Full transcript of “‘Titser Annie,’ dokumentaryo ni Kara David (Full Episode) | I-Witness”. Click a timestamp to open the video at that moment. Need another video? Use the YouTube transcript generator.
0:03 [Palakpakan] [Musika] hindi niya nakagisnan ang tumira sa [Musika] kabundukan Hindi sanay sa putik at tarik ang kanyang [Musika] katawan ni minsan hindi niya pinangarap ang mabuhay sa hirap Pero sabi nga nila walang imposible sa taong may Mison walang matarik sa taong may malasakit [Musika]
0:56 nakatago sa pusod ng kagubatan ang Labo ang isa sa pinakadulong komunidad sa bansod Mindoro Oriental bangin ilog at bundok ang kailangan mong suungin marating lang ang liblib na lugar ng mga katutubong Mangyan at linggo-linggo ito ang nilalakad ni teacher Annie para lang makapagturo kami yung naglakas loob po na tumanggap ngung item kasi nga bibihira yung ah babaeng tumatanggap dahil sa sobrang layo po delikado yung pagtawid tawid teacher dito puro lalaki Opo Ma'am la na taon ng guro sa isang
1:44 private School si Teacher Annie Sa totoo lang mas madali at mas komportableng magturo sa private school pero sa pagtuturo ng mga katutubong Mangyan nian nahanap ang tawag ng tungkulin kumbaga doun lagi kang nakapustura naka-makeup dito As in ganito yung itsura mo pag aahon ka pero nakita ko yung ano nakita ko yung iba iba iba yung yung doon Naramdaman kong parang totoong tao na ako Makalipas ang isang oras na lakad sunod-sunod na ilog naman ang aming binuno
2:36 mga ilang ilog po tatawirin G 16 Ma'am anong 16 16 rivers 16 rivers ang tatawirin natin maay mas malalim to [Musika] ah sa pagbaha po hanggang bwang to sa layo ng sityo labo mo aakalaing May nakatira pa sa liblib na kagubatan pero maya-maya nakasabay namin sa ilog ang ilang batang [Musika] Mangyan isang linggo na sa paanan ng bundok ang mga librong ito dahil pirm mataas ang tubig sa ilog
3:23 ngayon lang nagkaroon ng pagkakataon naakyat ang mga ito sa hulo para magamit [Musika] atar Makalipas ang isa pang oras may natanaw na akong komunidad Yehey Konti na lang Konti na lang kung nakikita ninyo yung mga bahay Doon yun yung pupuntahan natin from here
4:09 parang mukhang malapit na lang siya eh pero pagod na talaga kami Sobra kaya natin to so nung nakita ninyo yung community talagang sa ku ha Mayon pa palang nakatira dito Sabi ko po ng ganon sabi ng ko nga po kung siguro yung school nandon pa sa bundok na yun Talagang totoong Iiyak na ako Mabuti na lang banda rito siya oh tinatawag ka ng mga bata masine ag balabag Kumusta haay nakarating din o po yung community
4:56 ng labo [Musika] yan [Musika] ha Sa dulo ng kalbaryo napawi ang pagod ni teacher Annie ng mga inosenteng [Musika] [Palakpakan] [Musika] iti Dalawang taon ng guro sa sityo Labo si Teacher Annie kasama ang kanyang co-teacher na si Kristel walang kuryente sa maliit na song ito wala ring malinis na tubig kung hindi ka mag-iigib
5:45 [Musika] pero gaano man kasalat ang lugar dito nila natagpuan ang biyaya ng pagbibigayan kahit po bigyan mo sila ng isang platong kanin tapos sila y mga 10 o 15 hindi nila uubusin yung kanin ng hindi sila lahat nakatikim marunong sila magbigayan Opo nasa kabila nung Wala nakakapagshare pa po sila sa kapwa nila maganda malawa marami kaya bilang pasasalamat sa mainit na pagtanggap sa kanila ng mga Mangyan bago matapos ang araw nagsasagawa sina teacher Annie at teacher Kristel ng klase para sa mga matatandang Mangyan
