I-Witness: "Sugarol," dokumentaryo ni Kara David (full episode)

0:00 [Palakpakan] [Musika] sa isang eskinita sa Bagong Silang Caloocan hindi tilaok ng manok Ang gumigising sa mga tagarito ngayon walang taya walang tama kundi kalansing ng bully malutong na balasan ng Baraha at tunog ng baryang bumabagsak sa lupa senior citizen senor sa jeep lang yon ha sa lugar na ito 247 ang Binggo at blockbuster ang sugal sa kada [Musika]

0:49 kanto Eto [Musika] naw ikaw isa dalawa yan dalawa yan wala diyan Wala ito isa lang it wala Oo tayo kasama mo sa ano si Nanay Lisa 44 years old ang isa sa mga suki ng binguhan maaga pa lang nakaupo na siya sa kanto tila ba sugal ang kanyang almusal ay siya 15 ilang taon kayo nung nagsimula po kayo 1 marun na Sino po ang nagsusugal nung time na yon nanay mo ba nanay nanay tatay ko tapos mga kapitbahay namin dun sa kabilang ng caloocan Hindi naman po Nam pinagaral talagang talagang siguro likas lang na

1:34 marunong na ganon nasa dugo kasi tatay ko parang suit lang walang permanenteng trabaho si Nanay Lisa umaasa lang siya sa paminsan-minsang rocket at sa perang padala ng asawa niyang nasa probinsya ito ang ginagamit niyang puhunan para sa sugal at katwiran niya pinalalago lang naman daw niya ang pera kayo admit sugarol po ako namin ko po pero hindi po ako namumula ng ibang tao sa tingin niyo mali po ba yung pagsusugal or mali Talagang mali Eh ba't yung k ginagawa gawa ng yun ng ano ko yun yung madaling pag pagk kuhaan ko ng pera

2:20 p illegal ang sugal sa mga pampublikong Lansangan pero pinahihintulutan ang barangay ang bingo dahil pabarya barya lang naman daw ang Taya dito Magkano ang bayad t ang premyo kape may dadaang tricycle pre naku masasagasaan [Musika] niya Okay babalik may-maya isang bata ang tumabi kay nanay Sino ito e ah anak mo anong pangalan mo Charlie Ang cute naman ni

3:08 [Musika] Charlie Ako ilang taon ka na Charlie se hanggang grade one lamang ang inabot ni Charlie sa eskwelahan kailangang tumigil sa pag-aaral dahil kapos na daw sa pera pang nagpapadala si papa pampasok ko bibili niya ng bag tapos notebook isusugal Na Sayang ang pinapadala ni Papa pinaghihirapan niya tapos susugal na Eh ikaw Okay lang ba saung nagsusugal si Mama okay Ha okay Bakit Okay lang SAO kasi nag nagpapalago sa Para meron kaming malam oh bingo [Musika]

3:54 bingo Hindi po ba mas maganda na yung yung mga pagsusugal ni niyo imbis na ipang sugal eh ipang project na lang dun sa mga bata dun sa school nila meron kasing ano yung yung project nila hindi sapat sa pera kung ganon Al ba b lang ngaw ako 30 s hindi sapat Madam kasi ano po eh ipa-print Yung isa kong anak so kumbaga nakikita ninyo yung sugal na lang yung paraan para kahit papaano lumaki yung pera Yung maliit na pera na hawak ninyo parang ganun ma'am pero umaasa ako sa mga anak ko sana Hwag na mangyari nangyayari sa buhay ko ung ganon Oo naman ang nakababatang kapatid ni Charlie na si Clarice hindi pa marunong

4:40 sumulat at magbasa pero Bihasa na sa Binggo at iba pang laro nagsusugal din si charis Opo ginaga niya po kami Anong klaseng sugal ang alam mo ikot po pwede tao ibon ano yung tao ibon ganyan po hulaan nila kahit ano Taya ibon tas tao dalawa lang itataya So ikaw marunong ka rin magsugal sa unang tingin anim mo'y laru-laro lang ang bingo pero ang barya-baryang tayaan nakakapanghinayang kalaunan Magkano na lang naiwan Ate Php5 na lang dikit natin yan Bigay mo sa kan e magkano na lahatlahat na talo niyo 50 kaninang umaga ngayon bente

