1:06 નમસ્કાર વિદ્યાર્થી મિત્રો હું કુણાલ મિશ્રા આપનું હાર્દિક સ્વાગત કરું છુંડીઆઈસીએસ ફોરજીપીએસસી વિદ્યાર્થી મિત્રો એસટઆની જે પ્રી છે જેના ફક્ત અને ફક્ત આ મહિનો એટલે કે ફક્ત અને ફક્ત તમે જોશો તો 30 દિવસ બાકી છે આ 30 દિવસના અંદર આપણે રીઝનિંગ ઓલમોસ્ટ 90% સિલેબસ પૂરો કરી નાખ્યો છે હવે આપણે જે સબ્જેક્ટ લેવા જઈ રહ્યા છે એ તમને ખબર છે જે સબ્જેક્ટ છે એ છે સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી અને આ સાયન્સ અને ટેકનોલોજી જો તમે એસટીઆઈની વાત કરતા તા હો તો એસટઆ અંદર 32 થી લઈને 36 માર્ક્સનું તમને સાયન્સ ટેકનોલોજી બરાબર આટલા માર્ક્સનું તમને જોવા મળશે બરાબર આ હવામાં વાત નથી કરી રહ્યો આના માટે તમે
1:54 હસમુખ પટેલ સાહેબ જ્યારથી ચેરમેન બન્યા અને એમનો સિલેબસ તમે જોશો એટલે તમને ખ્યાલ આવશે કે 32 થી 36 માર્ક્સનું ક્યાંકને ક્યાંક તમને સાયન્સ ટેક જોવા મળે છે તો હવે સાયન્સ ટેકનોલોજીના અંદર તમારા સિલેબસ વાઈઝ બરાબર તમારા સિલેબસ વાઈઝ તમારે કેટલા ચેપ્ટર તૈયાર કરવાના છે તો તમારે કરવાનું છે અવકાશ વિજ્ઞાન જેને કહેવામાં આવે છે સ્પેસ ટેકનોલોજી તમારે કરવાનું છેડીઆરdoઓ બરાબર અહીંયા તમે મિસાઈલ ભણશો બરાબર અહીંયા તમે પટના અલગ અલગ મિસાઈલ ભણશો અલગ અલગ હવાઈ બરાબર જે આપણે મિસાઈલનો ઉપયોગ કરીએ છીએ એર ટુ એર મિસાઈલ એર ટુ સબમરીન આ દરેક વસ્તુ અહિયા સબમરીન વાપરીને બધુ
2:39 ભણવાનું આવશે અને જે લેટેસ્ટ કરંટમાં ચાલતું હશે એ દરેક વસ્તુ આપણે કવર કરીશું એના પછી સૌથી સારો ટોપિક છે આઈસીટી બરાબર અમુક ચેપ્ટર છે એ તમે સુપર ક્લાસથ્રી ક્લાસથ્રી ક્લાસ વન ટુ upપીએસસી જેવી એક્ઝામમાં પણ તમને જોવા મળશે બરાબર એ બાબતે તમે નિશ્ચિંત રહો હું ફક્ત જેટલું કરાવું છું સાયન્સ અને ટેકમાં એટલું જ કરવાનું થાય છે એનાથી વધારે કઈ નહીં હવે આપણે થીયરી પ્લસ એમસીક્યુ બેઝ જઈશું બરાબર કારણ કે તમારા માંથી વિદ્યાર્થીઓને ને એવા અભૂતપૂરો પ્રતિસાદ મળ્યો છે આ સંકલ્પ સિરીઝને તો વિદ્યાર્થીઓની ડિમાન્ડ હતી કે સર આમાં એમસીક્યુ પણ કરાવો એટલે આપણે થીયરી પ્લસ એમસીક્યુ બંને વસ્તુ જ્યાં એમસીક્યુનું ભારણ થોડું વધારે રાખીશું કે જ્યાં થોડી તમે ભૂલો કરતા હતા હવે આગળ વાત કરીએ આઈસીટી પૂરું થશે પછી જે આપણે લેશું
3:27 એ ચેપ્ટર હશે ઉર્જા પછી જે આપણે ચેપ્ટર લેશું એ ચેપ્ટર હશે પરમાણુ અને એના પછી જે ચેપ્ટર હશે એને આપણે કહીએ છીએ નેનોટેકનો ટેકનોલોજી બરાબર એના પછી જે ચેપ્ટર હોય છે એને કહેવામાં આવે છે રોબોટિક્સ બરાબર આ બધું જ તમારું સિલેબસ છે અને એના પછી જે આવે છે એને આપણે કહીએ છીએ કે બાયોટેકનોલોજી અને થોડી હેલ્થ સાથે સંકળાયેલી ટેકનોલોજી પણ આપણે અહીંયા ભણીશું તો તમે જોશો તો તમારું ક્યાંકને ક્યાંક સાયન્સ અને ટેકનો સિલેબસમાં આટલા ટોપિક છે બરાબર આટલા ટોપિકથી બહાર તમારે જવાનું નથી પણ આજે આપણે ભણવાના છીએ અવકાશ વિજ્ઞાન આપણે હવે જે પણ ટોપિક ભણીશું એ થીયરી પ્લસ એમસીક્યુ
4:13 આધારિત ભણીશું પહેલા આપણે એની થીયરી જોશું અને પછી એને એમસીક્યુ અને કઈ નાની મોટી ભૂલ થાય છે બરાબર એક્ઝામના અંદર એ દરેક વસ્તુ સમજશું હવે વાત કરીએ તો અવકાશ વિજ્ઞાનમાં બરાબર આ અવકાશ વિજ્ઞાન જે છે જેને આપણે કહીએ છીએ સ્પેસ ટેકનોલોજી એના અંદર તમારે કેટલું ભણવાનું છે તો અહીંયા આપણે સમજી લઈએ અને એ રીતે જ આપણે ચલાવીશું બરાબર કાલે ગઈ કાલે આપણો લેક્ચર નતો કંઈક ટેકનિકલ એરર હતી આજે સવારે આપણે 12 વાગ્યે લેક્ચર રાખેલો છે સાયન્સ ટેકનો 8ઠ વાગ્યે ફરીથી તમને કલ્ચરનો લેક્ચર જોવા મળશે હવે અવકાશ વિજ્ઞાનને હું ચાર ભાગમાં વેચી કાઢું છું કેટલા ભાગમાં વેચું છું ચાર ભાગમાં બરાબર
4:59 જેમ કે પહેલો ભાગ અહીંયા આપણે ભણીશું બેઝિક કોન્સેપ્ટ શું ભણીશું બેઝિક કોન્સેપ્ટ બરાબર ખૂબ જ જરૂરી છે બેઝિક કોન્સેપ્ટ આ બેઝિક કોન્સેપ્ટના અંદર આપણે કયા કયા મુદ્દા કવર કરીશું તો આ બેઝિક કોન્સેપ્ટના અંદર આપણે આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી કવર કરીશું બરાબર જે 1967 માં આવ્યું હતું. એના પછી આપણે આના અંદર સુધારો કરીને 2020 ના અંદર આર્તમીસ એકર્સ કરીને એક ટીટી આવી છે. જે નાસા અને બીજા સાત કન્ટ્રી ભેગા થઈને કર્યું છે. એ ભણીશું બેઝિક કોન્સેપ્ટમાં. સાથે સાથે અહીંયા ભણીશું આપણે ઓર્બિટ બરાબર ઓર્બીટ જેને કહેવામાં આવે છે કક્ષા શું કહેવામાં આવે છે કક્ષા આ ઓર્બિટ અને આપણે ભણીશું આ ઓર્બિટના
5:46 ટાઈપ કક્ષા કયા કયા પ્રકારની હોય છે બરાબર કક્ષા અને કક્ષાના પ્રકારો કે કક્ષા કયા કયા પ્રકારની હોય છે એના પછી આપણે ભણીશું ઈસરોના રોકેટ બરાબર આપણું જે સેટેલાઈટ કહેતા હોઈએ છીએ અથવા આપણે જે પેલોડ કહેતા હોઈએ જેમ કે હું વાત કરું તો આ પેન છે બરાબર આ શું છે પેન છે તો આ પેનનો નીચે વાળો ભાગ છે એ રોકેટ તરીકે કહેવાય અને આ જે ઢાંકણું છે જે તમે કરો છો એને સેટેલાઈટ અથવા તો પેલોડ કહેવામાં આવે છે આપણે આ જે રોકેટ છે બરાબર જે પ્રક્ષેપણ યાન છે એને આપણે અવકાશમાં લઈ જઈએ છીએ અને આ રોકેટ પછી ત્યાં શું થાય છે સેપરેટ થાય છે બરાબર છૂટું પડે છે અને આ સેટેલાઈટ આપણનેપાંચ વર્ષસાત વર્ષ 10 વર્ષ 15 વર્ષ સુધી કામ
6:32 નામમાં આવે છે જેમ કે આપણે નવેમ્બરમાં જ એક સેટેલાઈટ લોન્ચ કરી હતી બરાબર જે જીસેટ સેટેલાઈટ હતી કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ હતી એટલે એ દરેક વસ્તુ આપણે કવર કરવાના છીએ ચલો હવે આગળ વધીએ તો આ ઈરોના રોકેટ તો આ ઈરોના રોકેટમાં આપણે કઈ કઈ વસ્તુ ભણવાના છીએ તો આજે ઈરોનું રોકેટ છે એના અંદર આપણે કયા કયા ટાઈપના રોકેટ વિકસાવ્યા છે તો આપણે એએલવીનો વિકાસ કર્યો છે પછી આપણે એએલવીનો વિકાસ કર્યો છે પછી આપણેપીએલવી નો વિકાસ કર્યો છે પછી આપણેજીએલવી નો વિકાસ કર્યો છે પછી વાત કરીએ ssએલવી નો વિકાસ કર્યો છે અને અત્યારે આપણેએgએલવી ન્યુ જનરેશન લોન્ચિંગ વિહિકલ જેમ કે અત્યારે આપણે 4ાડાચ ટનનું બીજી નવેમ્બરે
7:17 એક કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ આપણેજએસo બરાબર ઓર્બિટમાં પ્રક્ષેપણ કર્યું બરાબર તડતો મૂક્યો એના માટે આપણેજીએલવીનો ઉપયોગ કર્યો હતો બરાબર પણ હવે એના કરતા જ્યારે ભારા ભારે સેટેલાઈટ હોય સાડાપ ટન હોય 6 ટન હોય તો આપણે ફ્રાન્ચ ને કહેતા હોઈએ છીએ બરાબર પણ આપણે એક એવી ટેકનોલોજીનો વિકાસ કરવા જઈ રહ્યા છે જેનું નામ છે ન્યુ જનરેશન લોન્ચિંગ વિહિકલ અને સાથેને સાથે આપણે બીજી એક ટેકનોલોજી છે આરએલવી રીયુઝેબલ લોન્ચિંગ વિહિકલ તો બેઝિક કોન્સેપ્ટમાં તમે આટલું વસ્તુઓ ભણશો હવે વાત કરીએ કે તમારું બીજું શું આવશે તો હવે આનો બીજો કોન્સેપ્ટ આવશે એપ્લિકેશન શું આવશે એપ્લિકેશન કે આ એપ્લિકેશનમાં તમે કઈ
8:03 કઈ વસ્તુ ભણશો વિદ્યાર્થી મિત્રો સાયન્સ ટેકમાં જે ચેપ્ટર છે એને તમે ડિવાઈડ કરશો ને તો જ તમે એને સરળતાથી ભણી શકશો જો તમે એને ડિવાઈડ નહીં કરોને તો તમને ખૂબ જ તકલીફ પડશે બરાબર આ 100% સત્ય વાત છે. હવે આ સ્પેસ એપ્લિકેશનમાં તમે શું ભણવાના છો તો આ સ્પેસ એપ્લિકેશન છે એના અંદર તમારે ભણવાનું આવશે સૌથી પહેલા રીિમોટ સેન્સિંગ સેટેલાઈટ શું આવશે રીિમોટ સેન્સિંગ બરાબર સેટેલાઈટ આવશે બરાબર પછી શું આવશે તો કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ આવશે આ દરેક સેટેલાઈટ આપણે ભણીશું જેમ કે કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ પહેલા શું નામ હતું પછી એનું નામ જીસેટ પડ્યું હવે એનું નામસીસીએમએસ પડ્યું આપણે પહેલા કોણ જોડે ટાય અપ કર્યું હતું
8:50 બરાબર આ દરેક વસ્તુ આપણે ભણવાના છીએ સેટેલાઈટ કોમ્યુનિકેશન આવશે કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ આવશે બરાબર વેધર સેટેલાઈટ આવશે આ દરેક સેટેલાઈટ આપણે ભણશું પછી વાત કરીએ એજ્યુકેશન સેટેલાઈટની વાત કરીશું આપણે આના સાથે આપણે નેવિગેશન બરાબર નેવિગેશન સેટેલાઈટ પણ ભણીશું જેમ કે અત્યારે આપણેજીપીએસ ટેકનોલોજી વાપરીએ છીએ બરાબર આ ઈસરોનું પણ પોતાનું નાવિક છે તો આ નેવિગેશન ટેકનોલોજી શું છે બરાબર આ દરેક એક વસ્તુ ભણીશું અને બીજી વાત કરીએ તો અમુક સ્પેસ મિશન પણ આપણે આના અંદર કવર કરીશું બરાબર સ્પેસ મિશન પણ આપણે આના અંદર શું કરીશું કવર કરીશું ક્લિયર હવે થર્ડ પોર્શન આવીએ કે ભાઈ આ આ જે બે ટોપિક છે ને એના અંદરથી તમારા મોટા
