0:00 Trong đời sống thường Nhật thì đôi khi chúng ta có thể thắc mắc rằng tiền đi đâu hết thế nhở? Mỗi khi cảm thấy ví trống rỗng, thị trường thì ảm đạm hay doanh nghiệp thì đóng cửa liên tiếp. Thế nhưng tiền thực sự nó có biến mất không? Hay nó chỉ đang nằm im ở một nơi nào đó và chờ được đánh thức? Bản chất của dòng tiền trong nền kinh tế cũng giống như dòng máu trong cơ thể vậy. Khi nó chảy thì nó sẽ nuôi sống mọi tế bào và khi bị tắc nghẽn thì nó sẽ làm tê liệt toàn bộ hệ thống. Câu chuyện về dòng tiền thì không chỉ là vấn đề của người tiêu dùng hay giới đầu tư mà là linh hồn của toàn bộ nền kinh tế vĩ mô. Và ở Việt Nam, nơi bất động sản không chỉ là nơi ở mà còn là kênh đầu tư chủ đạo thì dòng tiền lại càng thể hiện rõ vai trò của nó. Khi bất động sản sôi động, kinh tế như được bơm
0:46 oxy vậy. Thế nhưng khi thị trường đóng băng, dòng tiền lập tức khựng lại, tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên mọi lĩnh vực. Vậy thì tiền đang ở đâu, dòng tiền vận hành như thế nào? Và vì sao bất động sản, một loại tài sản tưởng như bất động là có thể quyết định nhịp đập của cả nền kinh tế. Chào mừng đến với S Hit Self, nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. Dòng tiền không chết, nó chỉ chuyển hóa khi nền kinh tế bước vào suy thoái, khi một thu nhập cá nhân co lại, khi mà các doanh nghiệp đóng băng đầu tư, rất nhiều người có chung một thắc mắc rằng tiền đi đâu mất rồi? Cảm giác như dòng tiền đã bốc hơi khỏi xã hội vậy. Mọi giao dịch
1:31 trở nên chậm chạp, thị trường nguội lạnh, doanh số rơi tự do và niềm tin lung lay. Thế nhưng nếu chỉ nhìn nhận theo cảm giác cá nhân rằng mình không còn tiền tiêu thì ta đã bỏ quên mất bản chất quan trọng nhất của tiền tệ trong kinh tế học. Đó là tiền không mất mà nó chỉ chuyển từ túi người này sang túi người khác. Và vận tốc của nó chính là nhịp đập của nền kinh tế. Và sau đây thì là một ví dụ cụ thể nhá. Giả dụ anh hưởng muốn mua một căn nhà và anh này thì anh vay ngân hàng 1 tỷ. Ngân hàng cho anh hưởng vay 1 tỷ và bắt đầu từ hành động này đã thực sự tạo ra sản phẩm. Sau đó thì anh hưởng dùng một tỷ đó để mua một căn nhà từ tay của tập đoàn bất động sản. Mặc dù đối với ảnh hưởng 1 tỷ đã được tiêu hết. Thế nhưng nếu nhìn từ góc độ kinh tế vĩ mô thì số
2:19 tiền này nó chỉ chuyển từ tay ảnh hưởng sang tay của tập đoàn bất động sản. Tập đoàn bất động sản thì dùng 1 tỷ đó để mua đất từ chính phủ. Chính phủ nhận được tiền và sử dụng nó để đấu thầu các dự án công cộng. Giả dụ như là sửa chữa đường hay là xây cầu, chủ thầu công trình thì nhận được 1 tỷ từ tay chính phủ. Và sau 2 tháng thi công, đường phố hay là cầu đã được sửa chữa xong. Chủ thầu sau đó thì lại trả lương cho công nhân với số tiền này. Đúng lúc này thì các nhà sản xuất điện thoại đang tổ chức khuyến mãi và công nhân thì đã dùng tiền để mua điện thoại khiến cho số tiền này đến tay các nhà sản xuất điện thoại. Nhờ doanh số bán hàng tốt, nhà sản xuất điện thoại quyết định thưởng 1 tỷ cho các quản lý cấp cao và một trong số những người này thì dùng số tiền đó để mua một chiếc xe hơi và 1 tỷ này thì lại
