0:02 ได้เวลาที่จะหาความสำราญกับทุ่งมหาราช บุตรประพันธ์ของเรียม เองบทที่ 7 ลมเหนือยังโชยพัดกระหน่ำความเย็นยะ เยือของฤดูหนาวปีนั้นเป็นไปอย่างจับ กระดูกดำทุกๆเช้าท้องน้ำปกคลุมไปด้วยหมอก อันหนาทึบทุกๆเย็นซากของนกนางแอนตาย เกลื่อนอยู่ตามชายหาดซึ่งเพิ่งผดน้ำใน ตุ่มเป็นฝาอาหารทุกชนิดเป็นไขและมันแข็ง ฝูงปลาสร้อยซึ่งขึ้นมาจากใต้ยังคงผ่านแม่ ปิงในท้องที่กำแพงเพชรไปไม่ขาดสายไม่มี ใครรู้ว่ามันไปไหนนอกจากไปไปแล้วก็ไปทั้ง
0:51 กลางคืนกลางวันเป็นทิวแถวสุดสายตาสุ่มไม่ รู้จักซาทอดแหและลงมองตาเล็กไม่รู้จักหมด จนกระทั่งเดือน 3 ผ่านไปน้ำยิ่งลดและ อากาศเริ่มอดอุ่นขบวนสุดท้ายของมันจึง สิ้นสุดลงเหลือแต่ฝูงเล็กฝูงน้อยที่ยัง กระเซ็งกระสายตามมาข้างหลังหน้าหนาวเป็น หน้าปลาและพร้อมกับงานไร่ที่เกาะซึ่ง เริ่มขึ้นแต่น้ำรดทุกๆเช้าเรือหมู่หรือ ชะล่าจะนำปลากดปลาแก้ตะพากตะเพียนแม้ กระทั่งสวายและกระโหเต็มลำจากร้านจิบหรือ หาดชุมนุมเบ็ดราวณที่หนึ่งทใดบริเวณแม่
1:37 น้ำหน้าคลองสวนมากกลับเข้ามาสู่บ้านใน บรรดาชายฉกรรจ์เหล่านั้นรื่นจะรวมอยู่ ด้วยคนนึงเสมอไปไม่ว่าเพื่อนบ้านจะทำหหา กินอะไรเขาเป็นต้องทำด้วยและทำได้ดีกว่า เกือบทุกกรณีไปไม่ว่าจะเป็นการทำไร่หรือ หาปลาทำนาหรือตัดหวายทำใต้หรือตักน้ำมัน ยางงเขาไม่เคยอยู่ว่างแม้เวลาว่างจะมี อยู่เหลือพอสำหรับชนบทเล็กๆที่อุดม สมบูรณ์เช่นนั้นและในยุคอย่างนั้นทุกๆวัน หมายถึงงานสำหรับเาและชีวิตหมายถึงความ กระปรี้กระเป่าไร่ที่เกาะขยายเนื้อที่ออก ไปอีกหลายไร่จำนวนต้นยาเพิ่มขึ้นอีกหลาย
2:22 ร้อยถั่วข้าวโพดก็ผักฟักแฟงแตงน้ำเต้า เป็นแต่เพียงอาหารไปวันนึงวันนึงซึ่งแลก กันได้ด้วยของอื่นจะซื้อขายกันก็ไม่ได้ เท่าไหร่เขาเคยบอกสุดใจไม่เหมือนยาสูบ ซึ่งหมายถึงเงินก้อนถ้าเราปลูกได้มากพอ และถ้ายาตั้งราคาดีปีหน้าเราจะขยายเนื้อ ที่ออกไปอีกเมื่อเกือบจะในทันทีที่ชีวิต ครอบครัวของเขาเริ่มต้นการแต่งงานผ่านพ้น ไปความคิดของเรืนก็จดจ่ออยู่แต่งานข้าง หน้าสายตาของเาเพ่งไปถึงแต่อนาคตแม้กระ นั้นนั้นเขาก็ไม่ได้ละเลยต่อบทบาทของคน รักที่มีต่อสุดใจแต่แรกมาบางขณะวาจาของ เขาอาจจะมิได้เอ่ยแต่ความหมายที่ปรากฏออก
3:10 มาจากในตากิริยาอ่อนโยนที่เขาแสดงต่อและ อาการบีบเบาๆจากมือที่ใหญ่หยาบและแข็งแรง ของเขาบอกสุดใจดีกว่าการโอ้โลมปฏิโลมใดๆ ซึ่งชายจะพึงแสดงต่อหญิงคนรักของตนว่า หล่อนและเขาเป็นกรรมสิทธิ์ซึ่งกันและกัน ยางไม่มีวันจะแยกออกนอกจากยาตั้งน้ำมัน ยางใต้สีเสียดและเปลือกขยันซึ่งเป็น สินค้าที่เขากว้านซื้อไว้สำหรับหน้าแล้ง เพื่อล่องลงมาใต้ไม้กระยาเลยและเบญจพรรณ ก็อยู่ในความคิดของรื่นด้วยทุกๆปีชาวบ้าน นั้นจะเข้าป่าอย่างใกล้ดงเศรษฐีและวัง กระทะอย่างไกลหนาบอกคำท่าขี้เหล็กและโป่ง
3:58 น้ำร้อนแล้วก็ลากไม้ซึ่งตัดทิ้งคาตอไว้ แต่ปีก่อนออกมากองไว้ริมตลิ่งคนละต้น 2 ต้นแล้วแต่กำลังของตนจะทำได้และทุกๆปีพ่อ ค้าไม้จากเหนือจากใต้จะลงมาหรือขึ้นไปรับ ซื้อผูกเป็นแพล่องมาขายตลาดปากน้ำ โพธิ์ธุระอะไรจะให้คนบ้านอื่นมาชุบมือ เปิบทำไมเราจึงไม่ล่องแพไปขายซะเองเปรารภ ส้ำๆซากๆแต่ทุนรอนเป็นของหายากสำหรับชนบท น้อยๆอย่างนั้นการล่องแพมิใช่แต่ต้องการ ไม้ที่จะล่องลงมาขายมิใช่แต่ต้องการไหว สำหรับผูกหากต้องการทั้งนายท้ายผู้ชำนาญ ร่องน้ำและคนหลักที่สามารถรื่นรอโอกาสของ
4:47 เขาต่อไปใช้เวลาว่างในการสำรวจป่าสำรวจ ไม้ตลอดฤดูแล้งต่อมาครั้งนึงขณะที่ยืน อยู่บนซากกำแพงหินแรงของดงเศรษฐีกับสุดใจ พิจารณาดูป่าไม้ตะแบกและสลาซึ่งปกคลุมนคร ร้างเก่าแก่ดึกดำบรรแห่งนั้นไปสุดลูกหู ลูกตาแล้วก็ถอนใจเลือกเฉพาะต้นขนาด 8 กำม ขึ้นไปจะได้แพ่ 1 พดีระยะทางหรือก็แค่นี้ เองแต่ทนดูยังไงไหวขนไม้เหล่านี้ลงเมื่อ ไหร่ซากเมืองทั้งเมืองจะยับเจดีย์เก่า เหล่านั้นจะไม่มีเหลือกำแพงแรงเหล่าเจะ ทลายเอ็งเข้าใจไม่ใช่เหลือสุดใจนั่นดง เศรษฐีไม่มีใครรู้ว่าสร้างมาแต่เมื่อไหร่
5:34 ร้างมาแต่เมื่อไหร่แต่มันเป็นเครื่องหมาย ของปู่ย่าตายายก่อนๆเราขึ้นไปก่อนปู่ย่า ตาทวดของเราขึ้นไปเป็นมรดกที่ทิ้งไว้ให้ พวกคนไทยรุ่นหลังได้ระลึกใครๆพากันออกมา ทำไร่ใครๆเพยายามแผ้วถางกำแพงพังช่างมัน เจดีย์ทลายช่างมันแต่ข้าทำไม่ได้เราจะไม่ แตะต้องของศักดิ์สิทธิ์ควรอยู่คู่ฟ้าเช่น นั้นโป่งน้ำร้อนเป็นป่าต่อไปที่เรื่นใช้ เวลาสำรวจโดยละเอียดเป็นเวลาแรมเดือนและ หมายไว้สำหรับโครงการในอนาคตของเขาเฉพาะ ตะแบกสลาเกล้าและก็พยุงชั่วชีวิตก็ทำไม่ หมดเขาอธิบายแก่สุดใจเมื่อกลับมาถึงบ้าน นอกจากไม้หวายือก็เต็มป่าทั้งหวายโป่ง
6:22 หวายขมหวายตะคร้าปีละกี่ร้อยคันล้อก็ได้ ถ้ามีกำลังตัดในตาของเคเลื่อนลอยไปชั่ว ขณะนึงแขนซึ่งโอบอยู่รอบเอวภรรยาสาวของ เขารัดแน่นเข้าแล้วก็คลายพลางถอนใจยาวแต่ ยังไม่ถึงเวลาของข้าอีกสักปีเวลาเเรายัง ต้องการล้ออีกหลายคันขวายอีกหลายคู่คนงาน อีกหลายสิบนอกจากนี้งานไร่งานนายังเต็ม มือยังก่อนสุดใจยังมีอีกหลายอย่างที่เรา จะต้องเตรียมตัวข้าจะบอกเองว่าข้าจะทำยัง ไงแหงเนี้ยขายของปากกยาตั้งที่กว้านซื้อ ซืไว้ทั้งหมดข้าจะขายเรือเป็ดซื้อเรือ ชะล่ากาบแป้นขนาดกลางแทนไหนพี่ลื่นบอกว่า ตั้งใจจะใช้มันเป็นเรือสองภรรยาประหลาดใจ
7:10 ข้าเปลี่ยนใจแล้วล่ะรื่นตอบชีวิตของข้า เหมือนเรือสองตลอดมารับสินค้าจากแห่งนึง ไปขายอีกแห่งนึงเร่ร่อนไปท่องเที่ยวไปจน รู้สึกเหมือนคนจรจัดเมื่อมีเย้าเรือนเป็น หลักฐานและอยากจะเปลี่ยนอาชีพเหือเบ็ดก็ ไม่มีความจำเป็นอีกต่อไปชลากกราบแแป้น ขนาดกลางเป็นอย่างมากที่ข้าต้องการสำหรับ ขึ้นร่องในแม่น้ำเนี่ยแล้วพี่เรียงกับพี่ แววมันจะอยู่กับเราต่อไปเจ้า 2 คนนั่นก็ ฆ่าจากกันไม่ได้มันไม่ใช่คนวังแขมเหมือน กันอย่างเดียวเป็นทั้งญาติห่างๆเป็น เพื่อนคู่ทุกข์คู่ยากมาแต่ไหนแต่ไรด้วย อันที่จริงอยากจะให้มันมีเย้าเรือมเป็น ฝั่งเป็นฝาอยู่ที่ที่นี่เลยด้วยซ้ำไป สำหรับพี่แววฉันไม่รู้ด้วยสุดใจบอกยิ้ม
7:58 อย่างเป็นนยแต่พี่เลียงน่ะเห็นจะไม่ช้า หรอกรื่นก้มลมมองหน้าภรรยาอย่างฉงนไม่ เข้าใจเขาใส่หน้าบอกหนอนได้ไว่าอะไรทำให้ เอองคิดอย่างนั้นคอยดูต่อไปดีกว่าคอยดู ต่อไปหล่อนตอบื่นยิ้มละไมชอบทิ้งอะไรไว้ เป็นปริศนาที่จริงๆดีละเราจะขายเรือเป็ด ซื้อเรือชะล่ากาบแป้นแทนเหลืออีกเท่าไหร่ เราจะรวมทุนกับที่ขายของป่ากยาตั้งได้ตก หวายแล้วไม้ไว้สำหรับปีหน้าสักแพไม้ที่ ไหนถมไปถ้าเรามีเงินตกมีเงินซื้อตั้งแต่ ท่าไม้แดงเกาะสีเสียดคลองเมืองลานดอกไม้ ปากอ่างบ้านโคลนลงไปจนถึงเกาะธรรมรงค์
8:46 หรือว่าคลองขุงแม่วงเป็นป่าใหญ่เกินไปที่ ไม้จะหมดในชั่ว 2-3 อายุคนความ กระตือรือร้นสนใจของเขาที่มีต่อการค้าไม้ เป็นที่ประหลาดใจแม้สำหรับป้าแคล้วซึ่ง เคยมีความคิดเดียวกันมาแต่การก่อนคิดให้ มันรอบคอบหน่อยนะเรินแกเคยให้สติแพ้แต่ละ พื้นมาหลาย10บช่างนักกำไรน่ะงามดีหรอกแต่ ได้คนหลักก็นายท้ายแพ้ไม่ชำนาญพาไปแตกแต่ ละทีเอ็งจะไม่มีอะไรเหลือติดตัวหลานเคย ได้ฟังก็หัวเราะเบาๆถ้าพับโปก็คนทางเหนือ ก็ทำได้ทำไมเราจะมากลัวล่ะป้าเขาตอบจริง
9:32 เวลาเนี้ยเราหาคนหลักก็ในท้ายแผจับปากคลอ ไม่ได้เลยแต่ข้อนั้นไม่สำคัญขอให้ฉันได้ ทดลองสักหนเดียวต่อไปไม่ง้อคนเอ็งหมาย ความว่าจะร่องเองงั้นหรือเรินสีหน้าของ แม่เฒ่าแสดงความหนักใจเปล่าฉันจะหาจ้างคน ลงหลักนะในท้ายแพที่เก่งที่สุดที่จะหาได้ ในลุ่งแม่แนมเงในปีแรกข้าจ้างจะเสียเท่า ไหร่เสียไปแต่ในปีที่ 2 เออปีที่ 2 ปีที่ 2 ก็ปีต่อๆไปฉันจะล่องเองเจตนาอันเด็ด เดี่ยวของเขาเป็นสิ่งยากที่ใครจะทัดทาน ได้การล่องแพในสมัยนั้นหมายถึงการเสี่ยง สารพัดตลอดระยะทาง 5 คืน 6 วันหรือน้อย
