Zuhal Demir blikt vooruit op 'schooljaar van de waarheid'

0:00 1 september. Ook hier ontsnapt u er niet aan. Het is namelijk de belangrijkste dag van het jaar voor kinderen, ouders, leerkrachten en ook voor de minister van onderwijs. Welkom onderwijs eh professor onderwijskunde Elsonswegra en mevrouw de Meier de minister. Hebben jullie misschien eerst eh huilende kinderen moeten afzetten vandaag? Iemand? Niet huilen toch niet? Nee, huilend niet. Wel moeten afzetten, maar ik had de indruk dat hij eerder blij was. Moende tieners wel niet iedereen met even veel zin. Mevrouw eh Demir, misschien stond het huilen u wel nader, want eh het was ja, omdat het eh een heel moeilijk jaar wordt, het jaar van het schooljaar van de waarheid. U heeft er eh duidelijk zin in? Ja, ik eh heb er zin in. Ik heb eh

0:46 vorige week al bij de opstart, want vele scholen waren natuurlijk wel al een voorbereiding. Eh we mogen de indruk niet wekken van eh het is vandaag dat het start. Eh neen. Eh en vandaag ook nog veel scholen eh bezocht. Er zijn inderdaad nieuwe minimumdoelen. Kennisrijk curriculum. Dat is een hele switch hè. Dat is ook zo. Eh maar eh het komt goed. Dus eh ik heb vandaag ook nog feedback gehad van verschillende leerkrachten die daar al mee gestart zijn. Eh ik ben heel hoopvol als we doorzetten dat het komt goed. Is een heel korte samenvatting. Laten we daar dieper op ingaan. eh op welke manier het dan goed kan komen. Ehm u zei het alle drastische eh hervormingen die dit schooljaar ingaan. U zei er al een paar ehm leerkrachten krijgen minder tijd om te evalueren. Ik haal er een aantal dingen uit. De facultatieve en pedagogische studiedagen

1:33 die gaan op de schop. En ja, de lat gaat hoger voor leerlingen. Schrijven, rekenen, lezen moet allemaal beter. Ik haal er meteen een leerkracht bij. Laura Alleman, jij bent leerkracht in het eerste leerjaar in Delbeek en verbonden aan de leraarskamer van Knak. Wat gaat er voor u heel concreet veranderen en ehm waar loop je tegenaan? Ehm ja, zoals gezegd, de minimumelen, dat is een heel groot verschil. Eh er wordt heel veel van ons verwacht op heel korte tijd. Eh vorig jaar zijn die eigenlijk tot stand gekomen en nu moeten we die in het eerste leerjaar toch al implementeren voor Nederlands. Wiskunde, WO een deel. Ehm maar dat is gewoon gigantisch veel en ik ga er eerlijk in zijn. Onze school doet nog niks voor WO omdat het teveel is. We zijn al blij dat we met al die nieuwe handleidingen eh aan de slag kunnen, want eigenlijk zijn

2:19 de handleidingen ook nog niet allemaal af. Ehm wij kunnen verder tot november momenteel voor wiskunde. De rest bestaat gewoon nog niet en dat komt nog eens bovenop al de rest van het werk werk dat wij hebben. Ehm het is echt niet gewoon die nieuwe doelen. Al de rest blijft lopen. Onze kerntaak, het lesgeven zelf. Hm hm. verdwijnt eigenlijk een beetje nog altijd. En die minimumdoelen dat nu veranderen, dat is voor op termijn zeker positief. En ik ben er zeker van dat dat zijn zijn vruchten zal afwerpen. Allez, zo zal het zal wel een effect hebben, maar inderdaad is dat pas binnen 10 jaar. En hoe gaan wij dat volhouden tot dan? Want de draagkracht van de leerkracht, het zit wel nu al op zijn limiet en dat komt er gewoon bij. terwijl dat wij elke dag al zorgen overleggen en mijn ouder contacten. Ehm

3:05 het leerstuincentrum dat we op de hoogte moeten brengen. En ja, ik denk ook van oei, wanneer ga ik nog met mijn gezinijd kunnen doorbrengen en familie, want ik ben leerkracht maar ook geen 24 uur per dag. Laura, mag ik eh samenvatten dat jij gewoon wil lesgeven? Ja, ik wil les geven en ik wil zeker ook allez er zijn taken dat erbij komen. Ik voel mij soms opvoeder en ja, dat is oké, want ik zie die kinderen soms meer dan hun ouders, maar dat ik moet bezig zijn met verslagen soms voor de politie te schrijven, zodat zij op de hoogte zijn. En als het mijn kind thuis gaat, dan denk ik: "Ja, sorry, dat is dat is niet mijn kerntiak." Wat wat verwacht je van de minister? Heel kort dat ze luistert naar mij, naar ons, naar de leerkrachten, dat wij aan de alarmbellen trekken van ho, het is heel tof dat er nieuwe dingen verwacht worden

