4.1 Liczba ludności Polski i jej zmiany

Krótkie Podsumowanie

Lekcja wprowadza w tematykę ludności i urbanizacji w Polsce, koncentrując się na zmianach liczby ludności. Omówiono podział administracyjny Polski na województwa, przedstawiono aktualne dane dotyczące liczby ludności, wyjaśniono, jak obliczać wskaźnik dynamiki zmian ludności oraz omówiono zjawisko depopulacji i jego potencjalne skutki dla kraju.

  • Przypomnienie podziału administracyjnego Polski na województwa.
  • Analiza zmian liczby ludności Polski na przestrzeni lat.
  • Obliczenie wskaźnika dynamiki ludności.
  • Omówienie zjawiska depopulacji i jego potencjalnych skutków.

Wprowadzenie do Działu: Ludność i Urbanizacja

Nowy dział poświęcony ludności i urbanizacji w Polsce będzie omawiał zagadnienia demograficzne, które dotyczą każdego. Duży nacisk zostanie położony na zrozumienie i wyjaśnianie procesów zachodzących w kraju, a nie tylko na pamięciowe opanowanie faktów.

Podział Administracyjny Polski na Województwa

Znajomość podziału Polski na województwa jest kluczowa do analizy przestrzennego zróżnicowania procesów demograficznych. Polska ma trójstopniowy podział administracyjny: województwa, powiaty i gminy. Należy przypomnieć sobie nazwy województw i ich stolice, najlepiej z wykorzystaniem mapy konturowej.

Zmiany Liczby Ludności Polski na Przestrzeni Lat

Liczba ludności Polski generalnie wzrastała na przestrzeni lat, ale z pewnymi wyjątkami. Największy spadek nastąpił w latach II wojny światowej, kiedy to populacja zmniejszyła się z 34 milionów do 23 milionów. Po wojnie nastąpił wzrost, aż do około 38 milionów, a następnie wahania i niewielkie spadki. Aktualna liczba ludności Polski na koniec września 2021 roku wynosiła około 38,15 miliona.

Obliczanie Wskaźnika Dynamiki Ludności

Wskaźnik dynamiki ludności pozwala określić, jak zmieniła się liczba ludności w danym okresie. Oblicza się go, dzieląc liczbę ludności na końcu okresu przez liczbę ludności na początku okresu i mnożąc przez 100. Na przykład, jeśli w 1946 roku Polskę zamieszkiwało 23 miliony osób, a w 2019 roku 38 milionów, wskaźnik dynamiki wynosi 164, co oznacza wzrost o 63,4%.

Ludność Polski na Tle Europy i Depopulacja

Polska zajmuje siódme miejsce w Europie pod względem liczby ludności. Prognozy demograficzne wskazują na spadek liczby ludności w przyszłości, co prowadzi do zjawiska depopulacji, czyli zmniejszania się liczby mieszkańców. Depopulacja dotyka szczególnie województwa opolskie, łódzkie, świętokrzyskie i lubelskie, podczas gdy województwa pomorskie, mazowieckie, małopolskie i wielkopolskie odnotowują wzrost liczby ludności.

Skutki Depopulacji w Polsce

Depopulacja może prowadzić do zmniejszenia liczby konsumentów, spadku zapotrzebowania na dobra i usługi, zmniejszenia liczby miejsc pracy, zubożenia społeczeństwa, spadku atrakcyjności inwestycyjnej kraju oraz zmniejszenia wpływów podatkowych dla samorządów. W rezultacie może to spowolnić rozwój społeczno-gospodarczy Polski. Dodatkowo, wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym zwiększa obciążenie dla systemu opieki socjalnej.

Summarize any YouTube video in seconds

Get summaries like this one for any video, in your language, with the free Summ app.

Download on the Apple Store
Get it on Google Play

Transcript

YouTube Transcript Generator

0:00 z o.o a pokrojone nowy dział 4 ludność i urbanizacja w Polsce dział będzie bardzo ciekawy lubię was tego uczyć Bo właściwie będę mówiła o tym co dotyczy każdego z was w tym dziale dużo rzeczy trzeba zrozumieć potrafić wyjaśniać niekoniecznie włożyć trud w naukę a raczej potrafić sprytnie pewne rzeczy które się dzieją w naszym kraju wyjaśniać Myślę że będzie to dla was przyjemny dział temat dzisiejszej lekcji całkiem początkowy to liczba ludności Polski i jej zmiany i dzisiaj naprawdę krótko za sygnalizuje wam tylko co się dzieje z liczbą ludności Polski No i zostawię was na chwilę w następnych tematach będziemy to dokładnie sobie analizować się zobaczymy dużo aktualnych danych i zastanowimy się dlaczego I co się dzieje z liczbą maści Polski ceny dzisiejszej lekcji zaczynam ten dział od przypomnienia województw Polski od tego za chwilę zacznę później powiem wam Ile wynosi liczba ludności Polski jak ona się zmienia obliczymy sobie

