Full transcript of “TERM 1-FILIPINO 7- WEEK 1: Panitikan sa Panahon ng Katutubo Anyong Patula Kaligirang Pangkasaysayan”. Click a timestamp to open the video at that moment. Need another video? Use the YouTube transcript generator.
0:05 Term 1, Filipino 7, Week 1, Panitikan sa Panahon ng Katutubo, Anyong Patula, Kaligirang Pangkasaysayan, Elemento at Detalye. Hello, Grade 7 Learners! Handa na ba kayong maglakbay sa nakaraan? Ngayon, tuklasin natin ang sobrang mayamong pamana ng Pilipinas bago pa man dumating ang mga mananakop. Aalamin natin kung paano nga ba nag -umpisa. Ang mga mananakop, aalamin natin kung paano nga ba nagumpisa ang sarili nating panitikan. Kaya buksan ang isipan at maghandang mamangha. Pero teka, bago tayo tuluyang sumisid sa mga libro ng kasaysayan, itanong mo muna sa iyong sarili. Marunong na kaya talagang magbasa at magsulat ang ating mga ninuno bago pa man tayo masakop? Alam nyo, misan kasi naisip natin na itinuro lamang ito ng mga banyaga sa
0:55 atin. Pero ang totoo, mayroon na tayong sariling pagkakakilandan. Pero ang totoo, mayroon na tayong sariling pagkakakilanlan. May sarili na tayong sistema at ino. Pero ang totoo, mayroon na tayong sariling pagkakakilanlan. May sarili na tayong sistema. At ito na nga ang paborito kong patunay, ang baybayin. Oo, tama ang dinig ninyo. Ito ang ating sinuunang sistema ng pagsulat na naggalama ng mga patinig at katinig at karaniwang sinusulat mula kaliwa pa kanan. Literal na ang baybayin ito ang malinaw na ebidensya na mayroon tayong mayaman at mayroon. Ang baybayin ito ang malinaw na ebidensya na mayroon tayong mayaman at komplikadong lipunan bago pa man dumaong ang mga Espanyol sa ating mga dalampasigan. Amazing diba?
1:40 Ituring ninyong mapa ang agenda natin para sa historical exploration na ito. Una, kilalanin natin ang ating mga ninuno. Ikalawa, natalakayin natin ang tradisyong pasalita at pasulat. Ikatlo, aalamin natin ang mga anyong patula bago ang kolonyalismo. At ikaapat, ang pagkapanatili ng pamanang Pilipino. Pumasok tayo sa unang bahagi. Kilalanin natin ang ating mga ninuno, ang mga mukha na nakaraan. Nakatutuwang pagkumparahin ang dalawang pananaw sa kung saan nga ba talaga tayo nagmula. Sa isang banda, nandyan yung wave migration theory ni Henry, na nagasabing dumating daw ng patingi -tingi ang mga Ita, Indones at Malay. Pero wait, ipinapakita rin na makabagong kasaysayan ang
2:27 teorya naman ni Peter, na ang ating mga tunay na ninuno daw ay ang mga... naman ni Peter, na ang ating mga tunay na ninuno daw ay ang mga Austronesian na mahuhusay maglayag. Sa roto o lang, alinman dyan ang totoo, ang mahalaga dito ay sobrang mayamang kulturang bit -bit nila. Bawat pangkat kasing ito ay may bit -bit na kanya -kanyang kayamanan. Halimbawa, ang mga Ita o Negrito, sila 'y nagdala ng mga unang bulong, awitin at kasabihan. Tapos sa mga Indonesians naman, na medyo mas advanced na sa pag -iisip, sila 'y yung nagpakilala ng mga alamat at epiko. At syempre, Nagpakilala ng mga alamat at epiko. At syempre ang mga malay ay nagambag naman ng mga pananampalatayang pagano at mga awiting panrelisyon. Bawat isa talaga ay may
3:13 naiambag para mabuo ang kultura natin ngayon. Dito na tayo sa ikalawang bahagi. Tradisyong pasalita at pasulat o kung paano nakaligtas ang ating kasaysayan. So ang pinakamahalagang punto rito ay ang malaman natin yung kaibahan ng dalawang paraan ng pagpapasa ng panitikan. Nandiyan yung pasalindila o oral tradition. pagpapasa ng panitikan. Nandyan yung pasalindila o oral tradisyon. Ibig sabihin, paulit -ulit na pinakikinggan at sinasaulo para maipasa sa susunod na generasyon. Parang laro lang ng telepono pero literal na pang buong bayan. Sa kabilang banda, nandoon naman yung pasalinsulat. Dito ang ating mga ninuno ay umuukit at naggusulat sa mga kahoy, kawayan, bato at dahon. Grabe yung effort nila doon.