3:51 en de lat hoger wordt gelegd, maar in tijd is dat wel zeer moeilijk haalbaar denk ik. Mevrouw Deer, het is niet de eerste keer dat u dat hoort hè, dat u niet genoeg luistert, te snel gaat. Ehm ja, dat eh Wat is uw reactie daarop? Wat wat heeft u aan Laura? Dat eh hoor ik geregeld inderdaad. Ik ben eh wat gulzig in eh tempo. Eh maar eh dat is ook omdat we geen enkel kind natuurlijk willen achterlaten. We hebben de afgelopen 20 jaar ondanks heel veel inspanningen van leerkrachten, ik zie ze, ik weet wat dat ze elke dag opnieuw moeten doen, eh is het natuurlijk wel heel erg eh als we dan eh zien eh dat bijvoorbeeld begrijpend lezen dat wij eigenlijk eh helemaal onderaan aan de ladder staan. Wallon doet net iets beter. Rekenen lukt niet. En daarom hebben we de switch gemaakt. We hebben gezegd: "Wij kijk, we gaan naar een kennisrijk curriculum." En ik vind het

4:37 wel belangrijk om mee te geven, wij gaan hier wel 5 jaar de tijd voor nemen. Het start vandaag per 1 september. En het kan in er zijn inderdaad zijn dat bijvoorbeeld scholen keuzes maken dat ze zeggen: "Kijk, WO doen we niet. Wij focussen ons op wiskunde of wij focussen ons op Nederland." Eh maar het belangrijkste is wel dat we starten en dat we tegen 2031 eh door dat gefaseerd in te voeren dan pas het volledig curriculum ook eh kunnen eh binnenbrengen. Maar mevrouw ConsuRA, snelheid is niet het enige probleem hè aan het beleid. Ja. Ehm nee, de de leerkracht die we hier horen hè, zij zij geeft aan van ik sluit me volledig wel aan bij dat doel waar we naartoe gaan, maar het gaat te snel. Ehm maar ik denk als je naar het veld kijkt, maar ook naar de wetenschappers hè, dan dan zie je toch

5:23 ook wel een aantal inhoudelijke fundamentele bezwaren en kritieken ook. Ehm hè als we nu bijvoorbeeld kijken naar ehm de taalheldklasjes hè en eh de teksten die je daarover kan nalezen en dan staan daar bijvoorbeeld dingen in zoals het gaat hè in principe in beginsel om eh voltijd eh het apart eh onderwijs geven aan kinderen die het Nederlands nog niet zo machtig zijn. Ehm en je merkt dan hè uit de recente bevraging bij scholen dat dat eigenlijk ja niet echt gedragen is en dat scholen dat op die manier ook niet gaan implementeren. Waarom niet? Ja. Ehm ik denk dat de scholen ook voelen van oei, dat gaat allerlei avrechtse effecten hebben als we dat op die manier gaan implementeren. We weten ook dat ehm als je die kinderen allemaal in een aparte klas ehm gaat

6:09 steken dat dan heel vaak de verwachtingen voor die kinderen naar beneden gaan eerder dan eh naar boven. Onderzoek toont ook aan dat dat eigenlijk niet de beste manier is om kinderen in hun taalontwikkeling te ondersteunen. De scholen weten dat en ehm ja, scholen maken ja, gaan dat dan gewoon anders doen, hè. Ze roepen dat daarom niet van de daken. Eh maar in de praktijk zie je wel dat dat niet eh geïmplementeerd wordt zoals beoogd. Ja, Kimy, want die staat hier ook in het onderwijs hè als zorgjuf. Ik zag jou heel hard knikken bij wat eh mevrouw Consuera verteld. Ja, ik herken heel veel zaken die gezegd worden. Ehm inderdaad bijvoorbeeld over die taalheldklasjes. Ik sta in een Brusselse school in Laken en daar gaat het dan eigenlijk al bijna over de hele klas die je daar quase in moet zetten. Dus dat is moeilijk. Plus je moet de juiste mensen vinden om dat te kunnen