1:17 dzisiaj jedno zadanie w tym dziale wracają do nas obliczenia to będą dosyć proste wzory przyda się tutaj nam na lekcjach kalkulator i na koniec powiemy Co to jest takiego depopulacja A czemu zaczynam w dziale o ludności i urbanizacji od podziału Polski na województwa Bo wiele rzeczy w tym dziale będziemy analizować sobie właśnie pod kątem województw czyli nie będziemy mówić o całej Polsce oczywiście też tylko będę starała się wam pokazać że pewne zróżnicowanie przestrzenne procesów w naszym kraju tych demograficznych jest spore i teraz nie poradzimy sobie Jeżeli się okaże że wy nie znacie województwo one są absolutnie niezbędne w tym dziale jak i w ogóle w nauce geografii przypominam także przyszłym maturzystom że nie ma takiego arkusza maturalnego żeby zadanie nie opierało się na znajomości województw i czasami jak sprawdzamy matury to wychodzi że w zasadzie znacie pewne zagadnienia Ale to jeśli nie pamiętacie jak się nazywa dane

2:30 województwo uniemożliwia wykonanie zadania nie Krótko mówiąc każdy uczący się geografii musi znać te województwa Przypominam wam że podział administracyjny Polski jest trójstopniowej stopniowy oznacza to że Polska dzieli się na województwa powiaty i gminy Dopiszcie sobie to proszę do tego trójstopniowego podziału administracyjnego Jeśli macie teraz małą wątpliwość dobrze żebyście sprawdzili W jakim województwie powiecie i gminie wy mieszkacie i te dane niejednokrotnie będziecie najróżniejszych formularzach musieli wpisywać No dobra W tym punkcie teraz trzeba przypomnieć sobie wszystkie województwo wraz ze stolicami w punkcie pierwszym Jeśli byłabym z wami na lekcje dostałabym mapy konturowe proszę koniecznie żebyście teraz zamknęli lub sobie wydrukowali jakąkolwiek mapę konturową ja ją także to wstawiam w opisie z tego filmu namiary do takiej mapy jakkolwiek piszecie sobie w grafice mapa konturowa Polski województwa wyskoczy wam wiele propozycji

3:43 koniecznie Wydrukuj cie No i podpiszcie wszystkie województwa wraz ze stolicami Zatrzymaj film Wykonaj to zadanie No to mam nadzieję że większość z was ubrała się jeszcze raz pokażę teraz wszystkie województwa przypominam ich nazwy kolejną więc województwo zachodniopomorskie ze stolicą Szczecinem pomorskie Gdańskiem warmińsko-mazurskie z Olsztynem podlaskie z Białymstokiem lubuskie które ma dwie stolice Gorzów Wielkopolski Zieloną Górę zwróćcie uwagę Proszę Które z tych miast jest na północy województwa które na południe ja moim uczniom często robię kartkówkę z województw i miast i zapamiętają rzeczy te dwie stolice a później mają problem którym miasto w przy której tutaj kropce zaznaczyć Województwo Wielkopolskie Poznań województwo kujawsko-pomorskie o rany Teraz dopiero zobaczyłam jaką wkleiła mapę Oczywiście że ma dwie stolice Bydgoszcz i Toruń nie mogę na to patrzeć zaraz to muszę zmienić województwo mazowieckie Warszawa Województwo Lubelskie Lublin

