quả là sao kết quả là người
8:26 nơi xe ăn nơi đúng không cái quy phạm đó người ta gọi là quy phạm kỹ thuật còn một loại quy phạm lớn ngay đó là quy phạm xã hội quy phạm xã hội này là quy tắc sử dụng để hướng dẫn hành vi xử sự con người trong mối tương quan với người khác trong xã hội hay nói cái khác là nó điều chỉnh các quan hệ xã hội thì quy phạm này Là một loại lớn và trong đó nhiều quy phạm nhỏ thuộc nó. Không có là quy phạm pháp luật, quy phạm đạo đức, quy phạm tôn giáo này kia như tôi đã giải thích đó. Thì quy phạm pháp luật là một trong những loại đó. Như vậy đến đây thì chúng ta có thể khẳng định rằng quy phạm pháp luật là một loại quy phạm xã hội. Và nó dùng để điều chỉnh các quan hệ xã hội, tức là hành vi ứng xử giữa con người với con người với nhau trong quan hệ xã hội. Nhưng quy phạm
9:11 pháp luật nó có những đặc điểm riêng, đặc trưng riêng Nó khác với các quy phạm xã hội khác như thế nào Và lưu ý là các bạn nhớ cho cái thuật ngữ sau này ta dùng luôn để hiểu luôn ha Vì các quy phạm xã hội như là đạo đức, rồi tôn giáo, tập quán nó cũng là quy phạm xã hội Mà quy phạm pháp luật cũng là một loại quy phạm xã hội Cho nên để cho tiện thì tôi sẽ sử dụng là quy phạm pháp luật và các quy phạm xã hội khác Như xã hội khác đó là ám chỉ đến là quy phạm đạo đức, quy phạm tôn giáo Các bạn giải nhận không? Như vậy thì để làm rõ cái khái niệm này hơn thì chúng ta qua phần đặc điểm chính các đặc điểm đó là nó làm rõ cái nội dung cái nội hàm của cái quy phạm pháp luật để chúng ta hiểu sâu hơn Ở đây tôi sẽ giới thiệu các bạn là tổng quan các cái đặc điểm của quy phạm pháp luật trước rồi sau đó chúng ta sẽ
9:59 đi phân tích sâu từng cái đặc điểm và có những cái ví dụ cụ thể hơn để các bạn dễ hiểu thì với cái định nghĩa này với cái khái niệm này Thì chúng ta có thể thấy thứ nhất là quy phạm pháp luật là một cái quy tắc xử sự, một loại quy tắc xử sự nhưng nó mang tính bắt buộc trục Thế bánh bạc buộc trung như thế nào thì chút nữa chúng ta sẽ đi vào cái chi tiết và giải thích cụ thể hơn, đúng không? Thứ hai là quy phạm pháp luật thì nội dung của nó là chứa đựng cái quyền và nghĩa vụ pháp lý Cái quyền và nghĩa vụ, tại sao quyền và nghĩa vụ là ta gọi quyền pháp lý? Vì quyền nghĩa vụ này do pháp luật quy định được nhà nước Bảo Đám thực hiện chúng ta cũng sẽ giải thích chi tiết hơn Cái đặc điểm thứ ba đó là quy phạm pháp luật được hình thành bằng con đường nhà nước Tức là gì?