6:55 geven. Gezien het lerarentekort is ook al heel moeilijk om die mensen dan ook nog te vinden om dat te doen. Maar op zich is het zeker allez zijn het goede ideeën en goede initiatieven, maar in de praktijk is het niet altijd zo evident om het eh Ja, want eh ik zou u vandaag ook eh inderdaad in een school staan met zo'n eh taalheldklasje. Dat is de theorie. Dit is de praktijk eh die u vandaag ook heeft gezien. Ja, ik ben inderdaad vandaag naar eh de praktijk gaan kijken, want het moet inderdaad werken op terrein. Gaat het werken? Eh het zal moeten werken. Onderzoek zegt van niet. Ja, er is ook ander onderzoek, hè. Dus eh sta mij eh sta mij toe om eh mee te geven dat ik weet dat bepaalde experts eh pleiten bijvoorbeeld voor meeraligheid, dat beter zou zijn enzovoorts, hè. Eh ik eh ik ben zelf

7:40 meertalig hè, voor zij die het eh betwijfelen. Maar natuurlijk de basistaal en het onderwijs is wel Nederlands. En als het kind, ik ben vandaag naar een klas geweest, die kinderen waren nog maar pas hier, nog maar een week of twee. Die school heeft inderdaad een taalheldklas georganiseerd. Dus zij zeggen: "Kijk, die twee kinderen die kunnen geen woord Nederlands. Eh wij gaan die eerst zeer intensief een taalbad geven. Is dat een half jaar? Is dat drie maanden? dat dat het is te zien wat dat de evolutie is. En daarna zal het kind zo snel mogelijk terug aansluiten in zijn thuisklas. En mij lijkt dat wel de evidentie zelf, want ik zal u misschien een heel simpele vraag stellen en u gaat mij daar een antwoord op kunnen geven, want mijn dochter die kent het antwoord. Heel simpel mevrouw hè eh al ik toppevar

8:27 toplam alparje is het juiste antwoord. Beje is inderdaad juiste antwoord. Maar dat dat is een heel alle ik wil gewoon even mijn punt maken. Een kind dat de taal niet begrijpt, die de juffrouw niet begrijpt, die de klasgenootjes niet begrijpt en wij steken die weken, maanden in die klas. Wat doet dat kind? Dat doet dat gaat sowieso een taalachterstand oplopen, want die begrijpt het die isoleert het kind. En we hebben dat tot nu toe altijd op een andere manier gedaan, hè, zoals dat mevrouw ook eh meegeeft. Maar we zien dat de taalachterstand bijzonder groot is en des te meer in alle toetsing zien we dat de kinderen die thuis geen Nederland spreken dat zij het nog slechter doen. Dus het is niet het belang van het kind zelf dat we die in

9:13 die klas steken, maar ook niet het belang van het ander kind. En ik wil even ter afsluiting zeggen dat ik heel goede praktijken zie. We zien die taalklasjes vooral in steden hè, waar dat zeer intensief aan het werk gaan. Maar ik heb vandaag bijzonder goede praktijk gezien en een chapeau voor die scholen en die leerkrachten dat ze bijvoorbeeld dat ze zien het kind kan wel al Nederlands, maar het is nog niet op klassicaal niveau. Dan zijn dat een aantal uurtjes hè eh eh tijd. Ik denk dat u punt heeft kunnen maken. Perfect. En wat wat is het probleem? Ik begrijp het probleem heel eerlijk in Vlaanderen niet. Het is heel het is heel erg Ja, dat kan zijn. Maar het is al heel erg gekomen dat ik moet pleiten voor meer Nederlands meeral.

9:58 De realiteit is natuurlijk anders hè eh met eh taal achterstand dan 20 jaar geleden. Dat is wel zo. Ja, klopt. En ik wil benadrukken van kijk voor de kindjes die echt absoluut nieuwkomer zijn, nog geen woord kennen, dan kan daar iets voor te zeggen zijn voor ze hè. Maar dat is niet wat er in het decreë staat, hè. En de decreet staat dat kinderen die onvoldoende Nederlands kennen ehm om eigenlijk het instructieproces max hè goed te kunnen volgen hè. Daar dus de het risico hè is natuurlijk gigantisch dat er allerlei kinderen in die klases belanden die daar eigenlijk hè niet zouden horen. Dat ge stigmatisering krijgt en dat de resultaten eigenlijk verder achteruit gaan. Dit zijn dingen die in het buitenland ook al bestudeerd zijn. En daar zie je heel duidelijk dat twee kinderen die met eenzelfde taalniveau als we één kind in zo'n taalheldklas steken en het andere kind in de