10:17 และมากกว่านั้นแล้วแต่น้ำและอุปสรรคหรือ ความสะดวกในการเดินทางจากกำแพงเพชรถึงปาก น้ำโพธิ์เขารู้ดีว่าในฐานที่เป็นคนแรกใน ในบ้านคลองสวนหมากใต้ที่จะริอ่านค้าไม้ และล่องแพด้วยตนเองย่อมจะตกอยู่ในสายตา ของคนทั่วไปอย่างคนที่ความคิดวิฐานการค้า ไม้เป็นของคนใหญ่คนโตทุนร้อนนับเล่ม เควียนอย่างพระโป้และบริษัทฝรั่งไม่ใช่คน อย่างเขาซึ่งขาดเครื่องมือเกือบทุกสิ่ง ทุกอย่างนอกจากความทะเยอทะยานความฝันและ กำลังใจอันแรงกล้ารื่นรู้ดีว่าด้วยความ จัดเจนของผู้ที่ผ่านชีวิตมามากท่องเที่ยว
11:03 มาไกลและวิญญาณของนักผจญภัยที่ร้อนระอุ อยู่ในเส้นเลือดว่าคลองสวนหมากจะไม่อยู่ ในสภาพเช่นนั้นต่อไปได้นานหลายครัวเรือน ที่โยกย้ายจากสุโขทัยและในเมืองข้ามมา ตั้งภูมิลำเนาอยู่ที่นั่นและอีกหลายครัว เรือนที่อพยพมาจากเวียงจันทร์ติดตามมิตร สหายและญาติพี่น้องก่อนหน้าขึ้นไปมาอยู่ ที่บ้านไร่หลังจากสงกรานต์ปีนั้นล้วนแต่ เป็นสัญญาณของความเคลื่อนไหวและความคลี่ คลายขยายตัวของคลอนสวนหมากในอนาคตทั้ง สิ้นเขารู้ดีด้วยสัญชาตญาณของผู้ที่เต็ม ไปด้วยความคิดฝันและมีศรัทธาอย่างแรงกล้า ในความฝันนั้นๆว่าทำนองเดียวกับบุคคลที่
11:49 เพิ่งรื้อฟื้นจากไข้หรือทารกที่กำลัง เจริญไวคลองสวนหมากมีแต่จะเติบใหญ่ต่อไป โตวันโตคืนต่อไปหลายครั้งมาแล้วมันเคย พินาศด้วยไฟป่าหลายครั้งมาแล้วเหมือนกัน มันเคยย่อยยับไปด้วยโอทภัยและโรคระบาดแต่ ทุกครั้งภัยธรรมชาติเหล่านั้นก็ไม่สามารถ จะหยุดยั้งมันไว้ได้ผู้ที่เหลืออยู่จะต่อ สู้ดิ้นรนต่อไปชีวิตใหม่ๆจะเกิดขึ้น ครอบครัวใหญ่ๆจะมาตั้งรกรากผืนแผ่นดิน ใหม่ๆจะถูกหักโค่นโก่นร้างป่าแดงตั้งแต่ พระเจดีย์กลางทุ่งมาจนถึงวันกระทะและขาน ดงเศรษฐีกลายเป็นนาป่ายางและเบญจพันธ์
12:35 ระหว่างคลองเหนือคลองใต้ราบลงไปกลายเป็น บ้านไร่หวยยางวางยางก็กลายสภาพจากชุมชน ขึ้นเป็นหมู่บ้านในเวลาใกล้เคียงกันปลาย แล้งนั้นสุขภาพของสุดใจเปลี่ยนแปลงไป อย่างกะทันหันขณะที่ฤดูนาใกล้จะเริ่มต้น ทำให้รื่นเป็นกังวลถึงงานที่เขากำไว้ข้าง หน้าอาการขั้นแรกของหล่อนก็เพียงแต่จะ เบื่อข้าวปลาอาหารกินไม่ได้นอนไม่หลับ ร่างกายซูบซีดลงเป็นลำดับแล้วต่อมาก็ 3 วันดี 4 วันไข้เจ็บออดๆแอดๆยาของใครว่าดี อุตส่าห์พยายามไปเจียดมาต้มกินก็ไม่เป็น ผลจนกระทั่งทอดอาลัยว่าการทำงานและตกไม้
13:23 ปีนั้นจะต้องเลิกล้มแต่เมื่อบอกเจตนานี้ แก่หล่อนสุดใจก็ค้านไว้ทำต่อไปพี่เลื่น ไม่ต้องมาห่วงฉันมันคงไม่กรแักหรอกอาการ เจ็บไข้ได้ป่วยเหล่านี้น่ะข้าวของเรายัง เต็มยุ้งถึงการค้าไม้ของเราก็รอไปได้อีก ปีเขาตอบหล่อนเงินทองเป็นของหาได้ถ้าร่าง กายเราไม่สมบูรณ์เป็นปกติไม่เจ็บป่วย รักษาเนื้อรักษาตัวให้ดีเธอสุดใจแต่หล่อน ไม่ฟังเสียงเขท่าเดียวรบเร้าให้สามี ดำเนินงานตามความคิดเห็นและตั้งใจของเขา ต่อไป อย่าให้ชาวบ้านเขาเรียกพี่เลื่อนได้ว่า เสียงานเพราะเมียหล่อนบอกนอกจากนั้นป้าแก ดูอาการฉันมาเดือนกว่าแล้วเห็นว่าถ้าถ้า
14:10 มันจะแน่อะไรแน่แพ้ท้องเสียงของฝุดใจเบา หลบตาไม่กล้าดูหน้าเขาแพ้ท้องตั้ง 2-3 เดือนไม่เคยพบเคยเห็นแต่เมื่อพบป้าแล้ว ตั้งกระทู้ถามข้อเดียวกันแกก็ยืนยันอย่า ว่าแต่เองเลยที่เรื่นข้าก็เหมือนกันเพิ่ง เห็นอาการอย่างเดียวกันนี่น่ะเป็นรายที่ 2 เท่านั้นคนแรกก็ไม่ใช่ใครน้องสาวข่าแม่ ของสุดใจมันเองก็ชอบกลหลานเขยถอนใจสีหน้า ค่อยแจ่มใสขึ้นในชีวิตฉันผู้หญิงแพ้ท้อง เห็นแต่อยากกินนั่นกินนี่ตกเช้าทีโอ้กตก ข่ำทีโอ้รากแตกรากแตนไปเท่านั้นเองแต่
14:56 อาการสุดใจไม่มีเลยนี่นาไม่รู้ล่ะปบ้าแคว บอกแต่อาการมันไม่ได้ต่างไปจากคราวจีบออก ลูกคนแรกเลยหนเดียวเท่านั้นพอถึงท้องที่ 2 คือสุดใจอาการก็ไม่ปรากฏอีกถึงท้องคนที่ 3 ที่มันแทงก็เถอะนอกจากเสุดใจหยุดมีประจำ เดือนมาตั้งแต่เมื่อไหร่เอ็งรู้ไรื่นเกา ศีรษะด้วยความพิศวงเชอตั้ง 2 เดือนแล้ว เอ็งน่ะรู้อะไรต่ออะไรสารพัดแต่ไม่ประสี ประสาเลยในเรื่อง นี้เมื่อฝนเริ่มโชยและอาการของสุดใจค่อย กลับเป็นปกติลักษณะพิเปลี่ยนแปลงไปในร่าง
15:43 กายของหล่อนก็ปรากฏเด่นชัดขึ้นจนรื่นและ หล่อนเองหมดขงใสความสำนึกนั้นส่งความรู้ สึกตื้นตันลงไปในหัวใจของชายหนุ่มเขา พยายามทนุถนอมหล่อนเหมือนเด็กอ่อนที่ ต้องการพี่เลี้ยง ทุกๆวันที่เสร็จจากงานนากลับมาถึงบ้านเขา ยังไม่ทันอาบน้ำอาบท่าด้วยซ้ำไปจะปราชญ เข้าถึงหล่อนในครัวไฟช่วยหยิบโน่นหยิบนี่ ขนาใดที่เห็นหล่อนหาบน้ำตำข้าวหรือผ่าฟืน เป็นต้องแย่งมาทำจนกระทั่งปักแคล้วและ จำปาเองก็อดซ่อนยิ้มไม่ได้จะมีผัวกับเ้า ทั้งทีให้ไม่ได้ผู้ชายอย่างงั้นอีจำปาแก เคยว่าอย่าไปเลือกไอ้เนื้อเหลืองขี้ยา
16:29 เหมือนจะโปร่งอีกไม่เสียตัวเปล่ามันเสีย ของด้วยทุกครั้งที่ได้ฟังแกว่าจำปาก็ได้ แต่จะหลบลงต่ำหน้าตาแดงก็เป็นผลตำลึงสุข ไปไม่มีใครเคยทายความคิดของหล่อนออกแม้ สุดใจหรือป้าแค้วว่าจะมีเรือนอีกหรือไม่ โดยชีวิตส่วนตัวหล่อนอาจจะดูเป็นคน หัวเราะง่ายร้องไห้ง่ายหายใจเป็นเทพนิยาย และเรื่องจักๆวงๆแต่ในชีวิตการงานวัน หนึ่งๆันหนึ่งหล่อนเกือบไม่มีเวลาว่างวาง ลูกซึ่งเพิ่งอดนมได้ให้ปักแคแล้วก็ออกจาก บ้านไปทำงานช่วยรื่นะสุดใจในฤดูไร่นาใน ฤดูนาสวนเสเฮฮาเมื่ออยู่ในอารมณ์ระรื่นขม
17:17 ขื่นและเงียบหงอยเมื่ออยู่แต่ ลำพังเย็นวันนึงขณะที่เสร็จจากการไถและ คราดนาปิ้งสุดท้ายเรื่นออกไปพบหล่อนนั่ง อยู่ใต้ต้นหมันบนจอมปลวกหลังบางห่างไกล ออกไปจากคนทั้งปวงจึงเดินเข้าไปหากำลัง คิดอะไรกันจำปาเขาถามคิดถึงใครหญิงสาว สะดุ้งนิดๆขณะที่หันหน้ามาไม่ใช่พี่ เลื่อนแน่นะหล่อนหัวเราะแล้วก็ไม่ใช่พี่ โปร่งของเองด้วยกระมังไม่ใช่ทั้ง 2 อย่าง ให้ข้าบอกแถมมั้ยล่ะว่าเอ็งกำลังคิดถึง ใครรื่นมองดูหน้าหล่อนเอ็งกำลังคิดถึงไอ้ ดำลูกลูกของเอ็งเกรงว่ามันจะหิวกลัวว่า มันจะร้องไห้ทุกวันเอ็งออกมาทุ่งนากับพวก
18:05 เราแต่ใจของเอ็งเป็นห่วงบ้านเอ็งรู้ดีว่า มันจะไม่อนาทรร้อนใจเลยเมื่ออยู่กับป้าแค แต่เอ็งก็อดห่วงไม่ได้ทำไมจึงไม่จัดการ ให้มันเรียบร้อยไปเสียทีหึจำปานายตาหล่อน เพ่งจับอยู่ที่เขาเขมงไม่เข้าใจจัดการ อะไรกันพี่เลื่อนให้มันมีพ่อใหม่สักทีพี่ ลึกกนจริงๆพี่ลึกเเนี่ยหน้าตาของหล่อนแดง ก่ำไปหมดมือทั้งสองกำแน่นจนขอบงอบที่ถือ อยู่หักสายตาของเริ่นมิได้ละจากหน้านั้น พูดจริงๆจำปาเขาบอกข้าพยายามสังเกตดูเอง มานานแล้วรูปร่างรึไม่ใช่จะขี้ริ้วขี้ เหร่อะไรพูดกันไปจริงๆสวยกว่านางโมราที่
18:50 ข้าเห็นมาไม่รู้ว่ากี่โมราต่อกิโมรางาน การหรือก็เก่งทำไมเอ็งจะมาทรมานตัวอยู่คน เดียวทำทำไมไม่หาคู่คิดใครก็จะมาเหลียวแล ผู้หญิงลูกติดหญิงสาวเงยหน้าขึ้นเหม่อมอง ไปข้างหน้าจากในตาคู่นั้นื่นมองเห็นความ ขมขื่นปรากฏเป็นครั้งแรกลูกไอ้พระเอกยิแก ขี้ยาจำปาเขาโน้มตัวเข้าไปใกล้เท้าศอกลง บนเข่าข้างที่เหยียบต่อสายตาสอดส่าย พิจารณาดูหล่อนทั่วสารพาไม่เคยมีผู้ชายคน ไหนบอกเอ็งบ้างหรอกเหรอว่าเอองนัๆน่ารัก เพียงไรสวยเพียงไรไม่เคยมีใครนอกจากพระ เอกยิเกขี้ยาเอ็งจะว่ายังไงจำปาถ้าข้าจะ
19:37 บอกว่าเวลาเนี้ยกำลังมีอยู่อีกคนนึงฉัน ฉันก็ว่าพี่ลื่นโกหกกิริยาของหญิงสาว กระสับกระส่ายเอ็งเคยได้ยินใครก็พูดกัน บ้างว่าบผู้ชายอย่าง่าโกหกคนเชื่อเถอะ จำปาข้ารักเอ็งสงสารเอ็งจริงๆสุดใจแจะว่า ยังไงสุดใจเขอให้เข้ามาพพดก็เองตั้งหลาย ครั้งหลายหนแล้วด้วยซ้ำไปพี่เลื่อนอย่าตก ใจสายตาของเขาจับเขมงอยู่ที่หน้าหล่อนเขา ว่าไม่มีใครเหมาะเหมือนอย่างข้าเพราะว่า รู้จักนิสัยใจคอดีทั้ง2องข้างไอ้เรือง อย่างน้องชายและก็เอ็งอย่างน้องสาวมือที่ กุมขอบงอบอยู่แน่นคลายออกช้าๆหน้าตาที่
20:22 แดงก่ำซีบเผือดลงประกายซึ่งเต็มไปด้วย ความตื่นเต้นและความคาดหมายหายไปจากในตา ทั้งๆที่ยังเพ่งออกไปข้างหน้าหญิงสาวลุก ขึ้นยืนนิ่งอยู่สักครู่จึงหันหลังก้าว กลับลงไปจากจอมปลวกรื่นแลตามด้วยความ ประหลาดใจเอ็งเอ็งไม่เห็นด้วยหรอกเหรอ จำปาหล่อนหยุดอยู่หน่อยนึงโดยไม่ได้หัน หน้ามาเสียงที่ตอบเนิบๆช้าๆเหมือนเป็น จำปาอีกคนนึงซึ่งเขาไม่เคยรู้จักฉันเห็น ในเจตนาดีของพี่เลิ่นแต่ยังไม่คิดอยากจะ มีลูกมีิบหัวอีกในเวลาเนี้ยต่อจากนั้นก็ ก้าวออกไปสู่แสงแดดในเวลาตะวันรอนอ่อนและ เหลืองเหมือนผีตากผ้าอ้อมอยู่รอบท้องทุ่ง