10:47 Được nhà nước ban hành hoặc là được nhà nước thừa nhận Đặc điểm thứ tư đó là quy phạm pháp luật được nhà nước bảo đảm thực hiện Và bốn đặc điểm này thì chỉ có quy phạm pháp luật mới có Còn các quy tắc sau khác không có Như vậy chúng ta để nắm bài sâu hơn thì chúng ta sẽ phân tích và đi vào từng cái đặc điểm của quy phạm pháp luật bây giờ chúng ta sang đặc điểm thứ nhất trước hết là quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự mang tích bắt buộc chung như vậy tôi sẽ giải thích cho các bạn hai vế vế thứ nhất là quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự là như thế nào vế thứ hai là bắt buộc chung được hiểu như thế nào bây giờ tôi sẽ giải thích cái ý thứ nhất đó là quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự
11:34 quy tắc xử sự là cái gì Thường ta nghe cái từ quy tắc xử sự, quy phạm như vậy, hai cái từ này có gì khác nhau không? Thật ra ta dùng nó khác nhưng mà thật ra nó giống nhau. Quy tắc xử sự hay là quy phạm, nó là một. Nó là cái gì? Nó là cái dùng để hướng dẫn hành vi xử sự của con người trong từng hoàn cảnh trường hợp nhất định. Trong trường hợp hoàn cảnh này thì tôi phải ứng xử như thế nào? Tôi được làm gì, tôi không được làm gì, tôi phải làm gì? Cho nên nó chính là khuôn mẫu. Cho hành vi xử xử Ví dụ như ra đường, chạy xe, gặp đèn đỏ Trong trường hợp hoàn cảnh này tôi phải ứng xử sao? Đèn đỏ thì chúng ta phải gặp đèn đỏ, phải dừng lại đúng không? Đèn xanh chúng ta được đi Hay là ra đường bây
12:21 giờ chút nữa đi học về Chúng ta lái xe ông đà, gặp máy đúng không? Thì chúng ta phải làm gì? Phải đội bụi hiểm hay không? Chắc chắn rồi, đi xe ô tô thì phải sao Ngồi phía trước thì phải sao? Tháp dây an toàn Đó là những cái quy tắc Để hướng dẫn mình xử sự như thế nào Trong những trường hợp quan cảnh nhất định Cho nên người ta gọi là Khuôn mẫu hay là chuẩn mực Cho hành vi xử sự là như vậy Và qua cái khuôn mẫu Cái hướng dẫn này Thì chúng ta có thể biết được Chúng ta có thể đánh giá được Cái hành vi nào là hành vi hợp pháp Hành vi nào là hành vi không hợp pháp Cho nên nó là chuẩn mực Hay là tiêu chuẩn để đánh giá hành vi của của con người trong xã hội ví dụ như là chúng ta uống rượu sai lấy xe
13:11 thì biết đây là hành vi bất hợp pháp rồi chúng ta kết hôn với nhau sống chung nhằm không đủ tuổi đúng không là bắt biết là hành vi bất hợp pháp rồi Nam thì đủ 20 tuổi nữ thì đủ 18 tuổi thì đưa phép kết hôn như vậy là cái quy tắc ứng xử của pháp luật là nó là khuôn mẫu là chuẩn mật nó hướng dẫn hành vi xử sự cho mình và trong đó thì nó sẽ hướng dẫn là cái gì Chúng ta được làm cái gì chúng ta không được làm cái gì chúng ta phải làm Cho nên nói tới quy tắc ứng xử là hướng dẫn là phải xử xử Mà hướng dẫn là phải xử xử là gì? Là cấm bắt buộc cho phép Giết người thì cấm à Đúng không? Cho âm cấp thì cấm à Nhưng mà đi nhiệm vụ quân sự đối với nam 18 tuổi thì sao? Bắt buộc Đúng