5:03 dolnośląskie Wrocław Opolskie Opole Śląskie Katowice małopolskie Kraków świętokrzyskie Kielce Podkarpackie Rzeszów Co najczęściej uczniowie mylą oczywiście województwo lubuskie z Lubelskim jakoś Musicie to zapamiętać Lublin wschodnia część naszego kraju lubuskie Zachodnia i najczęściej zapominacie nazwę województwa świętokrzyskiego w NATO mam szczególnie zwracam uwagę zmiana liczby ludności Polski No to wreszcie Przyjrzyjmy się troszeczkę liczbą jak to się rozkłada wanna przestrzeni wielu ostatnich lat Zobaczcie cofnęłam się sporo czasu tutaj aż do początku wieku 1918 żeby wam pokazać że generalnie moglibyśmy napisać taki wniosek że liczba ludności Polski na przestrzeni lat wzrastała No ale mamy pewne wyjątki i pierwszy wyjątek po tym kiedy ludność Polski osiąga 34706000 kilku lat zmniejsza się do 23 milionów Zaznaczam wam te lata i to jest między rokiem 38 a właściwie trzydziestym dziewiątym a 1946 a właściwie 45 oczywiście wymieniam tutaj lata II wojny

6:35 światowej i zwracam wam uwagę na to jak wielki spadek liczby ludności dotknął nasz kraj czy jest 34 milionów zmniejsza się liczba ludności Polski do 23 milionów trudny jest to temat nie jesteśmy na historii ale każdemu z nas przyda się tutaj nutka refleksji pamiętajcie o tym że jeżeli ginie 11 milionów Polaków a jeśli trochę interesuje się historią to wiecie że nie byli to przypadkowi Polacy często byli ci którzy ofiarnie walczyli o Los naszej ojczyzny ale na przykład inteligencja która była tutaj mordowane i wtrąca no do obozów zagłady zginęła w naszym kraju więc kolejne lata to Wielkie Wyzwanie wyzwanie odbudowywania naszego kraju jak widać po liczbie ludności ich Polski w kolejnych latach udawało się to i ta liczba ludności rosła 2529 milionów 32 i na koniec wieku 20 osiągamy wartość 38000000 którą zatrzymujemy się widać o tym będę mówiła na kolejnej lekcji że coś tutaj w zachowaniu Polaków się zmieniło i nazwiemy to sobie dokładnie

7:58 na kolejnej lekcji No aż dochodzimy do drugiego momentu i on następuje między rokiem 2002 2005 tym kiedy to po raz drugi w dziejach Polski liczba ludności nam się zmniejsza Oczywiście ten ubytek ludności nie jest tak duży ale widzimy że mam te Puchatek i właściwie w kolejnych latach mam takie wahania naokoło tych 30 ośmiu milionów ludności raz do góry czas na dół i te spadki są niestety zauważalne wartość którą Znalazłam dla was najbardziej aktualną to jest na koniec września 2021 roku i liczba ludności Polski wynosi wtedy 30 8,15 miliona lub 30 8151 zależy czy wolicie w tysiącach Czy w milionach zapamiętać 38,1 tak można sobie zapamiętać miliona aktualną liczbę ludności na pewno jeszcze przed maturą Będziemy tą liczbę sobie aktualizować jeszcze na wykresie chcę Wam pokazać zatem Jak wygląda ta zmiana liczby ludności Popatrzcie po właśnie tych tym ostatnim dziesięcioleciu wieku dwudziestego w roku 1996 mam ten ubytek ludności który

9:29 pozostaje na kilka lat potem odbicie potem znów ubytek aż Do obecnego roku to jeszcze niecały rok 2020 jest uwzględniony gdzie ten Ubytek jest jeszcze większy no i tutaj Myślę że dobrze się domyślacie że widać już konsekwencje koronawirusa w naszym kraju i też jeszcze więcej o tym będę mówiła czy faktycznie mamy ubytek ludności z powodu tej choroby dobra punkt trzeci teraz wskaźnik dynamiki pod kątem zmiany tej liczby ludności oczekuje się od was żebyście potrafili to wyliczyć nie ma w tym nic trudnego Popatrzcie proszę na treść zadania pierwszego w 1946 roku nasz kraj zamieszkiwało 23 miliony osób a w 2019 roku 38 Oblicz wskaźnik dynamiki przepiszcie proszę treść tego zadania za Słuchajcie film i Posłuchajcie Jak zrobić to zadanie zaczynamy oczywiście od wzoru wskaźnik dynamiki WDR Go nazwałam Oczywiście są to tylko symbole umowne i napisałam wam dokładnie nie jakimś symbolem tylko żebyście zapamiętali co trzeba przez co podzielić w tym przypadku musicie