21:10 ขี่ควายกลับจากนามาด้วยกันเย็นวันนั้นสุด ใจซึ่งนั่งมานานเกือบตลอดทางเอ่ยขึ้นว่า พี่เลื่อนหึสามีหยุดร้องเพพลงเกี่ยวข้าว ตะแคงหูเอียงเข้ามาแต่เท้าคงกระตุ้นควาย ฮึ้ยๆตอบไปใครไปทำอะไรจำปาเข้าล่ะถึงตา แดงอย่างกร้องไห้ไม่สังเกตบ้างหรอกเหรอ เปล่าไม่รู้ไม่เห็นถามทิศเรืองถามไอ้ควาย ทุยนั่นข้าไม่รู้เรื่องแต่ไอ้ควายทุยนั่น จูงไอ้กดอยู่สุดท้ายปลายโด่งขณะที่จำปา โด่งไปข้างหน้าเพื่อนและทิศแววตามหลังฉัน ฉันสังเกตเห็นตั้งแต่เกับพี่เลืนออกมาจาก หลังปางแล้วล่ะว่าว่าเขาร้องไห้สุดใจพูด
21:59 ต่อไปรื่นหยุดกระตุ้นคว้ายหันหน้ากลับมา หาหล่อนสีหน้าเต็มไปด้วยความประหลาดใจฉัน เลยเห็นด้วยว่าพี่ลื่นอยู่ใกจำปาที่ใต้ ต้นหมันบนจอมปลวกหลังปางนั้นในตอนนั้นเอง เขาจึงหัวเราะออกมาได้กระตุ้นควายฮึ้ยๆ ต่อไปเล่นเอาตกอกตกใจอย่างก็ว่าข้าไปปลูก ปล้ำทำไม่ดีิร้ายมันเสียงหัวเราะยังร่วน อยู่ในลำคออยากรู้มล่ะว่าข้าทำอะไรอะไที่ นั่นจะบอกให้เข้าไปบอกให้จำปามันมีผัวพี่ เลืนอย่าทำตกอกตกใจไปอย่างงั้นหน่อยเลย สุดใจเอ็งไม่ใช่เหรอที่รบเร้าเจ้าขี้เจ้า การให้ข้าพูดไจำปาเรื่องไอ้ขวายทุยนั่น เรื่องเจ้าเรืองเท่านั้นที่ข้าพูดกับมัน
22:46 งั้นจำปาทำไมถึงต้องร้องไห้ใครจะไปรู้มัน รื่นหยุดหัวเราะทันทีเสียงบอกหงุดหงิดใจ ไปเอานิยมนิยายอะไรก็การหัวเราะร้องไห้ ของจปลาบอกได้รึว่ามันจะไม่ร้องไห้เพราะ ดีใจที่ข้าบอกว่าอยากให้มันได้ไอ้ควาย ถุ่ยนั่นเป็นผัวแต่เขาไม่มีโอกาสจะได้ อยู่ใกล้ชิดกับจำปาแต่ลำพังอีกเลยตลอดฤดู กล้าและต่อมาจำปาพยายามอยู่ไม่ใกล้ใครก็ ใครคนหนึ่งเสมอไปในเวลาที่มีเขาอยู่ร่วม ด้วยหล่อนดีต่อเรืองขึ้นมากกว่าแต่ก่อน อ่อนโยนและเอาใจใส่ราวกับว่าเป็นพี่ เลี้ยงของหนุ่มร่างใหญ่ใจดีผู้นั้นจน กระทั่งรื่นและสุดใจคิดว่าวันนึงคงจะตกลง
23:34 กันได้แต่จนกระทั่งฤดูฝนผ่านไปข้าวสกและ ลมเหนือเริ่มพัดหล่อนก็ยังไม่เคยให้คำ มั่นสัญญาอะไรเป็นมั่นเป็นเหมาะลงไปแก่ เรืองถ้ามึงเป็นแม่หม้ายสเครื่องข้าก็พอ จะเข้าใจอีจำปาปักแคล้วปรารภแล้วปรารภ เล่าซ้ำๆซากๆแต่จนเรือแสนที่จะจนแถมลูก ติดจากไอ้ขี้ยาอีกทั้งคนไม่เลือกอย่างทิศ เรืองมึงจะไปเลือกหมาที่ไหนทุกครั้งที่ ได้ฟังจำปาก็ได้แต่จะก้มหน้าหมกวุ่นๆอยู่ กับงานในมือแล้วก็รีบหลบออกไปเสียทันที ที่มีโอกาสมาถึงท้องซึ่งแก่ใกล้กำหนดคลอด
24:20 เข้ามาเต็มทีของสุดใจทำให้เริ่นไม่มีเวลา พอที่จะไปเอาใจใส่กับชีวิตของคนอื่นได้ เขาวุ่นอยู่กับเรื่องฟืนอยู่ไฟหมอตำแยและ เครื่องอุปกรณ์ต่างๆซึ่งจำเป็นแก่การคลอด ลูกในสมัยนั้นจนกระทั่งบางคราวแม่เฒ่า แคล้วเองถึงกับอดขันไม่ได้เอควรจะเป็นแม่ ของสุดใจมันหรือป้ามากกว่าจะเป็นผัวไอ้ทิ แกบอกในชีวิตข้าเคยเห็นคนเติดลูกมาก็มาก แล้วยังไม่เคยเห็นใครเหมือนจะเองซึ่งก็ เป็นความความจริงสุดใจเคยปรารภว่าอยากจะ ได้ลูกหัวปีเป็นผู้หญิงขณะที่เขาปรารถนา
25:05 ลูกชายในที่สุดก็ไปลงเอยกันได้ด้วยการ วินิจฉัยของป้าแคล้วลูกทุกคนน่ะเหมือนกัน ทั้งนั้นถ้าเลี้ยงมันให้เป็นคนผู้หญิงผู้ ชายเลือกกันได้เมื่อไหร่แล้วแต่เทวดาท่าน จะ โปรดกำหนดในการคลอดของสุดใจเลื่อนต่อไปจน ถึงฤดูเกี่ยวข้าวเขาเองปรารถนาที่จะได้ อยู่ใกล้หล่อนแต่เมื่อยังไม่เป็นที่แน่ นอนว่าจะคลอดเมื่อไหร่ในขณะเดียวกันงาน ของการลงแขกเกี่ยวข้าวเป็นปัญหาด่วนที่ รอยอยู่ข้างหน้าเรื่นก็จำเป็นต้องผละจาก ภรรยามอบภาระไว้กับป้าแคล้วแล้วก็ออกไป ตั้งปางที่นาน้ำลาดปวดท้องเมื่อไหร่ให้คน
25:51 รีบไปตามข่าเกำชับภรรยาก่อนที่จะออกเดิน ทางกลางคืนหรือกลางวันต้องไปให้ได้ดึก ดื่นเพียงไรรข้าจะมาชีวิตของเขาขณะที่ออก มาอยู่นาเกือบไม่เปิดโอกาสให้มีเวลาครุ่น คิดถึงอะไรได้เกี่ยวเกี่ยวแล้วก็เกี่ยว เรื่อยไปแต่เช้าตรู่แดดกล้ากลับมากินข้าว กลางวันแล้วก็เกี่ยวต่อไปจนใกล้จะพบค่ำ แม้กระนั้น 1 วันของการลงแขกก็ยังไม่ เสร็จสิ้นลงได้นาบางปิ้งยังไม่สุกพอต้อง ข้ามไปเกี่ยวปิ้งต่อไปบะตลอดเวลาเหล่า นั้นการคลอดบุตรของสุดใจเป็นปัญหาที่ว้า ว่นอยู่ในความคิดของเขาแต่ข่าวการคลอดของ หล่อนก็ไม่เคยมาถึงขอให้เป็นผู้ชายรื่น
26:40 คุกเข่าภาวนาอธิษฐานทุกคืนที่เข้านอนท่าม กลางความหนาวเหน็บของอากาศที่เย็นยเยียบ และเปลวไฟจากกองที่สูงไว้หน้าเพลิงทุกๆ เย็นเมื่อเสร็จจากงานประจำวันและอาหาร ประจำมื้อเขาจะปลีกตัวออกไปยืนหรือนั่ง อยู่ห่างไกลจากคนทั้งปวงมิได้เอาใจใส่กับ ใครหรืออะไรนอกจากขอบฟ้าและยอดไม้ทางทิศ ที่คลองสวนหมากตั้งอยู่จนกว่าพระอาทิตย์ จะรับขอบฟ้าความมืดและหมอกอันหนาทึบของ ฤดูเหมเจ้าหว่านลงมาปกคลุมภูมิภาคเหล่า นั้นไม่สามารถจะเลยเห็นได้อีกต่อไปเขาไม่ พูดจาหรือแสดงว่าสนใจใยดีกับใครไม่ว่าจะ เป็นจำปาซึ่งในบรรดาคนเกี่ยวข้าวทั้งชาว
27:28 บ้านไร่และปากคลองที่มาช่วยจะเกี่ยวสู้ หล่อนได้เรืองและแววซึ่งเป็นมิตรสนิทมา แต่ไหนแต่ไรหรือแขกเหล่านั้นยิ่งนานวัน รื่นยิ่งกลายเป็นคนเงียบหนักขึ้นดื่มจัด และหงุดหงิดจนเกือบจะไม่มีใครรอหน้าติด หรืออยู่ใกล้แต่ไหนแต่ไรไม่เคยเห็นเป็น อย่างนี้แววเคยปรารภบางทีเจะรังเกียจเรา ขึ้นมากระมังเหลวไหลเรืองหัวเราะเย็นแตาม นิสัยคนอารมณ์ดีของเขาพี่รื่นคิดถึงเมีย น่ะเอ็งอย่าอึงไปไม่มีใครในจำนวนนั้นจะ จับตาคอยสังเกตดูเขาอยู่ด้วยความสนใจตลอด มาเท่ากับจำปาไม่นิกเลยว่าเขาจะรักกันถึง
28:15 เพียงนี้หล่อนคิดถึงทุกครั้งที่เลเห็น รื่นยืนอยู่โดดเดี่ยวท่ามกลางท้องนาอัน เวิ้งหว้างท่ามกลางควันไฟที่ลอยจากกองฟาง หรือสั่งข้าวขึ้นไปอ้อยอิ่งอยู่อยู่ใน อากาศไม่นึกจริงๆอย่างหญิงผู้ในหัวใจเต็ม ไปด้วยเทพนิยายและความฝันความสงสารเป็น ความอ่อนแอของหล่อนทุกๆคืนที่เข้านอน หล่อนจะสวดมนต์ภาวนาไม่ใช่เพื่อรื่นคน เดียวหากสุดใจซึ่งเป็นภรรยาที่ทำให้เขา เปลี่ยนแปลงไปทุกๆคืนหล่อนจะลืมตาโลงอยู่ ในเพลิงอันมืดฟังเสียงใดๆซึ่งอาจจะมาจาก เพลิงของเขาซึ่งอยู่ถัดไปจนกว่าความง่วง จะมาปิดหนังตาอันเหนื่อยอ่อนจากงานกลาง
29:03 วันให้หลับไหลและจนกว่าความเงียบจะเข้ามา ปกคลุมชุมนุมนั้นท่ามกลางบรรยากาศอันเต็ม ไปด้วยความอึดอัดสำหรับทุกคนเช่นนี้เอง จำปาก็ตกลงใจหล่อนตามเขาออกไปในค่ำวันนึง ขณะที่พระจันทร์วันเพ็ญกำลังส่องล่าขณะ ที่ทุกคนซึ่งไม่มีกระจิตกระจที่จะสวนเส เฮฮาเพราะความเกรงใจรื่นต่างพากันเข้านอน และขณะที่หล่อนยังอยู่ในอารมณ์ที่จะเผชิญ หน้ากับเขาได้แต่ทันใดที่ทันเขาแลเห็น ร่างซึ่งนั่งซบหน้าอยู่กับเข่าที่ข้างกอง ฟางความเดือดดานและวาจาต่างๆที่ตั้งใจจะ มาตัดพ้อต่อว่าก็อันตรธานไปพี่เลื่อนเป็น
29:50 ทั้งหมดที่หล่อนจะกล่าวออกมาได้จำปาเาเงย หน้าดูหล่อนโดยเร็วกระโดดลุกขึ้นยืนอย่าง กระทันหัน ฉันฉันอยากจะพูดกับพี่เลื่นมาตั้งแต่เย็น อยากพมาหลายวันแล้วหญิงสาวตะกุกตะกักอยาก จะบอกว่าพวกเราทุกคนที่เนี่ยทนดูพี่เลื่น ต่อไปอีกไม่ไหวเข้าไปทำอะไรใครเสียงของ เขาเกือบจะเป็นกระชากกิริยาเต็มไปด้วย ความดุดันทั้งๆที่อากาศกำลังเย็นยะเยือก ไปทั่วท้องทุ่งเช่นนั้นเหงื่อเม็ดโป้งๆ ไหลซึมออกมาเกาะอยู่ที่เหนือหน้าผากอัน เป็นมันของเขาจำปามองดูเขานิ่งอยู่หน่อย นึงแล้วก็ทรุดตัวลงนั่งอย่างร้อนใจเปล่า พี่เลิ่นไม่ได้ทำอะไรใครเสียงของหล่อนแหบ
30:36 และเครือแต่หน้าที่บึ้งอยู่ตลอดเวลาทุก เมื่อเชื่อวานตั้งแต่ออกมาที่เนี่ยอารมณ์ หงุดหงิดเดี๋ยวกลบคนโน้นคนนี้ไม่พูดไม่จา กคนนี้เหลือที่ใครก็จะทนทานได้แต่ไหนแต่ อะไรมาพี่ื่นเคยเป็นอย่างนี้เมื่อไหร่ เพราะอะไรกันพี่เลื่นเป็นอะไรไปร่างซึ่ง สูงของเขาโอนเอนอยู่บนเท้าทั้ง 2 เหมือน กิ่งไม้อ่อนที่กระทบลมเหนือนิ่งอยู่ชั่ว ครู่ใหญ่ๆจึงได้ทิ้งตัวลงข้างๆหล่อนเอน หลังพิงกองฟางพลางถอนใจไม่รู้เหมือนกัน ว่าข้าเป็นอะไรไปเสียงนั้นเต็มไปด้วยความ อ่อนอกอ่อนใจคิดถึงสุดใจใช่มั้ยล่ะกลัว ว่าจะเป็นอะไรไปถ้างั้นก็กลับเถอะจะมา ทรมานตัวทรมานใจอยู่ทำไมกลับไปหาเค้าพวก