10:44 reguliere klas dat de kloof tussen die kinderen groter wordt. Het kind in de reguliere klas heeft betere kansen om het Nederlands te verwerven dan het andere kind. En hoe komt dat dat bij onze Vlader dan nog altijd niet is? Omdat de juiste ondersteuning en didactiek er ook niet is. En daar is de schuld van de leerkrachten of wat bedoelt u dan? van van iedereen. Ik kijk ook naar naar de lerarenopleiding en de pedagogische beleidingsdiensten. Ik denk dat wij allemaal laten we eens onze focus verschuiven naar iemand vooral heel even reageren, want het is niet wij in Brussel die gaan zeggen welk kind welke taalremiering of wat dan ook nodig heeft. Het is de klassenraad die daarover beslist. En men zal natuurlijk ook Ik heb daar vertrouwen in. Ik heb vertrouwen in onze leerkracht in die klassenraad. Zij gaan kijken, zij zullen rekening houden met de ontwikkeling van het kind. En ik vind

11:30 echt wel, ik moet dat nog eens zeggen, eh dat gezeur en dat geklaag over dat Nederlands. Echt waarve mensen. Nee, nee. Van eh mensen eh hier beschaf. Ja, ik ben heel beschaafd. Ik zie jullie allemaal heel graag. Ik zie alle we hebben nog soms een discussie gehad. Ik zie u heel graag eh dat is de tweede keer dat u hier eh eh andere zaken kon bepleiten, maar ik zie gewoon kinderen die achterstand doen. Ik zie dat al 20 jaar en ik wil dit niet. Ik wil dat we kinderen vooruit helpen. Dat is mijn enige doelstelling. Kim Ja. Nee, ik wou gewoon ook toevoegen dat is niet om te klagen. Ik zie gewoon eh de leerkrachten ook soms met de handen in het haar en zij zoeken naar oplossingen. Zij willen eh die kinderen natuurlijk ook helpen, maar het is het

12:17 is inderdaad niet evident en er is zo geen pasklare oplossing. Dat zo moet het zijn. Het is zoeken en het is heel individueel ook nog hè per kind zien wat werkt er wat niet. de moedertaal zeker ook niet neigeren. Ook heel belangrijk om die gezinnen mee te ondersteunen en ja, daar zijn handen voor nodig en en mensen met kennis die en dan komen we bij dat leraren tekort. Daar wil ik toch ook eh op ingaan. Het het eh probleem is eerst om ze te vinden dan aan het werk te houden en dat het ook de juiste mensen zijn. Hoe zit het met dat leraren tekort? Ja, het de laatste is nog altijd niet weggewerkt. Nee hè, af en toe het is verkleind. Verkleind, maar niet weggewerkt. Er wordt gezegd: "Het lerarentekort is verkleind." Ten eerste is het natuurlijk niet weggewerkt. Het is er nog altijd. En eh achter die cijfers toch wel iets

13:02 wat vaak onderbelicht blijft is dat we misschien wel mensen voor de klas hebben, maar dat het aandeel leerkrachten die niet de juiste opleiding heeft wel jaar na jaar blijft stijgen, hè. Dus we zijn er dan wel in geslaagd om die plekken in te vullen, maar niet eh niet altijd met de juiste profielen. En er is ook geen ruimte in hoe de job vandaag is eh ontworpen en ingevuld om dan on de job bij te scholen, hè. Daar is daar is eigenlijk geen marge voor. Ja, mevrouw Deemier ehm ja u eh focust heel erg op die kwantiteit hè. Meer hè ne op kwaliteit. Op kwantiteit ook vooral wordt er gezegd meer les, meer les. Maar is die kwaliteit, wordt dat aangepakt dat de juiste leerkracht met de juiste diploma voor die klas staat? Ja, dat is eh in ieder geval wel eh onze intentie en we zijn daar ook over aan

13:48 het onderhandelen eh in een onderwijspakt samen met de koepels en de vakbonden. Want eh dat lerarentekort eh daar worden wij al 20 jaar eh mee geconfronteerd. Eh onze scholen, onze leerkrachten. Eh ja, u zegt er wordt gezegd dat het leraren tekort verkleind is. Ik zeg dat niet. Ik lees dat gewoon in statistieken. Voor alle duidelijkheid eigenlijk, dus eh er mag geen intentieproces eh van gemaakt worden alsof alsof dat ik dat zou verzinnen. Ik lees dat gewoon in statistieken. Dus hè eh moeten we ook wel hè de waarheid eh durven zeggen. Maar wat dat wel nog is, we zien een groot lerarentekort in onze steden. Dat is een feit. Ik zie dat in Antwerpen. Ik zie dat in Brussel. Ik zie bijvoorbeeld in Brussel dat er nog ongeveer eh 160 vaatures openstaan van