9:37 ભાગના પ્રીના ક્વેશ્ચન બનતા હોય છે દરેક ચેપ્ટરના અંદર અમુક ચેપ્ટર એવા હોય છે કે જે મેન્સ ઓરિએન્ટેડ હોય છે અમુક ચેપ્ટર એવા હોય છે કે જે પ્રી ઓરિએન્ટેડ હોય છે તો આ જે ચેપ્ટર છે પ્રી મેન્સ બંને માટે ઉપયોગી છે પણ આના જે બે પોર્શન છે એ બે પોર્શનમાંથી પ્રીમાં વધારે પડતા ક્વેશ્ચન આવેલા છે. હવે વાત કરીએ કે સ્પેસ એપ્લિકેશન બેઝિક કોન્સેપ્ટ ભણ્યા હવે ફાયદા શું થાય છે? ઘણા બધા કહેતા હોય છે ફાયદા અને ગેરફાયદાની વાત કરીએ. કે ભારતને હજી ખાવાના ઠેકાણા નથી અને ભારત ઈસરો બરાબર એ અવકાશના અંદર ઘણા બધા રૂપિયા ખર્ચ કરીને ઘણા બધા રૂપિયા ખર્ચ કરીને પોતાનું વૈશ્વિક પાવર બતાવવા માટે અહીંયા ઘરમાં ભૂખ છે ઘરમાં મંદી છે અને ક્યાંકને ક્યાંક વૈશ્વિક પાવર બતાવવા માટે આપણે
10:23 ટેકનોલોજીનો સહારો લઈએ શું આ યોગ્ય છે કે અયોગ્ય છે બરાબર તો અહીંયા ઈસરોના લીધે વિશ્વમાં બરાબર એટલે કે વાત કરીએ કે આની ઈમ્પેક્ટ કેવી છે બરાબર આની ઇમ્પેક્ટ કેવી છે બરાબર કોની ઈમ્પેક્ટ ઈસરોની તો આ જે ઈમ્પેક્ટ છે એ સોશિયલી બરાબર ઇકોનોમી અને વાત કરીએ કે આ જે ટેકનોલોજી આપણે વિકસાવી એડીઆરdoઓ એટલે કે રક્ષામાં કઈ રીતે આપણને કામ થશે અને સૌથી અત્યારે બરાબર આખા વિશ્વનો ધગધગતો પ્રશ્ન છે કે આ સ્પેસના અંદર જે પોલ્યુશન થાય છે જેને ડેબ્રીસ કહેવામાં આવે છે આ પોલ્યુશન અટકાવવા માટે દેશ દેશો શું કરી રહ્યા છે બરાબર આ પોલ્યુશન અટકાવવા માટે તો આ થર્ડ
11:10 ટોપિક છે આ જે ટોપિક છે સોશિયલી ઇકોનોમિકલી અને ડિફેન્સ માટે કઈ રીતે ઉપયોગી છે આ દરેક વસ્તુ આપણને મેન્સના અંદર વધારે પડતા ક્વેશ્ચન આવતા હોય છે એકાદ બે ક્વેશ્ચન તમારા પ્રીના અંદર પણ આવતા હોય છે હવે એના પછી આપણે વાત કરીએ બરાબર સૌથી મોટો મુદ્દો કે ઇન્ડિયા અને વર્લ્ડ આપણે ઈસરો આટલું બધું મસ્ત સારું કામ કરી રહ્યું છે તો એનું ક્યાંક ને ક્યાંક વિશ્વ પર તો તમને એની ઇફેક્ટ જોવા મળશે તો ઇન્ડિયા અને વર્લ્ડ બરાબર આપણે બીજા દેશો સાથે ઇન્ટરનેશનલ રિલેશનમાં કેવી રીતે કામ કરી રહ્યા છે એટલે કે ઇન્ટરનેશનલ રિલેશનમાં ઈસરો આપણને કઈ રીતે ઉપયોગી સાબિત થઈ રહ્યો છે અને વાત કરીએ સાથેને સાથે એક વાત કરીએ તો સ્પેસ બરાબર સ્પેસ ડિપ્લોમેસીમાં આપણે કેવી રીતે કામ કરી
11:56 રહ્યા છે બરાબર આના લીધે આપણને સ્પેસ ડિપ્લોમેસીમાં કઈ રીતે ઉપયોગી થઈ રહ્યું છે તો આ ચાર પોર્શનમાં તમારું અવકાશ વિજ્ઞાન વહેચાયેલું છે. હવે આજે આપણે ચર્ચા કરવાના છીએ બેઝિક કોન્સેપ્ટ બરાબર આ બેઝિક કોન્સેપ્ટ ના અંદર આપણે સમજવાના છીએ કે પહેલા સ્પેસ કોને કહેવામાં આવે સૌથી પહેલો મુદ્દો તો એ જ છે કે આ સ્પેસ કોને કહેશું બરાબર બરાબર આ સ્પેસ કોને કહેશું સૌથી મોટો મુદ્દો તો એ જ છે ચલો હવે સમજીએ આપણે તો ચલો ધ્યાનથી અહિયા જોજો બરાબર અવકાશ વિજ્ઞાન આપણે શરૂ કરવા જઈ રહ્યા છે અવકાશ વિજ્ઞાન આપણે શરૂ કરવા જઈ રહ્યા છે તો આ અવકાશ વિજ્ઞાનના અંદર બરાબર અવકાશ કોને કહેવામાં
12:44 આવે છે બરાબર તો આ અવકાશ કોને કહેવામાં આવે છે ધ્યાનથી સમજજો કે માની લો કે આ તમારી પૃથ્વી છે શું છે પૃથ્વી જેને આપણે શું કહીએ છીએ અર્થ કહીએ છીએ પૃથ્વીની સમુદ્ર સપાટીથી પૃથ્વીની આ સમુદ્ર સપાટીથી 100 કિલોમીટર ઊંચાઈએ બરાબર પૃથ્વીની ની સમુદ્ર સપાટીથી 100 કિમીટર ઊંચાઈએ એક કાલ્પનિક રેખા છે કઈ રેખા છે કાલ્પનિક રેખા છે આ રેખાને કહેવામાં આવે છે કર્મન રેખા કઈ રેખા કહેવામાં આવે છે કર્મન રેખા ધ્યાનથી જોજો આ રેખાને કઈ રેખા કહેવામાં આવે છે કર્મન રેખા બરાબર તો આ કર્મન રેખાના ઉપરવાળા ભાગને બરાબર આ કર્મન
13:29 રેખાના ઉપરવાળા ભાગને કહેવામાં આવે છે આઉટર સ્પેસ શું કહેવામાં આવે છે આઉટર સ્પેસ અને 100 કિલોમીટર પૃથ્વીની સપાટીથી આ 100 કિલોમીટર ની જે ઊંચાઈ હોય છે એને કહેવામાં આવે છે એર સ્પેસ શું કહેવામાં આવે છે એર સ્પેસ બરાબર આ ખાસ યાદ રાખજો પૃથ્વીની સમુદ્ર સપાટીથી 100 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ એ કાલ્પનિક રેખા છે જેને કહેવામાં આવે છે કર્મન રેખા કર્મન લાઈન કહેવામાં આવે છે આને આના ઉપરવાળા ભાગને આઉટર સ્પેસ કહેવામાં આવે છે આના નીચેવાળા ભાગને શું કહેવામાં આવે છે એર સ્પેસ કહેવામાં આવે છે. બરાબર હવે આના અમુક નિયમ છે. શું છે? આના અમુક નિયમ છે. આ નિયમ બનાવવાની જરૂર
14:17 કેમ પડી તો આ નિયમ એટલા માટે જ બનાવવાની જરૂર પડી કે 4 ઓક્ટોબર 1957 ના રોજ સોવિયત સંઘ દ્વારા બરાબર ભઈ સીસી ક્યારે આવશે કેવી રીતે આવશે સાચી માહિતી આપો બરાબર અમારા જોડે જેટલી માહિતી હોય અમે આપતા હોઈએ છીએ ટીસી 15 ડિસેમ્બરની આજુબાજુ ટ્વીટ હતું ભયલા 15 ડિસેમ્બરની આજુબાજુ ટ્વીટ હતું જો તમને ખ્યાલ હોય તો બરાબર 15 ડિસેમ્બરની આજુબાજુનું ટ્વીટ હતું ચલોસીસીમાં આ ચેપ્ટર છે ચલો
15:03 હવે અહિંયા જોજો અહિંયા આ પૃથ્વી છે પૃથ્વીથી 100 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ બરાબર એની ઉપરવાળા આપણે આઉટર સ્પેસ કહીએ છીએ અને એનું નીચે વાળો ભાગ એરસ્પેસ કહીએ છીએ આ એરસ્પેસના અંદર માની લો કે ભારત છે તો ભારતની જ્યાં બાઉન્ડરી છે બરાબર એના પર કોઈ અજાણું વિમાન આવે છે તો ભારતને સત્તા છે એ કે અજાણ્યા વિમાનને બરાબર મિસાઈલ દ્વારા તોડી શકે છે પણ આઉટર સ્પેસની જ્યારે વાત કરીએ તો આઉટર સ્પેસના અંદર કોઈપણ કોઈપણ દેશ કોઈપણ દેશ એવું નથી કહી શકતું કે આ મારું અવકાશ છે માની લો કે તમને નાસાએ સૌપ્રથમ ચંદ્ર પર પગ મૂક્યો તો અહીંયા નાસા એવું ના કહી શકે અમેરિકા એવું ના કહી શકે કે ભાઈ આ ચંદ્ર પૂરે પૂરું મારું છે બરાબર
15:50 એટલે કે આ અવકાશ છે ને એ અવકાશ બધાનું છે અને અવકાશનો ઉપયોગ માનવજાતિના કલ્યાણ માટે કરવાનું થશે પણ આ સ્ટોરી ક્યારથી ઉદ્ભવ થયું તો 4 ઓક્ટોબરના રોજ સોવિયત સંઘ દ્વારા સૌપ્રથમ અવકાશના અંદર એક સેટેલાઈટ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું એના બે મહિના કે ત્રણ મહિના પછી એટલે કે જાન્યુઆરી મહિનાના અંદર અમેરિકા દ્વારા બરાબર પર એક સેટેલાઈટ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું બરાબર ક્યાંકને ક્યાંક સેટેલાઈટ લોન્ચ તો થઈ ગયું પણ એક નાનકડો કોલ્ડ વોર ચાલુ થઈ ગયો અને હવે અવકાશના અંદર બધાને એવું લાગ્યું કે આ અવકાશ એક એવી વસ્તુ છે કે અહીંયાથી કોઈપણ દેશ માની લો કે ચું ચા કરે છે તો સીધું અવકાશમાંથી જ આપણે મિસાઈલ છોડીશું બરાબર ભારતને તો અહીંયા પૃથ્વીને તો કબજો કરવાની
16:36 વાત થઈ હતી પણ હવે અવકાશને પણ મૂકવાના નતા તો યુએન સંઘ દ્વારા બરાબર એક ટ્રીટી લોન્ચ કરવામાં આવી બરાબર જે ટીટી ને કહેવામાં આવે છે આઉટર સ્પેસ બરાબર ટ્રીટી કહેવામાં આવે છે આઉટર સ્પેસ ટીટી કહેવામાં આવે છે ક્યારે હતું તો યુએન દ્વારા 1967 ના અંદર આ ટ્રીટી લોન્ચ કરવામાં આવી હવે આ ટીટીના અમુક નિયમ છે અમુક આના શું છે નિયમ છે બરાબર શું નિયમ છે પણ આ ટીટી લોન્ચ થાય એના પહેલા આ ટીટી લોન્ચ થાય એના પહેલા ભારતે પણ ક્યાંકને ક્યાંક બરાબર અવકાશના અંદર બરાબર દબદબો બનાવ્યો હતો કઈ રીતે તો ભારતે 1940 ના
17:23 અંદર એક વિજ્ઞાન અનુસંધક કેન્દ્ર ચાલુ કર્યું હતું કારણ કે એ વખતે જવાહરલાલ નહેરુ હતા અને બીજા બધા જે નેતાઓ હતા એમને ખબર પડી હતી કઈ હતી કે જો ભારતને આગળ વધવું હશે તો એને ટેકનોલોજી ઉપર વિશ્વાસ કરીને ટેકનોલોજીના સાથે રહીને કામ કરવું પડશે તો 1940 ના અંદર એ લોકાએ વિજ્ઞાન અનુસંધન કેન્દ બનાવે છે એના બે વર્ષ પછી આ સંસ્થાને એ લોકા બરાબર રજિસ્ટર કરાવે છે બરાબર એના પછી 1947 માં આપણને આઝાદી મળે છે અને જ્યારે આપણને આઝાદી મળે છે તો ભારતના એવા વૈજ્ઞાનિક હતા ડોક્ટર વિક્રમભાઈ સારાભાઈ એપીઆરએલની સ્થાપના કરે છે ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરીની સ્થાપના કરે છે અને એના અમુક વર્ષ પછી 19 54 ના અંદર
18:13 ભારતના બીજા જે વૈજ્ઞાનિક હતા ડોક્ટર હોમી ભાભા બરાબર એ એટોમિક બરાબર ડિપાર્ટમેન્ટની શરૂઆત કરે છે આ એટોમિક ડિપાર્ટમેન્ટની શરૂઆત 1954 માં થાય છે અને અમુક વર્ષો પછી એટલે કે વાત કરીએ તો ભારતને ખબર પડી ગઈ હતી કે જો મારે આગળ વધવું હશે તો સ્પેસ ટેકનોલોજીની ખૂબ જ જરૂર છે તો 1954 ના અંદર બરાબર એક કમિટીની રચના થાય છે જેને કહેવામાં આવે છે ઇનકોપસાર બરાબર ઇન્ડિયન નેશનલ કમિટી ફોર રિસર્ચ સાયન્ટિસ્ટ બરાબર અને એના અધ્યક્ષ હોય છે બરાબર ઇનકોપ એના અધ્યક્ષ કોણ હોય છે તો એના અધ્યક્ષ હોય છે ડોક્ટર બરાબર વિક્રમભાઈ સારાભાઈ હવે ડોક્ટર વિક્રમભાઈ સારાભાઈ શું કરે છે તો વિશ્વને બતાવ જોવા નીકળે છે કે સ્પેસ