5:29 ngayon 70 hindi pa kayo titigil ah maghapon toap [Musika] sila Lumipas ang ilang oras nasa binguhan pa rin si nanay [Musika] l napansin na wala na sa kanyang tabi si [Musika]

6:18 Charlie Charlie Saan ka punta paikot-ikot bag paikot-ikot iikot ka oot Anong gagawin mo mangangalakal po ah mangangalakal Anong hinahanap mo ah plastic [Musika] Okay tila nabaliktad na ang mundo bata ang nagtatrabaho habang ang ina naglalaro Eh bakit ka ba nagkakalakal Hindi ka naman dapat nagtatrabaho ' ba para po may pagkain po kami kahit pang walang pera tapos p ano p nakab na po nabili kaming

7:07 kanin Ano po bang meron sa sugal At bakit gustong-gusto niyo po ito at hinahanap-hanap ninyo Ano masarap nakahawak ng Baraha ganon nakahawak ng bulitas pang kalog Lingo Basta masaya kami gaya ka na dumama ako ang sasay ko doun eh kasi may kape Akala ko gatam yung bente ko tuwangtuwa kanina yung bente ko tumama ehat takot [Musika] Eh Halos isang oras na kaming naglalakad pero walang balak tumigil si Charlie

7:54 Kuya anong lugar na ba ito 6 po 6d Ano po to Caloocan pa ah Bulacan na Bulacan na po ah Bulacan na'to habang naglalakad napansin kong walang tsinelas ang bata Charlie Ang layo na nito Wala ka bang tsinelas Wala Ha h t diretso Hindi ka ba hanapin ng mama mo hindi ha Baka hanapin ka ni mama mo hindi hindi tirik na ang araw at mainit na ang semento nung mga oras na iyon ang layo tiyak masakit na sa talampakan ang

8:39 maglakad pero hindi tumigil ang bata bata na Hoy ano si ha Charlie siis ha Charlie wala wala nga aak dito may mga anak ko kakain na [Musika] buon k o bingo bingo si

9:25 at oy oy Bakit tanghali na ng magpahinga sa pagbibgay sa inyo naad naghanda ng tanghalian si Nanay Lisa para sa kanyang mga anak [Musika] at noon lang niya napagtanto na nawawala ang anak niyang si [Musika]

10:21 Charlie m mangak mo hinahanap ko ngaung mga anak ko e na Asan na yung dalawang binggit aalok Sus nag-ikot si Nanay Lisa sa mga skinita a si Paris ha tutulog char si Paris ha Charlie wala si CL Wala nga aak dito Wala na ano mga anak ko kakain na kumain din at nang magbunga kanyang paghahanap kumatok sa kapitbahay at nag-ayang mag Binggo na lang

11:09 muli na oy labanan niyo raw to labanan niyo na ako o gutom na gutom na on magsugal ang Hindi alam ni Nanay Lisa habang abala siya sa pagsusugal ang kanyang anak naghahanap ng kalaka Charlie Charlie Charlie ito Pwede ba to [Musika] Opo [Musika] naman Hindi pa ba tayo Uwi na tayo o ibebenta mo na ba ito hindi pa pwede ibenta

11:56 Bakit pis pa lang [Musika] Ang layo na nilakad natin mula Caloocan Tumawid na ng ilog hanggang makarating sa Resettlement site sa Bulacan pero Nasan na si para kumita ng s piso kailangan raw mapuno ng bote at plas angyang sako [Musika] Charlie hindi pwedeng Bote [Musika] Bote saan saan na tayo pupunta

12:44 [Palakpakan] [Musika] ngayon na po [Palakpakan] Ang kinita niya ay yung lata na nakuha niya nasa 50 centavos yung bote ph4 yung plastic hindi umabot ng isang kilo kaya ph8 lang yung kinita niya doon all in all Php50 centos pero dahil suki si