14:34 de totale 6000, hè. Dus eh eh idem dito, Vlaamse Rand en Gent. En dat is eh dat is een problematiek eh die wij nu eh Maar u moet dat toort verkleinen, maar toch ook met de juiste mensen denk ik dan. Ja, uiteraard. Wij hebben wij zoeken leerkrachten met een eh liefst met eh een bekwaamheidsbewijs en daarom dat we die lerarenopleiding hè, want er is hard gewerkt eh die eh hè in het veld. Allez echt wel chapeau aan eh één ieder. Eh daar is ook heel hard gewerkt. bijvoorbeeld dan de hervorming van de lerarenopleiding die daar vanaf volgend jaar welenswaar eh uitgerold eh zal worden. Want we hebben leerkrachten nodig. Want niet iedereen kan leerkracht zijn. Dat is een eh ja, dat is een ambacht. Dat is eh Alleé, je hebt je jij was aan een opleiding begonnen hè?

15:19 Ja inderdaad. Gepauzeerd. Eh mevrouw Demir, wil u recruteren? Ja, ik moet eerst mijn opleiding afmaken, denk ik. Eh maar het is gewoon heel moeilijk voor mij om te combineren met eh met Topsort, Secret Stages, dat is voor mij op dit moment gewoon niet haalbaar om dan ook nog voor de klas te staan en het ook goed willen doen. Dus eh op dit moment nog eventjes niet, maar ja, wie weet in de toekomst. Je bent wel te recruteren, voel ik. Er is een kriebel. Ja. Ja, ik vond dat wel leuk om voor de klas te staan, dus ja. Ja, u moet niet zo negatief zijn. Ik helf. Ik vind dat eigenlijk heel jammer. Ik ben helemaal niet ik dat is het mooiste beroep dat daar is. Je hebt impact op leerlingen. Je ziet leerlingen vooruitgaan. We hebben nog een onderzoek van de KU Leuven waar dat we zien dat onze kleuters, kleinste pagadders hè via onderwijs een gigantische sprong voorwaarts maken dat we impact hebben op

16:05 die hersenen. Dat is het mooiste beroep dat er is. En het is aan b Daarom stel ik u deze vragen natuurlijk hè omdat het de mooiste beroep is en zoveel impact heeft op mensen hun leven. op mijn leven heb ik ook klop zijn wij nu inderdaad inderdaad zeer intensief al een heel jaar eh ja in de diepte aan het onderhandelen om maatregelen te nemen om dat beroep aantrekkelijk te maken zodat inder effectief de leerkrachten terugles kunnen geven. Die planlast die naar beneden moet, de focus die juist moet leggen. Eh dat men met die doelen ook eh ja eh kan eh dat een leerkracht terug kan lesgeven wat eigenlijk de kern is van het boek. Dat is de kernopdracht. Maar daar is eh de afgelopen jaren denk ik eh maatschappelijk ook eh alles wordt gewoon in de bak van eh van de leerkracht eh geduwd natuurlijk. En daar zijn we nu over aan het eh aan het

16:51 onderhouden. Ja, want die planlast eh hoe gaan jullie die Want dat hoorde ik ook in het verhaal van van onze leerkracht hier Laura, dat ze zoveel andere taken eh hebben dat ze er niet toe komen om om voor die klas te staan. Ja, gelukkig eh staan ze wel nog voor de klas, hè. Allez, ik zou wel eh toch eh beetje correct willen zijn ook naar onze leerkrachten toe. Eh ze werken meer dan full time. Ze staan effectief echt wel eh fulltime voor de klas. Maar het probleem is dat daarnaast heel veel bijkomt en ze moeten ook allez van het moment dat ze iets doen moeten ze dat ook bijna opschrijven. Dus er is heel veel planlast verslagen eh verslagen voor CLB, verslagen van leer enzovoorts. En eh mijn bedoeling is eh ja om zoveel mogelijk expertise op scholen te hebben.