13:56 không? Người mà có thu nhập 9 triệu cho lên thì sao? À thì phải nộp thuế Đúng không? Là công dân lỡ đặt ra cha mẹ đặt tên xấu quá, cô Tèo, cô Tý được quyền thay đổi hội tên không? có được quyền thay đổi hội tên, được quyền tự do kinh doanh đúng không? như vậy đó là khuôn mẫu là chứng mật cho anh bị xử sự là quy tắc xử sự là những thế nào tôi để giải thích cho các bạn tuy nhiên nếu mà chúng ta dừng lại ở đây chúng ta hiểu quy phạm pháp luật mà dừng lại ở đây thì chúng ta sẽ không phân biệt được quy phạm pháp luật với các quy phạm sau khác tức là quy phạm đạo đức tôn giáo như vậy thì Thêm một ý nữa để thấy rằng là quy phạm pháp luật khác giống mấy thằng kia là ở điểm nào đây? Đó là quy phạm pháp luật mang tính bắt buộc chung Tính bắt buộc chung tức là gì? Tức là
14:43 những gì pháp luật quy định thì cái quy tắc mà pháp luật quy định đó nó có khả năng bắt buộc đối với tất cả các cá nhân tổ chức rơi vào điền kiệu hoàn cảnh cho pháp luật quy định Tức là nó phổ biến về mặt đối tượng Đi xe là phải đội mũ bảo hiểm, đúng không? gặp đèn đỏ phải dừng lại như vậy tất cả các công dân các người điều kiển xe trong phạm vi đất nước mình đều là phải thực hiện cái quy tắc này và thứ hai là về mặt không gian phạm vi tác động như vậy cái này nó sẽ có phạm vi tác động thông thường là đối với quy tắc pháp luật phạm luật là trong phạm vi cả nước chứ không phải là đi xe đội mũ bộ hiểm gặp đèn đỏ
15:28 phải dừng lại là chỉ ở tỉnh này hay tỉnh kia khu vực này khu vực kia Nhưng mà ngược lại thì đối với các quy tắc xã hội khác có thể nó có sự tác động hẹp hơn về mặt không gian Nó không phổ biến về mặt đối tượng Ví dụ như tập quán, tập quán vùng này khác với vùng kia Tết chúng ta đưa ông Táo về trời đúng không? Nếu các bạn sống ở miền Nam thì các bạn biết rằng là khi đưa ông Táo về cũng như miền Bắc nhưng khác chỗ là khỏi cần có con cá chép Cứ nấu chè sôi là được rồi Nhưng mà ở trong ngoài Bắc á Thì bắt buộc là phải có con cá chép Để là phương tiện để ông Táo đi mới được Nó không hay con khác Hay
16:15 là có đi đám cưới ngoài Bắc trong Nam khác nhau không? Tập quán á, có đi đám cưới lần nào không? Ở trong Nam á, đi đám cưới Mình đi vô cái bàn mình ngồi ăn, đúng không? Thì mình muốn uống bia bao nhiêu Thì hết là mình có người rót cho mình nhưng các bạn mà thử đi ngoài bác á đi em cưới là người ta để trên bàn chỉ có 10 chai à uống hết 10 chai là tự động về nó khác nhau như vậy tập quán nó vùng này vùng tiền nó khác hay là nói đơn giản thôi ở trong trường mình người bác đi ăn cơm lúc nào cũng có tập quán phải mời tối quen phải mời có một hộp cơm gặp anh gặp chị mơ gặp ai cũng hơi chứ người nam cũng mời có một hộp là cửa ăn thôi à về mặt đối Thì theo các bạn là, ví dụ
17:03 như là quy tắc công giáo người ta hướng dẫn là thứ bảy là chủ nhật phải đi nhà thờ đúng không? Thì như vậy là chỉ có là gì? Thiên chúa giáo hoặc đạo tinh lạnh thôi, công giáo thôi Nhưng mà đối với là gì? Đối với Phật giáo thì không, ăn chai niệm Phật chứ không có đi nhà thờ, hẹp hơn người mặt đó tội Cái nội dung tiếp theo mà cũng hiểu về cái quy tắc sử sự mang tính mặt buộc chung tức là cái quy tắc này đặt ra không chỉ để điều chỉnh hành vi một lần cho một cá nhân cụ thể, trong một quan hệ cụ thể mà nó được điều chỉnh đối với các cá nhân tổ chức trong cùng điều kiện hoàn cảnh lập đi lập lại. Nó điều chỉnh từ khi nó phát sinh hiệu lực đến khi nó chấm giúp hiệu lực. Ví dụ như là tội phạm hình sự quy định về tội giết người đúng không? Điều 93 của bộ luật hình sự năm
