0:03 [âm nhạc] Tôi tên là Craig Magnamara. Tôi là một người nông dân trồng hạt óc chó, hạnh nhân và ô lưu tại Winters, bang California nước Mỹ. Thế nhưng cuộc đời của một người nông dân như tôi lại liên quan đến một
0:50 cuộc chiến cách xa nước Mỹ đến nửa vòng trái đất. Cuộc chiến tranh tại Việt Nam. Cha tôi Robert Magnamara được Tổng thống John Kennedy mời làm Bộ trưởng Quốc phòng. Ông đã ngồi trên chiếc ghế này trong 8 năm trung thành phục vụ cả Tổng thống Kennedy và Tổng thống Johson. [âm nhạc] Chiếc ghế này có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với tôi. Từ chiếc ghế này, cha tôi đã đưa ra những quyết định thay đổi ông mãi
1:35 mãi, thay đổi tôi mãi mãi, thay đổi quốc gia và cả thế giới này. trong nhiệm kỳ của ông, 8 năm từ 1961 đến 1968 cho đến khi ông từ chức hoặc bị Tổng thống Johnson sa thải. Cha tôi đã chỉ đạo cuộc chiến tại Việt Nam vào tháng 5 năm 1995. Cha tôi nói rằng chúng tôi đã sai, một sai lầm khủng khiếp và chúng tôi nợ các thế hệ tương lai một lời giải thích tại sao. Nhưng cha ơi, cha đã bao giờ đến Việt Nam để hỏi người dân Việt Nam tại sao hay
2:20 chưa? Tại sao chúng ta sai? Tại sao người Việt Nam lại có khao khát thống nhất tổ quốc mạnh mẽ đến như vậy? Lần này tôi sẽ quay trở lại lịch sử và đến Việt Nam để lắng nghe, để khiêm tốn học hỏi và để cố gắng trả lời câu hỏi đó trong khả năng của mình. [âm nhạc] Đầu thập niên năm 1960, nước Mỹ bước vào
3:07 một trong những giai đoạn căng thẳng nhất của cuộc chiến tranh lạnh. Tổng thống mới đắc cử John Kennedy khẳng định nước Mỹ sẽ tiếp tục không đội trời chung với chủ nghĩa cộng sản và khối xô viết. Để thực hiện các mục tiêu chảy đua vũ trang, Tổng thống Kennedy cần một gương mặt ưu tú để nắm giữ vị trí Bộ trưởng Quốc phòng. Người mà ông ta nhắm tới là cái tên nổi bật trong làng tài chính Mỹ khi đó, tân chủ tịch của tập đoàn For Moto Corporation Robert Mcnamara. Xuất sắc, chiến lược, đầy tính toán. Đó là những từ miêu tả cha tôi. Cho đến lúc đó ông là người duy nhất không phải thuộc dòng họ nhà Ford làm chủ tịch tập đoàn này. Một người đàn ông
3:53 thông minh và chuyên nghiệp. Trong hồ sơ rút gọn của CIA, Tân Bộ trưởng Quốc phòng Robert Marn Namara được miêu tả ngắn gọn nhà quản lý chuyên nghiệp bước vào cuộc chơi quân sự. Quả thật Mar Nam Nara bước vào cương vị Bộ trưởng Quốc phòng với góc nhìn của một nhà kinh tế tài năng. Với ông ta, điều hành quân sự cũng như một bài toán kinh doanh chỉ xoay quanh chi phí và lợi nhuận. Magnamara ngay lập tức ra tay cải tổ toàn diện quân đội Hoa Kỳ, bao gồm hiện đại hóa đến mức tối tân cho tất cả các quân trùng, mở rộng quy mô quân đội, nhưng đồng thời cũng cắt giảm triệt để những gì lỗi thời và kém hiệu quả.
4:40 Sau này khi nói về sự chuyển mình nhanh chóng của quân đội Hoa Kỳ dưới thời Magnamara, các sử gia đã gọi đây là một cuộc cách mạng. Trong vòng 1 năm qua, chúng ta đã tăng gấp đôi tốc độ chế tạo tàu ngầm nguyên tử. Chúng ta tăng gấp đôi tốc độ chế tạo tên lửa liên lục địa. Chúng ta đã tăng sức mạnh tác chiến đường không lên 100%. Chúng ta đã tỉnh gọn bộ máy chỉ huy quân sự để tăng khả năng phản ứng nhanh. Robert Mnamara rất coi trọng số liệu và dữ liệu và đã nói với cấp dưới của mình rất nhiều lần rằng chỉ cần dữ liệu thôi là có thể xây dựng chiến lược quân sự cần thiết tại Việt Nam. Việt Nam khi đó là một mắt xích quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Mỹ. Mỹ coi miền Nam Việt Nam là lá chắn để ngăn chặn chủ
5:25 nghĩa cộng sản lan rộng ở Đông Nam Á. Thời điểm đó, các chính trị gia đều tin vào cái gọi là học thuyết domino. Nếu Việt Nam sụp đổ, các nước Châu Á khác lớn hơn và có lợi ích trực tiếp hơn đối với an ninh của Hoa Kỳ cũng sẽ sụp đổ theo. Sau khi dựng nên chính quyền tay sai Ngô Đình Diễm ở miền Nam Việt Nam, Mỹ bảo trợ cho chính quyền này bằng việc liên tục cung cấp vũ khí và gửi tới hàng ngàn cố vấn quân sự. Sự can thiệp của Mỹ vào tình hình Việt Nam đã đặt phong trào cách mạng miền Nam vào một tình huống hết sức ngặt nghèo. Dưới bàn tay thao túng của Mỹ, chính quyền Ngô Đình Diệm công khai xé bỏ Hiệp định Rơ, phát động