13:30 Charlie doon masipag daw mga lakal sabi nung ate Binigyan niya ng ph yung [Musika] bata Dumo sa isang karenderya si Charlie hindi pa pala siya nagaalmusal [Musika] gito hindi pa umuwi ang magkapatid pagkatapos kumain ang natirang pera

14:17 ipinambayad nila pang arkila ng isang lumang bisikleta oras Hala kuga mo hindi ko ang [Musika] bilis sa sandaling panahon Nakalimutan kong ito ang batang namamasura kani-kanina lamang namutawi ang inosente niyang giti at Si Charlie ay naging batang muli

15:03 [Musika] anak 1 na ng hapon ng magkita muli ang magina [Musika] dito kamay dali ti sa kabila ng kanyang pagsusugal malambing si Nanay Lisa sa kanyang mga anak kapan mo wala pa dito nasan na sa

15:48 nak nangalakal Hala Kanina pa kami kumakain Ubos na wala na W ng pagkain galing ate Jenny iba sabi ko sayo sa ate Jenny lang sa sa loob ng kanilang maliit na barong-barong kahit papaano naramdaman ng mga bata ang yakap ng pamilya dinadasal ko sa taas Tama na ako tama na ako sugar Tama na ako maghirap sana pag nawala na ako Hwag naman pahirapan yung mga anak ko sana sila na gumwa lahat ng hirap Dalhin ko na kas Ang hirap sob sobrang hirap n dinanas ko eh love niyo ba si Mama Opo Opo bakit niyo love si

16:33 mama Syempre po sila po nagpaka sa po nagpalamon sa amin sa sa po nag-alaga sa amin sa nagpapalaki sa amin pati na rin si Papa pinalaki rin tayo sa pagkain eh kahit nagsusugal si Mama okay lang opo opo manalo matalo ay pagkatapos kumain sinamahan ko si Nanay Lisa na mag-ikot sa komunidad Wala na raw kasi siyang pera kaya maniningil na raw siya ng [Musika] kita

17:20 ba mahaba-haba rin ang nilakad namin patungo sa kabilang Barangay Hello [Musika] a sa isang sari-sari store na pinagbentahan niya ng produkto nakakuha siya ng ph saan kaya niya gagamitin ang perang ito nalaman ko ang sagot pagsapit ng dilim [Musika]

18:13 pagkagat ng dilim larga muli si Nanay [Musika] Lisa ano pong meron sa tawid na ilog gaya akong magsusugal magbaka sakali konting pera ko baka dumami doon konti ganon papalag bale papago yun eh baka pwede rin palugi minan Yeah ito [Musika] matarik pinapayagan ang barangay ang sugal kapag may lamay para naman may libangan ng mga nakikiramay pero sa kaso ng mga sugarol hindi pakikiramay ang

19:00 kanilang ipinunta kundi pagkakataong makataya so Gaano po karaming lamayan ang pinupuntahan ninyo sa isang gabi a nakakatatlo kami ganon tatlo ganon karami ang namamatay dito ay hindi naman natin gustong mamatay pero talagang ganon eh talagang Meron po talaga kasi pag dito may namatay halimba isa lahat na dire-diretso sunod-sunod ng patay dito sa lugar namin dito ganyan sa isang Resettlement site sa Bulacan unang nagtungo si Nanay Lisa nabalitaan daw niyang may namatay dito [Musika] Kamakailan e lumalapit man lang po ba

19:46 kayo doon sa patay at nakikiramay doon or hindi na kailangan yon hindi na po Basta pupunta kami doon sisilip ng katay Gan masisilip kung kakilala ba makakilala mukha Pao tapos k nakita ko na naan Tapos mamaya anun na oy an na tongit na [Musika] tayo meron talagang nagano susugal diyan sa labas Ano yun Okay lang sa inyo yon okay na lang din kasi una Ma'am Wala kaming pinaga anuhan Kart na lang Pabili k ah kasi nagbibigay din sila nagbibigay po sila kahit papano maagang napasabak sa tong it si Nanay