3:05 chuyển tới tay của các đại lý xe. Sau đó thì các đại lý xe quyết định dùng tiền để mua một căn nhà và tiền lại quay về với tập đoàn bất động sản. Những ai tin ý thì sẽ nhận ra rằng trong câu chuyện này có bảy lần xuất hiện một tỷ. Ngoại trừ khoản vay ban đầu của anh hưởng thì mọi hoạt động kinh tế đều sử dụng cái số 1 tỷ này. Số tiền này thì đã tạo ra GDP trị giá đến 7 tỷ và cuối cùng thì nó lại quay về tay của tập đoàn bất động sản. Và đó chính là sức mạnh kỳ diệu của tiền tệ. Dù tổng lượng tiền trong vòng quay kinh tế chỉ có 1 tỷ thôi nhưng nó thì đã mang lại nguồn tài sản không ngừng cho xã hội. Số tiền này thì đã dùng để mua nhà, đất, sửa chữa đường xá, trả lương hay là mua sắm hàng hóa, điện thoại. Trong điều kiện lý tưởng thì chỉ cần dòng tiền trải
3:52 đủ nhanh trong một nền kinh tế phát triển nhanh chóng thì số tiền mà mỗi người kiếm được sẽ được tiêu ngay. Duy trì GDP hàng trăm tỷ chỉ với một lượng tiền không quá lớn. Thế nhưng ngược lại, nếu trong quá trình lưu thông, nếu ai đó kiếm được tiền mà lại không tiêu thì nền kinh tế tổng thể sẽ bị ảnh hưởng và nguồn tiền lưu thông trên thị trường sẽ giảm đi. Và điều này thì khiến cho mọi người có cảm giác rằng tiền đã biến mất. Đoạn ví dụ trên thì là một hình dung trực quan thể hiện một vòng đời kinh tế điển hình của một đơn vị tiền tệ. Và để đào sâu hơn thì chúng ta cần tách nó ra thành hai lớp. Đó là lớp vi mô tức là cách mà từng cá nhân hay doanh nghiệp nhìn thấy dòng tiền. Hai thì là lớp vĩ mô tức là cách mà toàn bộ hệ thống hấp thụ, vận chuyển, tái phân phối và tái tạo ra giá trị từ cùng
4:40 một đơn vị tiền. Bây giờ hãy thử giải phẫu kỹ hơn từng lớp ấy nhé và gắn nó với những ví dụ thật từ đời sống kinh tế Việt Nam cũng như thế giới nhé. Tiền không biến mất, nó luân chuyển và tạo ra GDP ở mỗi lần đổ chủ. Giả dụ khi bạn cầm 10 triệu đi mua điện thoại thì bạn không làm mất tiền mà bạn chỉ vừa chuyển quyền sở hữu số tiền đó từ tay bạn sang tay của người bán điện thoại thôi. Đổi lại thì bạn nhận về một tài sản là chiếc điện thoại. Người bán thìể nhận tiền và tiếp tục chi trả tiền đó cho thuê mặt bằng lương nhân viên vân vân hoặc là đặt đơn nhập hàng mới từ hãng hoặc là đầu tư vào kinh doanh vân vân. Nói chung là tùy người bán hàng. Cứ mỗi một khâu như vậy thì giá trị mới sẽ được tạo ra. được ghi nhận vào GDP. Vậy
5:26 nên là với 10 triệu đó, nếu mà nó quay vòng nhanh và không bị tắc nghẽn thì nó có thể tạo ra hàng loạt các sản phẩm, dịch vụ, thu nhập và cả nộp thuế nữa. Ví dụ điển hình là các gói kích cầu hậu Covid-19 tại Mỹ khi mà chính phủ Mỹ đã in thêm tiền phát xét kích thích cho người dân, dân Mỹ thì dùng số tiền đó để tiêu dùng, mua tivi, điện thoại, nội thất, nhà cửa hoặc là đầu tư vào chứng khoán, tiền số vân vân. Và kết quả là GDP của Mỹ đã bật dậy, doanh số bán lẻ đạt kỷ lục, thị trường chứng khoán đã tăng mạnh và các hãng như Apple, Amazon, Tesla đã thu lãi lớn, tức là một đồng phát ra quay đủ vòng sẽ tạo ra hàng chục lần giá trị. Đó chính là hiệu ứng vòng quay tiền tệ, vay nợ, khơi thông dòng