19:01 ટેકનોલોજીના અંદર લોકો કઈ રીતે કામ કરી રહ્યા છે તો એ જોવે છે કે પહેલા તો આપણે જો સ્પેસ ટેકનોલોજીનો વિકાસ કરવો હશે તો દેશો જોડે આપણે ટાઈ પ કરવું પડશે દેશો જોડે ઇન્ટરનેશનલ રિલેશન સારું કરવું પડશે તો એમાના જ એક વૈજ્ઞાનિક હતા અને ઘણા બધા વૈજ્ઞાનિકો ભેગા થયા અને કીધું કે ભારત જોડે એક એવું સરસ મજાનું સરસ મજાનું તમે રોકેટ લોન્ચિંગ કરી શકો એવું એક સરસ મજાની જગ્યા છે અને એ છે થુંભા બરાબર એ ક્યાં આવેલી છે તો એ આવેલી છે કેરલના અંદર તો હોમી અહીંયા હોમીભાા અને ડોક્ટર વિક્રમભાઈ સારાભાઈ આવે છે અને એ લોકા 193 63 ના અંદર 1963 ના અંદર થુંભા ખાતે કયા ખાતે કેરળમાં
19:46 જે થું આવેલું છે ત્યાં ખાતે એક રોકેટ લોન્ચિંગ સ્ટેશન સ્થાપે છે શું કરે છે સ્થાપે છે અને વિશ્વના દેશોને આગ્રહ કરે છે કે જો તમારે તમારું રોકેટ અવકાશમાં લઈ જવું હોય તો તમે અહીંયાથી પ્રક્ષેપણ કરી શકો છો અને મોટા ભાગના દેશો અહીંયા આવે છે અને પોતાના જે સેટેલાઈટ છે એ લોન્ચ કરે છે પણ એ વખતે જ્યારે પણ લોકો આવતા હતા તો ભારત ભારત જસ્ટ ખાલી એ રોકેટનું સ્ટડી કરતું હતું એમનું મેકેનિઝમનું સ્ટડી કરી રહ્યું હતું અને ભારતે બરાબર 1965 ના અંદર એક નાનકડું બરાબર એક નાનકડું સાઉન્ડિંગ રોકેટનો પણ વિકાસ કર્યો હતો પણ હવે થાય છે શું કે ભારત ધીરે ધીરે શીખતા શીખતા શીખતા ભારતને એવું લાગ્યું કે આ જે બરાબર ઇનકોપસ્ટાર છે બરાબર એને આપણે અલગ કરીએ
20:34 બરાબરડીઆરdo આખી અલગ રહેશે એટોમિક સેન્ટર આખું અલગ રહેશે અને ઈસરો આખું અલગ રહેશે અને અહીંયા આનું નામ ચેન્જ કરીને અને એનું નામ કરી નાખે છે ઈસરો અને 1972 ના અંદર એક નવી સંસ્થા જે ઈસરોના અંતર્ગત આવી જાય છે ઈસરોના નીચે આવી જાય છે ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્પેસ અને અહીંયા ઈસરો એ વખતે ઘણું સારું એવું બરાબર કામ કરી રહ્યું હતું અને ધીરે ધીરે ટેકનોલોજી પણ શીખી રહ્યું હતું હવે જુઓ તમે 1969 આપણે આવી ગયા છીએ પણ એના પહેલા તમે જોશો તો એના પહેલા 4 ઓક્ટોબર 1957 દ્વારા રશિયાના અંદર બરાબર એક ઓલરેડી બરાબર અવકાશ વિજ્ઞાન એટલે કે સેટેલાઈટ લોન્ચ કરી દેવામાં આવ્યું છે હવે થાય છે શું કે હવે અવકાશની એક હરોડ લાગી
21:23 ગયા કોણ પહેલા પહોંચે કોણ અવકાશ પર કબજો કરે તો આ જોઈને સારા એવા દેશના સારા એવા પ્રધાનમંત્રી ભેગા થઈને વિચારે છે કે ના આપણે અવકાશને ગંદું કરવાનું થતું નથી અવકાશનો વિકાસ હંમેશા માનવજાતિના કલ્યાણ માટે થવું જોઈએ અવકાશ માં કોઈ પણ જાતનો વેપનનો આપણે ઉપયોગ કરીશું નહીં તો આ એક જે આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી થાય છે શું થાય છે આ આઉટર સ્પેસ શું થાય છે આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી થાય છે અને આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી unએન 1967 દ્વારા ઓળખવામાં આવે છે હવે આ ટ્રીટીના અંદર શું કહેવામાં આવ્યું હતું તો આ ટ્રીટીના અંદર એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે જે અવકાશ છે બરાબર આ અવકાશનો ઉપયોગ હંમેશા
22:10 શાંતિપૂર્ણ થશે શું થશે શાંતિપૂર્ણ થશે આ જે અવકાશ છે બરાબર એનો ઉપયોગ હંમેશા માનવ જાતિના માનવ જાતિના કલ્યાણ માટે થશે શાના માટે થશે માનવ જાતિના કલ્યાણ માટે થશે આ જે અવકાશ છે બરાબર આના અવકાશના અંદર આ અવકાશના અંદર કોઈપણ જાતનો વેપનનો ઉપયોગ નહીં થાય એટલે કોઈપણ જાતનો ન્યુક્લિયર વેપન તરીકે આપણે ઉપયોગ કરી શકશું નહીં બરાબર બીજું અહિયા શું વાત થઈ હતી તો અહીંયા
22:56 કોઈપણ દેશ છે બરાબર એ ક્યારેય ક્લેમ નહી કરી શકે જેમ કે નાસાએ બરાબર નીલ આમસ્ટ્રોંગએ ચંદ્ર પર પહેલું પગ મૂક્યું તો અહીંયા એ એવું નહીં કહી શકે કે ચંદ્ર હવે મારુ હવે કોઈ કઈ બોલતા નહીં તો કોઈ પણ કન્ટ્રી કોઈ પણ અવકાશના અંદર કોઈપણ પદાર્થ પર કોઈપણ વસ્તુ પર પોતાનો દાવો કરી શકશે નહીં હંમેશા અવકાશનો ઉપયોગ શાંતિપૂર્ણ તરીકે થશે અને માનવ જાતિના કલ્યાણ માટે થશે અને આ વસ્તુ એ જે અત્યારે પણ જોવા મળે છે જેમ કે વાત કરીએ કે જ્યારે નીલ આર્મસ્ટ્રોંગે સૌપ્રથમ ચંદ્ર પર પહેલો પગ મૂક્યો હતો તરત જ બીજો પગ મુક્યો હતો એ બધાને ખ્યાલ છે પણ ચંદ્ર પર પહેલો પગ મૂક્યો હતો અને એ પહેલા વાક્યમાં એમને શું કીધું હતું એ વાક્ય ખૂબ જ ખૂબ જ એટલે
23:42 ચર્ચિત થયું હતું કે આ મારા નાના નાના પગ છે બરાબર જે મારા નાના નાના પગ છે એ પગ જે અવકાશમાં પડ્યા છે એ હંમેશા આખા માનવજાતિના કલ્યાણ માટે થશે બરાબર એટલે કે એમને ચંદ્ર પર પગ મૂકીને એવું નથી કીધું કે નાસા માટે મે અમેરિકા માટે મેં બહુ સારું કર્યું છે આ રીતે એ બધી વાત કરી નથી એ હંમેશા અવકાશનો ઉપયોગ શાંતિપૂર્ણ અને માનવજાતિના કલ્યાણ માટે થશે અને બીજી વસ્તુ કે આઉટર સ્પેસ જે ટ્રીટી હતી એમાં એમને સ્પષ્ટ કીધું હતું કે આનો ઉપયોગ આપણે રિસર્ચ માટે કરીશું આનો ઉપયોગ આપણે નોલેજ માટે કરીશું અને આ જે નોલેજ આવશે બરાબર એને આપણે શેર પણ કરીશું પણ એ વખતે કોઈ માન્યા નહતા એટલે કે નોલેજ માટે રિસર્ચ
24:28 માટે અને પોતાની સ્ટ્રેન્th બિલ્ડ કરવા માટે આપણે આનો ઉપયોગ કરીશું ક્લિયર અને એ પણ પીસફુલ એપ્લિકેશન માટે જ કરીશું ઓલ કન્ટ્રી નોલેજ માટે રિસર્ચ માટે અને પીસફુલ એપ્લિકેશન માટે જ આનો ઉપયોગ થશે પણ સમય જતાં સમય જતાં ક્યાંકને ક્યાંક આ ટ્રીટીના અંદર ઘણા બધા ચેન્જીસ બરાબર 2020 માં કરવામાં આવ્યા અને આજ ટ્રીટીના બેઝથી એક નવી ટ્રીટી બનાવવા આવી જેને કહેવામાં આવે છે આટમીસ એકોર્ડસ પણ સર આવું કેમ કરવાની જરૂર પડી તો ક્યાંકને ક્યાંક આ જે આપણે કીધું માનવજાતિના કલ્યાણ માટે એનો મિસયુઝ થવા લાગ્યો બરાબર અમુક દેશો દ્વારા
25:14 કોઈ બીજા દેશ પર જાસૂસી કરવા માટે એ દેશ પર બરાબર જાસૂસી ઉપગ્રહો મૂકવા લાગ્યા જેથી નાની નાની વિગતો મળે જેમ કે 2020 ના અંદર ભારતે મિશન શક્તિનો ઉપયોગ કર્યો હતો આ મિશન શક્તિના અંદર ભારતનું જ એક બરાબર તરતું તરતું સેટેલાઈટ જે લો અર્થ ઓર્બટ માં હતું અને એનો કોઈ જ ઉપયોગ નહતો ભારતે પૃથ્વી પરથી એક મિસાઈલ છોડ્યું અને એ જે તરતો સેટેલાઈટ હતો એને શું કર્યું હતું તોડી પાડ્યું હતું બરાબર અને ભારતે પોતાનો પરચમ 2019 ના અંદર દેખાડ્યું હતું તો ક્યાંકને ક્યાંક લોકોને એવું લાગતું હતું કે જો આવું કંઈક થાય છે તો ફરીથી એક સ્પેસ વોર બરા ચાલુ થઈ જશે તો 2020 ના અંદર 2020 ના અંદર તમે
26:00 જોશો તો 2020 ના અંદર 2020 ના અંદર નાસા દ્વારા બરાબર કોના દ્વારા નાસા દ્વારા એક નવી સંધિ લઈને આવવામાં આવે છે ધ આટમીસ એકોર્ડસ કોને લઈને આવવામાં આવે છે ધ આટમીસ એકોર્ડસ બરાબર આ સંધિમાં એમને કીધું તું કે પ્રિન્સિપલ ફોર સ્પેસ પીસફુલ એન્ડ ફ્યુચર ઇન સ્પેસ બરાબર અને આના અંદર જો હું વાત કરું તો ટિલ ડેટ 59 દેશોએ બરાબર કેટલા દેશોએ 59 દેશોએ આના અંદર પાર્ટીસિપેટ કરી ચૂક્યા છે આ જે ટ્રીટી બની 2020 ના અંદર ધ આટમીસ એકોર્ડસ એ બેસ છે કોની બરાબર આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી 1967 ની
26:46 જ બેસ છે આ ટ્રીટીના અંદર બે ત્રણ વસ્તુઓ ખૂબ જ સારી માહિતી આપવામાં આવી છે બરાબર અને ભારત આના અંદર ક્યારે બન્યું તો જે ભારત દેશ છે એ આના અંદર 2023 માં આનો સભ્ય બને છે અને ભારત 27 મો સભ્ય હોય છે કયો સભ્ય હોય છે 27 આ સ્પ્રેસ ટ્રીટી અને ઓટો ટ્રીટીમાં શું ફરક છે તો કોઈ ખાસ એવો ફરક નથી બરાબર તમે જોશો તો તમને ખ્યાલ આવશે કે આ ટ્રીટી તમને શું કહેવા માંગે છે તો આ ટ્રીટી બરાબર આ આ તમે ઈમેજ જોઈ હશે ક્યાંકને ક્યાંક ઓનલાઈન બરાબર તમે લખશો આર્ટમી સાય કોર્સ તો એના અંદર તમને આવું જોવા મળશે અને એના અંદર જો તમારે ભારતજો જોવું હોય
27:32 તો ભારત તમને ક્યાંકને ક્યાંક તમને ક્યાંકને ક્યાંક ભારત એ તમને અહીંયા જોવા મળશે 27 માં દેશ તરીકે બરાબર કયા દેશ તરીકે 27 માં દેશ તરીકે 2023 ના અંદર એ લોકાએ સિમ્પલ સંધિ કરી હતી બરાબર હવે આ ટ્રીટીમાં શું હતું તો બધી વસ્તુ એ હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો અનુસાર અવકાશનો ઉપયોગ શાંતિપૂર્ણ કરવામાં આવશે પીસફૂલ કરવામાં આવશે અવકાશનો ઉપયોગ માનવ જાતિના કલ્યાણ માટે થશે બરાબર આ ટ્રીટીના અંદર જે વાત કરીએ કે ભાઈ ડેટા શેર થઈ શકશે એ આઉટર સ્પેસ ટ્રીટીમાં નતું પણ આના અંદર બધાએ એગ્રી થયા છે બરાબર વૈજ્ઞાનિકો શોધો વેપારી ઉપયોગ વધારવા માટે સામાન્ય માળખાગ સુવિધાનો વિકાસ કરવામાં આવશે સભ્ય દેશો સાથે અવકાશ સંબંધિત ડેટા શેરિંગ આ