6:13 phong trào Tố Cộng, Diệp Cộng và Đào luật 10 năm, trong vòng 5 năm đã sát hại 68.000 ngàn chiến sĩ cách mạng miền Nam. Nhận thấy phong trào cách mạng miền Nam không thể chỉ dựa vào đấu tranh chính trị, từ năm 1956, Tổng Bí thư Lê Duẩn đã đề xuất đề cương cách mạng miền Nam và chính thức được đưa vào nghị quyết hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 15 năm 1959. Trong đó khẳng định cách mạng miền Nam bắt buộc phải đi theo con đường đấu tranh vũ trang là chủ yếu. Đấu tranh chính trị phải có vũ trang cho nên nghị quyết 15 ra đời. Nhờ ánh sáng nghị quyết 15 thì chúng ta mới cho phép đấu tranh vũ trang. Và nghĩ quý 15 đã kịp thời trở thành một cái như thể là là
6:59 khô hạn nhiều ngày có mưa rào nó thánh vào nhân dân và nhân dân thấy nghỉ hướng 15 rất sáng suốt. Theo báo cáo mật của cơ quan tình báo quốc phòng Hoa Kỳ, cơ quan này tính toán từ năm 1959 đến đầu năm 1962, lực lượng cách mạng miền Nam đã phát triển lớn mạnh gấp gần 14 lần, trở thành mối đe dọa mà người Mỹ không thể coi nhẹ. Trước tình hình đó, Robert Mnamara khẳng định với Tổng thống Kennedy việc để mất miền Nam Việt Nam vào tay cộng sản sẽ hạ thấp uy tín của Hoa Kỳ ở khắp nơi trên thế giới. Sau vô số những tính toán, bộ máy của Macnamara lần lượt đưa ra hai bản kế hoạch Staly và Tay Lo làm nên nền tảng của một cuộc chiến tranh đặc biệt với hai chiến lược chính:
7:46 tăng cường cung cấp vũ khí hiện đại và huấn luyện cho quân độ Sài Gòn, tiến hành các cuộc đàn quét và đàn áp lực lượng cách mạng trên diện rộng. Cưỡng ép người dân phải di rời tới định cư tập trung tại các ấp chiến lược mà bản chất là những trải tập trung kiên cố. cấp chiến lược. Bản chất của nó là để tát nước bắt cá, gom dân chúng miền Nam lại một chỗ, không cho lực lượng cách mạng thâm nhập vào cũng như không cho nhân dân miền Nam ủng hộ và gắn liền với lại là các lực lượng kháng chiến ở bên ngoài. Chỉ trong vòng 9 tháng, chính quyền Ngô Đình Diệm đã cưỡng chế hơn 4,3 triệu người, tương đương 1/3 dân số miền Nam vào sống trong hơn 3200 ấc chiến lược. Đồng thời quân đội Sài Gòn cũng gửi về cho Mcnamara báo cáo cho thấy lực lượng
8:31 cách mạng miền Nam chịu thương vong hết sức đẳng nề. Với kế hoạch này, bộ máy của Magnamara ngạo mạn đưa ra mục tiêu sẽ bình định hoàn toàn miền Nam Việt Nam chỉ trong vòng 18 [âm nhạc] tháng. Mnamara chỉ tin vào dữ liệu nhưng dữ liệu mà ông ta nhận được từ Việt Nam, từ các vị tướng ở đó là hoàn toàn sai lệch. Và chỉ từ dữ liệu đó, ông ta cho rằng Hoa Kỳ đang làm khá tốt trong cuộc chiến. Tháng 5 năm 1962, Robert Mnamara lần đầu tới Việt Nam để tận mắt chứng kiến thành quả từ những sách lược hiếu chiến của ông ta. Tại đây, ông ta để lại một tuyên bố sẽ còn được nhắc lại suốt nhiều năm về sau đó. Mọi tính toán định lượng đều cho thấy
9:17 chúng ta đang thắng cuộc chiến này. Đó là những dữ liệu có thể định lượng được. Vậy còn những dữ liệu không thể định lượng thì sao? Thiếu tướng Edward Lensden phụ trách hoạt động của CIA tại miền Nam Việt Nam nhớ lại về cuộc gặp với Robert Magnamara để hoàn thiện một bản dữ liệu cho những phép tính cơ học. Ở đó, Magnamaram đã bỏ qua lời khuyên về việc bổ sung một yếu tố mà Lens cho là quan trọng nhất. Yếu tố X cảm xúc con người. Có những sai sót nghiêm trọng trong giả định của Maamara là người Mỹ sẽ không bao giờ thất bại. Yếu tố X màamara không bao giờ tính được chính là ý chí ngoan cường bất khuất của người Việt Nam. Robert Mnamara đã bỏ qua yếu tố X một
10:03 cách đơn giản như thế mà không biết rằng rất nhanh chóng sau đó chính điều đó sẽ mang lại cho ông ta cú sốc đầu tiên tại một nơi rất gần cửa ngõ Sài Gòn. Ngày mùng 0 tháng năm 1963, từ Sài Gòn, Bộ Chỉ huy quân sự Mỹ phát lệnh tấn công ấp Bắc, ngôi làng nhỏ ven sông thuộc Cai Lệnh Tiền Giang. Không chỉ là một chiến dịch quy mô lớn, đó là lời cảnh báo bằng hòa lực, một cú phô trương sức mạnh nhằm khuất phục lực lượng giải phóng. John Paul, một cố vấn Mỹ nổi tiếng thiện chiến, trực tiếp chỉ huy trận đánh. Ngồi trên máy bay quan sát van chắc mẩm, quân Sài Gòn với những chiếc M113,
10:50 pháo binh và máy bay sẽ thả bom nghiền nát quân du kích với những trang bị vũ khí thô sơ. Sự tự tin của viên cố vấn Mỹ là có lý do. Nghe nói thiết tha giận, trực thăng giận là ai cũng sợ. Thậm chí người cán bộ hay người dân đi ra ngoài đồng chiếc trực thăng nó rà xuống nó hỏi giấy tờ đưa tay đầu hàng có khi nó bắt sống lên còn không nó bắn chết. Làm thế nào để phá hủy các chiến thuật của địch? Điều đó không dễ dàng cho đến khi phía quân giải phóng nhận được những báo cáo giá trị từ điệp viên mang bí danh X6 Phạm Xuân Ẩn.