31:24 ไรจะเป็นธุระทางนี้ให้เสร็จเองเหลือข้าว อีกไม่กี่ปิ้งแล้วอย่างช้าลือนหรือมา เลี้งก็อย่า แสดรื่นนิ่งไปอีกนานสายตาเหม่อข้ามท้อง ทุ่งที่เวิ้งว้างออกไปข้างหน้ายังชายป่า ที่เป็นทิวทึบอยู่รำไรในกลางกลุ่มหมอกและ แสงจันทร์เมื่อเขาเอ่ยขึ้นอีกครั้งเสียง นั้นค่อนข้างเป็นปกติขึ้นเหมือนรู้สึกตัว เป็นครั้งแรกว่ากำลังอยู่กับใครและที่ไหน ข้าไม่รู้เลยว่าข้าเปลี่ยนแปลงไปยังไงจน กระทั่งเดี๋ยวเนี้ยบางที้วยจะจริงของเอ็ง จำปาข้าคิดถึงสุดใจเป็นห่วงสุดใจนายตาคู่ นั้นหรี่หลับอยู่หน่อยนึงจึงลืมขึ้นอีก แต่ยิ่งคิดถึงเขามากเพียงใดก็ยิ่งคิดถึง
32:09 เอ็งมากขึ้นเพียงนั้นฉันเสียงหญิงสาว สะอึกเหมือนมีการสะอื้นขึ้นมาติดอยู่ที่ คอหอยฉันไม่เกี่ยวอะไรด้วยเขาผุ่นลุกขึ้น นั่งตัวตรงก่อนที่จะหันไปหาหล่อนอย่างดุ ดันเกี่ยวอะไรด้วยหัวเราะอย่างน่ากลัว กลิ่นเห่าฟุ้งมาตามลมเอ็งเกี่ยวตลอดมา จำปาข้าคิดถึงเอ็งเหมือนคนบ้าข้าพูดถึง เอ็งอยู่ในหัวใจเหมือนคนเมาที่ไม่มีเวลา ส่างแม้แต่กระทั่งหลับหรือเวลาฝันข้าก็ พร่ำข้าก็พูดตั้งแต่รู้จักสุดใจเขาวัน นั้นว่าเอ็งร้องไห้ร้องทำไมจำปาเมื่อข้า บอกว่าอยากจะให้ได้กระทิเรืองมันฉันชัน หญิงสาวซบหน้าลงกับเข่าสะกดกลั้นอาการ
32:55 สะอื้นไวว้ต่อไปไม่ไหวไม่ใช่เพราะเอ็งยัง คิดถึงไอ้โปร่งหรือว่าเกลียดชังทิศเรือง เรื่องเพียงเท่านั้นคงไม่ถึงก็ทำให้เอ็ง ร้องไห้ร้องทำไมทำไมพี่ลื่นจะต้องถาม เพราะข้าต้องการความแน่ใจข้าอยากจะได้ฟัง เจ้าปากเอองว่าลืมข้าไม่ได้พี่เลืนพูดได้ เท่านั้นอาการสะอื้นก็กลบวาจาใดๆต่อไป สิ้นจำปาเขาผวาเข้าไปหาหล่อนรวบร่างซึ่ง สั่นลิกเพราะความรู้สึกมากกว่าอากาศหนาว เหน็บมาไว้ในอ้อมแขนเอ็งเป็นผู้หญิงอีกคน นึงซึ่งอาจารย์บอกไว้ว่าชีวิตข้าจะต้อง ผ่านถึงจะหักห้มจันสักเพียงไรก็หนีไม่พ้น เขาก้มลงจูบหล่อนที่หน้าที่ในตาที่ไล่และ
33:41 รวงอกแขนทั้งสองของหล่อนตกอยู่ข้างกาย ปราศจากเรี่ยวแรงใดๆที่จะยกขึ้นที่จะออก ปากที่จะแสดงกิริยาตอบรับหรือปฏิเสธเสียง ของรื่นคงพึมพำต่อไปข้าอาจจะรักสุดใจจำปา รักอย่างที่ไม่เคยรักผู้หญิงคนไหนในชีวิต ของข้ารู้สึกว่ายอมตายเสียดีกว่าที่จะทำ อะไรให้เขากระทบกระเทือนใจแต่ข้าอยากได้ เอ็งอยากได้ตั้งแต่เจอหน้ากันที่วงแม่สี บ้านผู้ใหญ่พูนคืนนั้นแล้วอยากได้ตลอดมา อากาศที่เย็นยะเยือกและหมอกที่เริ่มลงจัด สัมผัสร่างอันเปล่าเปลยของหล่อนเมื่อรู้ สึกว่าเสื้อ 5 ตะเข็บตัวนั้นถูกกระชากออก ไปแต่ดินฟ้าอากาศมีความหมายอะไรความระคาย
34:29 ของฟางแห้งหยุ่นแต่หยาดมีความหมายอะไร เมื่อหัวใจของเขาเต้นตอบหัวใจหล่อนอยู่ อย่างไม่เป็นจังหวะจะโคนมันมีความหมาย อะไรเมื่อมืออันใหญ่หยาบแลกกระด้านของเขา ป่ายเปะปะไปทั่วร่างสวงอกที่กว้างและอุ่น บังทั้งหมอกทั้งน้ำค้างและท้องฟ้าจนรับ หายไปจากสายตาและความรู้สึกสมฤดีอันมืด มิตข้างกองฟางอันกรุ่นไปด้วยกลิ่นแห้งๆ รับคนกับกลิ่นอายดินแตกระแหงใหม่สดสะอาด และบริสุทธิ์เหมือนวิญญาณของเจ้าแม่ โพธิ์สพท่ามกลางท้องนาที่อ้างว้างเกริ่น ไปด้วยกองฟางฟอนข้าวและตอสังแสงไฟปรากฏ
35:15 ริบหรี่อยู่ตามปางข้างหน้าข้างขวาข้าง ซ้ายดอกทองกวาวสีแดงเมื่อตอนเย็นแลไม่ เห็นอีกต่อไปเพราะถูกกลืนอยู่ในความมืด ของราตรีของของกลุ่มหมอกสีเทาที่ปกปิด หมู่ดาวและท้องฟ้าสีครามเบื้องบนร่างของ หล่อนไหวสะท้านแลสลัวสั่นระริกแล้วก็แน่ นิ่งไม่ไหวติงไม่ขยับเขยื้อนเคลื่อนไหว แต่ไอตัวยังอบอ่นทั่วสารพายังละมุนมือและ เต็มไปด้วยความรู้สึกข้าต้องการเอ็งเสมอ จำปาอยากได้เอ็งตลอดมาเรื่นกระซิบบอกหลาย ชั่วเขียวหมากแหลกภายหลังแต่ข้ารักสุดใจ ข้าจะรักเขาตลอด
36:03 ไปอีก 7 วันต่อมาสุดใจก็คลอดลูกเป็นชาย ภายหลังที่เจ็บท้องอยู่เกือบค่อนคืนความ ตื่นเต้นของรื่นที่มีต่อทารกคนนั้นเป็น ที่น่าอัศจรรย์ในทันใดที่ได้ยินเสียงแว้ แรกออกมาจากห้องที่หมอตำแยปากแคล้วและ จำปาซึ่งมาอยู่เป็นเพื่อนแต่หัวค่ำกำลัง ช่วยกันทำธุระเท่านั้นเขาก็ผุดลุกขึ้นจาก ระเบียงเรือนข้างหน้าหายงัวเงียจากการนอน อันเต็มไปด้วยความเหนื่อยอ่อนมาจากงาน กลางวันปราดถึงประตูทันทีมือสั่นขาสั่น ริมฝีปากสั่นผู้หญิงหรือผู้ชายเป็นประโยค แรกที่เขาถามจำปาีหน้าหล่อนแดงก่ำเพราะ
36:50 ความตื่นเต้นเช่นเดียวกันผู้ชายหล่อน กระซิบโบกมือให้เขากลับออกไปแต่ไม่มีอะไร จะมาห้ามความตื่นเต้นยินดีของเขาขนาดนั้น ไว้ได้รื่นก้าวเข้าไปช้าๆมองดูหน้าซึ่ง ยังชุ่มไปด้วยเหงื่อของภรรยาและทารกที่ กำลังแผดเสียงจ้าอยู่ในมือของหมอตำแยจาก ร่างอันสูงของเขางงงันจนไม่รู้ว่าจะพูด อะไรและจะทำอะไรต่อไปออกไปก่อนไอ้ทิปะ แคล้วเอี้ยวหน้าหันมาดูออกไปก่อนน่า เกลียดอีกครึ่งชั่วโมงต่อมาเมื่อเปลี่ยน เสื้อผ้าสุดใจให้อยู่ไฟและอาบน้ำชำระล้าง ทารกเสร็จสิ้นแล้วเขาจึงได้รับอนุญาตเข้า
37:36 ไปหาลูกและเมียแต่ลำพังได้สุดใจลืมตาขึ้น ช้าๆมองดูหน้าซึ่งเต็มไปด้วยความร้อนรน ของเขาแล้วก็ชำเลืองไปยังทารกผู้กำลัง หลับสนิทอยู่ในกระโด้งข้างๆยิ้มน้อยๆ ปรากฏขึ้นที่เหนือริมฝีปากซึ่งยังซีดของ หล่อนผู้ชายอย่างที่พี่ลื่นอยากได้หล่อน กระซิบเขารู้สึกคอหอยตีบตันไปเพราะความ ตื่นเต้นยินดีจนพูดไม่ออกอยู่เป็นนานได้ แต่ก้มลงพิจารณาดูทารกนั้นอย่างใกล้ชิด เดี๋ยวก็เงยหน้าขึ้นพิจารณาดูหน้าภรรยา ยิ้มอย่างเด็กๆแล้วก็ถอนใจไม่เห็นเหมือน ใครเขาหัวเราะอ้วนเจ้าม่ำหน้าแดงหลับตา
38:22 ปี๋เหมือนลูกหมาเห็นเห็นจะเหมือนข้าเมื่อ ยังกระเปี๊ยกเท่านี้เขาก้มลงพิจารณาดู ทารกน้อยอีกเหมือนข้าจริงๆแหละลูกผู้หญิง คนต่อไปคงจะเหมือนเองสุดใจไม่ได้กล่าวตอบ แต่อย่างใดนอกจากเอื้อมมือขั่งที่อยู่ ใกล้ไปวางไว้เหนือมืออันใหญ่ของเขาลูกของ เรารื่นพึมพำต่อไปเอนกายลงข้างที่นอน ภรรยาศีรษะหนุนแขนหงายหน้าขึ้นมองดูอกไก่ ซึ่งสว่างวอมแวมอยู่ด้วยแสงไฟจากเตาข้าง ล่างลูกผู้ชายข้าปรารถนาสิ่งไรดูเหม สำเร็จทั้งนั้นมันจะต้องโตขึ้นเหมือนข้า เป็นทายาทรับช่วงงานใดๆที่ข้าเหลือค้าง ไว้ต่อไปจนกว่าจะบรรลุผลสำเร็จหล่อนฟังเข
39:11 พรรณนาถึงโครงการและความฝันในอนาคตต่อไป ทำนองเดียวกับที่เคยฟังเขาที่เหนือขอนไม้ ชายหาดหน้าท่าขณะที่แรกพบและก่อนจะจากกัน ไปในคืนสุดท้ายจนกระทั่งเสียงของรื่นแผ่ว ลงและเงียบหายกลายเป็นเสียงกลนเพราะความ อ่อนเพลียในลักษณะและภาวะเช่นนั้นเองที่ จำปาซึ่งตื่นขึ้นมาในตอนดึกเพราะเสียง เด็กร้องโผล่หน้าเข้าไปในห้องและแลเห็น เย็นหรือยังก็อะไรดีหล่อนพึมพำภายหลังที่ หยอดน้ำให้ทารกแล้วหันไปซุนไฟในเตาที่จวน จะดับมอดให้คุขึ้นอีกสุดใจซึ่งนอนหลับๆ ตื่นๆลืมตาขึ้นแต่วินาทีแรกที่แม่เพื่อน
39:58 สาวก้าวเข้าไปในห้องนั้นช่วยเอาผ้านวมของ กันอีกผืนห่มให้พี่เลื่อนทีเถอะจำปาหล่อน กระซิบบอกเบาๆเหมือนกลัวเขาจะตื่นขณะนั้น ศีรษะของเรื่นตกจากแขนที่หนุนเปลี่ยนมา เป็นกอดอกและคู้เข่างอก่อเหมือนกุ้งเพราะ ความหนาวของอากาศคืนนั้นแต่ทันทีที่จำปา ได้ลีบผ้านวมออกคลุมให้เขาก็ถอนใจหนังตา อันหนักลืมขึ้นปรืออยู่หน่อยนึงจึงยิ้ม ออกมาได้อย่างเคลิ้มข้าอยากได้เอ็งมานาน ต้องการเอ็งนักหนาเขาพึมพำแต่ข้ารักสุดใจ แล้วนายตาคู่นั้นก็หรีบปิดกลับหลับต่อไป ใหม่สุดใจแว่วได้ยินหล่อนหันหน้าจากทารก
40:45 กลับมาถามพี่ลื่นเขาว่ากรเขาเขารักเอ็ง จำปาหัวเราะเบาๆหน้าเผือดลงไปถนัดต่อมาก็ แดงก่ำไปตลอดใบหูหลับแล้วยังอุตส่าห์ ละเมอแต่ไหนแต่อะไรมาไม่เคยเห็นละเมอไหน จะเหนื่อยมาทั้งวันไหนจะดีใจที่ได้ลูกไหน จะเป็นห่วงเอ็งจำปาหันกลับไปที่เตาไฟ เกลียดานที่คุโชนให้เสมอเปลวไฟที่สว่าง โพลงอยู่ก็วูบสลัวลงนอนถ้าเธอตุดใจคืนนี้ แกนจะเฝ้าไฟให้เอ็งภายหลังทุกคนหลับแล้ว จำปาก็ยังคงนั่งอยู่ที่นั่นหันหลังให้สั พ่อแม่ลูกฟังเสียงกลนของรื่นซึ่งหล่อนจำ