28:18 ટ્રીટીની અંદર આ સૌથી મોટી વસ્તુ હતી અને બીજી કઈ વસ્તુ હતી કે જે તમારા જે માની લો કે કોઈ દેશે પોતાનું જેમ કે આપણે જ વાત કરીએ આપણે ચંદ્રયાન 3 ના અંદર બરાબર ચંદ્ર પર આપણે મિશન શક્તિ શિવશક્તિ પોઈન્ટ આપણે જે લોન્ચ કર્યું તો એ ભારતની ધરોવર છે કોઈ બીજો દેશ એને નુકસાન પહોંચાડી શકશે નહીં એટલે કે આપણા દ્વારા અથવા કોઈ બીજા દેશ દ્વારા કોઈપણ વસ્તુ જ્યારે અવકાશના અંદર કરવામાં આવે છે તો એ હેરટાઈઝ છે બરાબર એ જે તે દેશનું અને જે તે માનવ જાતિના માટે શું છે હેરિટાઈઝ છે બરાબર જે અહીયા કીધું છે કે ગ્રહો અને ઉપગ્રહો માનવપર પુરાવવા જેવા અવકાશના વારસાનું સ્થળ નું સંરક્ષણ કરે છે. અન્ય દેશોના મિસલના દખલ કર્યા વિના અવકાશના સંસાધનનો ઉપયોગ કરવાનો છે અને ખાસ એક આના ઉપર બહુ જ ભાર આપવામાં
29:04 આવ્યું હતું કે અવકાશનું પ્રદૂષણને નિયંત્રણ કરવા માટે અવકાશના કાઠમાણનું સમન કરવું પડશે આ આ બધા દેશોએ વિચારવું પડશે. બરાબર અને આ જે ટ્રીટી હતી ને એ લાધવામાં નથી આવી નો બાઈન્ડિંગ છે બરાબર તમારે સ્વીકારવી હોય તો સ્વીકારો ના સ્વીકારી હોય ના સ્વીકારો તમે સ્વીકાર્યા પછી પણ તમને લાગે છે કે ના મજા નથી આવી રહી બહાર નીકળી શકો છો બરાબર એટલે નો બાઈન્ડિંગ હતી બરાબર તો આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી પછી કઈ ટ્રીટી આવી હતી તો આટમીસ એવોર્સ આવ્યું હતું ક્લિયર હવે આના અંદરથી પણ તમને ક્વેશ્ચન પૂછી શકે હવે વાત કરીએ હવે વાત કરીએ અહીયા અહ સુધી બધાને ખ્યાલ આવી ગયો અહીંયાં સુધી બધાને ખ્યાલ આવી ગયો
30:38 હવે અહીંયા જોજો હવે થાય છે શું કે ભાઈ હવે અવકાશની ટી ભણી લીધું એના અંદર જે સુધારા 2020 માં એ ભણી લીધું પણ હવે અવકાશના અંદર આપણે સેટેલાઈટ લોન્ચ કરવું છે તો હવે આ સેટેલાઈટ લોન્ચ કરવું છે તો કોઈપણ ગ્રહ હોય કોઈપણ ગ્રહ હોય બરાબર એની એક કક્ષા હોય શું હોય કક્ષા હોય જેમ કે હું વાત કરું તો આ પૃથ્વી છે આ શું છે પૃથ્વી છે તો પૃથ્વીની આજુબાજુ બરાબર ચંદ્ર નામનો ઉપગ્રહ કુદરતી ઉપગ્રહ શું કરે છે ફરે છે શું કરે છે ફરે છે બરાબર આ શું છે ચંદ્ર છે શું છે ચંદ્ર છે બરાબર આના અંદર ઘણા કેપ્લર્સને બરાબ સરસ મજાનો નિયમ
31:25 આપ્યો છે કે કે તમે કોઈપણ જગ્યાએ છો એ તમે જે પણ જગ્યા હો ત્યાં સૌથી ઊંચી સપાટી પર પહોંચી જાવ તમે જ્યારે કોઈ વસ્તુને ફોર્સફુલી જ્યારે નાખો છો બરાબર ત્યારે એ એ વસ્તુ નીચે પડવાની જગ્યાએ એ શું થતી જશે તરતી થઈ જશે શું થઈ જશે તરતી થઈ જશે એટલે તમે જોઈ શકો છો કે આ જે ચંદ્ર છે એ પૃથ્વીની આજુબાજુ શું છે ફરે છે શું છે ફરે છે હવે અહીંયા ધ્યાનથી જોજો તો આપણે આપણે આ જે કક્ષા બને છે એ કક્ષા ને બરાબર આપણે કુત્રિમ ઉપગ્રહો મોકલવાના છે તો આ જે કક્ષા છે એ કક્ષાના મુખ્ય બે ભાગ પડે છે કેટલા ભાગ પડે છે બે ભાગ પડે છે બરાબર
32:10 પહેલો જે ભાગ પડે છે એ પડે છે ઊંચાઈના આધારે શાના આધારે ઊંચાઈના આધારે બેઝ ઓન હાઈટ અને જે બીજો ભાગ પડે છે એ પડે છે કોણીય વૃદ્ધિ બેઝ ઓન ઈન્ક્લીનેશન શાના લીધે બેઝ ઓન ઇન્ક્લીનેશન બરાબર બીજો ભાગ પડે છે એ કોણીયના આધારે પડે છે શાના કારણે કોણીયના આધારે પડે છે બરાબર હવે ઊંચાઈના આધારે તમે જોવા જાવ તો ઊંચાઈના આધારે આને આપણે ચાર ભાગમાં વિભાજિત કર્યું છે પહેલો જે ભાગ આવે છે એને કહેવામાં આવે છે નિયો બીજો જે આવે છે એને કહેવામાં આવે છે લિયો ત્રીજો જે ભાગ આવે છે એને કહેવામાં આવે છે મિયો અને જે ચોથો ભાગ આવે છે એને કહેવામાં આવે છેએo
32:58 નિયો એટલે નિયર અર્થ ઓર્બીટ લિયો એટલે લો અર્થ ઓર્બીટ અને મિયો એટલે મીડીયમ અર્થ ઓર્બીટ અનેએo એટલે હાઈ અર્થ ઓર્બીટ બરાબર પૃથ્વીની સપાટીથી 200 કિલોમીટર સુધીની જો તમે ઊંચાઈ ધરાવો છો બરાબર પૃથ્વીની સપાટીથી 200 કિલોમીટરની ઊંચાઈ જો તમે ધરાવો છો તો એને કહેવામાં આવે છે નયો અર્થ ઓર્બીટ આના અંદર આપણે કોઈપણ જાતનું બરાબર પ્રક્ષેપણ યાન મોકલતા નથી વાત કરીએ લિયો અર્થ ઓર્બીટની તો 200 કિલોમીટર થી 2000 કિલોમીટર સુધીની ઊંચાઈ પૃથ્વીની સપાટીથી 200 થી 2000 કિલોમીટર સુધીની
33:44 ઊંચાઈ બરાબર આ જે આપણે ઉપગ્રહ મોકલીએ છીએ બરાબર સેટેલાઈટ મોકલીએ છીએ એને કહેવામાં આવે છે લીયો એટલે કે લો અર્થ ઓર્બીટ આ ઓર્બીટમાં જો હું વાત કરું તો આ ઓર્બિટના અંદર આપણે રીિમોટ સેન્સિંગ સેટેલાઈટનો ઉપયોગ કરીએ છીએ એટલે કે જાસૂસી વાળા ઉપગ્રહો સામાન્ય રીતે આપણે લિયો અર્થ ઓર્બીટમાં મોકલતા હોઈએ છીએ અને મિયો અર્થબીટની વાત કરું તો 2000 કિલોમીટર થી લઈને 2000 કિલોમીટર સુધીની જો તમે ઊંચાઈ ધરાવો છો બરાબર આ ઊંચાઈને આધારે વાત કરું છું પૃથ્વીની સપાટીથી 2000 kમ થી 20,000 કિલોમીટર તો એને શું કહેવાય મીડીયમ અર્થ ઓર્બીટ બરાબર અહીંયા આપણે નેવિગેશન સેટેલાઈટ મુકતા હોય છે નેવિગેશન અથવા તો
34:32 વેધર સેટેલાઈટ મુકતા હોય છે અને હાઈ અર્થ ઓર્બીટ એટલે કે 20હ000 કિલોમીટર થી તમે 36હ000 કિલોમીટર સુધીની ઊંચાઈ ધરાવો છો આના અંદર આપણે સામાન્ય રીતે કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ મુકતા હોઈએ છીએ બરાબર કક્ષાના મુખ્ય બે પ્રકાર પડે એક ઊંચાઈના આધારે એક કોણીયના આધારે બેઝ ઓન હાઈટ બેઝ ઓન ઇન્ક્લીનેશન અને એના અંદર બીજા ચાર ભાગ પડે નયો લિયો મિયોએઓ નયો એટલે નિયર અર્થ ઓર્બીટ એલયો એટલે લો અર્થ ઓર્બીટ એમઓ એટલે મીડીયમ અર્થ ઓર્બીટ અને ho એટલે હાઈ અર્થ ઓર્બીટ હવે કોણીયના આધારે જો આપણે ભાગ પાડીએ તો અહીંયા જે
35:17 પહેલો આવે છે ઓર્બીટ એને કહેવામાં આવે છે પોલર ઓર્બીટ બરાબર જો હું હું ગુજરાતીમાં વાત કહું તો ધ્રુવીય કક્ષા પોલર એટલે ધ્રુવ બરાબર આ પૃથ્વી છે એના બે ધ્રુવ છે ઉત્તર ધ્રુવ અને દક્ષિણ ધ્રુવ તો તમારું જે સેટેલાઈટ છે આમ ફરતું રહેશે બરાબર બીજું જે આવે છે એને કહેવામાં આવે છેજીએસo બરાબરજીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બિટ બરાબર પૃથ્વીની સપાટીથી 36000 કિલોમીટર સુધીની ઊંચાઈએ ઝીરો ડિગ્રી પર જે ફરે એને શું કહેવામાં આવે જીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બીટ એના પછીથી જે આવે છે એને કહેવામાં આવે છેજ જીઓસિંક્રોનસ ઓર્બીટ શું કહેવામાં આવે છે જીઓ આ જે એંગલ હતું એ એંગલ શું કરી નાખવામાં આવશે થોડો કોણીય કરી નાખવા આવશે નોટ એક્ઝેટલી ઝીરો અને આ પોલર ઓર્બીટમાંથી એક ઓર્બીટ જનરેટ
36:02 થાય છે એને કહેવામાં આવે છે sspo સન સિંક્રોનસ પોલર ઓર્બીટ બરાબર કે અહીંયા જે સેટેલાઈટ લોન્ચ કરવામાં આવે છે એને સૂર્યના પ્રકાશ આધારિત આપણે લોન્ચ કરતા હોઈએ છીએ અને એક ત્રીજો ઓર્બીટ આવે છે જેને કહેવામાં આવે છે gીટીઓ બરાબર ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ કહેવામાં આવે કયું ઓર્બીટ ટ્રાન્સફર આપણે જ્યારે ચંદ્ર પર બરાબર આપણે મંગલયાન મિશનમાં આ ટ્રાન્સફર ઓર્બીટનો ઉપયોગ કર્યો હતો હવે ડે બાય ડે આપણે દરેક વસ્તુ સમજીએ હવે ધ્યાનથી જોજો અહીંયા મેં ઓલરેડી વાત કરી દીધી છે શું વાત કરી છે મેં અહીંયા એ તમે જોઈ શકો છો ઓર્બીટ એટલે કહેવામાં આવે કક્ષા કક્ષાના બે ભાગ પડે છે બેઝ ઓન હાઇટ બેઝ ઓન ઇનક્લીનેશન હાઈટના આધારે મેં વાત કરી
36:49 નીઅર્થ ઓર્બીટ હાઈટના આધારે મે વાત કરી લો અર્થ ઓર્બીટ બરાબર હાઈટના આધારે જમે વાત કરી મીડીયમ અર્થ ઓર્બીટ અને હાઈટના આધારે વાત કરી હાય ઓર્બીટ અને આના અંદર પોલરસ બરાબર આ મેં વાત કરી ટાઈપ્સ ઓફ હાઈટ તો અહિંયાં જો મારે લખવું હોય તો ફરીથી લખી કાઢું છું સૌથી પહેલું આવે છે નયો બરાબર એની રેન્જ લખવી હોય તો લખી શકો છો 200 કિલોમીટર અહીંયા આ કક્ષાનો આપણે ઉપયોગ લેતા તા નથી કેમ નથી લેતા કારણ કે પૃથ્વીની સપાટીથી ખૂબ જ નજીક છે બીજો ઓર્બીટ આવશે એલયો લો અર્થ ઓર્બીટ બરાબર 200 કિલોમીટર થી લઈને 2000 કિલોમીટર સુધીની ઊંચાઈ તમે ધરાવતા હો બરાબર એને લો
37:37 અર્થ ઓર્બિટ કહેવાય આ કક્ષાનો ઉપયોગ રીિમોટ સેન્સિંગ સેટેલાઈટ થાય કઈ રીિમોટ દૂર સંવેદી ઉપગ્રહો જાસૂસી કરવા માટે એટલું યાદ રાખજો રીિમોટ સેન્સિંગ સેટેલાઈટ તરીકે ઉપયોગ થાય પછી આવે છેએo મીડીયમ અર્થ ઓર્બિટ 2000 કિલોમીટર ટુ 20હ000 કિલોમીટર બરાબર આપણું જે નેવિગેશન છે બરાબર વેધર સેટેલાઈટ છે એ આપણે અહિયા ઉપયોગ કરતા હોઈએ છીએ અને વાત કરીએ હાઈ અર્થ ઓર્બીટ 20000 કિલોમીટર થી
38:22 36000 કિલોમીટર સુધીની ઊંચાઈ જે ધરાવે એને હાય અહીંયા આપણે યુઝ કરતા હોઈએ છીએ કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ બરાબર હવે વાત કરીએ ટાઈપ્સ ઓફ ઓર્બીટ બેઝ ઓન ઇન્ક્લીનેશન કોણીયના આધારે જો કોણીયના આધારે વાત કરીએ તો સૌથી પહેલા જે ઓર્બીટ આવે છે એ કહેવામાં આવે છે પોલર ઓર્બીટ હવે અહીંયા તમારે આ ઓર્બીટ સમજવાની છે અહીંયા તમારે આ ઓર્બીટ શું કરવાની છે સમજવાની છે બરાબર કઈ ડાઉટ હોય તમે ક્વેશ્ચન પૂછી શકો છો કઈ ડાઉટ હોય તમે ક્વેશ્ચન પૂછી શકો છો બરાબર કંઈ પણ ડાઉટ હોય તમે ક્વેશ્ચન પૂછી શકો છો કંઈ પણ ડાઉટ હોય ક્વેશ્ચન પૂછી શકો છો આટલું ખબર પડી ગઈ તમને લોકોને