6:13 chảy nhân tạo để tạo giá trị thực. Quay trở lại với ví dụ ảnh hưởng vay 1 tỷ từ ngân hàng thì đó không phải là tiền thật theo nghĩa cổ điển. Ngân hàng không đưa tiền trong két cho vay mà họ tạo ra tín dụng. Khi ngân hàng ghi là có tài khoản ảnh hưởng 1 tỷ chẳng hạn thì hệ thống ngân hàng đã tạo ra một đồng tiền mới. Thế nhưng cái đồng tiền đó nó chỉ có giá trị khi nó được chi ra thị trường và nó sẽ thực sự sinh ra sản phẩm dịch vụ. Trong trường hợp này thì là căn nhà. Giả sử ảnh hưởng mua nhà của công ty A. Công ty A dùng tiền đó để trả cho bên B xây nhà. Bên B thì trả cho thợ xây, mua xi măng, sắt thép hay thuê thiết kế vân vân. Và mỗi khâu như vậy sẽ tạo ra giá trị và sinh ra GDP. Như vậy thì từ một khoản nợ tín dụng, nền kinh tế sẽ được
6:58 bơm sinh khí để sản xuất thật. Và đây chính là lý do vì sao người ta lại nói rằng tín dụng là mạch máu của nền kinh tế. Ví dụ ở Việt Nam năm 2009, chính phủ đã tung ra có kích cầu 143.000 tỷ đồng, trong đó thì phần lớn là hỗ trợ lã suất 4% năm cho doanh nghiệp. Hàng loạt những công ty vay tiền để mở rộng sản xuất, đầu tư máy móc, tuyển dụng thêm lao động. Tăng trưởng GDP năm đó đã vượt mốc 5,3%. Dù toàn cầu thì đang khủng hoảng tài chính. Về bản chất, đó là một dòng tiền nhân tạo được bơm vào nền kinh tế để khơi thông sản xuất thực, tránh đổ vỡ dây chuyền. Vấn đề nằm ở độ dốc của dòng tiền, ai giữ tiền và ai tiêu tiền. Trong chuỗi dòng tiền ảnh hưởng, tập
7:43 đoàn bất động sản, chính phủ, chủ thầu, công nhân, nhà sản xuất, quản lý, đại lý xe và quay lại tập đoàn bất động sản thì có một điều đáng sợ xảy ra đó là chỉ cần một mic ngừng tiêu thì toàn bộ chuỗi này sẽ tắc nghénn. Nếu như quản lý được thưởng 1 tỷ nhưng thay vì mua xe, anh ta lại đem gửi ngân hàng hay giữ tiền mặt vì lo sợ tương lai thì dòng tiền sẽ chấm dứt ở đây. Khi không có ai tiêu tiếp thì nhà phát triển bất động sản sẽ không bán được nhà, vòng quay sẽ không thể khép kín. Vấn đề ở đây đó là không phải là thiếu tiền mà là tốc độ quay của tiền bị chậm lại. Người ta gọi đây là hiện tượng vỡ nhịp dòng tiền hay trong thuật ngữ tài chính được gọi là equidity chap. Một ví dụ gần gũi là thị trường bất động sản Việt Nam năm 2023 2024 dòng vốn đã bị
8:32 siết. Người có tiền thì không mua nhà vì sợ rủi ro pháp lý. Người có nhà thì không bán được, ngân hàng thì không dám cho vay. Công ty xây dựng thì dừng dự án. Vậy là dù hệ thống có thanh khoản thật nhưng tiền thì vẫn nằm im và từ đó thì GDP không tăng, thất nghiệp sẽ gia tăng, nợ xấu sẽ phỉnh to. Đây là một minh chứng hoàn hảo cho nghẽn mạch tiền tệ. Tiền chảy vào đâu? Câu hỏi kinh điển trong khủng hoảng. Khi nền kinh tế tăng trưởng, tiền sẽ chảy vào đầu tư sản xuất, bất động sản, cổ phiếu và tiêu dùng. Thế nhưng khi mà suy thoái tiền nó sẽ không mất mà nó chỉ chạy sang nơi an toàn như vàng, đô la, trái phiếu, thậm chí là đất ở vùng nông thôn. Người ta rút tiền ra khỏi ngân hàng, ra khỏi cổ phiếu và ôm tài sản bảo toàn giá trị.