11:36 Ông Ẩn tiếp nhận các tài liệu tuyệt mật về chống nổi dậy từ tình báo Sài Gòn và cơ quan hỗ trợ quân sự Mỹ tại Việt Nam. Ông ẩn phân tích các tài liệu này và sau đó giải thích chúng cho phía quân đội Sài Gòn. Và thay vì vậy, ông ấy tổng hợp và viết báo cáo cho quân Giải Phóng. Qua đó, quân Giải Phóng biết được quân Sài Gòn sẽ sử dụng trực thăng và sẽ thiết giáp để càn quét lực lượng cách mạng. Vài tháng trước trận ấp bắc, quân giải phóng đã được huấn luyện cách ngắm bắn máy bay. Các kỹ thuật ném thủ pháo để tiêu diệt xe thiết giáp M113 cũng được rèn luyện kỹ. Lúc này, đại đội trưởng Đặng Minh Nhuận tức Bảy Đen đã sẵn sàng đánh cho chúng một trận.
12:21 Một viên đạn, một quân thù, kiên quyết giữ vững trận địa. Các tay súng giải phóng quân ngắm bắn chính xác, bộ binh địch thương vong và tan dã. Máy bay địch cũng dính đạn bốc cháy liên tục trong những phút xung trận đầu tiên. Cố vấn Mỹ điên cuồng mở nhiều đợt tấn công nhưng càng đánh càng lú sâu vào thất bại. Van gần như mất hết tinh thần vì những thất bại. Từ trên máy bay, ông ta đã quan sát cảnh quân du kích bắn các xạ thủ thiết giáp. Xe phải dội lui hết chiếc này đến chiếc khác rồi, súng phun lửa cũng thất bại luôn. Đây là giờ phút điên loạn nhất của một ngày hoàn toàn điên loạn.
13:11 M3 đó. Bộ binh đi sau đếm xác để cho phóng viên báo chí đều đến quay phim chụp hình. Cái thằng cầm đứng cặm cỡ nó quơ tới quơ lui xe bắt đầu nó thấy nó phun khói lên rồi nó căng hàng an bắt đầu ngoải n vô. Khẩu đại liên kẹt không chịu nhả đạn. Cứ thế này, những chiếc M113 sắp phá vỡ công sự của ta đến nơi. Nhưng nguy hiểm cận kề cũng là lúc nhìn thấy những cơ hội. Anh Đừng là tiểu trưởng dẫn thêm hai đồng chí nữa mới lợi dụng cái đường nước bò ra. Theo tập luyện, các chiến sĩ của ta đã anh dũng áp sát và ném những trái thủ pháo vào lòng xe
13:56 M113. Những trái thủ pháo đơn sơ làm từ những hộp cá mòi đã khiến thiết M113 phải dừng bước. Rồi nó bắn mấy ảnh chết luôn lại với công sự luôn. Vì nước vì dân vì cách mạng vì sự nghiệp độc lập tự do hạnh phúc mà anh mới dám lám dám làm cái chuyện đó. Một cái điều rất là quan trọng ở trận bắt này lịch sự cũng đã ghi đó là lòng căm thù của người dân và ý chí của người dân bảo vệ làng quê của mình. Và chính vì vậy dân không đi mà ở cùng với bộ đội, cùng đánh với bộ đội đó là quân vi dân một ý khí chiến tranh nhân dân rất rõ cái tính chiến đấu của người lính từ người dân động nguyên đó nó bộc phát
14:43 ngay trên trầ địa. Hồi đó là lãnh đạo vô kích cơm à rồi dân công tải thương ở trên thực thân á. Con đầm già là 19 nó đảo như diều nhưng mà chờ chết đặt tới nhà đàn bà phải quánh giặt giết mình được thì mình cũng phải chiến đấu. Nó là một cuộc chiến tranh toàn dân toàn diện là một cuộc chiến tranh nhân dân toàn thể đại đa số nhân dân miền Nam chống Mỹ. Chính nhân dân tiến hành cuộc chiến tranh. Tôi đã đến Việt Nam năm 1966 và tôi ở lại gần một năm, cố gắng đi ra vùng nông
15:30 thôn, nói chuyện với các nông dân và tôi luôn biết rằng dường như điều mà người Mỹ không hiểu chính là người Việt Nam thế nào. Đó là cuộc chiến tranh nhân dân. Đó là lý do bộ đội có thể chống lại đối phương dựa vào chính những ngôi làng và người dân ở đó. [âm nhạc] Khi tin tức về trận ấp Park xuất hiện trên báo chí Mỹ, người dân Mỹ thấy thực tế khác xa lời nói trước đây của tổng thống. Tôi nhớ lúc đó tôi 13 tuổi nghe hoặc đọc trên tờ Newsweek rằng cha tôi đã ra chức Quốc hội và phải điều trần về thông tin về cuộc chiến tranh ở Việt Nam.