6:32 libre ito at walang dagdag na sweldo sa kanila kailangan po nilang matutong sumulat kasi po pag wala kami pwede po nilang turuan yung kanilang mga anak dama toy Katy isulat pangalan Manang le Bakit po kayo nag-aaral para marunong magsurat para marunong magsulat ang pangalan ah Bakit po gusto ninyong matuto magsulat ng pangalan marunong mag magbilangan kaitong surat Para hindi magloko sa amin sa akin ang mga tao paanong niluluto magpabili
7:20 ang mga saging O tapos kulang pa Marami pa sana kung halimbawa magdala ng saging o silangang binigay tama plenty At dahil dito tuluyang nakuha ni teacher Annie ang loob ng mga Mangyan palakpakan ang sarili [Musika] y marami sa mga Mangyan takot sa mga dayo bagong salta sa kanilang komunidad kaya ang ilan ayaw sanang pag-aralin ang kanilang mga [Musika]
8:12 [Palakpakan] [Musika] anak Pero iba si Teacher Annie at teacher sa piling nila panatang loob ng mga Mangyan ang panahon [Musika] kaibigan ng ibang tagapatag pinangunahan din siya noon ng takot at pandidiri sa mga katutubong Mangyan 1 two TH Pero mabilis itong nabago ng panahon so lahat tayo ay maupo na madumi sila parang hindi ko po talaga sila kayang tanggapin pero nung nandito po ako tinuruan ako ng Diyos na tanggapin kung ano kung sino po sila na tuwi pong aakapin ko yung mga bata aakbayan ko po yung mga bata Parang ang saya-saya nung nung mga magulang 14
8:59 3/4 13 25 ikaw ang para dito sa dahil dalawa lang silang teacher sa sityo labo sabay-sabay na tinuturuan ni teacher Kristel sa iisang classroom ang grade 4 grade 5 at Grade [Musika] 6 Kinder grade 1 Grade 2 at Grade 3 naman ang sabay-sabay na tinuturuan ni teacher Annie Okay si omre ano kaya ang pangalan ng titik na ito titik Y sa dulo ng mga upuan Napansin ko ang isang dalaga so ito po ang Kinder yan Ito po yung kinder yung iba po dito hindi pa dumarating pati yung ano kasi nas Opo
9:47 Sia po Kinder din Actually tat po silang magkakapatid si si B ataka po si bar na si Dina 20 years old po si Dina 14 po si Bobby 9 po si bar Pero nasa Kinder sil nasa Kinder pa lang po sila pati yung 20 years old Opo si Dina ang pinakamatandang estudyante ni teacher Annie Gusto man niyang mag-aral Noon ni minsan di siya pinayagang makatungtong sa paaralan Ba't hindi kayo nag-aaral dati Bawal po sa amin bawal sa inyong mag-aral Oo bakit daw bawal awan po Hindi ko po alam Sino nagbawal sa'yo Papa pero Ikaw gusto mo ba mag-aral ha
10:35 po Bakit gusto mo mag-aral para matuto Marami ng guro ang nagsabing imposibleng matuto ang kasing tanda ni Dina ul pero hindi sumuko si Teacher an ni Madam nung sinimulan po namin silang i-approach ni Madam crystel ang hinihintay din pala po Ma'am nila ung bagang ikaw lalapit ka sa kanila na kahit po lumayo sila ng lumayo SAO ikaw kakausapin mo [Musika] sila dahil sa pagpupursigi ng guro nanumbalik ang kumpyansa sa sarili ng dalaga at unti-unti siyang natutong pahalagahan ang kanyang pagkatao
11:22 [Musika] pero di pa man natatapos ang klase laking gulat namin ng biglang tumayo si Dina at [Musika] nagpaalam saan kaya pupunta ang bata at bakit niya nilisan ang eskwelahan [Palakpakan]