17:38 Maar dat is natuurlijk vandaag de dag heb je de leerkracht. Je hebt daar rond eh hè CLB, je hebt daar de leersteuncentra's, je hebt de pedagogische begeleidingsdiensten, eh je hebt de logopedisten, eh je hebt kennisesten voor de motoriek. Dus gij hebt eigenlijk heel veel rond een school. Dat is een komen en gaan. Eh maar onze leerkrachten ja eh moeten natuurlijk heel veel nog eh qua planl op papier verslagen en eigenlijk moeten we die expertise ook wat meer op school eh binnenhalen. Maar dat is nu ook een kwestie van te kijken en dat is dat maakt ook voorwerp van dat onderwijspakt om toch wel ook op school in die klas voer meer naar zo multidisciplinair te gaan kijken zodat de leerkracht effectief les kan geven en dat hij geen heel verslag moet maken voor eh de collega's van eh andere diensten, maar dat die daar zijn hè, dat die op de

18:24 klasvloer aanwezig zijn. Ja, ik hoor de minister graag benadrukken hè, hoe belangrijk die partnerschappen zijn van een school met al die organisaties daar rond en hulpverlening en en zo verder. Ehm en ehm in die zin denk ik dat we allemaal ehm ja, vol ongeduld wachten op de uitkomst van eh van dat schoolpact. Ehm hè, want ik denk inderdaad hè de verwachtingen die de maatschappij heeft naar de leerkrachten toe zijn zeer hoog. Ehm prima, je kan de lat hoog leggen ook voor scholen en de leerkrachten, maar daar moet dan ook de juiste ondersteuning mee gepaard gaan. En daar denk ik dat het schoentje vandaag wel nog eh knelt, hè. Als je naar die getuigenissen eh luistert van leerkrachten en directeurs, dan zie je dat zij ehm ja aangeven van ja, ik verdrink. Het is het is teveel op dit moment. We hebben daar ondersteuning

19:10 nodig in Vlaanderen. Onze scholen hebben ook eigenlijk geen echt middenkader hè. Je hebt een directeur die verantwoordelijk is van eh ja, het toiletpapier tot en met het pedagogisch eh beleid. En dan heb je de leraars. Ehm nou ja, daar tussenin is er eigenlijk eh is er niet veel hè van mensen die extra beleidsondersteuning eh kunnen geven hè. In grotere secundaire scholen misschien wel, maar zeker in de basisschoolen. Mevrouw Deer, hoe kan die omkadering heel concreet hoe gaat u dat verbeteren? Maar ja, inderdaad hè eh ik denk inderdaad voor grotere middelbare scholen is dat eh nog eh anders omdat ze dan eh hè de middelen ook vaak samenleggen om dan effectief een ICT eh of een eh iemand voor e jaar eh aan te werven of financieel. Maar basisscholen

19:56 inderdaad, dat is zo. Dat hebben we nu ook tijdens de onderhandeling wel vastgesteld. Is daar geld voor om daar? Eh ja, daar gaan we wel eh naar moeten kijken, hè. Dus gelukkig eh is eh het centenboekje wel uitbreiding voorzien eh voor kwaliteit van het onderwijs. En we ik ben nu met mijn sociale partners, want ik vind het heel belangrijk dat zij mee eh wel eh kijken hoe gaan we die extra middelen eh inzetten. En ik heb altijd gezegd dat de kleuterklas de belangrijkste klas is eh van on van het onderwijs. Ik denk elke euro die we daar extra insteken eh krijg je drie keer eh terug. Dat is wat verwaarloost, beleidsmatig in het verleden. En eh ik denk dat we echt wel eh heel grondig ook naar die kleuterklasse bijvoorbeeld moeten gaan kijken, want daar lig je leg je eigenlijk wel de basis en het fundament. Dus eh het basisonderwijs

20:42 inderdaad, daar denk ik dat we wel eens eh goed eh ook qua ondersteuning eh naar moeten gaan kijken. En ik denk dat we nu ook met de besprekingen goed zien waar dat eh die ondersteuning wel eh welkom is. Ja. En ik ik denk dat we niet mogen onderschatten hoe dringend het is hè. Want natuurlijk met heel de hervormingen nu en de nieuwe meer dan 1000 minimum doelen ehm hebben we natuurlijk de controle vanuit de overheid op het werk van leraren en schoolteams wel enorm doen stijgen. En ik denk dat je ehm toch wel niet mag vergeten dat er ook studies zijn die aantonen dat dit soort stijging in de controle ook wel als neveneffect kan hebben. Dat eh ja het arbeidsplezier voor leerkrachten daarin eh daalt. Ehm zeker die sterkere profielen van leraren die hebben best wel ja wat