39:51 ચલો ચલો વધી આગળ કંઈ ડાઉટ હોય તો પૂછી શકો છો ચલો સૌથી પહેલું ઓર્બીટ આવશે પોલર ઓર્બીટ કયું ઓર્બીટ આવશે પોલર ઓર્બીટ હવે ધ્યાનથી સમજજો પોલર ઓર્બીટ બરાબર આ પોલર ઓર્બીટમાં શું હોય તો માની લો કે આ પૃથ્વી છે બરાબર પૃથ્વીના જો ધ્રુવોની વાત કરીએ તો ઉપરનો ભાગ છે એને ઉત્તર ધ્રુવ કહેવામાં આવે નીચેનો ભાગ છે એને દક્ષિણ ધ્રુવ કહેવામાં આવે તો આપણે જ્યારે અવકાશના અંદર આ આ જે સેટેલાઈટ છે ને એ લો અર્થ ઓર્બીટમાં આપણે આપણે મુકતા હોઈએ છીએ લો અર્થ ઓર્બિટ નો મિનિંગ એનો મતલબ કે આપણે આને જાસૂસી તરીકે જ ઉપયોગ કરવાના છીએ કયા તરીકે ઉપયોગ કરવાના છે જાસૂસી તો આ આમાં શું થાય છે તમે ધ્યાનથી જોજો કે આ તમારું ઉત્તર ધ્રુવ એટલે કે ઉત્તર અને આ તમારું દક્ષિણ તો આપણે સેટેલાઈટ અહીયા લોન્ચ કરશું અને
40:38 તમારું સેટેલાઈટ આ રીતે ફરતું રહેશે બરાબર આ રીતે ફરતું રહેશે ફરતું રહેશે અને તમને ખબર છે કે પૃથ્વી પોતાની ધરી પર પરિભ્રમણ પણ કરે છે અને સાથેને સાથે પરિભ્રમણ પણ કરે છે એટલે એટલે તમે જોશો તો એક નાનકડી પટ્ટીની જેમ બરાબર આ શું કરતું જશે ફોટો કેપ્ચર કરતું જશે. શું કરતું જશે? ફોટો કેપ્ચર કરતું જશે. હવે પોલર ઓર્બિટમાં જ્યારે તમે તમારું મૂકો છો સેટેલાઈટ તો એ સેટેલાઈટ શું કરે છે કે બે કલાકના અંદર કે દોઢ કલાકના અંદર પૃથ્વીનું આખું એક સંપૂર્ણપણે ચક્કર શું કરે છે પૂરું કરે છે બરાબર તો અહીંયા અમુક માહિતી છે એ હું લખી કાઢું છું કે ભાન આનું એંગલ ઓફ ઇન્ક્લિનેશન કેટલું હોય છે તો આનું એંગલ ઓફ ઇન્ક્લિનેશન હોય છે એપ્રોક્સ
41:25 90ડિગ્રી કેટલા ડિગ્રી 90ગ્રી જો હું હું વાત કરુંઈટ is એંગલ ઓફ ઓરબીટ અલોંગવિથ ઇક્વેટરઈક્ોઝ 90ગ્રી બરાબર એટલે એક્ઝેટલી 90ગ્રી નથી કારણ કે પૃથ્વી પોતાની આમ ટિલ્ટ છે થોડી શું છે ટિલ્ટ છે એટલે તમે જોશો તો આ એક્ઝેટ 90 નથી પણ એની આજુબાજુ છે ખ્યાલ આવે છે આની ઓર્બિટલ હાઈટ કેટલી હોય છે તો આની ઓર્બિટલ હાઈટ એટલે કે કયા હાઈટ પર આપણે આ સેટેલાઈટ બધો મૂકતા હોઈએ છીએ તો સામાન્ય રીતે આ 16 kમ મ પણ પ્લસ ઓર માઇનસ 200 કિલોમીટર તમે લખી શકો છો બરાબર 16 કિલોમીટર અથવા તો પ્લસ ઓર માઇનસ 200 કિલોમીટર તમે લખી શકો છો
42:14 આ જે સેટેલાઈટ છે એને પૃથ્વીનું એક ચક્કર પૂરું કરતા એને કહેવામાં આવે ઓર્બિટલ પિરિયડ શું કહેવામાં આવે ઓર્બિટલ પિરિયડ તો એપ્રોક્સિમેશન 100 મિનિટથી લઈને એપ્રોક્સ 110 મિનિટ જેટલો સમય લાગે છે એટલે લંબસમ તમે ગણો તોબે કલાકના અંદર આ જે પોલર ઓર્બિટમાં છે કોઈપણ સેટેલાઈટ છે એ એક ચકેળું આખી પૃથ્વીને શું કરી નાખે છે પૂરું કરી નાખે છે એટલે આ ઓર્બીટ પર જે સેટેલાઈટ હોય ને એનું આયુષ્ય ખૂબ જ ઓછું હોય છે બરાબર હવે આને મારે પોલર ઓર્બીટમાં આને લઈ જવું હોય તો કયા કયા કયા લોન્ચિંગ વિહીકલનો ઉપયોગ કરીશું બરાબર કઈ સેટેલાઈટ
43:00 અહિયા યુઝ કરીશું કયું લોન્ચિંગ વિહિકલ યુઝ કરીશું તો આના અંદર આપણે જે લઈ જતા હોઈએ છીએ બરાબર એ લઈ જતા હોય છે સેટેલાઈટ રીિમોટ સેન્સિંગ સેટેલાઈટનો ઉપયોગ કરતા હોઈએ છીએ બરાબર દૂર સંવેદી ઉપગ્રહો જાસૂસી માટે બરાબર ઘણા બધા દેશો પોલર ઓર્બિટનો ઉપયોગ કરતા હોય છે અને આપણે કયા લોન્ચિંગ વિહિકલનો ઉપયોગ કરીએ છીએ તો આપણા જોડે એક સરસ મજાનું લોન્ચિંગ વિહિકલ છે જેને કહેવામાં આવે છેપીsએલવી જેનું પૂરું નામ છે પોલર સેટેલાઈટ લોન્ચિંગ વિહિકલ બરાબર પોલર સેટેલાઈટ લોન્ચિંગ વહીકલ બરાબર
43:46 આપણો વર્ક હોર્સ તરીકે બરાબર ગણાતું હોય છે આના દ્વારા આપણે ઘણા બધા મિશન પાર કરાય છે ઈસરોને આના પર એટલો બધો વિશ્વાસ છે ને કે ભાઈ હવે બીજા બધા દેશોનો પણ ઉપગ્રહ આપણે આપણે આપીએલવીથી લોન્ચ કરતા હોઈએ છીએ ખાલી ત્રણ બરાબર ટોટલ 60 પ્લસ સેટેલાઈટ આપણે લોન્ચ કર્યા હશે એમાં ખાલી ત્રણ જેવા છે જે અસફળ થયા છે બાકી ઓલમોસ્ટ બધા પાસ જ થયા છે એટલો બધો વિશ્વાસ છે બરાબર તો આ જે તમારી ઓર્બીટ છે નોટ એક્ઝેટલી ઝીરો એપ્રોક્સિમેશન 90° ઓર્બિટલ હાઈટ કેટલી હોય છે એટલે કે પૃથ્વીની સપાટીથી કેટલા કિલોમીટર તો આપણે 600 km સુધી મુકતા હોય છે પ્લસ ઓર માઇનસ 200 km કહી શકો છો એટલે કે લોઅર્થ ઓર્બીટમાં આપણે મુકતા હોઈએ હોઈએ છીએ ઓર્બિટલ પીરયડ કેટલો હોય છે તો 100 મિનિટથી 110 મિનિટ બરાબર સેટેલાઈટ કયું
44:34 હોય છે તો રિમોટ સેન્ટિંગ સેટેલાઈટ આપણે મુકતા હોય છે લોન્ચિંગ વિહિકલ કયું તોપીએલવી પોલર સેટેલાઈટ લોન્ચિંગ વિહીકલનો આપણે ઉપયોગ કરતા હોઈએ છીએ આ બેઝ ઓન ઈન્ક્લિનેશનના આધારે છે એટલે કે કોણીયના આધારે છે આ પહેલી ઓર્બીટ ચલો હવે બીજું આવે છે જીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બીટ બરાબર કઈ ઓર્બીટ જીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બીટ હવે આનો ઉપયોગ આપણે કેમ કરીએ છીએ ધ્યાનથી જુઓ હવે આનો ઉપયોગ જરૂર કેમ પડી તો કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ માટે આપણે આનો ઉપયોગ કરવો પડે છે બરાબર આ ઓર્બીટમાં તમે જોવા જાવ તો જીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બીટ સ્ટેશનરી એટલે ફિક્સ બરાબર હવે અહીંયા જો વાત કરીએ તો આ તમારી પૃથ્વી છે બરાબર પૃથ્વીથી 36000
45:20 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ કેટલા 36 નોટ એક્ઝેટલી 36 35786 જેવું સમથિંગ થાય છે પણ આપણને યાદ રહે એટલે કેટલા લઈ લીધા છે 36000 કેટલા લઈ લીધા છે 36 લઈ લીધા છે ક્લિયર હવે જોજો અહિયાજીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બીટ હવે જો વાત કરીએ એંગલ ઓફ ઇન્ક્લીનેશન તો અહિયાં જો મારે લખવું હોય તો એક્ઝેટલી ઝીરો ડિગ્રી પર આપણે મુકતા હોય છે કેટલા ડિગ્રી પર એક્ઝેટલી ઝીરો ડિગ્રી પર ઈટ willલ બી ઝીરો ડિગ્રી ઈટ willલબી ઝી ડિગ્રી હવે માની લો માની લો કે આ જે મારું મોળું છે બરાબર એ મોળું મારું પૃથ્વી છે બરાબર હવે પૃથ્વીથી 36000 કિલોમીટર અને આ જે મારું નાક છે ને એ વિષૃતની રેખા છે
46:07 ઇક્વેટર છે શું છે ઇક્વેટર તો આપણે આ સેટેલાઈટ છે ને એક્ઝેટ ઝીરો ડિગ્રી પર મૂકીએ છીએ અને ઇક્વેટરની સમકક્ષ એટલે અહીંયા તમે જોશો ને તો જેમ જેમ પૃથ્વી રોટેટ થશે અને એમએમ છે ને બરાબર મારું સેટેલાઈટ શું થશે લોન થશે દેખાય છે આ રીતે આખું વર્ક કરશે આ રીતે આખું વર્ક કરશે ક્લિયર હવે જો જોવા જઈએ તો આની ઓર્બિટલ હાઈટ કેટલી છે તો અહિયા હું લખી શકું ઈટ willલબી 36000 કિલોમીટર એટલે પૃથ્વીની સપાટીથી 36000 કિલોમીટર ની દૂર ઊંચાઈ મૂક્યું છે અને આ 36000 આવે તો આ કયા ઓર્બીટમાં આપણે
46:53 આને મૂકી રહ્યા છીએ તો હાઈ અર્થ ઓર્બિટમાં આને મૂકી રહ્યા છે થોડા અંગ્રેજી શબ્દો આવશે બરાબર હવે આનો પિરયડ કેટલો હોય છે ધ ટાઈમ ટેકન ટુ કપલીટવ ટન અરાઉન્ ધ અર્થ બરાબર આને પૃથ્વી ફરતે એક ચક્કર પૂરું કરતા એક્ઝેટલી બરાબર એક્ઝેટલી 24 કલાકનો સમય જાય છે કેટલા કલાકનો સમય જાય છે 24 કલાક નો સમય જાય છે બરાબર સામાન્ય રીતે આના અંદર આપણે બરાબર કઈ સેટેલાઈટ મુકતા હોઈએ છીએ તો કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ આપણે મુકતા હોય છે કઈ સેટેલાઈટ કોમ્યુનિકેશન કોમ્યુનિકેશન છે વેધર
47:39 સેટેલાઈટ છે રીજનલ નેવિગેશન સેટેલાઈટ પણ આપણે આના અંદર મૂકેલું છે બરાબર જેમ કે ભારતનું નાવિક છે તો આપણે નાવિક જેવા સેટેલાઈટલો મૂકેલા છે બરાબર પણ સામાન્ય રીતે જો વાત કરીએ તો આના અંદર આપણે કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ મુકતા હોઈએ છીએ વાત કરીએ તો આના અંદર આપણે વેધર સેટેલાઈટ મુકતા હોઈએ છીએ અને જે તે જે જે તે જે દેશ હોય છે એનું પોતાનું રીજનલ નેવિગેશન સેટેલાઈટ પણ આપણે આના અંદર મુકતા હોઈએ છીએ બરાબર ક્લિયર હવે જો આને વાત કરીએ તો લોન્ચિંગ વિહિકલ બરાબર તો અહીંયા જે આપણે લોન્ચિંગ વિહિકલ ઉપયોગ કરવાના છીએ એ છેજીએસએલવી બરાબર અથવા તો એલવીએ3 આજીએલવી નું જ નામ