9:20 Đây là hiện tượng mà chuyên gia gọi là dòng chảy chuyển vùng tài sản. Ví dụ như vào năm 2022 khi Fé tăng lã suất liên tục, các quỹ đầu tư toàn cầu đã rút hàng trăm tỷ đô la ra khỏi thị trường chứng khoán và các nền kinh tế mới nổi. Họ đổ tiền vào trái phiếu chính phủ Mỹ và kết quả là giá đồng USD tăng vọt, các đồng tiền châu Á thì lao dốc, thị trường chứng khoán toàn cầu đỏ lửa. Dù tiền thì vẫn đang tồn tại đấy, chỉ là nó đổi chỗ thôi. Ở Việt Nam thì khi thị trường bất động sản đóng băng, dòng tiền sẽ chuyển hướng sang vàng miếng và đất nền vùng sâu vùng xa. Vào cuối năm 2023, đầu năm 2024, giá vàng trong nước lập đỉnh 82 triệu đồng trên một lượng. Lý do khi đó thì không phải là do thiếu vàng mà là vì tiền đang tìm chỗ trú ẩn an
10:07 toàn trong bất ổn. Dòng tiền tạo ra niềm tin. Niềm tin tạo ra dòng tiền. Điều nguy hiểm nhất trong kinh tế không phải là thiếu tiền mà là thiếu lòng tin. Một nền kinh tế vận hành là nhờ hàng triệu con người cùng tin rằng nếu tôi tiêu tiền hôm nay thì tôi sẽ có thu nhập vào tháng sau. Nếu doanh nghiệp đầu tư vào máy móc hôm nay, thị trường sẽ tăng trưởng và hàng sẽ bán được. Một khi niềm tin đổ vỡ, tiền sẽ đóng băng. Người ta sẽ giữ chặt ví, doanh nghiệp thì ngừng đầu tư, ngân hàng thì không dám cho vay. Và khi ấy tiền sẽ không thể quay vòng được nữa. Và giống như mạch máu bị tắc nghẽn vậy. Mô hình kinh tế bắt đầu hoại tử. Chính phủ phải can thiệp bằng các chính sách tài khóa như chi tiêu công và chính sách tiền tệ như giảm lã suất, bơm thanh
10:54 khoản để ép tiền phải di chuyển. Thế nhưng nếu không khôi phục được niềm tin, tiền bơm vào vẫn chỉ nằm yên hoặc chảy sai hướng như vào đầu cơ, bóng tài sản chẳng hạn, nó sẽ gây ra hệ lụy lớn hơn. Một đồng bạc bảy lần GDP nhưng chỉ khi nó hoạt động. Khi bạn thấy 1 tỷ xuất hiện bảy lần, điều đó là chính xác. Không phải vì nó được nhân bản lên. mà đơn giản là vì nó tạo ra giá trị trong mỗi lần đổi tay. Một đồng tiền có thể tạo ra nhiều đơn vị GDP, miễn là nó được chi tiêu, được đầu tư, được luân chuyển, được tái tạo giá trị. Thế nhưng nếu nó làm chết trong két sắt hoặc chỉ chảy loanh quanh giữa các nhóm đầu cơ thì nền kinh tế chỉ là một cái guồng quay ảo. Đó là lý do vì sao các chuyên gia luôn nói rằng tiền không quan trọng bằng tốc độ
11:41 quay của tiền. Vậy nên trong suy thoái thay vì chúng ta hỏi rằng tiền đi đâu rồi thì hãy hỏi rằng tiền đang bị kẹt ở đâu? Ai đang ôm tiền và ai không dám chi? Lĩnh vực nào đang thiếu thanh khoản? Ngân hàng có dám bơm vốn không? Người tiêu dùng thì có niềm tin để mua sắm không? Hay doanh nghiệp có đủ kỳ vọng để đầu tư không? Nếu tất cả cùng thắt chặt hầu bao thì dòng tiền dù có sẵn cũng không thể làm được gì. Dòng tiền bản chất là một dòng năng lượng kinh tế. Nó không mất đi, nó chỉ đổi dạng và đổi chỗ. Khi luân chuyển đúng hướng, nó sẽ trở thành máy in giá trị vô hình. Nó sẽ tạo nên việc làm, sản phẩm, dịch vụ, thuế và của cải cho toàn xã hội. Thế nhưng khi bị chặn dòng, dù là bởi tâm lý hoảng loạn, tắc nghẽn tín