16:19 Và tôi nhớ đã viết một lá thư cho tờ News và nói rằng tôi tin vào cha rằng tại sao họ có thể đặt câu hỏi về sự chính trực của cha tôi. Thú vị làm sao tôi đã nhận được thư từ mọi người trên khắp cả nước chia sẻ niềm tin của họ đối với ông. Sau này Craig đã viết trong cuốn tự truyện của mình. Nhìn lại có lẽ sẽ tốt hơn nếu những lá thư đó không đến. Có lẽ nó sẽ giúp tôi đi đến kết luận sớm hơn rằng cuộc đời của cha tôi không hoàn toàn đi theo con đường chính nghĩa. Trong chuyến trở về Việt Nam lần này, ông Craig Mcnamara muốn tìm gặp những nhân chứng của trận đánh ấp Bắc, đặc biệt là gia đình của Bảy đen, người đã
17:06 gắn tên tuổi mình với trận đánh này. Tôi rất muốn lắng nghe câu chuyện của anh hùng Bảy Đen. Cha của các chị có hy sinh khi đang làm nhiệm vụ không? Sau khi mà ông chỉ huy trận ấp bắc xong thì sau đó khoảng 6 tháng sau thì trong một trận công đồn thì ông đã hy sinh. Lúc đó thì chị em tôi quá nhỏ cho nên là những cái kỷ niệm về cha thì cũng không có. qua những trang nhật ký của ông để lại thì chúng tôi hiểu được tôi hiểu được cái tình cảm của cha đối với chị em chúng tôi thì ông nói là ông sẽ đi chiến đấu để dành lấy bầu trời
17:53 xanh lại cho các con. Các con Hồng và Ánh thân yêu. Đã hơn 1 năm rồi. Xa các con ba nhớ lắm. Ba mong rằng sau này khi các con khôn lớn, nếu ba hy sinh rồi, các con cố làm sao cho tròn nghĩa vụ của mình đối với đất nước quê hương. Gửi các con nhiều cái hôn, ba bảy đen. Những từ ngữ thật sâu sắc và cảm động. Cảm ơn các chị đã chia sẻ câu chuyện về người cha thân yêu của các chị. Tôi buồn biết bao khi các chị bị mất cha khi còn quá nhỏ. Còn với tôi, cha tôi đã đưa ra những quyết định thay đổi mãi mãi tiến trình lịch sử và tôi cũng mất cha. Nhưng theo một cách khác,
18:41 tôi không bao giờ có khả năng giao tiếp với ông để hiểu tại sao ông lại là kiến trúc sư của cuộc chiến tranh tại Việt Nam. Khoảnh khắc này, tôi sẽ trân trọng mãi mãi. Năm 1963, lịch sử như những cuộn sóng dữ dội mang theo những biến cố chấn động. Những mâu thuẫn hỗn loạn trong xã hội miền Nam dẫn đến việc chế độ ngô đình Diệm bị lật đổ một cách đẫm máu với chính bàn tay tác động của người [âm nhạc] Mỹ. Sau những chuyến đi tới Việt Nam theo lệnh tổng thống mới là Lindon Johnson, Mar Nam Namara lo lắng nhận định. Tình hình rất đáng quan ngại, xu hướng hiện tại nhiều khả năng sẽ dẫn đến việc cộng sản giành được quyền kiểm soát cục diện.
19:26 Để bảo vệ chính quyền Sài Gòn tay sai khỏi sụp đổ từ bên trong, Mamara đã làm gì? Ông ta đề xuất tiếp tục tăng cường hỗ trợ về quân sự cho miền Nam Việt Nam. Kể từ đây đã xuất hiện những ý kiến gọi cuộc chiến tranh tại Việt Nam là cuộc chiến tranh của Magnamara. Đối diện với những chỉ trích, Robert Mnamara chỉ đơn giản tuyên bố với báo giới. Tôi nghĩ đây là một cuộc chiến quan trọng. Tôi rất vui lòng được gắn tên tuổi mình với nó và tôi sẽ thắng bằng mọi giá. Và trên vùng biển Việt Nam vào tháng 8 năm 1964, Mnamara và giới chức
20:14 Mỹ đã có được một cái cớ hoàn hảo để làm những gì họ muốn. Sự kiện vịnh Bắc Bộ. Ngày 2 tháng 8 năm 1964, tàu khô trục Ma Đốc của Mỹ xâm phạm vùng biển phía Bắc Việt Nam để trinh xác và tiến hành khiêu khích. Khi bị tàu phóng lôi của Hải quân nhân dân Việt Nam xuất kích xua đuổi, Ma đốc khai hỏa trước dẫn đến giao tranh ngắn. Lợi dụng biến cố này, chính phủ Mỹ ngang nhiên bịa đặt rằng phía Việt Nam đã vô cớ tấn công vào Ma Đốc và một tàu khu trục khác là Teroy vào ngày 4 tháng. Tàu của chúng ta đã bị tấn công vô cớ ở vùng biển quốc tế. Chúng ta phải đáp trả tiêu diệt những kẻ tấn công.
20:59 Và tất cả những điều đó hóa ra đều là giả dối. Những tàu khu trục Mỹ này đã ở đó để thực hiện nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo. Vì vậy về cơ bản đó là một hoạt động quân sự khiêu khích. Tuy nhiên, Johson và Mcnamara đã sử dụng sự cố nhỏ đó để biện minh cho quốc hội về nghị quyết này, trao cho tổng thống Johson quyền được phép leo thang chiến tranh khi nào và theo cách nào mà ông ta muốn mà không cần tuyên bố chiến tranh chính thức của Quốc hội. Đối với Robert Mnamara, đây là cơ hội để ông ta hiện thực hóa một kế hoạch đã ấp ủ lâu để biện minh cho các kế hoạch đó, Mnamara tuyên bố, "Tôi phải nhấn mạnh rằng chúng ta
21:47 không có ý định mở rộng cuộc chiến này. Hành động của chúng ta là để đáp trả sự hung hăng của Bắc Việt Nam. Động thái mànamara tuyên bố là trả đũa chính là một chuỗi chiến dịch ném bom đánh phá hủy diệt nhằm vào cơ sở hạ tầng trên toàn miền Bắc Việt Nam kéo dài trong suốt hơn 3 năm với khối lượng bom đạn lên tới hàng triệu tấn. Và không thể chấp nhận khả năng tác chiến tệ hại của quân đội Sài Gòn, Mcnamara và Johson quyết định đã đến lúc đưa quân đội Mỹ vào tham chiến trực tiếp tại Việt Nam. 7 tháng sau sự tiện vịnh bắt bộ, lính Mỹ đổ bộ vào bờ biển Đà Nẵng. Chiến lược chiến tranh đặc biệt chính thức phá sản, nhường chỗ cho chiến lược chiến tranh
22:33 cục bộ, hung hiểm và tàn khốc hơn. Trong đó, người Mỹ âm mưu dùng sức mạnh quân viết trinh để đẹp bẹp ý chí của những người cộng sản. Tôi đã quyết định dừng chân tại bãi biển Xuân Thiều, nơi đợi quân Mỹ đầu tiên đổ bộ vào Đà Nẵng để lắng nghe những ký ức còn chưa ngôi ngoai trong lòng người dân địa phương. Những người lính Mỹ đầu tiên đến quê tôi cách đây 40 cây số khi đến đây rồi á là
23:19 họ dùng bom pháo, họ bắn vào quê tôi rất ác liệt. Có ngày là tôi chết đến 50 người. Mỹ đã nhanh chóng biến Đà Nẵng thành căn cứ quân sự liên hợp lớn thứ hai tại miền Nam. Mở rộng quy mô chiến dịch tìm và diệt ở các vùng venô nhằm tận diệt lực lượng cách mạng. Nhiều lng mạc bị xóa sổ. Người dân bị dồn vào các ấp chiến lược để phục vụ cho việc thiết lập vành đai trắng là nó sẽ cải ủi không còn cây cối. Nó không cho cách mở mình nất. Cầu một cái làn dăng ở giữa nó không đủ dăng đi Mỹ ngụy nó đáng tứ bề như vậy. Cái làn lộc thỏm ở giữa cho nên rụa đó là lỗ.