17:49 99 thì cái quy phạm này nó nằm trong cái bộ luật hình sự đó nhưng nó sẽ có hiệu lực áp dụng bên ngoài xã hội hành vi của ông A, ông B, ông nào mà có thực hiện hành vi giống như cái mô hình người ta đã mô tả trong cái bộ luật hình sự đó thì người ta sẽ áp vô chứ không phải áp cho ổng là hết hiệu lực liền cho nên phải hiểu được cái quy tắc xử sự mà ông Hans Kelsen hay là ông Hatt hay nói là General Norm hay là General Rule tức là những quy tắc xử sự chung là như vậy nó lặp đi lặp lại chứ không phải dùng cho một cái cá nhân cụ thể Chúng ta sang đặc trưng thứ hai, đó là quy phạm pháp luật thì nó chứa đựng các quyền và nghĩa vụ pháp lý hay là quyền pháp lý và nghĩa vụ
18:34 pháp lý, tụi hòa này đọc tắc là quyền và nghĩa vụ pháp lý là tất cả đều pháp lý hết. Vì sao? Vì tất cả những quy tắc xử sự mà nói là quy phạm luật là phải do nhà nước ban hành, thể hiện trong các văn bản pháp luật và được nhà nước bảo đảm thực hiện hay là pháp luật quy định. Như vậy ở đây chúng ta sẽ giải thích quyền pháp lý là cái gì? và nghĩa vụ pháp lý là cái gì thì quyền tức là gì là khả năng xử sự mà pháp luật cho phép ví dụ như bây giờ tôi muốn thực hiện cái kinh doanh cũng thành lập doanh nghiệp thì được không Ví dụ như giờ tôi thay đổi họ tên có được không Ví dụ như giờ tôi đăng ký kết hôn có được không thì tất cả những cái này pháp luật đều cho phép nếu như anh đủ điều kiện hết được đi cho phép hết thì cái này ta gọi đó là Và đây
19:22 là một cái phạm trù của khái niệm gắn liền với cái trường phái quy phạm học Nói chung và cái lý luận về pháp luật của ta Trong cái trường phái lý luận pháp luật sau Chủ nghĩa nói riêng là cũng thừa nhận cái này Và phạm trù này rất quan trọng các bạn phải hiểu Như vậy thiết lập nên các quy phạm pháp luật Thì có thể là thiết lập nên các quyền pháp lý được thể hiện trong các quy phạm Cái thứ hai đó là nghĩa vụ pháp lý Thế nghĩa vụ pháp lý là cái gì? Nghĩa vụ pháp lý là cách thức xử sự mà pháp luật quy định chủ thể bắt buộc phải tiến hành Cái này ta gọi là nghĩa vụ pháp lý Nghĩa vụ pháp lý nó thể hiện ở hai khía cạnh Mới nãy chúng ta nói là quy tắc xử sự thì nó là điều chỉnh hành vi con người mình có ba cách Thứ nhất là cấm, bắt buộc, cho phép đúng không? Thứ nhất cấm,
20:10 bắt buộc, cho phép Mà bây giờ chúng ta thấy có hai phạm trù Quyền pháp lý và nghĩa vụ pháp lý như vậy sao? Thật ra nghĩa vụ pháp lý là nó bao hồn cả hai cả Cái thứ nhất đó là nghĩa vụ pháp lý là anh bắt buộc không được làm những điều nhất định. Nó hành vi cấp. Mà thông thường hành vi này là nguy hiểm cho sao? Ví dụ như giết người, cưỡng dâm, hiếp dâm, giao cấu với trẻ em. Những hành vi này là nguy hiểm, không được làm. Đúng không? Nhưng có những hành vi là bắt buộc phải làm. Cũng là gọi là nghĩa vụ pháp lý. Ví dụ, bây giờ mình gặp một người nguy hiểm đến tính mạng. Thì sao? Mình có điều kiện mình phải cứu giúp cái này bắt buộc ạ. Doanh nghiệp mà làm ăn có lợi thì bắt buộc phải nộp thế gì? Thu nhập doanh nghiệp. Đúng không?