48:27 ચેન્જ કરીને શું મૂકી દેવામાં આવ્યું છે એલવી લોન્ચિંગ વિહિકલ સ્ટેશન બરાબર લોન્ચિંગ વિહિકલ માર્કજીએલવી એટલેજીઓ સરક્રોકોનસ સેટેલાઈટ લોન્ચિંગ વિહિકલજીઓ સરક્રોનસ સેટેલાઈટ લોન્ચિંગ વિહિકલ બરાબર હવે જો હું સમજાવું જો હું હજી સમજાવું છું આ મારું મોળું છે એ પૃથ્વી છે બરાબર આ મારું નાક છે ઇક્વેટર છે પૃથ્વીની સપાટીથી 36 36000 કિલોમીટરએ આપણે આ સેટેલાઈટ લોન્ચ કરીએ છીએ બરાબર જેમ જેમ તમારી પૃથ્વી ફરશે એમ એમ આ સેટેલાઈટ ફરે છે જેમ જેમ પૃથ્વી ફરે એમ એમ સેટેલાઈટ ફરે છે એટલે કે આ સેટેલાઈટને પૃથ્વી ફરતે એક ચક્કર પૂરો કરતા 24 કલાકનો સમય થાય છે આ સેટેલાઈટ હાઈ અર્થ ઓર્બીમાં મોકલવામાં આવે છે અને આ સેટેલાઈટ કોમ્યુનિકેશન
49:14 સેટેલાઈટ વેધર સેટેલાઈટ અથવા તો જે તે દેશનું પોતાનું રીજનલ નેવિગેશન સેટેલાઈટ હોય તો એ આપણે જામાને મુકતા હોઈએ છીએ બરાબર અને આ સેટેલાઈટ પૃથ્વીની સપાટીથી બહુ દૂર છે 36000 કિલોમીટર છે એટલે આપણે આપણુંજીએલવી લોન્ચિંગ વિહિકલનો ઉપયોગ કરીએ છીએ હવે થયું શું કે આ સેટેલાઈટ બરાબર કઈક આ રીતે ફરી રહ્યું છે પણ ક્યાંકને ક્યાંક બધા જ દેશોને આ સેટેલાઈટ બરાબર આ કક્ષા ખૂબ ગમી હવે એવું થયું કે અમુક વાર સેટેલાઈટ આમ અથડાઈ જવાના કગાર પર હતા જગ્યા છે ને આ આ જે કક્ષા પર તો આના આના માટે ભારતે એક નવું નવી કક્ષાની શોધ કરી અને આ નવી કક્ષા છેજીએસo જીઓસંકોનસ
50:00 ઓર્બીટ બરાબર હવે જો હતું શું કે ભાઈ આ સેટેલાઈટ આમ ફરી રહ્યું હતું હવે સરકોનસ ઓર્બીટમાં શું કર્યું કે હવે આ ઇક્વેટર છે હવે ઇક્વેટરથી આને થોડું અપ કરી નાખ્યું પહેલા જે એક્ઝેટલી ઝીરો હતું ને નોટ એક્ઝેટલી ઝીરો એનાથી શું કરી નાખ્યું આમ થોડું ઊંચું કરી નાખ્યું બરાબર હવે તમે જોશો તોજીઓ સરક્રોનસ ઓર્બિટના અંદર તમારું જે સેટેલાઈટ છે એ કંઈક આ રીતે ફરશે દેખાય છે 24 કલાકના અંદર ફરીથી તે પોતાની મૂળ સ્થિતિમાં આવશે હું એ જ કહું છું મારું મોળું એઝયુમ કરો અને આ મારા મોઢામાં જે મારું નાક છે એ ઇક્વેટર છે હવે પહેલા આપણે સ્ટેશનરીમાં શું કરતા હતા એક્ઝેટ ઝીરો ડિગ્રી પર મુકતા હતા હવે ઝી ડિગ્રી પર નહી મૂકીએ હવે શું કરીએ જસ્ટ થોડું બરાબર જસ્ટ થોડું જોબ આ જો આ જસ્ટ
50:47 હવે પહેલા ઝીરો ડિગ્રી પર મુકતા હતા આના પહેલા વાળામાં તમે શું કરતા તા ઝી ડિગ્રી પર મુકતા હતા અને પછી વાળામાં તમે શું કરશો નોટ એક્ઝલી ઝીરો આમ થોડું ટિલ્ટ કરી નાખશો હવે હવે તમારું સેટેલાઈટ 36000 કિલોમીટર પર જ છે આમ ફરશે નીચે આવશે ફરી 24 કલાક થશે તમને આમ ફરતા જોવા મળશે બરાબર હવે મારે આમાં લખવું હોય કે એંગલ ઓફ ઇન્ક્લીનેશન તો નોટ એક્ઝેટલી ઝીરો ડિગ્રી થોડું ઊંચું નીચું હોઈ શકે 1 ડિગ્રી પણ હોઈ શકે બરાબર 2 ડિગ્રી પણ હોઈ શકે ઓર્બિટલ હાઈટ તો એપ્રોક્સી બરાબર કેટલા કિલોમીટર હશે તો 36000 કિલોમીટર આપણું બધું એ સરખું જ છે કેટલા કિલોમીટર
51:32 36000 કિલોમીટર બરાબર કેટલા કિલોમીટર 36000 કિલોમીટર ઓર્બીટરલ પિરિયડ કેટલું હશે તો એ તો તમને ખ્યાલ જ છે 24 કલાક જ હશે સેટેલાઈટ હવે આના અંદર તમે કયું સેટેલાઈટ તો સેમ અહિયા બરાબર અહિયા તમે કયું કયું સેટેલાઈટ તો સેમ અહિયા બરાબર આના અંદર તમે કયું સેટેલાઈટ કરશો ફટાફટ જણાવો કયું સેટેલાઈટ આના અંદર જવા દેશો તો એઝ ઈટ ઇસ આના અંદર પણ એ જ હશે બરાબર કયું સેટેલાઈટ તો વેધર અને નેવિગેશન બરાબર શાના માટે જવા દેશું વેધર અને નેવિગેશન અને જરૂર પડશે તો કોમ્યુનિકેશન
52:18 સેટેલાઈટ પણ આના અંદર ઉપયોગ કરશું બરાબર જેમ કે અત્યારે બીજી નવેમ્બરે જે સેટેલાઈટ આપણું પહોંચ્યું બરાબર એ કયું સેટેલાઈટ હતું તો એ આપણું કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઈટ હતું જે આપણે આજીએસo બરાબરજીઓ સિન્ક્રોનસ ઓર્બિટમાં જ આપણે શું કર્યું હતું લોન્ચ કર્યું અને અહીંયા લોન્ચિંગ વિહિકલ તો એઝઈટ ઇઝ લોન્ચિંગ વિહકલ કયું આવશેજીએસએલવી અથવા તો લોન્ચિંગ વિહિકલ માર્ક 3 નો ઉપયોગ આપણે કરતા હોઈએ છીએ ડન ચલો વધીએ આગળ હવે એના પછી જે આવે છે ઓર્બીટ એ કહેવામાં આવે છે સન સિન્ક્રોનસ પોલર ઓર્બીટ કયું ઓર્બીટ સન સિન્ક્રોનસ પોલર ઓર્બીટ
53:05 હવે આ ઓર્બીટની જરૂર કેમ પડી તો જોવા જઈએ તો આ પોલર ઓર્બીટ નો જ એક ભાગ છે શાનો ભાગ છે પોલર ઓર્બીટ નો જ ભાગ છે પણ પોલર ઓર્બીટ માં થતું હતું શું ધ્યાનથી જોશું ધ્યાનથી જોજો કે આની જરૂર કેમ પડી કે આપણે sspo સન સિન્કોનસ પોલર ઓર્બીટની જરૂર કેમ પડી તો ધ્યાનથી જોજો આ તમારું સૂર્ય છે અને આ તમારું શું છે પૃથ્વી છે શું છે પૃથ્વી હવે સૂર્યનો પ્રકાશ જ્યારે પૃથ્વી પર પડશે ત્યારે ત્યારે આખી પૃથ્વી તો કવર નહી કરે એ શું કરશે
53:53 અડધી પૃથ્વી કવર કરશે એટલે તમને પૃથ્વીનો એક ભાગ લાઈટ જોવા મળશે એટલે કે અજવાળું જોવા મળશે અને એક ભાગ તમને અંધારું એટલે કે ડાર્ક જોવા મળે એટલે જેમ કે અત્યારે સવાર છે તો અમેરિકા સાઈડ શું હશે અંધારું હશે આટલો તો ખ્યાલ છે એટલે જ્યારે આપણે પોલર ઓર્બીટમાં કોઈ સેટેલાઈટ રોટેટ કરતા હતા ત્યારે શું થાય કે જ્યારે સૂર્યનો પ્રકાશ હોય ત્યારે આપણને ઈમેજો સારી મળે પણ જ્યારે સૂર્યનો પ્રકાશ એટલે કે જ્યારે સેટેલાઈટ સૂર્યની પ્રકાશ તરફ જઈ રહ્યું છે ત્યારે સારું મળે છે પણ જ્યારે એ સેટેલાઈટ અંધારા તરફ જઈ રહ્યું છે તો ત્યાં આપણને ફોટો બરાબર મળતા નતા એટલે આપણે એક નવી ઓર્બીટ શોધ કરી જેનું નામ આપણે આપ્યું પોલર ઓર્બીટ નો જ આ ભાગ
54:40 છે sspo સન સન્કોનસ પોલર ઓર્બીટ સ્વાભાવિક વસ્તુ તમે અંધારામાં તમારો ફોટો લેશો બરાબર નહી આવે પણ એ જ જગ્યાએ તમે લાઈટમાં તમારો ફોટો લેશો તો ખૂબ જ સરસ આવશે ખ્યાલ જ છે તમને બધાને હા કે ના તો આપણે અહિયા sspo બરાબર હવે આ ઓર્બીટના અંદર જો વાત કરીએ તો આ ઓર્બીટના અંદર બરાબર સેટેલાઈટ આપણે કઈ રીતે લોન્ચ કરીએ છીએ ધ્યાનથી જોજો આ ઓર્બીટના અંદર માની લો કે આ તમારી પૃથ્વી છે શું છે પૃથ્વી છે હવે અહીંયા તમે જોશો તો અહીંયા આપણે આપણે પૃથ્વીના ભાગ પાડી દઈએ એક ભાગ તમારું અજવાળા સાઈડ હશે એક ભાગ તમારું અંધારા સાઈડ હશે આપણે જે આ આ જે આ જે લાઈન બનાવી છે બરાબર આ સેટેલાઈટ ક્યાંકને ક્યાંક આ
55:27 સેટેલાઈટ ક્યાંકને ક્યાંક તમને અહીંયા જ જોવા મળશે એ લાઈન પર જ જોવા મળશે એટલે જો હું વાત કરું તો માની લો કે તમારું કોઈ રૂમ છે સમજજો હો ધ્યાનથી સમજજો તમારું કોઈ રૂમ છે એ રૂમમાં તમે બે ભાગ પાડી નાખો એક ભાગ અજવાળું હશે એક ભાગ અંધારું હશે. તો જે તમે લાઈન બનાવો છો અજવાળા અને અંધારાની વચ્ચેની લાઈન એ લાઈન પર જ એ લાઈન પર જ શું કરે છે આ લોકો આ સેટેલાઈટ મૂકી દે છે એટલે સમજો કે મારો આ સ્ટુડિયો છે આ સ્ટુડિયોમાં મારો જે જમણી બાજુનો હાર્ટ છે એ અજવાળા સાઈડ છે મારો જે ડાબી બાજુનો હાર્ટ છે એ કયા છે અંધારા સાઈડ અને આ વચ્ચે આવી એક લાઈન છે એ લાઈન પર જ એ લાઈન પર જ આ લોકાએ શું કર્યું સેટેલાઈટ ગોઠવી કાઢ્યું અને
56:13 સેટેલાઈટનું મોડું કઈ દિશામાં અજવાળા સાઈડ એટલે ફોટો સારા આવે હવે હવે તમને ખબર છે કે તમારી પૃથ્વી પરિભ્રમણ કરી રહી છે અને પરિભ્રમણે કરી રહી છે તો આ સેટેલાઈટને એ રીતે સેટ કર્યું છે કે રોજ 1 ડિગ્રી ફરે કેટલા ડિગ્રી ફરે 1 ડિગ્રી ફરે એટલે 365 દિવસ હોય તો આ 365 ડિગ્રી ફરશે ફરશે ને ફરશે બરાબર આને સર્કલ ઓફ ઇન્મેશન કહેવામાં આવે છે જો હું આકૃતિ દ્વારા તમને સમજાવું જો દેખાય છે આ સૂર્ય છે બરાબર તમારું સેટેલાઈટ ક્યાંક અહીયા કરી નાખ્યું હવે તમારું આયા તો જો એક સાઈડ તમને અજવાળું જોવા મળશે એક સાઈડ અંધારું પાછું આયા તમને અજવાળું અંધારું જોવા મળશે ખ્યાલ આવે છે ડેલી 1 ડિગ્રી આ ફરે ફરે ને
57:00 ફરે એટલે 365 દિવસ હોય તો 360 બરાબર 65 ડિગ્રી આ ફરે ફરે ને ફરે ક્લિયર ડન અને છેલ્લી જે ઓર્બીટ આવે એને કહેવામાં આવે છે ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ કયો ઓર્બિટ ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ હવે આ ઓર્બિટમાં કેવું હોય કે માની લો કે આ પૃથ્વી છે બરાબર આ કોઈ આપણે કક્ષા લઈ લઈએ હવે પૃથ્વી પરથી તમે સેટેલાઈટ લોન્ચ કરો છો એ સેટેલાઈટ તરતું તરતું તરતું આમ ફરશે પછી એ પોતાના પીક પોઈન્ટ પર આવશે તો આના અંદર
57:46 આપણે બરાબર બંધ કરશું બરાબર તો એને થોડો થ્રસ્ટ આપીશું તે પોતાની કક્ષા ચેન્જ કરશે. જે રીતે આપણે મંગલયાનમાં આપણે પહોંચ્યા હતા બરાબર ફરીથી અહીયા બંધ કરશું એ બીજી કક્ષા પકડશું આ જે ઓર્બીટ હોય છે એને કયું ઓર્બીટ કહેવામાં આવે છે ટ્રાન્સફર ઓર્બીટ અને માની લો કે આપણે ચંદ્ર સુધી પહોંચવું છે કયાં સુધી પહોંચવું છે ચંદ્ર તો આપણે આ રીતે આપણે ઓછા બળતણમાં ચંદ્ર સુધી પહોંચી શકીએ પ અહીંયા આપશું અહીંયા જોરથી ધક્કો આપીશું તો પછી આ શું ફેકાશે અને ચંદ્રની જે ગ્રેવિટેશનલ ફોર્સ હશે એને શું કરે છે કેપ્ચર કરી લેશે જો તમે જોયું હોય પિક્ચર તો તમને ખ્યાલ હોય ચંદ્ર કે મંગળ હોય એના પર આ કેપ્ચર કરી લેશે ચંદ્ર નહી મંગલ વિચારે તો પણ આ કેપ્ચર કરી લેશે બરાબર આ ચંદ્ર કરતા મંગળ
