સંક્ષિપ્ત સારાંશ
આ વિડિયોમાં ડો. સાગર જવળે ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસ માટે સ્ટેમ સેલ થેરાપી વિશે વાત કરે છે. તેઓ છેલ્લા સાત વર્ષથી જલગાંવ, મહારાષ્ટ્રમાં સ્ટેમ સેલ થેરાપી કરી રહ્યા છે. આ વિડિયોમાં ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસના કારણો, પરંપરાગત સારવારની મર્યાદાઓ અને સ્ટેમ સેલ થેરાપીના ફાયદાઓ વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ:
- ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસમાં, ઇન્સ્યુલિન ઉત્પન્ન કરતી બીટા કોશિકાઓને નુકસાન થાય છે.
- ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન એ એકમાત્ર સારવાર છે, પરંતુ તે કાયમી ઉકેલ નથી.
- સ્ટેમ સેલ થેરાપીમાં, દર્દીના પોતાના શરીરમાંથી સ્ટેમ કોશિકાઓ લઈને તેને ફરીથી શરીરમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
- ડો. જવળે બાળકો માટે ઓમેન્ટલ પાઉચ થેરાપી અને ૭ વર્ષથી ઉપરના બાળકો માટે ઇન્ટ્રાપેનક્રિએટિક સ્ટેમ સેલ થેરાપી કરે છે.
- આ થેરાપીથી ઇન્સ્યુલિનની જરૂરિયાત ઘટી જાય છે અને રોગની ગૂંચવણોમાં સુધારો થાય છે.
પરિચય
ડો. સાગર જવળે એક સ્ટેમ સેલ થેરાપી નિષ્ણાત છે અને તેઓ છેલ્લા સાત વર્ષથી જલગાંવ, મહારાષ્ટ્રમાં પોતાના સેન્ટરમાં સ્ટેમ સેલ થેરાપી કરી રહ્યા છે. તેમણે મુંબઈની પ્રતિષ્ઠિત મેડિકલ કોલેજોમાંથી ડિગ્રી મેળવી છે અને છેલ્લા ૨૩ વર્ષથી જલગાંવમાં પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યા છે. આ વિડિયોમાં તેઓ ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસ માટે સ્ટેમ સેલ થેરાપી વિશે વાત કરશે.
ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસ શું છે?
ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસ એ બાળકોમાં થતો રોગ છે, જેમાં સ્વાદુપિંડના બીટા કોષો, જે ઇન્સ્યુલિન ઉત્પન્ન કરે છે, તે સ્વયંપ્રતિરક્ષા અથવા વાયરલ ચેપને કારણે નુકસાન પામે છે. આના કારણે બાળકને બહારથી ઇન્સ્યુલિનની જરૂર પડે છે અને ઇન્સ્યુલિનના શોટ્સ એ એકમાત્ર સારવાર છે. બહારથી લેવામાં આવતું ઇન્સ્યુલિન કાયમ માટે કામ કરતું નથી અને થોડા સમય પછી તેની અસર ઓછી થવા લાગે છે અને ઇન્સ્યુલિનનો ડોઝ વધારવો પડે છે. સમય જતાં, ઇન્સ્યુલિન સંપૂર્ણપણે નકામું થઈ જાય છે અને ઇન્સ્યુલિન લેવા છતાં, રોગની ગૂંચવણો વધે છે, જેમ કે અંધત્વ, કિડની નિષ્ફળતા અને ન્યુરોપથી.
સ્ટેમ સેલ થેરાપી - બાળકો માટે (૭-૮ વર્ષથી નીચે)
૭-૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે, ડો. જવળે દર્દીના બોન મેરોમાંથી સ્ટેમ કોશિકાઓ કાઢે છે અથવા ચરબીમાંથી સ્ટેમ કોશિકાઓને અલગ કરે છે. પછી તેઓ દર્દીના પેટમાં એક નાનો ચીરો મૂકે છે અને ઓમેન્ટમ નામની મેમ્બ્રેનને બહાર કાઢે છે, તેને ઓમેન્ટલ પાઉચમાં ફેરવે છે અને પછી સ્ટેમ કોશિકાઓને આ પાઉચમાં મૂકીને પેટને બંધ કરી દે છે. ડો. જવળેએ આ પ્રકારનું વિશ્વનું પ્રથમ ઓપરેશન સાત વર્ષ પહેલાં કર્યું હતું અને તેઓએ ૩૦ થી વધુ કેસ કર્યા છે. આ સંશોધન ભારતમાં કરવામાં આવ્યું હતું. ઓમેન્ટલ પાઉચમાં કોશિકાઓ મૂકવાથી, રોગપ્રતિકારક શક્તિ દ્વારા કોશિકાઓનો નાશ થવાની શક્યતા ઓછી થાય છે અને કોશિકાઓ ઝડપથી પ્રત્યારોપણ થાય છે. આ થેરાપીથી કેટલાક દર્દીઓને ઇન્સ્યુલિનની જરૂરિયાત બંધ થઈ ગઈ છે અને અન્ય દર્દીઓની ઇન્સ્યુલિનની જરૂરિયાત ઘણી ઓછી થઈ ગઈ છે. આ પ્રક્રિયા માટે જલગાંવ, મહારાષ્ટ્રમાં લગભગ ૫ દિવસ રોકાવાની જરૂર પડે છે.