24:04 Ngôi làng được nhắc tới làng Hồng Phước một xóm cát được quân đội Mỹ chọn làm căn cứ quân sự và hậu cần. Thế nhưng nơi nguy hiểm nhất lại chính là nơi an toàn nhất. Từ thế trận lòng dân vững chắc, Hồng Phước đã trở thành một căn cứ lõm mang mật danh B1. Nếu không có cái làng này thì chúng tôi không thể tiếp cận căn cứ. Nhân danh sẽ đùm bạc, nuôi dưỡng, che giáo ban những căn hầm bí mật. 46 căn hầm sâu trong ngôi làng với 64 nóc nhà, nơi mà mỗi người dân trở thành tai mắt của cách mạng. Trong gian khó mới thấy được hết
24:50 những sáng tạo của người dân Việt Nam. Dễ để để dễ cho nàng đó quân đội Mỹ đi hành quân ta thường dẫn chó đi mà sam là đi tìm những cái hầm bí mặt ở dưới lòng cát á nghiên cứu quy luật đó thì cách mạng á mới tận dụng cây rơm này để ở cây hàm nay ở được ba người rút vô ra này ở rồi á thì hồi nó anh thị là dắt con trâu này về đây để cột đây khi mà lính tới á thì con trâu này nó cái mùi mùi mà nhà binh nó nè mùi đạn pháo á cho nên con trâu nó không chịu được cho nên mới cúi cái đầu xuống hút Mỹ ngồi không dám vô trá đây nữa chính vì rỡ rất an toàn chúng tôi
25:36 muốn đến với lại cái làng hồng phước thì phải vượt qua nhiều đồng bốc thì mẹ dĩ để cái ngọn đàn tháp sáng lên từ bên kia cánh đồng nhìn thấy ngọn đàn này là như thế trong làng là bình yên nhưng mà nếu ngọn đàn này không có có nghĩa trong làng không bình yên chúng tôi không À dạ cái đèn này đi với tôi mẹ tôi mẹ không câu [âm nhạc] nữa. Dân khổ ất liệt chính ông đang cứu nhiều cách m cha tôi là một người rất thông minh nhưng dù ông có thông minh đến đâu cũng không thể hiểu được cách truyền tin thật đặc biệt với chiếc đèn
26:23 này. Điều đó cho thấy rằng quân đội Mỹ có thể có tất cả sức mạnh của quân sự, của bom đạn. Nhưng quân giải phóng lại xuất phát từ nhân dân, sống trong lòng nhân dân. Đó là sức mạnh vô song dẫn tới thành công với tiêu đề chiến thuật mới tại Việt Nam. Bài báo này cho thấy kỳ vọng của Bộ trưởng Quốc phòng Robert Mcnamara khi đưa sư đoàn kỵ binh bay số 1 sang Việt Nam. Sư đoàn mới thành lập này được xem là hiện thân cho tham vọng chiến lược và niềm tin vào một lối đánh hoàn toàn mới của Magnamara. Với khả năng cơ động cao, sư đoàn này được huấn luyện để thực hiện các tác chiến đường không, đổ quân chấp nhoáng, truy kích tốc độ cao, dồn ép và
27:09 tiêu diệt đối phương từ trên không. Magnamara đặt cược vào chiến thuật này như một bước ngoặt với kỳ vọng làm thay đổi hoàn toàn cục diện chiến tranh tại Việt Nam. Mỹ sẽ vào có đánh không? quyết tâm đánh đánh có được không? Đánh sẽ thắng. Đánh như thế nào? Đánh khác biệt. Trung ương chỉ đạo bây giờ phải chứng minh chủ lực ta phải tiêu diệt được chủ lực địch và đánh phủ đầu nó một trận mà đánh thằng nào? Chọn cái thằng hiện đại nhất, sư đoàn kỵ binh bay là sư đoàn mạnh nhất của Mỹ. Ngày 19 tháng 10 năm 1965, Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên quyết định mở chiến dịch Playm. Chiến dịch này sử dụng chiến
27:56 thuật vây điểm diệt viện, tập trung đánh trận then chốt. Chiến dịch Playm được chia làm ba đợt. Nhiệm vụ của trung đoàn chúng tôi là bao vây trại huấn luyện đặc biệt Playm gây điền đồn bảo vệ cái khu vực phía nam thị xã PU. Trước đó thì có khoảng 500 biệt kích người thượng do 39 cô vân Mỹ chỉ huy. Vâ ngày 19 tháng 10 đến ngày 23 tháng 10 chiếc đoàn ba thiết giáp và hai tiểu đoàn biệt động quân của Ngụy theo cái đường 21 đến cứu viện cho Playm. Chúng tôi vây điểm để diệt viện bộ tư lệnh miền của cái bố trí là trung đoàn 320 chúng tôi ấy làm cho nó thua đau. Mục
28:43 đích đánh như thế để kéo quân Mỹ vào để đánh quân Mỹ. Lần đầu tiên quân chủ lực của ta đối đầu trực tiếp với quân chủ lực Mỹ ở cấp sư đoàn tại IAD. Đúng như dự đoán của bộ tư lệnh, tướng Westmand cho rằng đã tìm được quân chủ lực của đối phương và ra lệnh đổ hai tiểu đoàn xuống chân núi Chư Phông, hoàn toàn rơi vào cái bẫy đã được sang sẵn. [âm nhạc] không thể cho nó co cụm và không thể cho
29:30 nó chạy thoát cho nên phải đánh liên tục, đột phá liên tục và chia cắt nó ra để mà đánh. còn dùng hỏa lực để đánh vào đội hình của nó và nó phải lùi ra thì cái hướng lùi ra là mình có khi mình bố trí cái lực lượng đó nóng rồi. Bộ đội chủ lực của ta đã áp dụng phương pháp đánh gần, đánh vận động để tấn công đỉnh. Cách đánh này đã được đại tướng Nguyễn Chí Thanh khái quát lên thành khẩu hiệu nắm thắt lưng địch mà đánh từ sau trận mũi thành. Khi phát hiện một cuộc tấn công lớn từ phía quân đội Việt Nam, chúng tôi sẽ cố gắng bao vây họ. Sau đó, chúng tôi bắn pháo vào phần giữa vòng vây nhằm gây thiệt hại nhiều nhất có thể, ngăn chặn