20:58 Mua bán sang tên thì phải đóng thế trước bà. Đây là nghĩa vụ bắt buộc. Như vậy thì nói tới quy phạm pháp luật là chúng ta phải nói tới cụ thể hơn là các quyền và nghĩa vụ pháp lý được thể hiện trong các quy phạm này. Và đây là nội dung rất là quan trọng để chúng ta hiểu về pháp luật. để chúng ta hiểu về việc xây dựng áp dụng pháp luật thực hiện pháp luật vậy là gì xây dựng pháp luật chính là xây dựng các quy phạm luật tức là thiết lập đến các quyền nghĩa vụ pháp lý thực hiện pháp luật tức là gì thực hiện các quyền nghĩa vụ pháp lý này áp dụng pháp luật tức là áp dụng các cái quy phạm pháp luật này quyền nghĩa vụ pháp lý này lên các chủ thể cụ thể cá nhân tổ chức cụ thể để xác định các quyền nghĩa vụ cụ thể pháp lý của họ đó là đặc trưng thứ hai bây giờ
21:46 chúng ta chuyển sang Chân thứ ba, thì quy phạm pháp luật nó khác với các quy phạm sau ở khác chỗ là về con đường hình thành. Nên đó, thì quy phạm pháp luật nó được hình thành bởi hai cách thức. Cách thức thứ nhất là có thể do nhà nước ban hành. Cách thức thứ hai là được nhà nước thừa nhận. Như vậy đây chúng ta giải thích là nhà nước ban hành tức là gì? Ban hành tức là các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Người ta tạo ra các quy tắc xử sợ. các quy phạm và thường là phải được thể hiện trong những cái hình thức và phù hợp với thẩm quyền nhất định ví dụ như thể hiện pháp luật ta là ban hành ra bộ luật luật quốc hội nghị định là chính phủ pháp lệnh ủy ban
22:32 thừa dũ hội đây là những văn bản quy phạm và luật và chứa định các quy tắc pháp luật trong này như vậy do nhà nước ban hành tức là nhà nước tạo ra nó cái thứ hai là cũng có thể được hình thành bằng con đường là nhà nước thừa nhận Như vậy thừa nhận đây là gì? Thừa nhận tức là gì? Tức là những quy phạm pháp luật này đã sẵn có trong xã hội rồi Và nhà nước thấy hợp lý, nhà nước thấy phù hợp Cho nên nhà nước nâng các quy phạm này lên thành pháp luật Mà không phải tự mình tạo ra nó Ví dụ những quy phạm tập quán, ví dụ những quy phạm đạo đức Nó sẵn có cho sao rồi? Mà nó phù hợp Thì nhà nước nâng nó lên thành pháp luật Cụ thể hơn, ví dụ như các bạn Sau này các bạn học cái luật chiên ngành là về
23:18 luật hôn nhân gia đình. Thì những cái quy phạm về đạo đức. Ví dụ như là nghĩa vụ vợ chồng phải yêu thương nhau, chăm sóc nhau, trung thủy nhau. Tất cả này là quy tắc đạo đức đó. Và như vậy là nhà nước thừa nhận các quy tắc này đưa nó vào trong luật hôn nhân gia đình. Và cái sự thừa nhận này bằng con đường gì? Lập pháp. Nhưng cũng có những quy phạm xã hội được nhà nước thừa nhận bằng con đường tư pháp. Tức là gì? Tức là tòa án Mà thông thường như quy phạm tập quán chẳng hạn Thường trong xã hội ta có những tranh chấp Nhưng mà không phải lúc nào các cái quy phạm trong văn bản nó cũng đủ đâu Quy phạm pháp luật trong văn bản pháp luật nó đủ đâu Nó thiếu nó không có đủ Và như vậy thì Khi mà tranh chấp lại thì cơ