12:27 dụng hay chính sách sai lầm thì nó lập tức trở thành nguyên nhân sâu xa của khủng hoảng. Hiểu được cách dòng tiền vận hành chính là hiểu được mạch đập của nền kinh tế. Và từ đó thì mỗi cá nhân dù là người tiêu dùng, nhà đầu tư hay nhà quản lý đều có thể nhìn ra được tiền không phải là thứ để cất giữ mà là để dùng đúng lúc, đúng chỗ và đúng mục đích. Như vậy thì nó mới có thể sinh ra thêm giá trị không chỉ cho mình mà còn cho toàn xã hội. Và đó thì mới là tinh thần thực sự của tài chính trong một nền kinh tế sống động. Một câu chuyện điển hình về dòng tiền đó là thị trường bất động sản ở Việt Nam. Trong nền kinh tế Việt Nam, bất động sản không chỉ là nơi để ở mà còn là nơi chú ẩn tiền tệ, là công cụ tích trữ tài sản, là thước đo
13:13 giá trị, là kênh đầu tư phổ biến nhất của đại đa số người dân. Từ giới trung lưu cho tới các đại gia, từ công nhân tích góp đến doanh nhân đi vay. Câu chuyện cuối cùng thường quy về mục đích đó là mua đất và mua nhà. Và chính vì vậy khi mà chúng ta phân tích về dòng tiền trong nền kinh tế Việt Nam thì bất động sản đóng vai trò không khác gì là một đập nước khổng lồ. Lúc thì nó khơi dòng, lúc thì nó lại chắn dòng và đôi khi lại chính là nơi làm dòng tiền bốc hơi. Cái lý do chính mà khiến bất động sản trở thành vùng đất thiêng của dòng tiền Việt Nam ấy, nó không chỉ đến từ yếu tố văn hóa, an cư lạc nghiệp mà còn từ cấu trúc của thị trường tài chính, nơi thiếu vắng các kênh đầu tư hấp dẫn và ổn định khác. Chứng khoán Việt Nam thì còn nhiều biến
13:58 động, lòng tin thì còn hạn chế, còn trá phiếu thì từng đã rúng động bởi hàng loạt những vụ vỡ nợ khủng khiếp. Còn hưởng ngân hàng thì lã xuất thực ngày càng thấp hơn lã phát. Trong bối cảnh đó, nhà đất đã trở thành loại tài sản kép. Nó vừa là một vật chất hữu hình vừa là một dạng phiếu đầu tư sinh lời. Và trong nhiều năm, tỉ suất sinh lời từ bất động sản thậm chí còn vượt xa các kênh đầu tư khác. Đặc biệt là tại các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng hay các vùng ven của Long An, Đồng Nai, Bắc Ninh, Hải Phòng. Tuy nhiên thì điều đáng lưu tâm là giá bất động sản tại Việt Nam lại không đơn thuần tuân theo quy luật cung cầu như trong kinh tế học cổ điển. Bởi vì trong nhiều trường hợp nhu cầu thực tế tức là nhu cầu ở ấy thì không tăng mạnh, thế
14:45 nhưng giá thì nó vẫn tăng phi mã. Đơn giản là vì do kỳ vọng của nhà đầu tư. Kỳ vọng sinh lời đã trở thành động cơ chính yếu điều khiển giá nhà. Người mua nhà thì phần lớn không cần nhà để ở mà họ cần nó để lướt sóng, để găm hàng hoặc đơn giản là không muốn giữ tiền mặt. Và chính cái tâm lý đó đã khiến cho giá nhà đất không chỉ tăng vì nhu cầu thực mà còn vì tâm lý sợ mất cơ hội. Và cũng vì vậy mà bất động sản đã trở thành cái cỗ máy hút tiền khổng lồ. Khi mà giá nhà tăng thì ai ai cũng muốn nhảy vào và dòng tiền đi ô đổ vào các thị trường địa ốc. Các doanh nghiệp bất động sản huy động hàng chục nghìn tỷ thông qua trái phiếu, vay ngân hàng, gọi vốn trước từ khách hàng vân vân. Tất cả đều nhắm tới một điều rằng họ đang bắt nhịp dòng tiền