41:31 ได้จนขึ้นใจเสียงถอนใจเบาๆของแม่เพื่อน หญิงและเสียงซึ่งมาจากทารกหล่อนรู้ดีว่า ชีวิตของหล่อนจะไม่อยู่ในสภาพเดิมอีกต่อ ไปหล่อนรู้ด้วยว่าเรื่นหมายความตามนั้น เมื่อเขาบอกว่าเขาต้องการหล่อนแต่ขณะ เดียวกันเขารักสุดใจเปล่าหล่อนมิได้เศร้า โศกเสียใจหรือชมชื่อต่อความจริงข้อนี้ หล่อนไม่ได้ปรารถนาถึงกับจะครอบงำความรัก ของเขาไว้โดยสิ้นเชิงอย่างมากที่หล่อน ต้องการก็เพียงส่วนหนึ่งส่วนใดในหัวใจของ เขาขอให้พอมีที่สำหรับหล่อนจะได้อยู่ร่วม ด้วยความสุขอย่างเดียวที่หล่อนต้องการก็
42:17 เพียงแต่ให้ได้อยู่ใกล้ๆเขาชีวิตที่หวา เหว่ว่างเปล่าและเลื่อนลอยของหล่อนกลับ ไม่อบอ่นเค็มและมีความหมายขึ้นนับแต่คืน นั้นเป็นต้นมาเมื่อรู้สึกอย่างน้อยที่สุด ชีวิตหล่อนก็ยังมีค่าแก่ใครคนหนึ่งในโลก นี้ซึ่งมิใช่เทพบุตรในความฝันหรือท้าว พระยามหากษัตริย์ในเรื่องจักๆวงๆหากชาย ฉกรรจ์ผู้ความใกล้ชิดของเขาส่งความรู้สึก ซึ่งตื่นเต้นเร่งเร้าไปทั่วสารพาและความ สัมพันธ์ระหว่างหล่อนกับเขาเหมือนชุบ ชีวิตขึ้นมาใหม่แต่ไปด้วยความปลุกปลอบใจ ความสุขความรักและความหวังฉันจะเป็นของ
43:04 เขาตลอดไปหล่อนซบศีรษะลงกับหัวเข่าครุ่น คิดอยู่ด้วยดวงหน้าอันร้อนเผ่าในความมืด ตราบใดที่เขายังอยากได้ ฉันเมื่อฤดูหนาวผ่านไปและงานเก็บใบยาที่ ไร่เกาะค่อยบรรเทาเบาบางลงเรื่นก็เตรียม เสบียงลงเรือเพื่อขึ้นไปตรวจดูไม้ซึ่ง ซื้อและตกไว้ตั้งแต่ลานดอกไม้ขึ้นไปจนถึง คลองเมืองกับเรืองและแววสุดใจเต็มไปด้วย ความตื่นเต้นเมื่อได้ทราบข่าวนี้ในชีวิต หล่อนเกือบไม่เคยก้าวออกจากบ้านไปไหน อย่างไกลแค่ในเมืองและหนองบึงบนฝั่งตะวัน ออกวังยางและป่าคลองสวนหมากเหนือบนฝั่ง
43:50 ตะวันตกแม่น้ำปิงและตำบลอื่นๆบน 2 ฝั่ง ของมันไกลจากนั้นออกไปเปรียบเหมือนอยู่คน ละโลกเพราะฉะนั้นในทันทีที่เรือชลากกาบ แป้นซื้อใหม่ลำนั้นลงจากคานงานเตรียม เสบียงเริ่มต้นหล่อนก็แสดงความปรารถนาทัน ทีว่าจะขอไปด้วยเอ็งอยู่บ้านเธอสุดใจรื่น สั่นศีรษะอย่างขบขันไอ้หนูยังอ่อนสำหรับ การเดินทางนอกจากนั้นยังจะได้ช่วยป้าก็ จำปาหั่นแล้วก็ตากยาตั้งด้วยไอ้หนูแข็ง แรงพรที่จะเดินทางหล่อนตอบในตาแสดงเจตนา เด็ดเดี่ยวใยาสำหรับจะหั่นกระตากก็นิด เดียวไม่พอมือป้าแกจำปาหรอกถึงงั้นข้าก็
44:37 คิดว่าเอ็งอยู่บ้านดีกว่าสามีบอกเพราะ อะไรพี่ลื่นเอ็งยังไม่เคยเดินทางไกลๆสุด ใจเอ็งยังไม่รู้ว่าการกินการนอนในเรือมัน ตักตรำแค่ไหนสำหรับคนที่ไม่เคยเอ็งหรือ ลูกไปเจ็บไข้ได้ป่วยเข้าจะลำบากงั้นฉัน ยิ่งควรจะไปด้วยหล่อนยืนกรานจะได้เป็น ธุระดูแลในเรื่องข้าวปลาอาหารระหว่างพวก ที่ไปทำงานพูดไปทำไมกันถึงความลำบากตาก ตราเมื่อฉันกับไอ้หนูเป็นคนเกิดบ้านนี้ ด้วยกันทั้งคู่ใครจะมีชีวิตอยู่ที่ป่า คลองได้เขาถือว่าล้วนแล้วแต่คนกระดูกแข็ง เนนตายทั้งนั้นหล่อนเดินเข้าไปหาเขายกมือ ขึ้นโอบกอดบ้านเอวไว้นอกจากเนี้ยพี่ลื่น
45:25 อย่าลืมที่สัญญาฉันไวแต่แรกว่าเราจะช่วย กันสร้างปากคลองให้เป็นที่น่าอยู่มีความ สุขความสบายด้วยกันถ้าพี่ลื่นจะให้ฉันมี ส่วนร่วมด้วยฉันจะได้เริ่มตอน ต้นนั่นเป็นครั้งแรกที่ความประสงค์ของ หล่อนกับเขาขัดแย้งกันแต่ครั้งหนึเมื่อ สุดใจอยู่ในอารมณ์นั้นถึงป้าแคล้วเองก็ ไม่สามารถจะตัดสินอะไรได้นอกจากถอนใจ เมื่อรู้เรื่องเข้าจากหลานเขยอย่าไปขัด มันเลยไทิศแกบอกป่ยการมันมีเลือดพ่อเลือด แม่มันข้าเองก็ห้ามไม่ได้นางใจพูดถูกใคร จะอยู่ปากคล้องได้ต้องคนเดนตายนอกจาก
46:10 เนี้ยวิสัยผัวเมียน่ะการร่วมหัวจมท้าย ร่วมทุกข์ร่วมสุขกันเป็นของธรรมดาเหลือ เกินถ้าข้าเป็นนางใจข้าก็คงจะไปกับเออง ให้มันไปเถอะไม่ต้องเป็นห่วงไอ้เรื่องผัก เรื่องใบยาข้าก็อีจำปาจัดการได้ถมไปรื่น ส่าหน้าอย่างอ่อนใจมันไม่ใช่เรื่องความ ลำบากตรักตรำกโรคภัยไข้เจ็บเท่านั้นนะป้า โจรผู้ร้ายรึปล้นกันไม่เว้นแต่ละเดือน เมื่อวานซื่อนี้เองคนมาจากท่าไม้แดงโดน เข้าที่เกาะพิมูลหมดตัวบาดเจ็บไปทั้งผัว ทั้งเมียใครจะไปรู้เราจะไม่ไปโดนเขบ้าง งั้นก็เอาเปื 12 นัดของพ่อสุดใจไปมันยิง
46:57 ไอ้โจรตายมาหลายคนแล้วแม่เฒ่าแคล้วแนะสี หน้าไม่ได้เปลี่ยนจนนิดเดียวนอกจากนั้น ตามแต่บุญวาสนาเคราะห์หามยามร้ายก็ตายไม่ ถึงที่ก็อยู่พวกข้ามีชีวิตมาอย่างนี้ทั้ง นั้นจะไปกลัวอะไรในตาื่นเกร้าขึ้นมาทันที ขณะที่มองสบตาแม่เฒ่าฉันกลัวสำหรับลูก กระสุดใจเสียงเห้าอยู่ในลำคอฉันเองเป็นคน มีชีวิตกับเขาเมื่อไหร่แม่ปิงในหน้าแล้ง แห้งและขอดลงทุกวันจนกระทั่งบางตอนต้อง ใช้คราด 2 ฟากร่องน้ำเต็มไปด้วยหาดทั้ง สูงและต่ำทั้งที่เป็นป่าพงและทรายขาว
47:43 สะอาดอากาศภายในประทุนเรือชะล่ากาบแป้นลำ นั้นผะเผ่าไปด้วยเปลวแดดในเวลากลางวัน เย็นอย่าเยียบเพราะน้ำค้างในตอนเด็กบาง คืนจนกระทั่งต้องลุกขึ้นก่อน่อไฟผิงถึง กระนั้น 2 แม่ลูกก็เป็นสุขสบายดีตลอดการ เดินทางตั้งแต่คลองสวนมากจนถึงลานดอกไม้ และคลองเมืองรื่นใช้เวลาเพียง 5 วัน สำหรับการตรวจไม้เกล้าและกระยาเลยซึ่งขน ตัดลากมาวางไว้ริมตลิ่งตามที่ตกลงกัน 50 ต้นจากลานดอกไม้ 30 ต้นจากคลองเมือง 20 ต้นจากเกาะศรีเสียดเป็นจำนวนเพียงพอ สำหรับจะผูกและล่องได้แพนึงในฤดูน้ำต่อมา
48:31 ถั่วทั้งแพเราจะได้เกล้าขนาด 10 กรม 30 ต้นเขาบอกกับสุดใจด้วยความยินดีนอกนั้น ล้วนตะแบกขนาด 12 กรมขึ้นไปไม่มีูไม่มี โพรงตรงและก็ค้างปีทั้งนั้นเราจะว่าหวาย และคานเขาไว้จากที่นี่ให้เสร็จส่วนพรวนตี เอาที่บ้านทัพพระองค์หรือเข็มก็เหมือนกัน ความกว้างขวางของเขาระหว่างเวลาที่ค้าขาย ขึ้นล่องอยู่ในแม่น้ำนั้นช่วยให้กิจการ ของเรื่นเป็นไปโดยสะดวกการตกลงแทบทุกราย ไม่มีสัญญาใดๆผูกมัดนอกจากวาจาที่ให้ไว้ ต่อกันและบัญชีสำหรับกันความหลงลิมความ ไว้เนื้อเชื่อใจที่ชาวบ้านเหล่านั้นมี
49:18 อยู่ต่อเขาเป็นที่น่าปราบเปลิ้มจนกระทั่ง บางครั้งแม้สุดใจเองก็อัศจรรย์อะไรกันนะ นะที่ทำให้เขาเชื่อถือพี่ลื่นง่ายๆหล่อน ถามเในเย็นวันนึงอย่างลายไม้ผู้ใหญ่เริง เงินขาดเกือบ 5 ช่างแกยังยอมให้ค้างไว้ ชำระเมื่อขายไม้ได้แล้วไม่มีสัญญาไม่มี ของเป็นประกันอะไรซักอย่างเดียวเปล่ามัน ไม่ง่ายอย่างที่เอ็งคิดเาหัวเราะมันมาจาก เรามิตรจิตก่อนเขาก็ไม่มิตรใจตอบครั้ง หนึงผู้ใหญ่เรินเชื่อของข้าไว้เกือบ 2 ปี โดยไม่ได้มีหลักฐานพยานอะไรไม่มีการทวง ถามจนนิดเดียวกระทั่งปีนึงแกรวยน้ำมันยาง ก็เอามาใช้คืนเองการติดต่อค้าขายของกับ
50:06 ข้ากับพวกลูกค้าเป็นแบบเนี้ยมันกินเวลา เป็นปีๆและใช้ได้สำหรับคนทางเหนือเท่า นั้นข้าเคยล่องทางใต้เหมือนกันตั้งแต่ ขานุเป็นต้นไปถึงปากน้ำโพธิ์แต่รายไหนราย นั้นสูญทุกทีนิสัยใจคอคนเราแต่ละส่วนแต่ ละภาคไม่เหมือนกันมันไม่เหมือนกับทางนี้ แล้วก็เหนือๆขึ้นไปซึ่งคนเราอยู่กันได้ ด้วยใจเมื่อเสร็จการตีตราไม้ซึ่งเป็น เครื่องหมายแสดงกรรมสิทธิ์ของเขารื่นก็ ล่องลงใต้จากคลองเมืองโดยไม่ได้เร่งร้อน อะไรแวะเยี่ยมใครต่อใครที่เคยคุ้นเคยกัน มาก่อนจอดเรือพักผ่อนเมื่ออยากจะพักออก เรือเมื่ออยากจะออกจนกระทั่งถึงหัวบ้าน
50:51 ลานดอกไม้ใกล้เวลาโพล้เพ้วันนึงจึงเทียบ เรือเข้าข้างชายหาดฝั่งตะวันตกเพื่อหุงหา อาหารกินก่อนที่จะเลยไปพักนอนที่หน้าหมู่ บ้านแต่กอไฟยังไม่ทันตั้งหม้อเสียงปืนก็ ดังมานัดนึงจากตะวันออกสุดใจลุกจากหน้า เตาวิ่งกลับมาท้ายเรือทันทีเสียงปืนอะไร กันพี่เลื่อนยังไม่รู้สิสามีวางเบาะลูก ซึ่งเขากำลังกล่อมให้หลับก้าวขึ้นไปบนชาย หาดทั้งแววและเรืองวิ่งมารวมอยู่เป็น กลุ่มเดียวกันขณะนั้นเพิ่งจะเข้าใต้เข้า ไฟและในระยะเกือบ 3 เส้นซึ่งเป็นความ กว้างของแม่น้ำตอนนั้นสายตาของทุกคนที่ เพ่งไปยังฝั่งตรงกันข้ามไม่สามารถจะมอง
51:37 เห็นอะไรได้เลยนอกจากทิวไม้อันมืดทะมึน อยู่บนตะลิ่งและทิวหาดทรายที่ขาวพร่าต่ำ ลงมาจนกระทั่งปรากฏประกายแวบขึ้นที่ชาย ตลิ่งพร้อมด้วยเสียงปืนอีกนัดสายตาซึ่ง ค่อยชินกับความสลัวของรื่นจึงเลยเห็นเงา ตะคุ่มตะคุ้มของเรือแม่ปะขนาดใหญ่ลำนึง จอดเทียบอยู่ที่ท้ายเกาะใต้ท้องโค้งของ ฝั่งนั้นต่ำกว่าระดับที่เรือของเขาจอดลง ไปราว 2 เส้นเศษถ้ามันเกิดเหตุแน่เขา พึมพำแขนข้างนึงอออกไว้รอบไหล่สุดใจไอ้ พวกปล้นคงเล่นงานเรือเหนือลำไหนเข้าแล้ว ล่ะบ้าแท้ๆไม่มีอาวุธกันเลยหรือนั่นเงียบ เป็นเป่าสากเดี๋ยวก็เสร็จเสียงปืนดังขึ้น อีก 2 นัดจากประกายวาบซึ่งชัดเจนขึ้นทุก