21:29 autonomie en en gevoel van vrijheid in hun job ook nodig. Ze zijn heel gemotiveerde leerkrachten, maar we krijgen ze niet. Ja, vandaag hè is het echt wel het is vastgelegd hè. Bijvoorbeeld ik sprak nog met met een leerkracht die die derde kleuterklas doet van ja, het is vastgelegd tot op het niveau van het moet de steen van Rosetta zijn en het gaat over de Nijl en eh ik ga naar de bie en al die boekjes hè eh eh over Egypte zijn eigenlijk eh uitgeleend. Want iedereen, elke derde kleuterklas heeft het over datzelfde thema hè. Er is niet die ehm ja, zij leerkrachten hebben graag die flexibiliteit ook wel van goh ja, ik heb misschien veel kinderen uit Oost-Europa, misschien is de toonaou dan ook interessant, hè. Maar dus het is het komt later aan bot in het kruk. Ja. Oké. Maar de leerkracht heeft niet natuurlijk die flexibiliteit om om dat moment eh ja anders te doen.

22:16 Ja, heel kort, want ik wil heel kort die doelen zijn wel heel helder en heel duidelijk. En inderdaad eh ja eh we we gaan ook heel goed investeren in dat kleuteronderwijs eh ook qua doelen. Maar als u eh zegt van ja, de Nijl en Rosettasteen enzovoort, dat bouwt natuurlijk op. Dat is niet zomaar een losstaande feit of kennis dat we aanleren. Het is ook wel het concept en daar wordt op verder gebouwd. Ook op die geschiedenis ook op eh ja, het concept, het concept van rivier. Wat is dat? Eh dus en zo wordt dat binnengebracht eh in in het vanaf het kleuteronderwijs. Maar eigenlijk zou dat net meer autonomie moeten geven aan aan onze leerkrachten dat ze dat dat ze weten oké wat moet ik eigenlijk heel ervaren dat niet zo als ik u begrijpen. Heel kort wil ik er ook nog de

23:02 bezorgdheden van de leerlingen bij halen. Want we hebben hier Joni Frank van de Scholierenkoepel. Wat zijn die bezorgdheden voor dat komende schooljaar? Eh ik zal me misschien even voorstellen. Ik ben Joni. Ik ben afgelopen juni afgestudeerd van eh het Provinciale Instituut in Lommel in de richting Mechiatronica. En zoals je al zei ben ik van de scholierenkoppel. Eh en ja, eigenlijk willen wij vooral dat je naar ons luistert, maar dat doe je dit heb je dit jaar al wel heel goed gedaan met onze voorzitter. Maar zoals jij ook zei, ja, vooral luisteren. Eh ja, we hebben dit jaar een grote bevraging gedaan met meer als 34.000 eh antwoorden. Eh en daar kwam vooral uit de mentale gezondheid. dat die wel een beetje gekelderd is in de laatste aantal jaar. Eh ja, wij denken dat dat komt door de grote druklast, door de vele toetsen en

23:49 taken op een korte tijd, maar ook bijvoorbeeld door faalangst of door ja, te grote klasse. Eh ja, en het leerkrachtentekort komt ook aan bod, want eh 67% van alle scholieren hebben afgelopen jaar ehm meer als één één of meer uur studie per week gehad. En dat is best wel veel, vinden wij. Dat heb ik zelf ook een jaar gehad. Dus ja. Ja. Mentale gezondheid omwille van verschillende factoren. Mevrouw Demir, klopt. Ja. Ja. Eh u wil ook meer discipline, daar maakt u geen geheim van. Gaat dat hen mentaal gezonder maken, slimmer maken? Eh ja, misschien eerst eh meegeven dat ik eh de Scholierkoepel wel een fijne partner vind om inderdaad aan tafel eh te gaan. En we hebben inderdaad vaak eh overleg eh ook trouwens over eh het

24:35 lerarekort en dat ze allez toch sommige van onze kinderen inderdaad eh geen leerkracht voor de klas eh hebben. Eh dus wij moeten daaraan eh verder werken. Dus eh dat is één. Twee eh als het gaat over het mentaal welzijn eh zien we inderdaad dat veel van onze leerlingen eh ja daar eh mee te kampen hebben. Eh we zien dat ook eh in de jeugdhulp. Eh de vraag is natuurlijk ja, wat wat eh wat gaat daaraan helpen? Het zal en en zijn eh op school hebben we inderdaad wel eh vanuit de overheid, want je hebt natuurlijk vrijheid van onderwijs, dat is eh belangrijk eh in Vlaanderen, maar hebben we inderdaad wel meegeven, kijk, we moeten ook wel terug werk maken allez eh van rust, routines, bepaalde routines eh die duidelijk zijn eh ook eh ja,