24:05 quan nhà nước có thẩm quyền Là đây là tòa án không thể là giải thích rằng Trả lời rằng là không có văn bản pháp luật quy định Cho nên là mấy ông tự xử tự xử lý cũng được Như vậy nếu không có thì trong luật dân sự tại điều 3 người ta lại là quy định một cái nguyên tắc của bộ luật dân sự 2005 sau này các bạn học tới Trong trường hợp pháp luật không có quy định tức là văn bản mà không có quy định Thì chúng ta có thể là xem xét coi các bên có thỏa thuận không? Còn nếu không thì chúng ta có thể áp dụng tập quán Và sau này khi các bạn học luật dân sự thì thông thường là người ta nói ví dụ như tranh chấp là một chục trái cây là bao nhiêu? Có chỗ thì chụp trái cây là 10 Có chỗ chụp trái cây là 12 trái Có chỗ là 14 trái Như vậy nó tranh chấp gì Thì thông
24:51 thường người ta sẽ áp dụng tập quán địa phương đó Một chục trái cây là bao nhiêu Để mà người ta giải quyết những tranh chấp về lợi ích Đó Các bạn ạ, nhiều chưa? Như vậy là thừa nhận bằng con đường Nếu mà toán giải quyết Thì thừa nhận bằng con đường tư pháp Và sau này Nếu mà nó được sử dụng tiếp theo Thì những cái bản án quyết định đó Nó trở thành những khuôn mẫu tiền lệ Mà trong cái thuật ngữ về hình thức pháp luật hay nguồn của luật Cái đó người ta còn gọi là cái gì các bạn? Cái đó người ta gọi là gì? Án lệ, đúng không? Các bạn đã học bài thiên dứt rồi Như vậy thì các bạn cũng lưu ý rằng Trong cái này là cái sự thừa nhận này Là thừa nhận và nâng nó lên thành pháp luật Chứ không phải thừa nhận là sự tồn tại của nó Các vi phạm sao ở khác gì? Tôn giáo tập quá nhà nước
25:39 có thừa nhận sự tồn tại của nó không? thừa nhận sự tồn tại là khác còn thừa nhận đến nâng nó lên thành pháp luật khác cho nên chúng ta đừng có nhầm lẫn cái này chúng ta không hiểu sâu rồi bài không được ha à như vậy đó là đặc trưng thứ ba mà các quy phạm sau khác không có bây giờ chúng ta chuyển sang đặc trưng thứ tư mà quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành cho nên quy phạm pháp luật cũng được nhà nước bảo đảm thực hiện hiểu không thế nhà nước bảo đảm thực hiện như thế nào Và bằng cách thức nào, bằng biện pháp nào Bảo đảm thực hiện là như thế nào Bảo đảm thực hiện tức là những quy tắc xử lý quy phạm Nằm trong văn bản là mô hình Bây giờ làm sao cho người ta tương thủ cho thực hiện Trong đời sống thực tế bằng những hành vi hợp pháp Đó là bảo đảm cho pháp luật được thực hiện
26:28 Nói thì dễ Nhưng mà để làm được công việc này Thì cũng phải tốn công, tốn sức Phải tuyên truyền phổ biến Giáo dục pháp luật để gì? Nâng cao ý thức pháp luật Để làm gì? Để người ta hiểu pháp luật quy định như thế nào mà người ta làm theo Để người ta hiểu giá trị của pháp luật như thế nào Làm theo pháp luật anh được lợi ích gì cho sao rồi Đúng không? Cho nên là quy phạm pháp luật được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng nhiều biện pháp Tuy nhiên trong đó nổi trội nhất và quan trọng nhất Mình làm cho người ta hiểu pháp luật rồi Biết pháp luật quy định như thế nào rồi Đúng không? Nhưng mà người ta vẫn cố tình Người ta không làm đúng như những gì pháp luật hướng dẫn Thì bây giờ mình phải làm sao? phải sử dụng các biện pháp cưỡng chế chế tài cho nên nói tới pháp luật bảo đảm pháp luật được thực hiện thì