58:32 લઈ લો એટલે વધારે ખ્યાલ આવે હવે અહીંયા ખાલી એક વસ્તુ યાદ રાખજો સન સિન્કોનસ ઓર્બીટના અંદર એક વસ્તુ યાદ રાખજો કે દરેક પોલર ઓર્બીટને એસએસપીઓ કહેવામાં આવે છે દરેક ધ્રુવીય કક્ષાને બરાબર એસએસપીઓ એટલે કે સન સિંક્રોનસ પોલર ઓર્બિટ કહેવામાં આવે છે પણ દરેક એસએસપીઓ ને બરાબર ધ્રુવીય કક્ષા કહેવામાં આવતું નથી આ ખાલી યાદ રાખજો અહીંયાં સુધી કઈ પ્રોબ્લેમ હોય તો જણાવો અહીંયા સુધી કંઈ પણ પ્રોબ્લેમ હોય તો જણાવો હવે થોડા ક્વેશ્ચન આન્સર જોઈ લઈએ એટલે તમને ખ્યાલ આવે જો તમે મારા જોડે વ્યવસ્થિત ભણ્યા હશો તો ક્વેશ્ચન આન્સરમાં
59:17 તમને વાંધો આવશે નહીં ચલો અહીંયા ક્વેશ્ચન નંબર વન તમે જો મારા જોડે વ્યવસ્થિત ભણ્યા હશો અહીંયાં ક્વેશ્ચન મેં બંનેમાં સેટ કર્યા છે ક્વેશ્ચન નંબર વન ચલો ક્વેશ્ચન નંબર વન મેં બંનેમાં સેટ કર્યા છે કારણ કે એક તમારું જો હું વાત કરું તો એક ઇકોનોમિક્સ સબ્જેક્ટ છે એક જીયોગ્રાફી અને એક સાયન્સ ટેક સબ્જેક્ટ છે જેના અંદર તમારે થોડું અંગ્રેજીનો ઉપયોગ કરવો પડશે શું કહે છે કન્સીડર ધ ફોલોવિંગ સ્ટેટમેન્ટ પહેલું સ્ટેટમેન્ટ સેટેલાઈટ પ્લેસ ઇનજીઓસ્ેટેશનરી ઓર્બીટ
1:00:09 સર્કલ અર્hઅબove the ઇક્વેટર ફરમ the ઇસ્ટ ટુ વેસ્ટ પોલર અને બીજું પોલર ઓરબીટ ઇનવિચ સેટેલાઈટ passસીસ અબove ઓર nearરલી અબove અર્થ નોર્થ સાઉથ પોલસહેઇસ ઇન્ક્લિનેશન ઓફ 90 ડિગ્રી શું કહે છે ના ફાવે તો આમાં જોઈ લો ભૂસ્થિર ભ્રમણ કક્ષામાં મૂકવામાં આવેલ ઉપગ્રહો પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ વિષુવૃતની ઉપર પૃથ્વીની આસપાસ ફરે છે બરાબર જોજો હવે તમે જ્યારેજઓ O બરાબર એટલે કે જીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બિટના અંદર તમે જ્યારે તમારું સેટેલાઈટ લોન્ચ
1:00:56 કરો છો પહેલા તો જીઓ સ્ટેશનરી ઓર્બિટ એટલે 36,000 km બરાબર એને આપણે 0 ડિગ્રી પણ કોના ઝીરો ડિગ્રી તો ઇક્વીટર એટલે કે વિશ્વવૃત્તની સામે આ મૂકીએ છીએ બરાબર અને આ એ ફરે છે તો અહીયા તો એવું કહે છે કે વિશ્વવૃત્તની શું છે ઉપર એટલે આ સ્ટેટમેન્ટ શું થઈ જાય ખોટું થઈ જાય શું થઈ જાય ખોટું થઈ જાય વિશ્વવૃતની ઉપર નથી કરતા એક્ઝેટ વિશ્વ ઉપર આપણે મુકતા હોઈએ છીએ બરાબર અને બીજી વસ્તુ કે પૂર્વથી પશ્ચિમ નહી ફરતા આપણે પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ જવા દઈએ છીએ ચલો બીજું ધ્રુવીય ભ્રમણ કક્ષા જેમાં ઉપગ્રહ પૃથ્વીની ઉત્તર અને દક્ષિણ ધ્રુવ ઉપર અથવા લગભગ ઉપરથી પસાર થાય તો તેનો ઢળાવ વિષુવત તરફ તરફ 90° નો હોય છે સાચું છે. તમે જ્યારે પોલર
1:01:42 ઓર્બિટમાં મુકો છો તે ઉત્તરથી દક્ષિણ ધ્રુવ હોય છે અને એ 90 ડિગ્રી ની આજુબાજુ હોય છે બરાબર તો અહિંયા સ્ટેટમેન્ટ નંબરબે સાચું છે સ્ટેટમેન્ટ નંબર બે શું છે સાચું છે એટલે જવાબ શું આવશે ફક્ત બે જો આજીપીએસસીમાં આવા ટાઈપના પ્રશ્નો પૂછશે ચલો બીજો ક્વેશ્ચન ક્વેશ્ચન નંબર બે તમને એક મિનિટ આપું છું ચલો મને જણાવો આન્સર આપવાનું રાખો બેસીના રો
1:03:58 ચલો શું કહે છે ધ્યાનથી જો સૂર્ય સમકાલીન ધ્રુવીય ભ્રમણ કક્ષા એસએસપીઓ વિશે નીચેના ના વિધાનો વિચારો તે પ્રકાશના વર્તુળની ઉપર ધ્રુવીય ભ્રમણ કક્ષાનો પ્રકાર છે બરાબર સાચું છે બધા સૂર્ય સમકાલીન ધ્રુવીય ભ્રમણ કક્ષા ધ્રુવીય ભ્રમણ કક્ષા છે પરંતુ બધા ધ્રુવીય ભ્રમણ કક્ષા એસએસપીઓ નથી જે મેં કીધું તું કે દરેક પોલર ઓર્બીટ એને એસએસપીઓ ગણવામાં આવે છે પણ દરેક એસએસપીઓને પોલર ઓર્બીટ ગણવામાં આવતું નથી જો આ ના ખબર પડે તો અહિયા તમે વાંચી શકો છો કન્સીડર ધ ફોલોવિંગ સ્ટેટમેન્ટરગાર્ડીંગ સનસકો કોનસ પોલર ઓર્બિટ બરાબર જેને આપણે શું કીધું એસએસપીઓ પણ કહીએ અમુક સારી રેફરન્સ બુક છે ટાટાગલ એના અંદર એસપીઓ લખેલું છે itટ is અ
1:04:43 ટાઇપ ઓફ પોલર ઓર્બીટ justસ્ટ અબાઉ ધ સર્કલ ઓફ ઇલ્યુમિનેશન બરાબર સાચી વાત છે આ પોલર ઓર્બીટ નો જ એક ભાગ છે ઓલ સનસક્રોનસ પોલર ઓર્બીટ આર પોલર ઓર્બીટ બટ ઓલ પોલર ઓર્બીટ આર નોટ sspo બરાબર અહિયાં એવું કહે છે કે દરેક પોલર ઓર્બીટ તમે એસપીઓ ગણી શકો છો પણ દરેક એસપીઓ ને પોલર ઓર્બિટ ગણી શકશો નહી સાચી વાત કરે છે એટલે તમે જોવા જાવ તો બંને એક અને બે બંને સાચા આવશે ચલો ત્રીજું વાક્ય શાંતિથી વાંચજો તો વધારે ખ્યાલ આવશેવિથ
1:05:30 ધ રેફરન્સ ટુ ધજીઓ સ્ટેશનરી ઓરબીit consસીડરધ ફોલowવિંગ stેટમેન્ટજીઓસ્ેશનરી ઓરટ is a ટાઇપ ઓફજીઓસક્રોનસ ઓરટ પોઝશનવિથજ ઇક્લનેશન ઇફેક્ટિવલી સીચુશન direcરેક્ટલી અબઉ the ઇક્વેટરજસ્ેશનરી ઓરબીટ ઓલવેસ્ેસ ઇન ધ સેમ પોઝિશન રલેટિવ ટુ અર્h બરાબર બોલો શું છે ના ખબર પડે તો વાંચી લો મને તો અંગ્રેજીમાં વાંચવાની મજા આવે છે કારણ કે સાયન્સ એન્ડ ટેક અમુક શબ્દો આપણે ટેકમાં લેતા હોય છે ગુજરાતીમાં જોઈ લો ભૂસ્થિર ભ્રમણ કક્ષાએ શૂન્ય જોક સાથે સ્થિતિ એક પ્રકારનું ભૂસ્થિરયર ભ્રમણ કક્ષા છે જે અસરકારક રીતે વિષુવૃતની ઉપર
1:06:15 સ્થિત છે સાચી વાત છે ભૂસ્ ભ્રમણ કક્ષા હંમેશા પૃથ્વીની સાપેક્ષમાં સમાન સ્થિતિમાં રહે છે બરાબર અહીંયા પહેલું પણ સાચું છે બીજું પણ સાચું છે એટલે જવાબ શું આવશે બંને એક અને બે અથવા બોથ વન અનેટુ ચલો વધીએ ફોર્થ ક્વેશ્ચન યાદ છે આપણે ટ્રીટી ભણ્યા હતા આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી 1969 એના અંદર સુધાર થયો આટમીસ એકોર્સ જે 2020 માં નાસા દ્વારા લેવામાં આવ્યું સાથે સાત કન્ટ્રી બીજી હતી અને 2023 ના અંદર 27 મો દેશ સભ્ય તરીકે ભારતે શું કરી અંદર એન્ટ્રી લીધી એ ટ્રીટીના અંદર એ લોકાએ કંઈક નવા નિયમ બનાવ્યા હતા
1:07:02 તા શું હતો નિયમ જોઈ લો તેઓ 21મી સદીમાં અવકાશ સંશોધન અને સહયોગને માર્ગદર્શન આપવા માટે બંધન કરતા સિદ્ધાંતોનો સમૂહ છે બરાબર બંધન કરતા નથી જેને માનવું હોય એ માને ના માનવું હોય ના માને મેં કીધું તું નોન બાઈન્ડિંગ છે બરાબર એટલે પહેલું તો ખોટું થઈ ગયું ભારત આરતમે કરા પર હસ્તાક્ષર કરા કરનાર નથી ખોટી વસ્તુ છે બરાબર જોવા જઈએ ના તો એક ન તો બે ઇંગ્લિશમાં વાંચવું હોય તો ઇંગ્લિશમાં વાંચી લો બરાબર બંને બંને લેંગ્વેજમાં આપણે આપેલું છે બરાબર બાઈન્ડિંગ નથી આપણે નોન બાઈન્ડિંગ છે આપણે એવું ની કે ભાઈ સ્વીકારી જ લેવાનું એવું ક્યારે આપણે કીધું નથી એવું કીધું હોત તો અત્યારે હાલ તારીખે 59 ડેસે ના સ્વીકાર્યા હોત ભારતે 2020 ની સંધિ ભારતે 2023 માં સ્વીકારી બરાબર અને
1:07:49 ઇન્ડિયા ઇસ નોટ સિગ્નેચર ઇન્ડિયાએ 2023 માં 27 માં દેખ એટલે આઈ ખોટું આઈ ખોટું શું આવશે નાઇધર વન ઓરટુ ચલો ઈસરો વિશે નીચેની માહિતી ધ્યાને લો નીચેના વિધાનો ધ્યાને લો બરાબર આ ક્યાંક ને ક્યાંક તમને જીપીએસસી ના ક્વેશ્ચન જોવા મળશે ઈસરો વિશે નીચેના વિધાને ધ્યાને લો શું આવશે પહેલું બીજું આવશે શું આવશે
1:08:49 પ્રથમ ભારતીય અવકાશાન આર્યભાટે ભારતીય પ્રક્ષેપણનો ઉપયોગ કરીને ને વિકસાવવામાં આવ્યું હતું અને તેનું પ્રક્ષેપણ કરવા ના ખોટી વસ્તુ છે. ડએસ નું સચિવાલય તથા ઈસરોનું મુખ્યાલય અંતરિક્ષ ભવન દિલ્હી ખાતે છે ઈસરોનું અંતરિક્ષ ભવન દિલ્હી ખાતે નથી ભાઈ બરાબર મેં તો બેંગલોર સાંભળ્યું છે એટલે પહેલું બીજું ના આવે એટલે એક તથા બે બંને સાચા નથી ક્લિયર ચલો છઠ્ઠો ક્વેશ્ચન ઈસરો વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો ભારતનું અવકાશ ફોર્સ સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર બરાબર એસડીએસી અને હરિકોટા એ ભારતના અંતરિષ કારકમ માટે પ્રક્ષેપણ લગતી જરૂરિયાત આંતરમાળખીય સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે જવાબદાર છે. શ્રી હરિકોટાએ ભારતના
1:09:37 આંધ્રપ્રદેશ રાજ્યના સ્થિત સીમાદ્ીપ છે જે ભારતના ઉપગ્રહો બરાબર પહેલા આ જ આ સતીશ ધવન સેન્ટર જ જે પહેલા થુંબા કહેવાતું હતું હવે નામ ચેન્જ થઈ ગયું છે. શ્રી હરિકોટાએ ભારતના આંધ્રપ્રદેશ રાજ્યમાં સ્થિત સીમાદ્ીપ છે જે ભારતના ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણયાન બે કેન્દ્રોમાંનું એક છે ત્યાં સ્થિત સ્થિત ધવન સ્પેસ સેન્ટર માટે પ્રખ્યાત છે. અન્ય કેન્દ્રે ત્રિવણપુરમ ખાતે છે. બોલો પહેલું બીજું જોઈ લો અહિયા ઓન્લી પહેલું સાચું છે ઓન્લીટુ ઇસ કરેક્ટ બોથ વન એટ આર કરેક્ટ નાઇધર ચલો ફટાફટ આપો બરાબર ના ખબર પડે શાંતિથી વાંચો ભારતનું અવકાશ