20:32 Lisa PH ang puhunan niya mula sa padala ng asawa at [Musika] dhens 15 l [Musika] b ay dalaa [Musika] talaga [Musika] p w k Wong buo Makalipas ang isang oras tumayo si Nanay Lisa at lumipat sa ibang lamayan

21:18 talo so Magkano po ang na natalo ninyo kanina Talo ako doon ng s ah s Magkano ang pera niyo ngayon ah 150 ah 150 saan ngayon kayo pupunta diyan sa kabila Anong kabila kabilang patay ah may isa pang patay dito Oo meron pa ho nako babawi lak na yung tumaya Li habang palipat-lipat sa lamayan si Nanay Lisa ang kanyang mga anak

22:04 nagpapalipat-lipat naman sa mga [Musika] tindahan humihingi nlim [Musika] Saan kayo namamali mo palengke sa palengke harap buhay din naman yung palos sa ba tapos tapos nanguha ako ng Bin ko nangangarap po ako ng baning ko tapos pinapababa ko Ayan po Bakit kailangan mamalimos or maghanap buhay

22:52 Wala lang po para saan kay mama para kay mama para ib naan po ng pagkain sa mga pamilyang nabubuhay sa isang kahig isang tuka mabilis na tumatanda ang mga bata hindi ako magtataka kung pagdating ng panahon matututunan din nilang maghanap buhay sa piling ng mga patay good Mas maraming tao sa pangalawang lamay na pinuntahan ni nanay L at tulad ng dati hindi rin niya kilala ang iba-iba ang laro sa kada Mesa merong pusoy tongits at

23:39 laki Ilan kuya kwatro k oo nga kwatro nga ang kwatro panalo panalo todo na sa isang sulok naman nag-umpukan ng mga kalalakihang naglalaro ng K CR Ba't po kayo naglalaro ng ganyan dito kasiang po para po mayong ikaw Magkano na natatalo mo 200 po ha 200 200 o wala ka pang balak tumigil naubos e ah Magkano ba ang ano mo balak mo ubusin magkan lang po 240 ah bukas Okay lang SAO matalo ng 240

24:25 Okay lang po bakit trabaho naman daw po at least Ano nbang trabaho naman po at least nalibang ikaw Magkano natalo mo Panalo po 200 ah panalo kang 200 nakuha mo yung dalawang daan niya hal sa bawat Mesa May maliit na platito o garapon na makikita sa gilid lalagyan ito ng tong kontribusyon o porsyento ng kita sa sugal na ibinibigay na abuloy sa patay ito ang dahilan kung bakit pinahihintulutan ng mga namatayan ang pagsusugal sa kanilang mga lamay dahil kahit papano may nakukuha naman silang kapalit sa mesa ng Lucky nagbabad si nanay L isang oras na siya dito minsan

25:11 panalo Ayama na ako kadalasan talo panalo [Tawanan] sunod-sunod man ng talo sigi pa rin ng sugarol talo lahat o Pasado 11 na ng magdesisyong tumayo sa mesa si Nanay Lisa talo siya ng Php mahigit PH na lang ang naiwan sa kanyang bulsa magsusugal pa kayo Ano siguro pangal na namin to bukas eaga

25:59 eh Mahirap poang pang almal ang aking mga babies e ganda talaga patalo ko pag [Musika] sinal 12 na ng hating gabi ng siya'y makauwi tulog na ang mga bata mahimbing G Sa tingin niyo makakatigil pa kayo sa pagsusugal opo kaya umisip naman Nam po e kaya naman hindi ko lang masabi kung kailan kasi nga g po ng hirap ko

26:46 kailangan ko po talaga sa ngayon yanan mga disis na po 12 madaling husgahan ang mga sugarol tulad ni nanay Li pero sa mga taong laging talo sa mundo isusugal mo ang kahit na ano para sa pagkakataong makatikim ng panalo ako po si Kara David at ito po ang eyewitness walang

27:44 Sige na bilisan