52:24 ขณะที่อากาศเริ่มมืดสนิทแสดงว่าพวกปล้นบน ฝั่งกำลังเคลื่อนใกล้เหยื่อของมันเข้าไป กิริยาของรื่นกระสับกระส่ายขึ้นเป็นลำดับ อุ้มลูกขึ้นมาสุดใจเขาบอกแล้วคอยอยู่ที่ นี่พี่ื่นจะไปไหนหล่อนยึดแขนสามีไว้แน่น ไปช่วยพวกนั้นเสียงของเขาเย็นทนดูอยู่ยัง ไงไหวพวกบ้านนั่นควรจะต่อสู้หรือไม่ก็ถอน หลักปล่อยเรือลอยตามน้ำลงไปทำไมจอดนิ่ง อยู่อย่างนั้นยังพูดไม่ทันขาดคำประกายแวบ พร้อมด้วยเสียงปืนก็ปรากฏขึ้นจากเรือแม่ ปะเป็นครั้งแรกการยิงตอบครั้งนั้นเท่ากับ เป็นสัญญาณที่พวกปล้นคอยอยู่เพราะสิ้น เสียงปืนจากเจ้าของเรือไม่เช้าไม่นานการ ระดมตอบก็เป็นไปอย่างหนาแน่นทั้งจากชาย
53:12 หาดจากตลิ่งและท้ายเกาะเป็นประทัดแตกเร็ว สุดใจลื่นกระตุ้นหล่อนลงไปที่ท้ายเรือ อุ้มลูกขึ้นมาแต่หญิงสาวได้แต่กอดเบาะลูก ไว้ไม่ยอมลุกจากที่พี่ลื่นจะต เสียงของหล่อนสั่นปืนกระบอกเดียวจะไปสู้ อะไรมันไหวอย่าตกใจไปหน่อยเลยสุดใจข้าไม่ ใช่คนที่จะตายได้ง่ายง่าไปเถอะอุ้มลูก ขึ้นไปบนหาดคอยอยู่ที่นี่ประเดี๋ยวก่อน ฉันไม่ไปสุดใจกอดเบาะลูกแน่นขึ้นพี่ลื่น จะไปไหนฉันก็ลูกจะไปด้วยตายก็ให้มันตาย เงียบกันไปครู่ใหญ่ในขณะนั้นการยิงโต้ตอบ ระหว่างเจ้าของเรือกับพวกปล้นบนฝั่งตรง ข้ามเป็นไปอย่างไม่ได้รถละจนกระทั่งอึดใจ
53:58 ต่อมาเสียงปืนจากเรือจึงค่อยห่างลงตามใจ รื่นส่าหน้าพาลูกเข้าไปในประทุนเรือหมอบ ลงหลังกระบงข้าวสารนั่นอย่าออกมาหรือว่า โงหัวขึ้นเป็นอันขาดจนกว่าข้าจะบอกขณะที่ เรืองแลแววเบนหัวเรือออกจากท้ายหาดอากาศ เหนือพื้นน้ำกำลังมืดสนิทนอกจากขอบฟ้าทาง ทิศตะวันออกซึ่งเริ่มสว่างรางสลัวขึ้น เป็นลำดับด้วยแสงพระจันทร์ต้นแรมรื่นรู้ ตัวว่าโอกาสที่ดีที่สุดของเขาอยู่ที่หัว ต่อระหว่างความมืดกับสว่างนั้นเขาคัดท้าย บ่ายหัวเรือตัดร่องน้ำพุ่งตรงไปจุดหมาย ที่ปรากฏอยู่เหนือชายหาดร้องบอกเรืองและ แววด้วยเสียงแผ่วเกือบจะเป็นกระซิบอยู่
54:45 เป็นระยะๆะนอนลงถอดตรงไปอย่าให้มีเสียง อย่าให้เหลือขวางลำวินเชสเตอร์ 44 กระบอก นั้นเย็นเฉียบอยู่ในมือของเขาขณะที่มือ ซ้ายถือหางเสือประคองเรือกระดิบกระดิบไป เหมือนหางปลากระโหสายตาทั้งคู่จ้องอยู่ แต่เนินหาดไทรยข้างหน้าจากระยะ 309 เข้า ไปจนถึง 250 และ 200 ตามลำดับประกายไฟยัง แวบวาบเสียงปืนยังดังสนั่นมาจากป่าตะไคร้ น้ำเหนือเนินทรายตอนนั้นเรื่นชักหางเสือ เหยียบราวไว้กับเรือยกปืนขึ้นประทับบ่า ทันทีเมื่อระยะเหลืออยู่ไม่ถึง 159 แม้ กระนั้นเขาก็คงจะยังไม่ยิงจนกว่าจะแน่ใจ
55:32 กระทั่งท่ามกลางเสียงสนั่นหวั่นไหวนั้น กระสุนปืนนัดนึงแหวกอากาศข้ามเรือไปตกลง ข้างหลังน้ำแตกกระจายและในพริบตาต่อมาเขา ก็ลงมือหมายกอตะไคร้น้ำที่ไเห็นดำตะคุ้ม อยู่เหนือเนินทรายและเบื้องหลังประกายไฟ ที่แวบออกมาหยุดทออย่าเหงยหน้าอย่าโงหัว อย่าให้เหลือไหวเขาร้องออกเรืองและแววเบา ๆก่อนที่กระสุนนัดแรกจะลั่นออกไปเขายิง อย่างรวดเร็วแต่ปราศจากความเร่งร้อนเยือก เยนแต่ปราศจากความขยักขย่อนหรือลังเล เสียงหัวเราะร่วนอยู่ในลำคอตลอดเวลาที่ กระสุนปืนพ่นออกจากปากกระบอกหัวเรือยิ่ง ใกล้ชายหาดสูงข้างหน้าเข้าไปเพียงใดเขา และทุกคนบนเรือก็ยิ่งได้ที่กำบังดีขึ้น
56:20 เพียงนั้นไม่ถึงอึดใจต่อมาก่อนที่พระ จันทร์ต้นแรมจะทันโผล่พ้นขอบฟ้าและิวไม้ ขึ้นมาเต็มดวงทุกสิ่งทุกอย่างก็ลงเอย เมื่อเสียงปืนจากโจรกลุ่มใหญ่บนเนินหาด ทรายสงบและพวกกระเส็นกระสายที่ท้ายเกาะ กลับบนตลิ่งเงียบชุดเท่านั้นเองรื่นถอนใจ รดปืนลงจากบ่านั่งลงบนท้ายเรือออกมาได้ละ สุดใจลูกเป็นยังไงแทนคำตอบเสียงหัวเราะ ของทารกแว่วออกมาจากในประทนเรือร่าเริง และแจ่มใสเหมือนได้ของเล่นที่ชอบใจอย่าง ใดอย่าง หนึ่งภายในเรือแม่ปะลำนั้นทั้งลำมืดและ
57:06 เงียบเหมือนจะหาชีวิตไม่ได้ใต้ขยาบตอนหัว และหลังคาตอนท้ายก็ปราศจากผู้คนจนกระทั่ง รื่นเองอดใจเต้นไม่ได้เพราะความหวาดหวั่น ต่อภาพและเหตุการณ์ซึ่งอาจจะได้เห็นในอึด ใจ 2 อึดใจต่อมาเขาคัดหางเสือพลางก้ม ศีรษะสทรายสายตาหาวี่แววอันจะเป็นสัญญาณ ของชีวิตมนุษย์ไปทั่วเรือลำนั้นและนั่น เองที่ช่วยชีวิตเขาไว้ได้เพราะเกือบจะใน เวลาเดียวกันประกายไฟก็ปรากฏขึ้นแวบนึง ข้ามหลังคาเรือแม่ปะมาจากชายหาดพร้อมกับ เสียงเปรี้ยงสนั่นกระสุนปืนกลุ่มนึงทะลุ หลังคาผ่านเหนือศีรษะื่นไปห่างเกือบไม่ ถึงคืบใครเสียงทุ้มๆเห้าๆร้องถามออกมา
57:54 ชั่วอึดใจเต็มๆในตาของเขพร่าหูทั้งสอง อื้อมองอะไรไม่เห็นฟังอะไรไม่ได้ยินแม้ กระทั่งเสียงร้องของสุดใจและเสียงหัวเราะ ร่วนของทารกที่อยู่ในอ้อมแขนของหล่อนไอ้ คนชิบหายรื่นสบดลั่นฟุบตัวลงกับพื้นเรือ โดยเร็วเป็นบ้าไปหรือยังไงนั่นร่าง่านึง ผุ่นลุกขึ้นยืนทันทีบนชายหาดตรงที่ิที่ กระสุนนัดนั้นพ่นออกมาแสงจันทร์สีเหลือง นวลซึ่งสาดไปทั่วบริเวณชายหาดและท้องน้ำ ส่องต้องลำกล้องปืนที่ลดลงมาถือไว้เป็น ประกายในพริบตาต่อมาก็ท่องน้ำปราดเข้ามา ที่เริ่นเป็นเป็นอะไรเปล่าเสียงที่ถาม กระหืดกระหอบอ๋อต่ำอีกนิดเดียวแหละได้
58:40 เป็นศพความเดือดดานทำให้เขาไม่ได้สังเกต เห็นอะไรทั้งสิ้นตั้งแต่สำเนียงของผู้พูด ซึ่งไม่ใช่ชาวพื้นนั้นผมซึ่งลุ่ยสยายประ อยู่ 2 บ่าเสื้อชั้นใน 5 ตะเข็บและผ้าลาย ที่นุ่งฉันเข้าใจผิดคิดว่าเป็นพวกโจรอีก พวกคิดว่าเป็นโจรอีกพวกื่นร้องเกือบจะ เป็นตะโกน้วโทสะเพราะงั้นจึงได้หยิงโป้ง เลยแล้วถึงถามแหมดีนี่ดีมากทีเดียวรู้งี้ พอปล่อยให้ตายโหงตายห่าไปทั้งขหยงเลยดี กว่าไอ้ห่าฉันเสียใจจริงๆความตกใจไม่ทัน คิดพิจารณาอะไรทั้งนั้นไม่ทันคิดจริงๆ อะไรกันพี่เลื่นเสียงสุดใจร้องถามออกมา จากข้างในก็ไอ้บ้าที่เรามาช่วยแทบล้มเทบ
59:26 ตายน่ะสิพาลูกออกมาเธอสุดใจเขายังไม่หาย หงุดหงิดจุดใต้ให้ด้วยดูหน้าไอ้เซื้อบรม คนนี้ทีเถอะมือทั้งสองของเขากำแน่นเสียง สบดพึมอยู่ในลำคอไม่ขาดปากจนกระทั่งสุดใจ จุดใต้คลานออกมาปักไว้ที่กระบอกนอกประทุน เรือแสงวมแวงของมันสว่างไปทั่วบริเวณนั้น เห็นใบหน้าที่ยังซีดเผือดเพราะความตกใจ ที่ได้รับมาใหม่ๆอยู่ระหว่างขมวดมวยผมที่ แผ่กระจายเห็นในตาอันคมแล็ดดำที่ยังเต็ม ไปด้วยความตื่นเต้นและรีมฝีปากที่เม้มของ ไอ้บรมมาเซอร์ในตาก็เบิกโตคำสบดต่างๆถูก กลืนหายไปนิ่งอึ้งเหมือนไม่เชื่อสายตาของ ตนเองอยู่เป็นนานจึงได้เอ่ยขึ้นอย่าง
1:00:14 ตะกุกตะกะคิดคิดว่าเป็นพวกเรือเหนือซะอีก คิดว่าเป็นผู้ชายริมฝีปากที่เมมแน่นค่อย คลายออกจากกันเปลี่ยนเป็นยิ้มอย่างขบขัน ในตาทั้งคู่ก็เป็น ประกายถึงเป็นผู้หญิงก็ไอ้บรมมาเซอร์ได้ เหมือนกันหล่อนหัวเราะเป็นการสมควรแล้ว นี่ที่ฉันถูกเอดถูกว่าอย่างนั้นแต่ข้าจะ คิดว่าฉันคนเดียวต้องสู้กับพวกปล้นทั้ง ขโยงก็คงจะเห็นใจที่หวาดระแวงอะไรไปเสีย ทุกอย่างแทบจะปราสาทเสียสุดใจมองดูู้โพด อย่างอัศจรรย์พวกผู้ชายของคณหายไปไหนเสีย หมดหล่อนถามปล่อยคุณนายไว้แต่คนเดียว อย่างนั้นเราทั้งหมด 7 คนด้วยกันหล่อนบอก ฉันคุณพ่อนายอ้อยแล้วลูกเรืออีก 4 คนแต่
1:01:02 คุณพ่อฉันป่วยพวกนั้นก็มีแต่มีดแต่พ้าจะ สู้รบตบมืออะไรกมันฉันคนเดียวเท่านั้นที่ มีปืนของคุณพ่ออยู่พอเกิดต่อสู้ฉันจึงให้ ทุกคนหลบอยู่เสียแต่ในประทุนเรือเพราะดี เหลือเกินที่ไม่มีใครเป็นอะไรทางนี้ล่ะ เปล่าไม่มีใครเป็นอันตรายเหมือนกันนอกจาก ความใกล้ชิดเหลือเกินของกระสุนปืนหล่อน นัดนั้นฉันต้องขอโทษอีกทีทีหล่อนมองหน้า รื่นอย่างเสียใจในตาอันดำและคมของหล่อน ทั้งอ่อนหวานทั้งสุภาพมีอำนาจยึดเหนี่ยว ใจเกินที่เขาจะถือโกรธครึ่งอยู่ได้ผมก็ขอ โทษที่ล่วงเกินคุณนายเขาบอกคิดว่าเป็นไอ้ พวกเรือเหนือจริงๆหล่อนหัวเราะอีกอย่าไม่ เอ่ยถึงดีกว่าฉันบอกแล้วว่าความเซ่อซ่า