25:20 orde. Eh en eh ik denk dat dat voor elk Ja, maar ja, wij zijn eh ja, wij geven les, hè, mevrouw eh Touchenaar, hè. Wij zijn wij zijn een onderwijsinstelling. Gelukkig collega Gené is bevoegd voorzijn eh die eh heel fel ook eh met jeugdhulp bezig is. Eh maar eh op school eh maar welzijn in het onderwijs is ook belangrijk uiteraard. Dat is alles staat dan val bij het welzijn van onze kinderen. Ik weet dat CLB daar ook eh heel fel mee bezig is. Eh ja, we zien ook wel, want heel eerlijk, ik zou eh ik zou vandaag geen eh jongeren willen zijn. Het is moeilijk in deze tijd. Zijn andere tijden inderdaad zijn andere tijden. Eh maar ook die algoritmes eh van een eh TikTok eh heel die sociale media. Eh ik denk echt

26:08 oprecht dat we binnen 5 jaar, binnen 10 jaar ons gaan afvragen wat dat we eigenlijk eh met onze jongeren aan het doen zijn. Ik heb met veel eh leeftijdsgenoten van Joni gesproken die zelf op school naar mij kwamen zeggen van mijn hoofd draait minister. Mijn hoofd is continu bezig en draait. Ik zeg maar zet dat dan af maar ja moeilijk. Dus het is eigenlijk een complexiteit eh van eh verschillende oorzaken die we hebben. Maar eh op school denk ik dat het goed is dat we eh wel geen GSM doen, hè. Dus dat is een GSM verbod. Eh en dat we daar toch proberen, ik ga niet dicteren hoe, ik heb vandaag terug op scholen gezien die warme duidelijkheid eh die rust die samengaat ook met eh met die warmte van die leerkrachten. Eh het is eh het is en en ja, u u uw u start heel hoopvol hè, dat

26:54 heeft u al eh duidelijk gemaakt. Ik wil kort nog iets vragen over eh dat loopbaan eh pakt waar u al een tijdje eh voor onderhandeld. Die starten terug die onderhandelingen. Wat ligt er eh op tafel op dit moment? Ja, dat gaan we natuurlijk niet vertellen. Nee, wij zouden eigenlijk willen dat dat eh slaagt, want inderdaad heel het veld eh zowel leerkrachten, leerlingen eh maar ook onze directeurs die goed school willen organiseren. Eh en eh ik denk eh dat we gewoon verder moeten werken. Dus eh ja, u zou de masters 22 uur les kunnen laten geven in plaats van 20, zoals in Franstalig, België. Gaat u dat doen? Ligt dat op tafel? Kan u daarop antwoorden? Wij wij zijn in eh Vlaanderen, dus eh we hebben een ander op sy eh nee, zo zulke maatregelen liggen eh inderdaad niet op tafel. Ik denk dat we vooral eh de aantrekkelijkheid van het beroep eh

27:41 moeten zorgen dat leerkrachten zich echt eh ja doen wat dat ze graag doen, hè. Eh dat is dat lesgeven. Dus dat zulke zaken eh Nee, waar mogen wij u over een jaar op afrekenen wat dat onderwijs, dat schooljaar komend schooljaar betreft? Ja, een jaar is tekort. Dus ik denk eh helaas dat we toch Hoe lang gaan we moeten wachten op betere resultaten. Ja, helaas. Want we proberen inderdaad ook tegenoet te komen aan wat dat het veld eh meegeeft. Dus eh hè inderdaad, ik ben wat gulzig in tempo. Ik besef dat soms ook wel. Eh maar we geven wel eh de nodige tijd en ruimte. En het zal helaas 10 eh 12 jaar eh tijd nodig hebben om eh om de eerste ja eh toch wel eh positieve resultaten te zien. Eh want eh nogmaals, ik wil dat ook benadrukken. Iedereen

28:26 werkt heel hard. Ja, daar twijfelt niemand aan, denk ik. Mevrouw Conuegra, het laatste woord is voor u. Ja, en ik wil eigenlijk toch gewoon even echt waar de leerkracht daar net mee begonnen is, hè, dat we die creedur van leerkrachten echt niet naast ons neer mogen leggen. Want om het even welke hervorming we ook bedenken of invoeren, het zullen altijd die leraars zijn die het natuurlijk moeten gaan implementeren in de praktijk. Dus als we het niet haalbaar voor hen houden met de juiste ondersteuning, ja, dan zal het hoe mooi het plan ook is, geen impact hebben. En ik heb onthouden twee keer we willen dat u luistert. Dankjewel voor dit gesprek meer. Zou raar zijn als ik dat niet zou doen.