10:55 zapamiętać że jeśli mam policzyć wskaźnik dynamiki Czyli jak zmieniła się liczba ludności to trzeba w liczniku zacząć od tego Ile ludności jest na końcu tego okresu Który macie zbadać czyli zaczynacie od tej późniejszej daty i dzielicie przez ludność na początku okresu wszystko mnożymy rady to no to Spróbujcie wykonać to zadanie z uprawnień cię proszę koniecznie czy wyszedł wam dobry wynik wynik wychodzi 164 No i właściwie tutaj w tym ćwiczeniu wskaźnika dynamiki możemy to tak zostawić w liczbie nie zapisujcie tutaj tych procentów i teraz co my właściwie policzyliśmy chcę wam to wyjaśnić wychodzi nam jakiś wynik dynamiki ludności 160 teraz napisałam zdaniem jak macie rozumieć ten wynik oznacza to że liczba osób zamieszkujących nasz kraj więcej oczywiście tym rokiem 1946 ma 2019 wzrosła o 63,4 procent No to na koniec liczenia takiego zadania zawsze proszę żebyście popatrzyli na liczbę to tak mniej więcej faktycznie się zgadza że o tyle procent wzrosło lub może też

12:23 się okazać innym przypadku że zmalała liczba ludności ten wskaźnik dynamiki powinniście potrafić liczyć zarówno dla całego kraju Kinga przykład dla województw i dobrze żebyście w kartach pracy na innym przykładzie jeszcze sobie to przećwiczyć czyli punkt czwarty ludność Polski w Europie na właśnie No to już nauczyliśmy się ile nas Polaków jest i teraz popatrzmy jakie to nam daje miejsce w Europie Znalazłam takie świeżutkie zestawienie i ludność którą macie w kolumnie zielony jest milionach więc ludność Unii Europejskiej to 447 milionów strefy euro 342 miliony później mam uwzględnione jeszcze kraje które leżą na pograniczu Europy i Azji w różnym udziale No mam Rosję która raczej jest liczona jako kraj azjatycki Turcja która pięciu procentach jest w Europie więc im zrobiłam kreski No i wymieniają cóż konkretnie kraje europejskie od nas mniejszego na pierwszym miejscu mamy Niemców 83 miliony mieszkańców potęga gospodarcza tego kraju Popatrzcie

13:44 przekłada się też na liczbę ludności więc też wielka decyzyjności waga tego kraju w kontekście znaczenia w Unii Europejskiej no gdzie pewne decyzje przeliczane są na tę liczbę mieszkańców Nie ma nas nie powinno nas dziwić że rola Niemiec w Unii Europejskiej jest taka duża bo po prostu jest to bardzo zaludniony kraj druga jest Francja 67 milionów i to liczba ludności bardzo podobna do Wielkiej Brytanii później Włochy 59 Hiszpania 47 Ukraina 44 no i Polska z tymi zależy w jakim roku około

14:29 38000000 więc w Europie Zapiszcie sobie proszę czujemy siódme miejsce i wy piszcie te najludniejsze kraje w Europie No i troszkę już zdradziłam w tych najróżniejszych danych że to co się dzieje z liczbą ludności Polski jest niepokojące a bardziej niepokojące jest kiedy patrzymy w przyszłość naszą demograficzną bo obecnie krążymy wokół tych 38000000 ale prognoza jakby nie daje nam szans i wyraźnie wskazuje że ta liczba ludności będzie w Polsce jeszcze maleć dlatego możemy mówić wprost o zjawisku depopulacji w Polsce czyli zmniejszeniu się liczby mieszkańców naszego kraju depopulacja oczywiście nie będzie terminem przypisanym tylko do naszego kraju więc Zapiszcie sobie Jak rozumieć ten termin zmniejszanie się liczby mieszkańców danego obszaru a on najpierw z pewną nieśmiałością mówiono używano tego terminu dla Polski dzisiaj wiemy że ta depopulacja niestety ma i będzie miała miejsce i choć w ostatnich latach ta liczba ludności nie znacznie się zmniejszyła No to widzimy Ten

15:52 prognozowany spadek jeszcze większy No i teraz właśnie analizujemy to sobie pod kątem województw Popatrzcie po to musicie znać województwa tutaj jeszcze mamy je podpisane Ale za chwilę będziemy wykonywać bardzo dużo zadań gdzie nie będzie podpisów województw i bardzo swobodnie musicie operować ich nazwami więc w ostatnich latach zwróćcie uwagę że zwłaszcza w kilku województwach tagi te liczba ludności nam ubywa więc zapiszemy sobie teraz może w podpunkcie a województwa najwyższą wartością depopulacji wszędzie tam gdzie ludności ubywało najszybciej i tutaj pierwsze miejsce zajmuje województwo opolskie wartością minus 9,5 procenta województwo łódzkie jest drugie i trzecie województwo świętokrzyskie może jeszcze dużą też depopulacja ma województwo lubelskie w kolejnych tematach bardzo dużo będę wam tłumaczyła z czego wynikają te zmiany Generalnie one wiążą się z wieloma czynnikami z rozwojem obszarów miejskich z organizacją z rozwojem