3:58 Pero heto ang malungkot na part. Nakasaad sa kasaysayan na noong ika -16 na siglo pagdating ng mga Espanyol. Kasaad sa kasaysayan na noong ika -sixteen na siglo, pagating ng mga Espanyol, napakarami sa mga sinuunang tekstong ito ay sinunog nila. Bakit? Kasi daw galing daw ito sa mga dyablo. Can you imagine, dahil sa nangyaring yan, ang pasalindila o tradisyong pasalita ang naging ultimate survival tool natin para mailigtas ang ating kultura mula sa tuluyang pagkawala nito. Nakabibilip talaga ang husay ng ating mga ninuno. Lumako tayo sa ikatlong bahagi, mga anyong patula bago ang kolonyalismo. Itong bahagi, mga anyong patula bago ang kolonyalismo. Ito yung mga ebidensya ng ating mayamang lahi na literal na nagpasalin -salin lang sa mga bibig ng ating mga ninuno. Una na rito,
4:46 ang bugtong. Alam kong pamilyar na kayo rito. Ito yung mga payak at maising pahayag na may nakatagong kahulugan. Ginagamit ito ng ating mga ninuno bilang sinaunang brain teaser o palaisipan. Kumbaga ito ang mapatalas ng isip nila para maglibang at marutong mag -isip na malalim ang ating mga ninuno. Susunod naman ay ang sawikain o salawikain. ang ating mga ninuno. Susunod naman ay ang sawikain o salawikain. Ito yung mga maiksing kasabihan na may dalang malalim na aral. Kadalasan itong ginagamit ng mga nakatatanda para magturo ng mabuting asal, magandang pag -uugali, at mga leksyon sa buhay sa mga kalbataang tulad ninyo. At pangatlo, awiting bayan. Ito naman yung mga tradisyonal na himig na sobrang ganda at natural na nagalarawa ng pang -araw -araw na emosyon, opinion, karanasan, at pamumuhay ng komunidad
5:33 noong unang panahon. sila yung original na open. Pamumuhay ng komunidad noong unang panahon. Sila yung original na OPM natin. At ang panghuli, ang epiko. Ito yung mga kwentong nagasaad ng kagilagilalas at pambihirang kabayanihan ng isang bida. Sa madaling salita, ito yung sinaunang katumba sa mga superhero movies na pinapanood ninyo ngayon. Talagang puno ng aksyon, hiwaga at katapangan. Para naman sa huling bahagi, pagkapanatili ng pamana ng mga Pilipino at syempre ang iyong misyon. Natuklasan na natin. ang pamanan ng mga Pilipino at syempre ang iyong misyon. Natuklasan na natin ang mga kayamanan ng ating nakaraan. Pero teka, ang tanong, handa ka nabang protektahan nito? Dahil ang totoo niyan, ang kaligtasan ng mga pantekang ito sa hinaharap ay nakasalalay na ngayon sa iyo.
6:23 Alam niyo, ang simpleng pag -unawa at pagpapahalaga sa ating tasaisayan, yan ay mismo ang unang hakbang para maprotektahan ang ating napakayamang kultura. Bilang pangwakas na hamon sa ating pagtalakay, iiwan ko sa inyo ang isang napakahalagang misyon na galing mismo. Talakay, iiwan ko sa inyo ang isang napakahalagang misyon na galing mismo sa inyong aralin. Ano ang magagawa mo upang mapreserba at makatulong sa pagkapaunlad ng mga katutubong panitikan? Pag -isipan mo yan ng mabuti. Ako si Teacher Colleen, maraming salamat sa paikinig. Ipagpatuloy ninyo ang pag -aaral at mabuhay ang mga kabataang pag -asa ng bayan. Hanggang sa muli.