12:07 [Musika] nagmamadaling lumabas ng classroom si Dina hindi na raw niya tatapusin ang klase Sinundan ko ang bata at natuklasan ko sa loob ng isang bahay kubo ang dahilan ng kanyang [Musika] pagmamadali Gandang umaga po Hi Manang Dea kusta po Hi Tay Kumusta po nandito po si Dina Kumusta Nay Dalawang taon ng may sakit ang nanay
12:53 ni Dina na Si Vilma butot balat Ang Matanda at hirap ng maglakad magdura ba k Gaano katagal na po ang ubo ninyo matagal Ano pong sabi ng doctor hindi ko alam ha di na Ano daw sabi ng doktor pulmon ha pulmo Dina Dina si Dina si Dina ha pulmo may gamot ba si nanayo na ubos na daw ah wala ngayon Ubos na ubos na ah ito ilang beses na
13:41 nilang pinatingin sa doktor ang matanda pero di naman nila mabili ang mga iniresetang gamot Ano ba to antibacterial ah Mukhang may pneumonia nga kayo kung uminom kayo ng antibiotics tapos ano ba to Ang dami niyo nam antibiotics puro antibiotics yung problema minsan ng m mang ah kasi ang layo ng tirahan nila so ang nangyayari bibili sila ng gamot sa baba tapos hindi na nila ma-follow up so lalo na kung mga antibiotics yun ang problema eh ah kailangan yun tuloy-tuloy yung gamutan sila natitigil kasi ang layo nga nila sa pharmacy ang layo nila sa botika
14:28 [Musika] kaya n pumanaw ang tatay ni Dina bilang panganay Siya ang tumayong ina at ama ng kanilang pamilya sa isang linggo ilang beses ka lang pumapasok sa paaralan tatlong araw raw po tatlong araw ka lang pumapasok Bakit may gagawin ng ano yung gagawin mo trabaho [Musika]
15:15 sagingan saging ang pangunahing ikinabubuhay ng mga mangya ng sity labo matakaw tubig Ango atah ngb [Palakpakan] [Musika] [Palakpakan] [Musika] kinukuha Katatapos lang manalasa ng bagyong Lando sa Mindoro kung kaya kaunti lamang Ang nakuha nilang bunga noon
16:01 batid ng mga Mangyan na si Dina ang may pinakamalaking pangangailangan Nung araw na iyon Kaya tinulungan nila ang dalaga na mapuno ang kanyang bangkat [Musika] k
16:49 [Musika] paglabas ng Gubat nadaanan namin ang klase ni teacher Annie pero hindi na lumingon si Dina at nagpatuloy na lang sa pagpapasan [Musika] [Tawanan] tanghaling tapat ng magsimula kami sa [Musika]
17:41 pagpapasan mainit ang mga bato sa talampakan pero di ito ininda ni Dina mas mainit ang tawag ng pangangailangan [Palakpakan] [Musika] ha Eh kasi mapapaso ka sa B bawasan na lang muna natin Ong ano mo bawasan muna natin to bawasan natin masyadong mabigat yan Bawasan mo ilagay mo dito yung iba para hindi masyado [Musika] mabig natin
18:32 isa [Musika] pa paano ba to nilalagay sa ulo kasi may backpack po kayo tanggalin k okay na gaano man kainit Gaano man kabigat hindi tumigil si Dina sa [Musika] paglalakad Ni minsan hindi siya nagreklamo at tahimik na lang na pinasan ang responsibilidad na inihain ng [Musika]
19:25 mundo ito yung mga panahon na gusto mo ng mag magreklamo kasi parang ang bigat ng dala mo to ang haba pa ng byahe pero p Nakikita mo yung mga Mangyan na at naiisip mo na araw-araw nila itong ginagawa parang pakiramdam mo wala kang karapatang magreklamo kasi sila nakukuha pa nilang ngumiti sa gitna ng hirap [Musika]
20:19 kaya pa bubuhatin Toto Teka tutulungan kita okay ready ha
21:13 [Musika] Makalipas ang dalawang oras narating namin ng kamali kung Saan binibili ang mga produkto ng Mangyan salamat maingat na binilang ang bawat piraso ng saging na pinasan ni [Musika] Dina agag 100 daang saba