30:16 quân Việt Nam thoát ra. Nhưng họ rất thông minh và thường sẽ tìm cách thoát mà không chịu quá nhiều thương vong. Đối với các pháo thủ của chúng tôi, điều khủng khiếp nhất là bắn pháo mà lại rơi trúng quân của mình. Đây là phỏng vấn do phóng viên kênh CBS của Mỹ thực hiện ngay tại trận địa. Chuyện khá tệ, chúng tôi gần như lao vào một cuộc phủ kích. Chúng tôi đã nằm rạp xuống đất, cố gắng tìm xung quanh xem có cách cối gì không. Ở đó có cỏ voi cao chừng 1 m và nếu ngẩng đầu lên để nhìn qua lớp cỏ đó, lính bắn tỉa có thể dễ dàng phát hiện ra và bắn ngay. Đối với những cựu chiến binh từng tham gia trận đánh Iadrang, mỗi khoảnh
31:04 khắc sinh tử trong trận chiến lần đầu đọ sức với quân Mỹ ấy vẫn là những ký ức họ không bao giờ quên. [âm nhạc] Đất nước chúng tôi rất yêu chuộng hòa bình và rất quý khách nhưng ngược lại nếu kẻ thù đào muốn xấp lược chúng tôi sẵn sàng đánh thời đầu tiên người mình ổ tỏ thiếc người Việt Nam mình nhỏ bé thôi cũng đánh nhào chiến đấu ngay dưới trên núi chư phông tức là tại iră cuộc chiến đấu hết sức là gay g quyết liệm bên Mỹ dựa vào chiến thuật đánh theo chính quy hiện đại chúng tôi đánh theo cái kiểu bình dân của chúng tôi, chúng tôi quyết liệt lắm Pháo bom rốc két cay trước mặt t mình vẫn nằm im là chúng tôi bật lê hết rất hồi hộp xung phong giết như thế là tính
31:53 những cái xung phong phải giết đó là áp đảo chúng nó hoảng hồn quá có những thằng bỏ cả vũ khí khí tài bỏ chặt thì người Mỹ cảm thấy đã thua rồi những người chỉ huy kêu cả B52 rồi bom Naan giải trực tiếp vào chúng tôi. Nhưng chúng tôi đã lẫn lộn đây rồi thì những người Mỹ đang chiến đấu bị cháy như một bó đuốc chạy. Chính tôi cũng bị gần quá như thế cháy hết người. Sau khi bị thương, ông Phạm Văn Đắc đã bị binh sĩ Mỹ bắt lên trực thăng. Để tiêu diệt địch, ông đã mưu trí dùng một trái lựu đạn giấu được ném vào khoang lái của địch khi máy bay trực thăng vừa cất cánh, sau đó nhảy khỏi máy bay. Tấm gương chiến đấu đến cùng của ông đã được đăng báo Tây Nguyên để cổ vũ tinh
32:38 thần của những người lính giải phóng quân. Ngày 26 tháng 11 năm 1965, chiến dịch Playm kết thúc. Bộ đội Việt Nam đã loại gần 3000 quân đối phương, trong đó có 1700 quân Mỹ tiêu diệt một chiến đoàn bộ binh cơ giới hỗn hợp quân đội Sài Gòn, diệt và đánh thiệt hại hai tiểu đoàn quân Mỹ, phá hủy 89 xe quân sự, bắn rơi 59 máy bay. Hơn 1200 cán bộ chiến sĩ thuộc các trung đoàn bị thương vong. Cảm ơn các ông vì đã chia sẻ một câu chuyện quan trọng. Tôi ước gì cha tôi đã đến đây để gặp các ông, để lắng nghe và để hiểu ra sai lầm của mình.
33:32 Những gì diễn ra tại Yadrang đã đem lại cho cha tôi và toàn bộ người Mỹ một sự thật nghiệt ngã. Sức mạnh quân sự của d kích Việt Cộng vẫn tiếp tục tăng lên. Chuyến đi thị sát gấp gáp tới Việt Nam ngay trong tháng 11 1965 chỉ đem lại cho Mnamara những nỗi hoài nghi. back I just got in this morninger and I had excellent trip I think and out of this
34:17 came trong chuyếnun đi đó cùng với Robert Mcnamara còn có chuyên viên phân tích quân sự Daniel chiến chuyến bay trở về Mỹ. Cả hai đều thấy rõ rằng chiến lược của Mỹ là không hiệu quả. Magnamara rất hiểu điều đó. Ấy vậy mà ông ta xuống máy bay và đứng trước các phong viên và nói rằng, "Chúng ta đang thắng. Cha tôi có biết ông đang nói dối không? Tôi tin là ông ấy hẳn phải biết." Tuy nhiên, khi đối mặt với quân đội Việt Nam rất trí tuệ với biết cách tạo thế trong chiến đấu, biết khi nào nên đánh, nơi nào cần đánh và đánh trong bao lâu. Tôi nghĩ điều đó khiến ông tiếp tục lún sâu vào vòng xoáy rối trá ngay cả khi ông biết rằng cuộc chiến
35:03 là không thể thắng. Những lời nói dối ấy đi kèm với việc quân số lính Mỹ mà Mcdamara và Johnson gửi tới Việt Nam cứ thế tăng lên. Nhưng những kết quả từ chiến trường thì chẳng hề như mong đợi. Magnamara hiểu rằng sức mạnh ngày càng gia tăng của quân giải phóng miền Nam Việt Nam là nhờ sự chi viện không ngừng nghỉ của quân và dân miền Bắc qua đường mòn Hồ Chí Minh. Đứng trước những áp lực của Quốc hội và của công luận, Magnamara quyết định đặt cược vào con áp chủ bài và rất có thể sẽ là nước đi cuối cùng mà ông ta có thể thực hiện. Một hệ thống phòng ngự khổng lồ để chặt đứt đường mòn Hồ Chí Minh. Công trình đồ sộ về sau được gắn liền với tên tuổi ông ta, hàng rào Mnamara.