15:32 đang khát đất. Dòng tiền này thì sau đó chảy về ngành vật liệu xây dựng này, ngành nội thất, ngành lao động phổ thông, ngành vận tải, truyền thông, công nghệ, ngân hàng vân vân. Nó tạo ra một hiệu ứng lan tỏa đa ngành, tức là tiền vào bất động sản thì nó cũng sẽ không nằm yên mà nó sẽ lại tiếp tục quay vòng trong các ngành vệ tinh và góp phần đẩy GDP tăng trưởng. Tuy nhiên khi mà thị trường bất động sản trững lại hoặc sụp đổ như giai đoạn năm 2022 2024 đó là khi mà dòng tiền gần như bị chặt đứt giữa đường. Người mua thì không còn mặn mà, nhà đầu tư thì không dám xuống tiền, ngân hàng thì siết cho vay, doanh nghiệp thì không có thanh khoản, các dự án bị rửa rang hoặc bị bỏ hoang. Người lao động thì thất nghiệp, dòng tiền tắc
16:18 nghẽn. Và như đã phân tích ở phần trước, khi dòng tiền không quay, giá trị không sinh ra, cảm giác thiếu tiền đã tràn ngập xã hội. Lúc này thì người dân cũng bắt đầu thay đổi hành vi tài chính. Họ rút khỏi thị trường, quay về tư duy giữ tiền cho chắc, chuyển từ tiêu dùng sang tiết kiệm. Dòng tiền chuyển từ thị trường vào két sắt, từ chi tiêu sang gửi tiết kiệm, từ hoạt động sang thụ động. Và điều này lý giải vì sao các ngân hàng dạo gần đây liên tục gọi điện mở váy vốn. Các công ty tài chính thì khuyến mãi rầm rộ bởi vì họ cần tiền quay lại thị trường, còn người dân thì đang ôm tiền trong tay mà run. Thực tế cho thấy là không phải ngân hàng đang thiếu tiền mà là nó thiếu nơi để giải ngân. Các dự án bất động sản thì đình trệ, rủi ro
17:05 tăng, người mua thì mất niềm tin, trong khi tiêu dùng suy yếu khiến cho doanh nghiệp không dám mở rộng sản xuất. Vì vậy dù có nhiều người gửi tiết kiệm nhưng lại có ít người vay tiền để tiêu và tiền đã nằm im. Tỉ lệ tín dụng trên GDP đã suy giảm, tốc độ quay vòng của tiền đã giảm và 1 tỷ trong ngân hàng sẽ trở thành con số chết. Thực tế Việt Nam cho thấy rằng giá nhà tăng thì nền kinh tế phát triển, giá nhà trững hoặc giảm thì thị trường lâm vào khó khăn. Khi giá nhà tăng, dòng tiền sẽ quay lại thị trường. Người dân có niềm tin rằng đầu tư và bất động sản sẽ có lời. Họ mạnh dạng tiêu tiền, nâng cấp nhà ở. Họ có thể mua nội thất, sửa sang vân vân. Doanh nghiệp bất động sản thì có vốn để
17:50 quay vòng. Ngân hàng thì có thể mở rộng tín dụng. Chính phủ thì thu được nhiều thuế hơn từ các giao dịch và từ đó thì lại đầu tư vào hạ tầng. Nó tạo ra một vòng xoay kinh tế tích cực. Và đây chính là hiệu ứng tài sản. Khi mà giá trị tài sản tăng, kéo theo tăng tiêu dùng và đầu tư. Ngược lại khi giá nhà giảm, không chỉ những người đầu tư thua lỗ mà cả hệ thống ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản cũng sẽ phải lao đao. Cần nhớ rằng nhiều doanh nghiệp Việt Nam đặt cược cả sinh mệnh vào địa ốc. Họ vay ngân hàng bằng các loại tài sản đảm bảo chính là các dự án đang triển khai. Nếu giá nhà giảm mạnh, tài sản thế chấp của họ sẽ bị xuống cấp giá trị. Ngân hàng sẽ không thể tiếp tục giải ngân nữa và buộc phải thu hồi nợ. Doanh nghiệp khi đó sẽ mất thanh khoản, sẽ phải cắt giảm lao động,