1:01:47 ประสาเสียของฉันควรแก่การถูกเอดถูกว่าว อย่างนั้นฉันไม่ถือเลยตั้งแต่เกิดมาเคยพบ กับเหตุการณ์อย่างนี้สักเมื่อไหร่คุณนาย เป็นผู้หญิงกล้าอย่างผมไม่เคยเห็นรื่นบอก ถึงผู้ชายก็เถอะน้อยคนจะใจเย็นสู้อยู่ได้ อย่างนี้สีหน้าที่ซีดของหล่อนเรือขึ้น ด้วยสายโลหิตทุกคนต้องต่อสู้เพื่อป้องกัน ชีวิตของตัวทั้งนั้นเมื่อเข้าตาจรไม่ว่า จะผู้หญิงหรือผู้ชายหล่อนว่ากังวานเสียง อาจจะไม่แสดงถึงความรู้สึกอะไรแต่ในตาที่ เป็นประกายบอกซึ้งถึงความพอใจอย่างชัด แจ้งฉันเองควรเชื่อในห้อยเขาจอดพักนอน เสียที่หน้าบ้านลานดอกไม้แต่เพราะลั้นว่า ตั้งแต่ออกจากปากน้ำโพธิมา 7 วัน 7 คืน
1:02:34 แล้วไม่เห็นมีอะไรถึงได้เกิดเรื่องขึ้น คุณนายจะไปไหนรื่นถามมองตาอันงามของหล่อน เขม็งโดไม่ได้คิดว่าจะเสียกิริยาหรือไม่ เมืองตากจ้ะคุณพ่อฉันเป็นข้าราชการถูก ย้ายจากนครสวรรค์ไปเป็นยกกระบัตรที่นั่น ฉันฉันชื่อละเมียดผมเองชื่อรื่น สายตาของหล่อนและเขาไม่ได้ละจากกันฝ่าย นึงเต็มไปด้วยความพิศวงงงงันขณะที่อีก ฝ่ายนึงสุขุมและครุ่นคิดไม่มีใครทายถูก ว่าอะไรบ้างแฝงอยู่เบื้องหลังของสายตาคู่ นั้นไม่มีใครแม้แต่สุดใจจะแปลความหมายออก เมื่อเห็นเส้นโลหิตที่หน้าผากของสามีโปน จนเขียวและยิ้มน้อยๆปรากฏละไมขึ้นที่
1:03:20 เหนือริมฝีปากของละเมียดตลอดเวลาอันเล็ก น้อยเพียงใดที่ได้รู้รู้จักกันมารื่นอด อัศจรรย์ใจตนเองไม่ได้ที่รู้สึกอึดอัดและ กระสับกระส่ายเมื่อตกอยู่ใต้สายตาคู่นั้น การสนทนาใดๆยิ่งทำให้สำนึกเหมือนอยู่ห่าง ไกลกันออกไปคนละโลกและเกิดมาคนละยุคแม้ ละเมียดจะอุ้มชูกอดจูบลูกแม้ว่าหล่อนจะ อ่อนหวานและดีต่อสุดใจเพียงใดตลอดจน กระทั่งแนะนำให้รู้จักกับบิดาซึ่งยังนอน แซรอยู่ในเรือเพราะพิษไข้ป่าเขาก็อดคิด ไม่ได้ว่าภาพและเหตุการณ์เหล่านั้นเหมือน หนึ่งความเพ้อฝันซึ่งต่อเนื่องมาจากการ เผชิญกับภัยแทบจะเอาตัวไม่รอดมากกว่าจะ
1:04:07 เป็นความจริงหญิงผู้นี้มิได้ขวัญอ่อนหรือ ประสาทเสียดังที่หล่อนออกตัวความจริงเหตุ การณ์ในวันรุ่งขึ้นขณะที่ชวนกันไปตรวจศพ คนร้ายซึ่งถูกปืนตายอยู่กับที่ 2 คนบน ฝั่งแสดงให้เห็นความใจแข็งและอารมณ์อัน เยือกเย็นของหล่อนอย่างน่า พิศวงนั่นถูกปืนของพ่อเริ่นหล่อนชี้ไปที่ ศพๆนึงนั่นถูกปืนชั้นชี้ไปอีกศพนึงซึ่ง กลิ้งอยู่ข้างเคียงกันแผลที่กระสุนปืน ทั้ง 2 กระบอกนั้นทำไว้ที่ศีรษะและทรวงอก คนร้ายจัดแจ้งปราศจากที่สงสัยในตาที่คม ของหล่อนกล้าเหมือนเหล็กกล้าสีหน้าสงบ ปราศจากความรู้สึกใดๆเหมือนไม่มีเหตุ
1:04:53 การณ์ร้ายแรงอะไรเกิดขึ้นื่นลอบชำเลืองดู ดวงหน้าอันงามอย่างน่ากลัวนั้นแล้วก็อดใจ สั่นไม่ได้สวยเหมือนใครน้อเาเคยนึกแล้วก็ นึกอีกงามเหมือนอะไรเปล่าหล่อนไม่เหมือน ใครหรือสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่สวยสดงดงามโดย เฉพาะหากงามอย่างผู้หญิงอื่นทั่วๆไปที่ ผู้ชายไม่สามารถจะจารนัยให้แน่ชัดลงไปได้ กึ่งมนุษย์กึ่งนางไม้กึ่งเทพธิดาและปิศา โดยสวดทรงหล่อนอาจจะเป็นคนเอวบางร่างเล็ก แต่โดยสำนึกรื่นรู้สึกเหมือนหล่อนจะกำยำ ล่ำใหญ่กว่าเขาในตาที่ดำสนิทและคมวาวกลม โตเกินที่จะอยู่ในดวงหน้าอันแน่งน้อยปาก
1:05:42 ที่ค่อนข้างกว้างก็เช่นเดียวกันสวงอกซึ่ง อวบผิดปกติก็เช่นเดียวกันละเมียดขนาดนั้น 25 ปีเต็มแต่บางคราวก็รู้สึกเหมือนหล่อน สาวสดชื่นและเด็กกวสุดใจครั้นแล้วในชั่ว ขณะต่อไปกลับดูร่วงโร้ยกับแก่กว่าสัก 2-3 รอบภายในครึ่งคืนนั้นและค่อนวันต่อมาก่อน ที่จะออกเรือจากกันเขาพยายามที่สุดที่จะ เรียนรู้ถึงความเป็นอยู่และอัธยาศัยใจคอ ของหล่อนบางประการแต่อย่างหญิงที่เขาอ่าน ไม่ออกในขณะแรกที่พบกันในฐานปริศนาลึกลับ เขาก็จากหล่อนมาโดยไม่ได้คิดคิดหรือฝัน ว่าวิถีชีวิตของหล่อนและเขาจะผ่านกันอีก
1:06:30 ในโอกาสหลังฉันดูยังครับคุณนายคนเนี้ยจะ เคยรู้จักพี่เลื่นมาก่อนแต่ครั้งไหนสุดใจ ปรารภขนาดที่เรือล่องมาตามกระแสน้ำเหลียว หลังไปดูเรือแม่ปะ 4 ท่อลำนั้นเริ่ม เคลื่อนออกจากที่บางทีจะในชาติก่อนหรือใน ฝันสามีหัวเราะสายตาเพ่งอยู่กับร่องน้ำ เกิดมาเผิกเคยพบกันนี่แหละแต่ก็ชอบกลนึก ออกเอาเดี๋ยวนี้เองว่าแกเหมือนกับอะไรแก ทำให้ข้านึกถึงรูปนางกินรีคนนั้นนางกินรี ที่ปู่ย่าตายายกับคนเก่าๆเล่ากันมาว่าพวก คนทันพากันมาตายซียมากต่อมากในการรบรา่า ฟันเพื่อชิงเอาไปเป็นคู่ครองนั่นต้องก่อน
1:07:16 ท้าวแสนปมสร้างเมืองไตรเติงก่อหรือหลัง ไม่รู้ล่ะแต่เขาเล่ากันมาอย่าง นั้น บทที่ 8 ในปีนั้นน้ำเหนือก็มาเร็วผิดปกติเพราะ ฉะนั้นลงไปอยู่บ้านได้ไม่ถึงเดือนรื่นก็ ต้องกลับขึ้นไปคลองเมืองและเกาะพิมูลอีก พร้อมด้วยลูกจ้างสำหรับเจาะจมูกและผูกแพ ล่องทยอยลงมารวมอยู่ที่ท้ายเกาะหน้าคลอง สวนหมากเพื่อจัดขบวนเป็นพื้นใหญ่ตั้งทัพ สำหรับอาศัยพระองค์สำหรับดูร่องและเข สำหรับผูกพรวนต่อไปแม้ว่ามันจะเป็นงาน ใหม่สำหรับเขาความสันทัดจัดเจนเก่าๆที่
1:08:02 ได้จากความสังเกตตลอดชีวิตพ่อค้าเรือ เร่ห์ในสมัยก่อนก็ช่วยให้งานทั้งปวงลุ ล่วงไปได้ด้วยความรวดเร็วและการควบคุมงาน ถึงกระนั้นความยากลำบากในการหาในท้ายแพ และคนหลักก็ทำให้เสียเวลาอยู่จนเดือน 10 เมื่อน้ำเริ่มจะลดและแพทางเหนือล่วงหน้า กันไปเป็นอันมากแล้วแพ้ของเขาจึงออกจาก คลองสวนหมากได้ถึงช้าหน่อยก็ไม่เป็นไรข้อ สำคัญให้มันพร้อมซะก่อนรื่นบอกสุดใจเมื่อ หล่อนปรารภถึงความช้าของการออกแพครั้งนี้ มันปิดการตั้งต้นครั้งแรกของเราข้าไม่ได้ หวังกำรกำไรอะไรนักหนามากไปกว่าหาความรู้ ความชำนาญสำหรับการข้างหน้าหลายคนเห็นข้า
1:08:51 เป็นบ้าที่จ้างตาแดงในท้ายแพราคาตั้งช่าง ถึงไอ้มั่งไอ้ทิมคนหลักก็ว่าแพงเหมือนกัน แต่จะไปหานายท้ายแพก็คนหลักที่ไหนเก่ง เท่า 3 คนนั้นเล่าสิ่งไรที่เราได้จากเขา นั่นแหละกำไรของเรา ล่ะแม้ว่าจะเคยผ่านภูมิประเทศและชีวิต ประจำวันตามลำแม่ปิงตอนนั้นมามากแล้วรื่น ก็เต็มไปด้วยความตื่นเต้นและกระตือรือร้น อยู่ตลอดเวลาในการแสวงหาความรู้ความชำนาญ จากการดูร่องน้ำในการการทดลองลงหลักผลัด เปลี่ยนไปกับมั่งหรือทีมเมื่อถึงตอนสะดวก และในการบอกเล่าหรืออธิบายให้สุดใจฟังถึง ประวัติและชีวิตของหมู่บ้านตำบลและอำเภอ
1:09:38 ต่างๆที่แพผ่านไปชีวิตประจำวันบนยอดพระ องค์คู่กับตาแดงทำให้เขารู้สึกเหมือนอยู่ ในโลกใหม่หายใจสะดวกเป็นอิสระและสำนึกถึง ความรับผิดชอบในตัวเองมากกว่าที่เคยนั่ง ถือหางเสืออยู่บนม้านั่งท้ายเรือเป็นไหนๆ ป่าไม้ 2 ฝั่งซึ่งประกอบไปด้วยยางพยุงและ เสลาสูงชะลูดอยู่เป็นระยะๆะทำให้เขายิ่ง มั่นใจในอาณาจักรซึ่งเขาเลือกครองว่าขอบ เขตของมันจะไม่สิ้นสุดลงง่ายๆทุกๆวันหมาย ถึงความกระตือรือล้นสนใจใหม่สำหรับสุดใจ เมื่อพันนกกระทุงซึ่งลอยแพ้นับจำนวนร้อย
1:10:24 หรือแกล้งที่ว่าว่ายน้ำตัดหน้าไปในเวลา กลางวันและเสียงปลาลิ้นหมาครางอืดอยู่ใต้ ท้องแพในเวลากลางคืนแต่ละตำบลแต่ละหมู่ บ้านล้วนแต่ประวัติศาสตร์อยู่ในตัวของมัน ทั้งลักษณะบ้านเรือนที่ปลูกผู้คนที่อยู่ และอาชีพที่ดำเนินทุกๆวันเต็มไปด้วยความ สุขและความเพลิดเพลินสำหรับหล่อนและรื่น แม้จะเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้าตากแดดกรำฝนจน บางคืนหลับรวดเดียวสว่างการล่องแพครั้ง นั้นเต็มไปด้วยความราบเริ่นตลอดทางนอกจาก ครั้งเดียวเมื่อผ่านแสนคอและแพหวุดหวิดจะ ชนหัวเกาะแตกทั้งพื้นเพราะพรวนหลักเอกขาด
1:11:09 ขณะที่จะเข้าจอดที่ท้ายเกาะท่ามกลางพายุ ที่พัดแรงกล้าแต่ด้วยความชำนาญและการตัด สินใจเด็ดขาดของตาแดงผู้เป็นนายท้ายในที่ สุดก็พาแพเข้าเทียบกับตะลิ่งจนได้หลักมัน ติดตอจะไถก็ไม่ได้จะปล่อยก็ไม่ทันมั่ง ซึ่งเป็นคนประจำหลักนั้นอธิบายถีพรวดลงไป ถึงพื้นครั้งแรกเมืองควรจะรู้ว่าถูกทราย ถูกดินหรือว่าตอตาแดงบ่นพิมดีแต่รื่นแก ขึ้นลวดสังกสีโรยกไอ้ว่าต้นนั้นทันไม่ งั้นก็ ชิบหายไม่ต่ำกว่า 3 แพแตกเพราะหัวเกาะ เดียวกันนี้ในปีนั้นเนื่องจากกระแสน้ำ พุ่งเข้าใส่ไม่ต่ำกว่า 2 แพแตกเพราะตอใต้ ลงมาอีก 2 คุ้งพื้นนึงยังกำลังเก็บไม้ผูก