21:59 Php5 so saa ang nakuha niya ay ph0 120 ang saba tapos PH [Palakpakan] [Musika] lakan pero sa huli Php 1414 lang ang kanyang kinita Anong ibibili mo diyan sa Php 1414 mo gamot po ha gamot gamot at saka walang wala na pong tira sabi mo bigas kanina h na po ha h na po hindi na kayo magas muna gamot na lang [Musika] lahat
22:44 144 para sa dalawang oras na pagpapasan sa bundok ilang tableta kaya ang mabibili ng kakarampot na salaping ito [Musika] gaano man kaliit ang kanyang kinita na puno ng pag-asa ang dalaga [Musika]
23:30 masaya siyang naglakad ng mahigit isang oras patungo sa pinakamalapit na [Musika] butika Pero nang marating na namin ang bilihan ng gamot ano pong kakasya dito dalawa lang po nito tapos ang kun yung dalawang piraso lang ng antibiotics ang nabili ni Dina sa kanyang pera yung nanay po ma'am niya ano lagi pong sinasabi ni Dina sa akin Madam bilhan niyo naman po ng gamot ah kung ano po
24:17 ma'am Yung ibibigay ni Dina na bahayan nung gamot yun po binibili ko sa bayan tapos Binibigay ko po kay Dina kaya ang ginagawa Ma'am namin minsan ah ' ba po lagi namang kamote at saging kinak nila ginagawa po niya tumutulong po siya sa amin ni Madam kel pinagluluto niya po kami ng kanin Tapos naghuhugas po ma'am siya ng pinggan ginagawa naman po namin ni Madam Cel binibigyan po namin ng bigas sardinas para lamang po may maiuwi din po siya sa [Musika] [Palakpakan] kanila para sa gurong nagmamalasakit hindi maikakahon sa silid aralan ang tawang ng tungul [Musika] ha w tasa wala kaang
25:04 [Musika] tasa Kamakailan sinabihan ng Department of Education si Teacher Annie na tapos na ang kanyang sakripisyo sa sityo Labo na-upgrade ang kanyang posisyon at at maaari na siyang magturo sa kapatagan sa mas maganda at mas maayos na eskwelahan pwede na raw niyang iwan ang mga Mangyan Yung amin pong cooperating principal ng banso District inopera na po kami na mag bumaba ni Ma'am Kristel sa Villa pag-asa Elementary School Gusto ko na po dito kaya lang po
25:50 ah nandon talaga tayo sa realidad ng buhay na tumatanda ka ang layo-layo ng nilalakad [Musika] pero hindi Tinanggap ni teacher Annie ang bagong Alo at Pinili niyang manatili sa liblib na sityo ng mga Mangyan dati nung nagpa assign ka as a public school teacher ang iniisip mo pera sweldo para sa sarili Yes ma'am pero ngayon Binibigyan ka na ng mas comfortable na na buhay ayaw mo pa rin kasi nga po ma'am din
26:35 ak sana Maam yung may iwan ako na after after 10 years may Legacy akong maiwan sa mga bata na yan yung mga Tinuruan ko ito yung natutunan nila sa akin [Musika] si Teacher Annie ay hindi Isang
27:22 doktor hindi siya Milyonaryo o makapangyarihang lider ng gobyerno pero may kapangyarihan ang kanyang inspirasyon Marinig ng malakas ang boses ni wend may dalang pag-asa ang kanyang mga salita tingnan natin at pakiramdaman ang panahon kaibigan mahirap man sa salap mayaman siya sa malasakit sa eskwelahan panon maaraw maaraw ang panahon maaraw maaraw ang panahon Ako po si Kara David at ito po
28:08 ang eyewitness [Musika] [Palakpakan] [Musika] [Palakpakan] [Musika] aan tat
28:54 [Musika] [Palakpakan] [Musika] [Palakpakan] [Musika] [Palakpakan] Maraming salamat sa pagtutok ninyo sa eyewitness mga kapuso Anong masasabi ninyo sa dokumentaryong ito i-comment niyo na yan tapos mag-subscribe na rin kayo sa GMA public Affairs YouTube channel