17:13 przemysłu i gdzieś tam w takich województwach musimy doszukiwać się jakiegoś problemu gospodarczego jeżeli ludność z tych województw ucieka czasami wiąże się też to z historią z mniejszościami narodowymi z pewnymi powiązaniami o tych mniejszościach też jeszcze z wam w kolejnym temacie opowiem No dobra to wiemy już z których województw nam ubyło najwięcej ludności ale Popatrzcie mam też województwa gdzie liczba ludności nam przybywa i zapiszemy sobie zwłaszcza te cztery województwa które tak tutaj nam wyraźnie dostarczyły wzrostu liczby ludności No to zaczynamy najwyższa wartość województwo pomorskie 6,8 procent Mazowieckie 6,6 procent małopolskie 5,7 procent i wielkopolskie 4,3 proc województwa te przede wszystkim taki wspólny mianownik jaki w nich znajduje to są duże ośrodki miejskie które dostarczają wielu miejsc pracy Popatrzcie mamy w tych województwach miasta które będą atrakcyjne to inwestycji zagranicznych mają ośrodki studenckie trzeba uczelnie Jakby

18:35 nowe technologie wszystko to sprzyja rozwojowi tych województw więc zarówno Warszawa Poznań Trójmiasto i Kraków są takim motorem napędowym dla tych województw tak wyglądało ostatnie 20 lat ale jak już popatrzymy na prognozę demograficzną na 20 lat naprzód to już nie wygląda to tak dobrze województwa które Wymieniłam przed chwilą trzymają się jeszcze w miarę najlepiej i Mają najniższe wskaźniki depopulacji ale bezwzględnie widać liczba ludności Polski będzie się zmniejszać w każdym województwie i tutaj nie ma już żadnego wyjątku i popatrzmy jeszcze na ten wykres liniowy On jest między rokiem 2020 a2000 setnym i to w każdym roku widzimy spadek liczby ludności na koniec tego Stulecia będzie nas prawdopodobnie mniej niż 28 milionów Jakie będą skutki tego procesu właściwie bardzo dużo o tym możemy mówić co będzie głównym problemem i co się wydarzy w Polsce pod wpływem depopulacji ja napisałam wam taki ciąg zdarzeń on jakby obejmuje jedną tylko sferę ale

20:07 dobrze żebyście to sobie przepisami Popatrzcie zmniejszy się liczba ludności Polski więc będzie w naszym kraju niej konsumentów którzy będą potrzebowali pewnych produktów usług więc zmniejszy się zapotrzebowanie na dobra i usługi przez to będzie potrzebnych mniej osób które będą wykonywać te dobre i usługi mniej osób do chce no i w konsekwencji będziemy mniej [Muzyka] zamożnym tak bym to powiedziała krajem i nastąpi proces zubożenia społeczeństwa Mniej ludzi w kraju będzie powodowało że nasz kraj będzie też mniej atrakcyjnym miejscem do inwestowania a skutkiem do populacji może być także zmniejszenie wpływów podatkowych dla samorządów lokalnych które też będą miały problemy z funkcjonowaniem więc konsekwencji będzie też ograniczenie inwestycji samorządowych co spowolni lub za hamuje rozwój społeczno-gospodarczy naszego kraju czyli Martwimy się generalnie o tą gospodarkę jeszcze będziemy mówić niedługo o wieku liczby ludności więc jeszcze do tego wszystko wszystkiego

21:32 sobie dołóżcie wzrasta liczba Polaków w wieku poprodukcyjnym dla których też musimy mieć dodatkowe wpływy opiekę socjalną więc to wszystko sprawi że będzie nam brakować osób pracujących o tym człowieku zmieniającym się liczby ludności już na kolejnej lekcji z dzisiejszego tematu przede wszystkim proszę żebyście pamiętali ten podział Polski na województwa No i potrafili wyjaśnić mi co to jest te populacja Polski No i jaki będzie jej skutek dziękuję z o.o

Share

YouTube Video Summaries