35:48 Mnamara đã yêu cầu người đứng đầu hội đồng tham mưu trưởng Liên Quân xác định tính khả thi và hiệu quả về mặt kỹ thuật của tuyến hàng rào phòng thủ dọc theo vĩ tuyến 17 ở miền Nam Việt Nam và Lào. Tuy nhiên, báo cáo của hội đồng tham mưu liên quân đã chỉ ra rằng một hàng rào chỉ có thể ngăn chặn sự sân nhập quy mô lớn chứ không thể ngăn các nhóm nhỏ. Bất chấp sự nghi ngờ và phản đối của các cơ quan chỉ huy quân sự Mỹ, Mamara vẫn tin tưởng vào công trình quân sự hiện đại nhất thời bấy giờ trị giá gần 2 tỷ đô la Mỹ này. Tôi nghĩ trong tâm trí của cha tôi, ông nhận ra rằng cuộc chiến không còn có thể thắng được nữa, nhưng vẫn cố gắng tìm cách thoát ra và vì vậy ông ấy cố gắng nắm bắt cơ
36:34 hội, cố gắng đưa vào bất kỳ công nghệ dữ liệu nào có thể chấm dứt chiến tranh. Từ tháng 9 năm 1966, Mỹ bắt đầu tạo lập các vị trí đứng chân cho hàng rào và đồn chú tại các điểm quan trọng dọc đường chín. Nền tảng của nó là 17 căn cứ quân sự suốt chiều dài gần 100 km từ cửa Việt cho chạy dọc vị tuyến cho lên đến biên giới Việt Lào. Trong gần 100 km đấy thì có khoảng 20 km từ cuồn tiên đi xuống xuống biển là đằng rào gây thấp gai dài đặc. Cái hàng rào này á thì ở phía đông có thể là 7 8 9 10 lớp thế còn lên các cái tuyến mình rừng á thì không làm sử dụng gần 2 triệu quả bó m như vậy là gồm có
37:23 mịn gem mo này mịn lá này mịn vương cái bom mình á thì hắn sạt xương tại chỗ nhưng mà cái cái cây nhện đới này á có khi mình kết lại hàng trăm một hệ thống chống người và xe xâm nhập được hỗ trợ bởi không quân. Phòng tuyến Magnamara là sự kết hợp của những thành tựu bậc nhất của nền công nghiệp quân sự Mỹ. tính đến thời điểm đó, lần đầu tiên, một hệ thống thiết bị trinh sát quy mô lớn được Mỹ áp dụng thực chiến tại chiến trường Đông Dương, trong đó khe xanh trở thành một mắt xích trọng yếu. Nghiên cứu S26 của nhóm Jason thuộc Viện nghiên cứu phân tích quốc phòng ước tính rằng để vận hành hệ thống ngăn chặn
38:09 này, mỗi tháng cần giải ít nhất 20 triệu00 graven, 25 triệu bom kích thước nhỏ, 1600 thiết bị cảm biến âm thanh cùng với 68 máy bay tuần tra và 50 máy bay giải mìn. Chi phí ước tính lên đến 800 triệu đô la một năm. rất là tin vi à nó thu thập kể cả là tiếng động đồng thời thu thập kể cả là cái hình ảnh ví dụ như tiếng động mà đi bộ thì nó thu được khoảng 15 m đối với các phương tiện như ô tô xe máy á thì như vậy là 300 m mà khi phân tiền xong á thì như vậy nó sẽ bảo vệ trung tâm cho máy bay phận lực thậm chí bả phả một
38:54 không có một cái biện pháp cụ thể nó có thể khắc tinh có thể giải quyết được chọc thủng được các cái phòng tuyến này mà chúng ta sử dụng cái biện pháp sức mạnh tổng hợp chúng ta như vậy là thứ nhất tức là dùng lực lượng kỹ thuật chúng ta tiếp cận về các cái phương tiện điện tử để từng bước biết cách vô hiệu hóa. Mặt khác với một cái thế trận chiến tranh nhân dân chúng ta phát động một cái phong trào du kích chiến tranh đây là rạo điện tử nhưng mà cũng từ con người làm ra thôi. Thì do đó con người có thể là sử dụng và đồng thời phá nó được chẳng hạn như ở đây trên tuyến này á nói chung lông rồi đổ hộp rồi bi đông nói chung các cái loại mà kim loại có tiếng động phát động phát từng động lên á người ta nghĩ rằng là ở đó vẫn có là quân giải phóng nhưng thực chất đó không phải đâ
39:42 sau đó chuyện gì sẽ xảy ra khi phát hiện ra tiếng động họ có ném bom không thì sẽ dùng bó đạ bà trẩm có chui vào hàng rào và treo đồ lên Không hồi đó là tôi mới 16 tuổi đi tham gia mạng đến vào các căn cứ bên bộ đội đặc công thì họ dùng kềm rồi họ cắt ví dụ kích là tôi là coi như làm quẩn ế vào là chuồii còn ếch vào và hàng ro thì khi còn ếch nó kêu à bập sang mình lắc nếu dây lại thì con ếp nó kêu thì bọn địch nó là phản chá là nó đánh đấy. Các bạn đã thật thông minh khi nghĩ ra cách rất đơn giản là treo ế lên hàng rào để đánh bại phòng tuyến Magnamara. Các bạn đã qua mặt cha tôi rồi. Đó là thất bại của tư duy chiến tranh
