0:00 اگه عادت داری بعد چند ساعت درس خوندن به خودت جایزه بدی تبریک میگم داری خودتو بیچاره می‌کنی تو این ویدیو قراره بفهمیم چرا جایزه دادن بعد درس علاقه به درس رو توی ما می‌کشه و راه درست چیه؟ پس بی‌معطلی بریم تو کارش. یه نگاهی که به گذشتمون می‌ندازیم متوجه میشیم حتی ننه باباهامون ناخودآگاه این سیستم رو روی ما پیاده می‌کردن. مثلاً به ما می‌گفتن اگه مشقتو بنویسی بعدش می‌تونی بری بازی کنی و بدبختانه این موضوع الانم توی ما رواج داره. اگه این فصلو تموم کنم می‌تونم نیم ساعت تو یوتیوب چرخ بزنم. حتی تو بهلیل مو هم ما این روش رو پیشنهاد دادیم. درسته که این سیستم اگر آنگاه تا یه جایی جواب میده
0:46 ولی بعدیش اینه توی بلند مدت قدرت یادگیری و اراده آدم را فلج می‌کنه. ولی خب چرا؟ چرا با اونکه خیلی منطقی به نظر می‌رسه ولی تو بلند مدت مخربه؟ واسه پیدا کردن جواب باید چند ده سال برگردیم عقب تو دهه ۷۰ میلادی جایی که یه آزمایش کلاسیک جنجالی انجام شد تو حدود سال ۱۹۷۳ بود که د تا پژوهشگر به نام مارک لپر و دیوید گرین از دانشگاه استندفورد یه آزمایشی رو روی بچه‌های پیش‌دبستانی که علاقه وافری به نقاشی کشیدن داشتن انجام دادن. به گروه اول گفتن اگه نقاشی بکشید جایزه مدال طلایی خوشرنگ می‌گیرید. گروه
1:33 دوم بدون اینکه بهشون چیزی گفته بشه بعد کشیدن نقاشی غافل‌گیر شدن و بهشون جایزه دادن. گروه سومم که اگه من تو اون دوران به دنیا میومدم داخلش میافتادم نقاشی کشیدن و هیچ جایزه‌ای دریافت نکردن. واسه همینه اگه ویدیو رو لایک کنید حتماً من خوشحال میشم. چند هفته‌ای گذشت و باز دو بزرگوار آزمون رو تکرار کردن ولی این بار کلاً جایزه و مدال رو حذف کردن و ریختن دور. بچه‌ها رو گذاشتن توی اتاق و با وسایل نقاشی تنهاشون گذاشتن تا ببینن اصلاً کی دلی نقاشی می‌کشه. نتیجه آزمون باعث ریزش شدید برگ‌های پژوهش‌گرا شد. گروه اول همونایی که واسه جایزه نقاشی کشیده بودن دیگه هیچ تمایلی به کشیدن
2:21 نقاشی نداشتن. جالبه حتی وقتشون رو تلف می‌کردن یا اصلاً حوصله‌شون سر می‌رفت. ولی گروه دوم و سوم بلا نسبت عین اسب نقاشی می‌کردن و کلی هم شور و هیجان داشتن. توی روانشناسی به این پدیده میگن بیشتوجهی. ساده بگم وقتی ما میایم و واسه یه کار انرژی و تمرکزبر مثل درس خوندن سنگین یه پاداش بیرونی می‌ذاریم از اون جایی که مغز ما خیلی باهوش و مشکوکه با خودش میگه حتماً خود این کار اونقدر تلخ و عذابآوره که باید با یه چیز شیرین بدمش پایین. خب بچه‌ها تا اینجای کار کاملاً ریشه‌ای متوجه شدیم که مشکل اصلی این
3:06 فراآیند جایزه‌دهی چیه و چرا اینجوریه. حالا باید بریم سراغ راه حل. آقای هیوبرمن این مکانیسم عمل کردن دوپامین رو خیلی خوب توضیح داده. دوپامین توی د تا کلمه خلاصه میشه. تعقیب و انگیزه. در حقیقت مغز ما همیشه یه سطحی از دوپامین رو داره که بهش میگن سطح پایه دوپامین. این سطح دوپامین میزان انگیزه و انرژی طول روز ما رو تعیین می‌کنه. وقتی پای درسیم و هی تو دلمون میگیم ۱۰ صفحه دیگه مونده تا برم فیلم ببینم یا ۱۵ دقیقه دیگه می‌تونم برم یه دست بازی کنم. ۳ تا اتفاق مختلف تو مغزمون رخ میده. اول اینکه در طول درس خوندن سطح