27:15 biện pháp cưỡng chế nhà nước bằng các hình thức chế tài được quy định trong các quy phạm pháp luật sau này chúng ta học vẫn là biện pháp quan trọng nhất và các quy phạm sau này khác thì không có những đặc điểm này như vậy tóm lại đối với đặc điểm của quy phạm pháp luật chúng ta có 4 đặc điểm mà chỉ có quy phạm pháp luật mới có mà các quy phạm sau này khác không có thứ nhất đó là gì? quy phạm pháp luật là quy tắc xử xử mang tính bắt buộc chung thứ hai quy phạm pháp luật thường có nội dung là chứa đựng là quyền pháp lý hoặc là nghĩa vụ pháp lý thứ ba quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành hoặc là thừa nhận các ý đâu đó rất là rõ ràng và cái cuối cùng đó là quy phạm pháp luật được nhà nước bảo đảm thực hiện còn các quy phạm sau đó khác không được nhà nước bảo đảm thực
28:03 hiện ví dụ như đi chùa Thì có phải là nhà nước bắt buộc đi không? Đi thứ bảy Chủ nhật không? Đi nhà thờ thì có ai cưỡng chế, có ai bắt buộc, có ai phạt mình không? Nhà nước có phạt mình không? Không, đúng không? Như vậy tóm lại là chúng ta phải nắm 4 cái đặc điểm này để chúng ta phân biệt với các nguyên phạm xã hội phép Bây giờ tôi đưa ra một ví dụ thì các bạn thấy là cái ví dụ này thì nó có phải cái quy tắc này nó có phải là nguyên phạm pháp luật hay không ha Ví dụ như ngày 14 ngày 15 Thì chúng ta thường ăn chay đúng không? Một số người ăn chay hay không? Nhưng mà thường theo đạo Phật ăn chay, cái này là quy tắc thông giáo. Như vậy, quy tắc này theo các bạn nó có đáp ứng 4 cái tiêu chuẩn mà mình nêu ra không? Xin mời bạn đi. Thưa thầy là việc ngày 14, 15 đi
28:53 chùa ăn chay thì đó không phải là mang tính bắt buộc, chỉ bắt buộc đối với những người theo đạo Phật thôi ạ. À đúng rồi, nó bắt buộc nhưng mà nó không bắt buộc chung đúng không? Như vậy cái quy tắc này có do nhà nước ban hành không? Dạ không ạ. Mà cái này là sự hướng dẫn bên cái điều nội quy, cái điều lệ hay là cái gì giáo lý mình, cái tôn giáo đó đúng không? Rồi có được nhà nước bảo đảm thực hiện không? Dạ không ạ. Mình không ăn chai có bị ai cưỡng chế mình không? Dạ không ạ. Không, đúng không? Rồi cám ơn em là xương. Như vậy là các bạn có thể lấy rất là nhiều ví dụ những quy phạm nào mà không thuộc về quy phạm pháp luật. Chúng ta đều có thể áp dụng và nó sẽ không có 4 cái đặc điểm này. Mà đã là quy phạm pháp luật phải có 4 đặc điểm này. Như vậy thì trong tiếng học
29:38 này tôi đã trang bị cho các bạn hiểu rõ được cái bản chất của quy phạm pháp luật là gì? Là một loài quy tắc xử sử, loài quy phạm xã hội. Và nó có những đặc điểm riêng gì, nó khác với những quy phạm xã hội khác cùng loại với nó. Tiếng học này chúng ta chấm dứt ở đây. Xin chào các bạn.