18:36 cắt quảng cáo, đóng cửa chi nhánh vân vân và nó sẽ kéo theo làng sóng thất nghiệp, giảm tiêu dùng và đứt gãy dòng tiền. Điển hình là vụ tân Hoàng Minh, Vạn Thịnh Phát hay những trái phiếu của Novaland son sai. Khi các đợt siết tín dục ập tới, thị trường lập tức phản ứng bằng sự rút lui. Hàng chục ngàn tỷ đồng trái phiếu rơi vào tình trạng nguy hiểm. Hàng loạt những nhà đầu tư nhỏ lẻ đã phải hoang mang và các dòng vốn ngầm thì cũng rút khỏi thị trường. Hệ quả đó là cảm giác thiếu tiền đã bao trùm toàn xã hội. Dù tổng lượng tiền thì không đổi. Từ góc nhìn tài chính vĩ mô, khi dòng tiền bị chặn trong bất động sản, tức là nhà không bán được ấy, người thì không dám mua, doanh nghiệp thì không thể xoay vốn thì toàn bộ nền kinh tế sẽ bị co hẹp
19:22 lại. Dù chính phủ có bơm tiền thông qua giảm lã suất, hỗ trợ thuế hay mở rum tín dụng. Thế nhưng nếu niềm tin thực sự mà chưa phục hồi thì dòng tiền vẫn sẽ không chảy mà nó chỉ đọng lại thôi. Vậy thì đâu sẽ là lối thoát? Có hai cách để giải quyết vấn đề này. Một là để giá nhà điều chỉnh về mức đáy mới khiến cho thị trường tự thiết lập mặt bằng giá hợp lý hơn và từ đó thì sẽ khơi lại dòng tiền đầu tư. Đây là cách đau đớn nhưng sẽ nhanh hơn, tức là ai thua thì thua, những thị trường sẽ phục hồi sớm. Hai là phải tìm ra một kênh tài chính mới đủ hấp dẫn để thay thế dần bất động sản. Ví dụ như là chứng khoán minh bạch, trái phiếu doanh nghiệp chuẩn hóa hay mô hình đầu tư tả chính sốtech. Thế nhưng điều kiện tiên quyết đó là phải có một
20:08 nơi để dòng tiền đủ tin tưởng để quay lại. Nếu không có nơi để dòng tiền đi tới thì người dân vẫn sẽ ôm tiền và chờ. Và khi chờ quá lâu, nền kinh tế nó giống như một cỗ máy mà thiếu dầu, thiếu xăng ấy, nó sẽ chết dần. Bởi càng chờ lâu thì sẽ càng hỏng. Tóm lại, bất động sản tại Việt Nam nó không chỉ là tài sản mà là một cái vani áp của dòng tiền vĩ mô. Khi nó vận hành trơn chu, tiền trả từ tay của người mua đến doanh nghiệp rồi sang ngân hàng, nhà thầu, công nhân và sẽ quay trở lại. Cứ liên tục như vậy. Thế nhưng khi mà bất động sản đương nhiên dòng tiền nó không chỉ trững lại trong cái ngành đó mà nó còn lan rộng sang cả nền kinh tế. Mọi ngành đều sẽ cảm thấy tiền biến mất. Dù thực ra thì tiền nó chỉ đang nằm bất động trong niềm bất an
20:54 của xã hội thôi. Cho nên nếu muốn phục hồi kinh tế thì phải tìm mọi cách làm cho dòng tiền chuyển động trở lại dù là thông qua giảm giá nhà, tái cấu trúc nợ hoặc là phát triển các kênh đầu tư thay thế. Bởi nếu không tình trạng dư tiền nhưng đói vốn sẽ còn kéo dài và cảm giác kinh tế chỉ trệ sẽ không phải là cảm giác nữa mà nó sẽ là một hiện thực đáng lo ngại đấy. Tập podcast ngày hôm nay đến đây là kết thúc rồi. Xin chào tạm biệt các bạn và hẹn gặp lại các bạn trong những tập podcast lần sau. Yeah.