સ્ટેમ સેલ થેરાપી - પરિણામો અને ફાયદા
આ થેરાપીની કોઈ આડઅસર જોવા મળી નથી, સિવાય કે થોડી તાવ અથવા ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થઈ શકે છે. પરિણામો લગભગ ત્રણ મહિનામાં દેખાવાનું શરૂ થાય છે. દર્દીઓએ દર ત્રણ મહિને તપાસ કરાવીને રિપોર્ટ મોકલવાનો હોય છે. આ થેરાપીથી બાળકોની ઊર્જામાં વધારો થાય છે અને ઘણી વખત રોગની ગૂંચવણોમાં સુધારો થાય છે, જેમ કે દ્રષ્ટિમાં સુધારો અને ન્યુરોપથીમાં ઘટાડો. જે દર્દીઓએ સ્ટેમ સેલ થેરાપી કરાવી નથી, તેઓમાં મૃત્યુદર જોવા મળ્યો છે, જ્યારે આ થેરાપીમાં એક પણ બાળકનું મૃત્યુ થયું નથી. સ્ટેમ કોશિકાઓ શરીરના અન્ય ભાગોમાં પણ જાય છે અને અન્ય રોગોમાં પણ ફાયદો કરે છે.
સ્ટેમ સેલ થેરાપી - ખર્ચ
અન્ય કેન્દ્રોની સરખામણીમાં આ થેરાપીનો ખર્ચ ઘણો ઓછો છે. ચોક્કસ ખર્ચ જાણવા માટે ડો. જવળેનો સંપર્ક કરી શકાય છે.
સ્ટેમ સેલ થેરાપી - બાળકો માટે (૭-૮ વર્ષથી ઉપર)
૭-૮ વર્ષથી વધુ ઉંમરના બાળકો માટે, ડો. જવળે ઇન્ટ્રાપેનક્રિએટિક સ્ટેમ સેલ થેરાપી કરે છે. આ થેરાપીમાં, સ્ટેમ કોશિકાઓને સીધા સ્વાદુપિંડમાં ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે. અન્ય કેન્દ્રોમાં, સ્ટેમ કોશિકાઓને ફક્ત લોહીમાં નાખવામાં આવે છે, જેના કારણે ખૂબ જ ઓછા કોષો સ્વાદુપિંડ સુધી પહોંચે છે. ડો. જવળેએ વિશ્વની પ્રથમ ઇન્ટ્રાપેનક્રિએટિક સ્ટેમ સેલ થેરાપી સાત વર્ષ પહેલાં કરી હતી. આ થેરાપીમાં પણ ૫ દિવસ રોકાવાની જરૂર પડે છે.
ઇન્ટ્રાપેનક્રિએટિક સ્ટેમ સેલ થેરાપી - પ્રક્રિયા
બીજા દિવસે, સ્પાઇનલ એનેસ્થેસિયા આપવામાં આવે છે અને બોન મેરોમાંથી સ્ટેમ કોશિકાઓ કાઢવામાં આવે છે. પછી કેથ લેબમાં, ફેમોરલ ધમની દ્વારા સ્વાદુપિંડની ધમનીમાં કેથેટર નાખવામાં આવે છે અને સ્ટેમ કોશિકાઓને સ્વાદુપિંડની ધમનીમાં ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે. આ એક નવીન સારવાર છે જે વિશ્વમાં બીજે ક્યાંય ઉપલબ્ધ નથી. લોહીમાં કોશિકાઓ નાખવાથી, મોટાભાગના કોષો ફેફસાં દ્વારા શોષી લેવામાં આવે છે અને ખૂબ જ ઓછા કોષો સ્વાદુપિંડ સુધી પહોંચે છે. ઇન્ટ્રાપેનક્રિએટિક સ્ટેમ સેલ થેરાપી દ્વારા, બધા કોષો સીધા સ્વાદુપિંડમાં ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે, જેના કારણે પરિણામો સારા મળે છે.
ઇન્ટ્રાપેનક્રિએટિક સ્ટેમ સેલ થેરાપી - પરિણામો અને ફાયદા
આ થેરાપીના પરિણામો ત્રણ મહિનામાં દેખાવાનું શરૂ થાય છે અને એક વર્ષમાં સંપૂર્ણ પરિણામો મળે છે. મોટાભાગના દર્દીઓનું વજન વધે છે, તેમની ઊર્જામાં વધારો થાય છે અને ઇન્સ્યુલિનનો ડોઝ ઘટે છે. કેટલાક દર્દીઓમાં રોગની ગૂંચવણોમાં સુધારો થાય છે, જેમ કે દ્રષ્ટિમાં સુધારો, કિડની કાર્યમાં સુધારો અને ન્યુરોપથીમાં ઘટાડો. આ થેરાપીની કોઈ આડઅસર જોવા મળી નથી, સિવાય કે થોડી તાવ અથવા ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થઈ શકે છે. આ થેરાપીની અસર સામાન્ય રીતે ત્રણથી પાંચ વર્ષ સુધી રહે છે.
સંપર્ક માહિતી
જવાલે સ્ટેમ સેલ થેરાપી સેન્ટર જલગાંવ, મહારાષ્ટ્રમાં આવેલું છે. અહીં રેલ્વે અને એરલાઇન્સ દ્વારા સરળતાથી પહોંચી શકાય છે. આ સેન્ટર વિશ્વભરમાંથી દર્દીઓને આકર્ષે છે કારણ કે અહીં આ પ્રકારની થેરાપી ખૂબ જ ઓછા ખર્ચે ઉપલબ્ધ છે. ડો. જવળેની સંપર્ક માહિતી અને પ્રકાશનો નીચે વર્ણનમાં આપેલા છે.