40:29 công nghệ trước sức mạnh của chiến tranh nhân dân. Báo cáo của CIA đã phải thừa nhận rằng trên tuyến đường Trường Sơn, trong nửa đầu năm 1968, lượng hàng chi viện cho chiến trường miền Nam tăng hơn gấp đôi so với cả năm 1967. Số quân lên đường vào miền Nam lên tới ít nhất 116.000 người cùng với một số khí tài lớn và xe tăng cũng được đưa vào miền Nam an toàn. Tất cả những con bài mànamara có thể tung ra đều đã bị đánh bại. Đồng thời, những mâu thuẫn ngày càng tăng cao với các chính trị gia khác và áp lực từ những phong trào phản chiến mạnh mẽ trên chính đất Mỹ. Tất cả đem lại cho Robert Mnamara nỗi giày vò ám
41:15 ảnh về một cuộc chiến không thể thắng. Tháng 11 năm 1967, Magnamara đề xuất hãy ngưng ném bom miền Bắc Việt Nam và ngưng việc gửi thêm lính Mỹ tới chiến trường. Những gì ông ta nhận lại được chỉ là sự im lặng. Chưa đầy ba tuần sau đó, Mamara tuyên bố từ chức. Cha tôi đã rời khỏi chức vụ Bộ trưởng Quốc phòng. mà đúng hơn là bị tổng thống Johnson xa thải. Nhưng tôi nghĩ rằng bi kịch đối với ông nỗi buồn, sự đau khổ, sự xấu hổ trong 8 năm ông giữ trước Bộ trưởng Quốc phòng đã thay đổi mãi mãi cuộc đời
42:02 ông. Trong cuộc họp cuối cùng trước khi rời nhiệm Sở, Robert Mcnamara đã cực lực phản đối ý đồ tăng cường ném bom Việt Nam của những người đồng sự hiếu chiến. [âm nhạc] Cái chiến dịch ném bom chết tiệt này thật vô ích và vô dụng. Chúng ta đã ném lên Việt Nam số bom còn nhiều hơn số bom rơi trên toàn châu Âu trong toàn bộ thế chiến thứ hai và chẳng làm được cái quái gì hết. Sau khi nói ra những lời này, Robert Mnamara đã bật khắp nước nở và cuộc chơi quân sự của ông ta đã kết thúc với sự bất lực như thế. Sau khi Robert Mnamara rời lầu năm góc, cuộc chiến của Mỹ tại Việt Nam tiếp tục được leo thang trên mọi phương diện. Dù vậy, sức mạnh quân sự của Mỹ vẫn không thể nào ngăn cản được chiến thắng sau cùng của người Việt Nam vào năm 1975.
42:50 Yếu tố X, yếu tố con người, điều mà Magnamara đã gạt bỏ từ những ngày đầu tiên thực sự đã đánh bại mọi kế hoạch mà ông ta có thể nghĩ tới. Chúng tôi đã sai, sai một cách tệ hại. Sau cả chuyến đi và gặp nhiều người Việt Nam, tôi mới thực sự hiểu lý do vì sao cha tôi đã sai. Đó là bởi trong cuộc chiến tranh này, người Mỹ đã không thể tìm ra được lý do chính nghĩa cho sự can thiệp của họ vào Việt Nam. Người thanh niên Mỹ được giáo dục đây là sứ mạnh lịch sử bảo vệ chế độ tự do, bảo vệ chống lại chủ nghĩa cộng sản. Nhưng sau đến nơi người ta thấy người cộng sản người ta rất nhân đạo, người ta bảo vệ tổ quốc người ta, người ta giải phóng
43:36 miền Nam để th nhất đất nước của người ta và đây là nhân dân người già trẻ em mình bắn vào họ. Từ đó người ta sụp đổ ý chí hoàn toàn mất ý chí mà con người đã mất ý chí thì súng có hiện đại bao nhiêu cũng không làm được. Còn người Việt Nam, ý chí quật cường đến từ những người rất bình [âm nhạc] thường. Trong chiến đấu, sự kiên gan anh dũng này lại càng bộc lộ rõ. [âm nhạc] Ý chí này đến từ tình cảm yêu thương mãnh liệt trong mỗi gia đình.
44:22 Ý chí còn đến từ tầm nhìn vượt thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh và những nhà lãnh đạo Việt Nam kiểm soát. Những người cộng sản là những người kiên trung và mang tinh thần kỷ luật thép, kỷ luật kỷ luật cùng với một đường lối cách mạng bất khuất. [âm nhạc] Ngày hôm nay tôi đến thăm nghĩa trang Trường [âm nhạc] Sơn. Đi giữa hàng chục ngàn ngôi mộ, tôi thấy rất xúc động.
45:10 Tôi khâm phục những thanh niên Việt Nam đã sẵn sàng hiến dâng cả tính mạng của mình vì sự nghiệp thống nhất đất nước cao cả. 1950 died in December of 1967. May motherland always know that you served and honor from Vietnam to United States. Thank you. Thank you to all of you
46:00 [âm nhạc] here. Tôi chợt hiểu ra khi triệu người cùng một ý chí và khao khát cháy bỏng cho hòa bình thống nhất thì khó khăn nào cũng có thể vượt qua, kẻ thù nào cũng có thể đánh thắng và tôi vẫn tiếp tục với hành trình của mình. [âm nhạc] Kính mời quý khán giả đón xem tập hai của bộ phim để tiếp tục theo dõi những chuyển biến tâm lý sâu sắc của ông. Trong tập phim này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu hành trình ông trở thành một người phản chiến, phản đối cuộc chiến tranh mà cha mình là kiến trúc sư trưởng. Một câu chuyện chất chứa nhiều day dứt và đau đớn trong chính các gia đình ở nước Mỹ.
46:48 [âm nhạc]
47:49 am