3:53 دوپامین به شدت افت می‌کنه چون ذهن و مغز فقط پاداش بعد درس رو می‌بینه و خود درس و زمانشو به صورت یه رنج تحمل می‌کنه. دوم اینکه وقتی قراره جایزه دریافت کنیم فرضاً گوشیمونو که برداریم یه جهش خیلی شدید تو سطح دوپامینمون اتفاق میفته و سوم سقوط سهمگین دوپامینه بعد این قله شدید سطح دوپامین مغز ما به حالت اول برنمی‌گرده بلکه به پایین‌تر از خط پایه دوپامین قبلی سقوط می‌کنه و خب نتیجه این اتفاقات چی میشه؟ برکلا وقتی میریم سراغ پارت بعدی درس حالا سطح دوپامین از قبل هم پایین‌تره
4:40 در نتیجه حالا درس خوندن برامون دو برابر سخت‌تر خسته کننده‌تر و عذابآورتر میشه و تو این نقطه ما وارد یه چرخه معیوب میشیم که در نهایت به امروز و فردا کردن و فرار از درس ختم میشه طبق روال همیشگی اول مشکل بیان شد بعد به علت‌هاش پرداخت ساختیم و حالا مهم‌ترین بخش یعنی راهکارها می‌رسه جلوی دستمون. سؤال اصلی اینجاست. خب که چی؟ یعنی نباید کلاً تفریح کنیم. ربات که نیستیم بابا فقط درس بخونیم. حق با شماست. تفریح و استراحت باید باشه. فقط باید روش درست رو توی انجامش به کار ببریم. ۳ تا راهکار علمی وجود داره که هم به تفریحمون
5:26 می‌رسیم هم اون حس تخریب ذهن و ایجاد خستگی رو به حداقل می‌رسونیم. راهکار شماره یک بهش میگن پاداش تصادفی. این یه جورایی شبیه این میستری باکس داخل بازیا می‌مونه. یعنی پاداش رو قابل پیش‌بینی نکنیم. با خودمون بگیم بعد ۲ ساعت درس خوندن یه شیر یا خط می‌ندازم. شیر اومد ۱۵ دقیقه استراحت می‌کنم ولی اگه خط اومد میرم سراغ پارت بعدی درس. این کار باعث میشه مغز نتونه قله‌های کاذب به دوپامین بسازه و خط پایه دوپامین همیشه بالا می‌مونه. حتی [گلویش را صاف می‌کند] می‌تونیم یه جعبه درست کنیم و چند نوع پاداش مختلفو تو کاغذ بنویسیم و بندازیم داخلش. چند تا هم تایم درس و پوچ و بعد از
6:12 هر بلاک درس خوندن دست بکنیم و از داخلش یه دونه بکشیم بیرون. اینجوری هیجان کارم کلی میره بالاتر. دومین راهکار اینه که دوپامین رو به کل مسیر درس خوندن پیوند بزنیم. یعنی به جای اینکه لذت رو به نتیجه یا پاداش بعدش وصل کنیم یاد بگیریم از خود فراآیند و مسیر درس خوندن لذت ببریم. واسه این کار کافیه هر بار که یه مبحث سخت رو تموم می‌کنی یا یه مسئله سنگین رو حل می‌کنی به خودت بگی دمم گرم کارم حرف نداره. خلاصه خودتو تشویق کنی. شاید به نظر احمقانه بیادا ولی همین کار کوچیک باعث میشه مغزت یه مقداری دوپامین آزاد کنه و لذت از مسیر شروع بشه. سومین راه هم
6:58 اینه که لذت‌های خیلی شدید البته واسه مغز منظورمه‌ها مثل شبکه‌های اجتماعی بازی یا غذاهای چرب و شیرینجات رو حداقل یک و نیم تا ۲ ساعت از زمان مطالعه فاصله بدی. اگه درس ساعت ۶ عصر تموم شد عین برق نرو سراغ گوشی و کنسول بذار مغز به حالت استراحت و غیر فعالش بره تا ارتباط مستقیم بین درس مساوی با رنج و گوشی مساوی با نجات قطع بشه. بچه‌ها اینو بدونید مغز واقعاً یه سیستم فوق هوشمنده. اگه بهش یاد بدی درس فقط یه عذابه واسه رسیدن به جایزه تا آخر عمر جلوتو واسه درس خوندن می‌گیره.
7:45 پس روش‌های ویدیو رو حتماً تست کن. راستی شما معمولاً وقتی یه پارت درستون تموم میشه چیکار می‌کنید؟ حتماً تو کامنت‌ها برامون بنویسید. اگه از این سبک ویدیوها لذت می‌برید حتماً ما رو دنبال کنید. یه اسکرین شات از مسائل مطرح شده و تا ویدیوی بعد خدا یار و نگهدارتون.