1:10:24 ફોર્સ સતીશ ધવલ સ્પેસ સેન્ટર શ્રી હરિકોટાએ ભારતના અંતરિક્ષ કાર્યક્રમમાં સાચી વાત છે પ્રક્ષેપણ યાનને લગતી જરૂરાત આંતરમાળકીય સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે જવાબદાર છે. સાચી વાત છે. શ્રી હરિકોટા એ ભારતના આંધ્રપ્રદેશ રાજ્ય સ્થિત સીમાદ્ીપ છે. સાચી વાત છે. બરાબર જ્યાં ભારતના ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણના બે કેન્દ્રોમાંનું હવે ત્રણ કેન્દ્રો થઈ ગયા છે. બરાબર પહેલા બે જ કેન્દ્રો હતા. બરાબર બે કેન્દ્રોમાંનું એક છે ત્યાં સ્થિત સતીશ ધવ ધવન સ્પેસ સેન્ટર માટે પ્રખ્યાત છે. અન્ય કેન્દ્ર તિરુવન્પુરમ ખાતે છે. એટલે બંને સાચું છે. પહેલું બીજું બંને સાચું આન્સર શુ આવશે? સી આવશે. ક્લિયર આન્સર શું આવશે સી સરસ
1:11:10 ચલો સાતમો ક્વેશ્ચન ભારતીય અંતિક્ષ પ્રાયકમ અંગે નીચેના વિધાનો ધ્યાને લો આર્યભત પ્રથમ ભારતીય ઉપગ્રહ હતો અને તેણે છ કિરણ ખગોળશાસ્ત્ર તથા સોર ન્યુટ્રોન શોધ તપાસ કરવા માટે વૈજ્ઞાનિકના પ્રયોગ કર્યા હતા મંગળ ભ્રમણ કક્ષા એમઓએમ એ ઈસરોનું પ્રથમ આ તો સાચું જ બરાબર ઈસરોનું પ્રથમ હતું મોદી સાહેબ બોલ્યા હતા કે લોકો 400 કરોડમાં તો મૂવી બનાવે છે અને આપણે મંગળ પર મિશન મોકલી દીધું છે બરાબર આદિત્ય એલવન અવકાશયાન બરાબર આંતગરીય એટલે કે બીજા ગ્રહ પર મોકલવા માટેનું ત્રીજું વિધાન આદિત્ય એલવન આદિત્ય એટલે સૂર્ય ભગવાનનું બીજું નામ આદિત્ય કહેવામાં આવે છે અવકાશયાન સૂર્ય
1:11:57 પૃથ્વી લેંગરેજ પોઈન્ટએલવ બરાબરએલવ તરફ જવાના માર્ગે પૃથ્વીનો પ્રભાવ ક્ષેત્રમાંથી છટકી ગયું છે ઉપરાંત પૈકી કયા વિધાનો સાચા છે છટકી તો નથી ગયું પણ જોઈ લો વિધાનમાં પહેલું બીજું સાચું છે પહેલું ત્રીજું સાચું છે બીજું ત્રીજું સાચું છે કે પહેલું બીજું ત્રીજું સાચું છે શું આવશે
1:12:47 આદિત્ય l1 ઇસ્ટ ફરમ ધ અર્hપેહ જો અહિયાં જોવા જઈએ તો પહેલુંય સાચું છે બીજુંય સાચું છે ત્રીજું સાચું છે આન્સર શું આવશેડી આવશેવટથ 3 શું આવશે 1 2 3 જોઈ લો એક વખત વ્યવસ્થિત જોઈ લો પહેલું બીજું ત્રીજું તો આવશે પહેલું બીજું ત્રીજું આવશે પૂજા ચલો નીચે આપેલા ટૂંકાક્ષરોને ધ્યાનમાં લો ઇન ઇન કોપસ્ટાર ઇન્ડિયન નેશનલ
1:13:33 બરાબર અહીંયાથી ચાલુ થાય છે બરાબર આ ટાઈપિંગ એરર લાગી રહી છે ઇન કોપસ્ટાર એટલે ઇન્ડિયન નેશનલ કમિટી ફોર સ્પેસ રિસર્ચ બરાબર આ જે હતું એને આગળ જઈને ઈસરો નામ આપવામાં આવ્યું 1969 માં બરાબર ઇન્ડિયન નેશનલ કમિટી ફોર સ્પેસ રિસર્ચ આ સાચું છેટઈઆરએલએસ ધુંબા સાઈટ ઇકોરલ રોકેટ લોન્ચિંગ સ્ટેશન બરાબર આ પણ સાચું રોકેટ લોન્ચિંગ બરાબર આ બંને સાચા છે બરાબર ચલો ક્લિયર નેક્સ્ટ નવમો ક્વેશ્ચન રોકેટ લોન્ચિંગ સ્ટેશન
1:14:19 તરીકે થું રોકેટ સ્ટેશનને પસંદ કરવામાં આવ્યું કારણ કે હા આ તો મેં આખી સ્ટોરી કીધી તી તમને કે થુંબાજ કેમ બરાબર તો બધા દેશો એવું કીધું કે માની લો કે આ આખો વર્લ્ડ છે અને આને તમે માની લો છો વિશ્વવૃત્ત ઇક્વેટર કહેવામાં આવે હવે તમારું ભારત છે ને તમને ક્યાંક અહીંયા જોવા મળશે આ જે છે એ ભારત છે તો ભારત ઇક્વેટરથી ખૂબ જ નજીક છે બરાબર અને આ જે વિશુવૃત પસાર થાય છે ને તો ભારત વિષુવૃતની શું છે ઉપર છે બરાબર તો જે વિષુવૃત પસાર થાય છે તો આ વિષુવૃતની એક મેગ્નેટિક ફિલ્ડ છે બરાબર એ મેગ્નેટિક ફિલ્ડનો આપણને થુંબા ખાતે શું મળે છે એડવાન્ટેજ મળે છે બરાબર
1:15:06 તો રોકેટ લોન્ચિંગ સ્ટેશન તરીકે થુંબા રોકેટ સ્ટેશનને પસંદ કરવામાં આવ્યું કારણ કે વિશવૃતની બહુ નજીક છે બરાબર ભૂચુંબકીય વિશવૃતની બહુ નજીક છેબી આન્સર આવે કર્કરો બિલકુલ ઉપર છે નાબી આન્સર આવશે આન્સર શું આવશેબી આવશે શું આવશેબી આવશે બરાબર વેરી ક્લોઝ ટુજીઓમે મેગ્નેટિક ઇક્વેટર ચલો 10 મો ક્વેશ્ચન આજે ને મારા પીપીટીમાં આવી ગયું હતું પણ અહીંયા તમને સ્ક્રીન પર દેખાતું નહી હોય કારણ કે આ થોડા આના ફોન્ટ આના અંદર કવર થતા નથી ચલો અહીંયા જોઈ લો ને
1:15:53 વિક્રમ સારાભાઈ એન્ડ સતીશ ધવન વેર ધ ચીફ આર્કિટેક્ચર ઓફ ઇન્ડિયન સ્પેસ પ્રોગ્રામ સાચી વાત છે વિક્રમ સારાભાઈ 1962 ના અંદર ડોક્ટર હોમી ભાભાા દ્વારા પસંદ કરવામાં આવે છે અને ડોક્ટર હોમી ભાબા દ્વારા વિક્રમ સારાભાઈ એપીજે અબ્દુલ કલામ અને શ્રી સતીશ ધવન આ લોકાની બરાબર ઈસરોને બનાવવામાં આ લોકોનો ખૂબ જ યોગદાન છે એટલે મારા પ્રમાણે આ પહેલું એ સાચું છે આખું આર્કિટેક્ચર આ લોકાએ ડિઝાઇન કર્યું હતું જે પરિસ્થિતિમાં કર્યું હતું બરાબર સાયકલથી સ્પેસ સુધી બરાબર બાઈસકલથી સ્પેસ સુધીની સફર તમે જોઈ શકો છો હવે આના અંદર શું આવશે હવે જોઓ તે મુખ્ય ઉદ્દેશ સંદેશ વ્યવહાર હવામાનશાસ્ત્ર કુદરતી સંસાધન સંચાલન જેવા વિકાસના મહત્વનું ક્ષેત્રોમાં અંતરિક્ષકને ઉપયોગ કરવાનો છે ભારતીય અંતરિક્ષ કાર્યક્રમ એ બેલેસ્ટિક કાર્યક્રમ
1:16:40 જેવા કોઈ લશ્કરી કરાયમનો ઉદ્ભવ ન હતો પરંતુ તે ઉપગ્રહ પ્રક્ષણને ક્ષમતા સ્થાપિત કરવા માટે સાચી વાત છે હવે આ જોવા જઈએ તો સી આવશે શું આવશે સી આવશે શું આવશે સી આવશે બંને સાચા છેસી આવશે શું આવશેસી એક અને બે બંને કરેક્ટ છે ત્યાં દેખાતું નથી ઇંગ્લિશમાં દેખાય છે જોઈ લેજો પહેલું અને બીજું બંને સ્ટેટમેન્ટ સાચા છે ચલો નેક્સ્ટ રસેન્ટલી ઇનધ ધ ન્યઝ ઇઝ આ અમુક છે ને
1:17:25 ક્વેશ્ચન છે ને તમારાપીવાયક્યુના અંદર જે તે વખતે કરંટ અફેરમાં હોય ને એના પણ પૂછાતા હોય છે એમાંથી જ એ ક્વેશ્ચન છે કે રસેન્ટલી ઇન ધ ન્યુઝ ધ સ્ક્વેર કિલોમીટર એરે ઈટ ઇસ તાજેતરમાં સમાચારમાં સ્ક્વેર કિલોમીટર એરે બરાબર એ શું છે? તો વિશાળ સંખ્યાઓમાં રિસીવર ધરાવતું ટેલિસ્કોપ છે, એક ચોરસ કિલોમીટર કોવિડ દર્દીઓનું આ ખોટું આવે બરાબર ગ્લેશિયરમાં હિમાપ માપદા ખોટું છે. ઉપરોક્ત પૈકી આ ખોટું છે. શું છે એક ટેલિસ્કોપ છે બરાબર જે બધા ડેટા શું કરે છે કેપ્ચર કરે છે. ચલો નેક્સ્ટ મલ્ટી એપ્લિકેશન સોલર ટેલિસ્કોપ સોલર વેદશાળા ખાલી જગ્યાએ છે આ તો ખ્યાલ હશે તમે ક્યાંક ફરવા ગયા હો રાજસ્થાન રાજસ્થાન બાજુ તો ત્યાં આ વસ્તુ જોવા પણ મળી હશે ચલો ફટાફટ
1:18:11 ફટાફટ જવાબ આપો મલ્ટી એપ્લિકેશન સોલાર ટેલિસ્કોપ સોલર વેદશાળા ક્યાં છે તો આ વેશાળા તમને ઉદયપુરમાં જોવા મળશે ક્યાં જોવા મળશે ઉદયપુરમાં જોવા મળશે બરાબર ચલો છેલ્લો ક્વેશ્ચન સી સાચું છે પણ કયા ક્વેશ્ચનોસી આપી રહ્યા છો તમે એ મને ખ્યાલ નથી આવી રહ્યો
1:20:12 ચલો અંતુ કેન્દુ મિલપ વેલપણ શબ્દ પ્રયોગ નીચે પૈકી કયા સમય લઘુ ગ્રહો બરાબર આવું તો આપણે ક્યાંય સાંભળ્યું નથી ગુરુના ગ્રહો આવું ક્યાં સાંભળ્યું નથી રડા પ્રણાલી આપણે સાંભળ્યું નથી રડાલમાં તો બધા બેન્ડો યુઝ થાય sલ બરાબર 13મામાંડી આવે ના ના આ બધા ટેલિસ્કોપના નામ છે હવે આવા પ્રશ્નોની આશા ના રાખતા આ બધા pવાક્ય છે બરાબર આજે pવા વાક્ય છે ને એના અંદર જે તે વખતે તમારા કરંટ બેઝ હોય એ ક્વેશ્ચન આવતા હોય છે એટલે હવે આવી આશા રાખતા નહીં આ શું છે બધા pવાયક છે ક્લિયર ચલો
1:20:59 તો હવે આપણે વાત કરીએ તો હવે ઈરોના રોકેટ સાઉન્ડિંગ રોકેટ કોને કહેવામાં આવે લોન્ચિંગ રોકેટમાં એએલવીપીએલવી આ દરેક વસ્તુ આવે અને રીયુઝેબલ લોન્ચિંગ વિહિકલ બરાબર હવે આજે આપણે સારું એવું ભણી લીધું છે જસ્ટ એક નાનકડી રિક્વેસ્ટ છે કે મેં આજે જે ભણાવ્યું છે બરાબર એ વસ્તુ તમે શેર કરજો લેક્ચરને લાઈક કરજો ચેનલને સબ્સ્ક્રાઇબ કરજો અને વધારેમાં વધારે મિત્રો સુધી પહોંચાડજો કારણ કે અમે તમારા માટે ખૂબ જ મહેનત કરી રહ્યા છે બસ એક નાનકડી રિક્વેસ્ટ છે કે તમે આ લેક્ચરને લાઈક કરો તમે આ લેક્ચરને શેર કરો જેથી વધારેમાં વધારે મિત્રો સુધી આ વસ્તુઓ પહોંચે બસ નાનકડી રિક્વેસ્ટ છે અને આજે રાતે 8 વાગ્યે કલ્ચરનો લેક્ચર હશે બરાબર
1:21:46 પહોંચી જજો ખૂબ જ મજા આવશે. બરાબર સંકલ્પ સીરીઝ છે એ તમારા માટે છે એસટઆ જે 4 તારીખે છે એમાં ખૂબ જ ઉપયોગી થશે આશા રાખું છું તમને ખૂબ જ મજા આવી હશે મળીએ નેક્સ્ટ લેક્ચરના અંદર જે પરમ દિવસે જ છે બરાબર આ પરમ દિવસે આપણે બરાબર જે પરમ દિવસે જ છે આ પરમ દિવસે આપણે ઈસરોના જે રોકેટ છે એ ભણીશું સ્પેસ મિશન ભણીશું કઈ રીતે કામ કરે છે તમામ વસ્તુ ભણીશું અને એના ક્વેશ્ચન આન્સર પણ સોલ્વ કરીશું જેથી તમને ખ્યાલ આવે કે આ રીતે કંઈ પૂછાય છે ચલો મળીએ થેન્ક્યુ સો મચ જય હિન્દ જય ભારત જો તમે સિરીઝ ના જોઈ હોય તો તમે સંકલ્પ સિરીઝના અંદર દરેક સબ્જેક્ટના લેક્ચર આપણે મૂક્યા છે જે તમને રિવિઝનમાં ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે. મળીએ થેન્ક્યુ સો મચ જય હિન્દ
1:22:34 જય ભારત વંદે માતરમ આભાર.