1:11:58 ไม่หมดอยู่ที่หน้าบ้านหาดชอมแต่ละพื้นที่ แพแตกไม้จมและสูญหายไปเป็นจำนวนไม่น้อย ไม่ยนางช่วยเราตาแดงบอกยิ้มขรึมๆด้วยความ พอใจเมื่อน้ำแพเข้าจอดที่เกาะตะเทพเหนือ ปากน้ำโพธิ์ได้ในวันสุดท้ายของการเดินทาง ทั้งสมัยนั้นและอีกหลายสิบปีต่อมาเกาะตา เทพและหาไงามเป็นชุมทางชั่วคราวก่อนที่จะ เลื่อนแพลงไปจอดประจำสถานีถาวรตั้งแต่วัด ไทรจนถึงหน้าผาเหนือเหนือปากน้ำโพธิบน ฝั่งตะวันตกและเกาะยมซึ่งส่วนใหญ่เป็นอู่ ไม้ของบริษัตฝรั่งบนฝั่งตะวันออกความ
1:12:44 กว้างขวางแต่ละครั้งยังดำเนินชีวิตพ่อค้า เรือแร่ของรึ่นปรากฏเป็นประโยชน์อย่างมาก ในการติดต่อขออาศัยหน้าท่าชาวปักน้ำโพธิ์ ในการจอดแผและการเจรจาซื้อขายพูดโดยฤดู ไม้เอาจจะมาถึงล่าแต่พูดถึงความงามของมัน ทั่วทั้งพื้นล้วนแต่คัดมาทั้งสิ้นฉะนั้น จึงไม่เป็นการยากอะไรที่เขาจะปล่อยแก่พ่อ ขาไม้ที่ขึ้นมาจากล่างไปโดยมีกำไรพอสมควร ภายในเวลาไม่ถึงเดือนเราควรจะได้ราคาดี กว่านี้ท่านหน่วงเหนี่ยวไว้อีกสักหน่อย เขากล่าวแก่สุดใจและสหายร่วมแพ้แต่ยิ่ง นานไปไหนจะฆ่าโสหุ้ยที่จะต้องใช้จ่ายไหน
1:13:32 จะเสียเวลา 20 ช่างดีถมไปสำหรับกำไรการ ค้าครั้งแรกนอกจากนั้นเราได้ทั้งความรู้ ความชำนาญได้ทั้งการทำทางไว้สำหรับวัน ข้างหน้าถ้าเขารักษาชื่อเสียงและก็ความ ไว้วางใจที่เขามีต่อเราคราวนี้ไว้ให้ดี ต่วนดำจะเป็นขาประจำของเราต่อ ไปความใกล้ชิดและชีวิตที่ร่วมทุกข์สุขมา ด้วยกันเป็นชนวนของมิตรภาพและความรักใคร่ ฉะนั้นทันใดที่ขายแพและจ่ายค่าจ้างตามที่ ตกลงกันไว้แทนที่จะแยกทางจากกันไปตาแดง ทิพมั่งและทีมกลับแสดงความปรารถนาทันที ที่จะร่วมงานกับเรื่นในปีต่อ ไปอย่าไปคิดกังวลในเรื่องขัดจ้างข่าอรน
1:14:20 เลยลื่นแสดงว่าในตาของแกซึ่งแดงก่ำอยู่ เป็นเนืนิดด้วยริธสุราบอกถึงความรักความ เอ็นดูเหมือนญาติสนิทได้มากน้อยยังไงไม่ สำคัญคนอย่างข้าไม่มีลูกไม่มีเมียพอกินไป วันนึงวันนึงก็เป็นสุขแล้วสำหรับทิมั่ง กับไอ้ทิมนับไปก็เหมือนหลานฟันไม้ขุดเรือ โกลนไปปีนึงปีนึงหมดหน้าแล้วก็ไม่มีอะไร ทำความเปิดเผยและน้ำใจอันดีของแกเป็นที่ จับใจรื่นอย่างหาที่เปรียบมิได้งั้นเราจะ ร่วมงานกันต่อไปเขาบอกน้าแดงกับพวกเอ็งๆ ชี้ไปที่มั่งทิมเรืองและแววคอยดูใจข้าก็ แล้วกันเมื่อตาแดงมั่งและทิมขึ้นเรอเม
1:15:08 กลับบ้านล่วงหน้ามาก่อนแล้วรื่นยังคงพัก อยู่ที่ปากน้ำโพธิ์ต่อมาเพื่อซื้อของลง เรือและพาสุดใจกับลูกเที่ยวตลาดชม ภูมิประเทศและไหว้พระทั้งที่วัดกบและวัด เขาความจอแจของผู้คนที่ปากน้ำโพธิ์ในฤดู นั้นเป็นที่ลานตาลานใจของสุดใจจนกระทั่ง บางครั้งถึงแกปากอ้าตาค้างพูดไม่ออกเพราะ ขนบประเพณีและการแต่งกายของหญิงชายต่าง ถิ่นต่างเมืองที่ไปชุมนุมกันอยู่ที่นั่น ฉันคงอึดอัดใจตายถ้าอยู่ที่นี่นานไปหล่อน เคยบอกรื่นสามีได้ฟังก็ยิงฟันขาวเอาไว้ โอกาสหน้าข้ามีเวลาจะพาเอ็งไปบังบอกเขา
1:15:55 บอกเห็นสามยอดโรงหวยสะพานเหล็กสะพานหัน เอ็งจะรู้สึกปากน้ำโพธิเหมือนป่าในชีวิต ข้าเที่ยวมามากแล้วถึงที่ไหนที่ไหนก็ไม่ เหมือนบางกอกหรือจ๊ะในตาของหล่อนเบิกโพลง เคลิ้มฝันและครุ่นคิดชั่วชีวิตที่เกิดมา หล่อนไม่เคยหวังไกลถึงเพียงนั้นอย่าว่า แต่บางกอกเพียงแต่ปากน้ำโพธิ์ก็รู้สึก เหมือนอยู่ห่างไกลกันคนละโลกและสุดลาบฟ้า เขียวแต่ดูไม่มีอะไรที่จะเป็นไปไม่ได้ใน เมื่อมีรื่นอยู่ด้วยหล่อนได้มาได้เห็นและ ได้รับทุกสิ่งทุกอย่างที่ปากน้ำโพธิ์จะ พึงมีให้ถึงกระนั้นมันก็มิใช่ทั้งหมดของ จุดหมายปลายทางแห่งชีวิตบางกอกยังอยู่ไกล
1:16:43 ออกไปบางกอกซึ่งเพียงแต่ชื่อของมันทำให้ หล่อนใจเต้นระทึกนึกและคิดวาดภาพถึง ปราสาทราชมณเฑียรยกยอดแหลมสล่างระะดะฟ้า อย่างที่ป้าแคล้วเคยเล่าให้ฟังเมื่อกลับ จากนมัสการพระปฐมเจดีย์หล่อนไม่รู้ว่าจะ ต้องใช้เวลาสักกี่ปีจึงจะไปนครหลวงแห่ง นั้นแต่ช้านานเพียงใดก็ตามจะต้องไปให้ถึง จนได้สุดใจมั่นใจเหลือเกินว่าหล่อนจะไป ถึงแม้มิใช่ด้วยเหตุอื่นใดก็เพราะรื่นรับ คำไว้เช่นนั้นจนกระทั่งลมเหนือเริ่มพัด อากาศเริ่มหนาวและฝูงปลาสร้อยเริ่มขึ้น
1:17:29 รื่นจึงพาสุดใจออกเรือมากับเรืองและแวว ขณะที่ตลาดปากน้ำโพธิ์จวนวายน้ำลดลงทุกที พอที่จะกำหนดการเดินทางถึงกำแพงเพชรได้ สบายๆภายใน 5 คืน 6 วันสำหรับเรือชะล่า กาบแป้น 2 ถ่อของ เขาข่าวต่างๆรอคอยรื่นอยู่ที่บ้านในทันที ที่ไปถึงชั่วเวลาเพียงเดือนครึ่งที่เขา จากไปโจรผู้ร้ายซึ่งสงบเงียบมาช้านานใน เมืองนั้นกลับปรากฏชุกชุมขึ้นอีกเริ่มต้น ขึ้นในท้องที่อำเภอพรานกระต่ายก่อนแล้วก็ ลุกลามข้ามฟากมาถึงลาดอกไม้บ้านไร่ปาก
1:18:16 คลองและตำบลใกล้เคียงวัวควายที่ชาวบ้าน เคยปล่อยให้ออกมาหากินแต่ลำพังโดยไม่ต้อง มีคนเลี้ยงเสี่ยงต่อการถูกต้อนไปไม่เว้น แต่ละวันจนกระทั่งไม่มีใครกล้าปล่อยออก จากคอกแต่แรกเหตุเกิดเพียงทุ่งและป่าชั้น นอกยิ่งนานวันก็ยิ่งใกล้เข้ามาจนกระทั่ง แม้นอกรั้วหลังบ้านก็ไม่เป็นการปลอดภัย รายหลังสุดวัวของแขกปาทานซึ่งย้ายจาก ระแหงลงมาตั้งภูมิลำเนาอยู่ใหม่ในดงตาล หลังวัดพระบรมธาตุถูกต้อนไปทั้งฝั่งก่อน หน้าเขาขึ้นมาถึงบ้านเพียง 3 วันถึง กระนั้นข่าวนี้ก็ยังไม่เป็นที่รบกวนใจ เรื่นเท่ากับข่าวพระโป้ขยายเขตสัมปทานป่า
1:19:04 ไม้จากฝั่งเหนือของคลองสวนหมากข้ามขาหนอง ปีกไก่จนกระทั่งครอบงำหมดทั้งป่าโป่งน้ำ ร้อนไหนว่าพัโป้ได้แต่สัมปทานไม้สักฝั่ง เหนือคลองสวนหมากเขาตั้งกระทู้กับผู้ใหญ่ พูนซึ่งให้ข่าวนั้นในเย็นวันนึงเมื่อแวะ ไปเยี่ยมและนำของฝากไปให้โป่งน้ำร้อนมี อะไรนอกจากสักที่ยังไม่ได้ขนาดยางตะแบก เสลาเกร้าแล้วก็ พยุงยังไงก็ไม่รู้ได้ผู้ใหญ่พูนบอกเห็น พวกคลองเหนือว่ากันอย่างงั้นพวกบ้านไร่ ท่าขี้เลกหนาบอกคำกับคนบ้านเราที่เคยออก ไปตัดหวายทำใต้ตักยางได้รับคำสั่งห้ามขาด
1:19:50 ไม่ให้เข้าไปตั้งปางในบริเวณป่าโป้งน้ำ ร้อนอีกต่อไป ใครเป็นคนออกคำสั่งสีหน้าเรื่นตึงเครียด ในห้างหรือทางเมืองไม่ใช่นายเสถียรผู้จัด การภาคคนใหม่ของพระโป้รื่นโคลงศีรษะอย่าง อัศจรรย์ใจไม่เคยรู้จักเขาบอกไม่เคยได้ ยินชื่อแต่ผู้จัดการภาคของพระหรือไม่ใช่ ไม่สำคัญเท่ากับว่าทางอำเภอหรือคณะ กรรมการจังหวัดปิดประกาศบอกกล่าวให้ราษฎร รู้กันหรือเปล่าผู้ใหญ่พูนกระสับกระสัต แกไม่มีความรู้เลยในเรื่องนั้นอันที่จริง แกเกือบไม่มีความรู้อะไรนอกจากการเป็นผู้ ใหญ่บ้านของแกเพราะทางอำเภอคัดเลือกแล้ว หาใครดีกว่านั้นไม่ได้ในปากคลองและชาว
1:20:38 บ้านรักหรือสงสารแกก็เพราะว่านอกจากเป็น คนธรรมะธัมโมแล้วยังอ่อนพอที่ใครต่อใครจะ ใช้เป็นลูกมือได้แม้จนกระทั่งเมียผู้ใหญ่ เป็นหัวหน้าบ้านนี้เมื่อลูกบ้านมีเรื่อง เดือดร้อนไม่ว่าจะเกี่ยวกับโจรผู้ร้าย หรือทางอาชีพผู้ใหญ่ก็ควรจะรีบหาทางแก้ไข อย่างหนึ่งอย่างใดลงไปรื่นว่าก็ลื่นจะให้ ฉันจัดการยังไงสีหน้าผู้ใหญ่พูนไม่สบาย เสียเลยขอแรงลูกบ้านช่วยกันปราบปรามพวก ผู้ร้ายขโมยควายปล้นสะดมเหล่านั้นเกิด เรื่องทีไรชันตีเกราะค้อกรองแทบล้มประดา ตายไม่เคยมีหมามาสักตัวงั้นก็รายงานขึ้น ไปให้นายอำเภอท่านรู้เสียงของเรื่องชักจะ
1:21:25 พื้นเสียถึงเรื่องคำสั่งในายเสถียรนั่นก็ เหมือนกันระเบียบราชการเป็นยังไงผู้ใหญ่ ควรจะรู้นี่อยู่ๆใครต่อใครจะเที่ยวมาหวง ห้ามกีดกันป่าไม้ไร่นาที่ชาวบ้านปากคลอง กับบ้านใกล้เรือนเคียงเคยทำมาหากินมาตั้ง แต่ครั้งปู่ย่าตายายโดยไม่มีหมายบ้าน เมืองประกาศมาก่อนได้ยังไงก็ต่างวันไหน ห้างก็ได้สัมปทานไว้ก่อนอย่างน้อยพระโป้ ก็จะต้องบอกเล่า 90 ให้พวกเรารู้ล่วงหน้า อัธยาศัยจไคอของเขาเป็นอยู่ยังไงผู้ใหญ่ น่าจะรู้ดีกว่าฉันนี่นาีหน้าของผู้ใหญ่ พูนยิ่งยุ่งยากใจหนักขึ้นก็นั่นน่ะสิแต่ นายเสถียรเขาบอกนี่ว่าได้รับคำสั่งมาจาก นายห้างอีกต่อนึงใครกันนายเสถียรผู้จัด
1:22:11 การภาคนเนี้ยเพิ่งมาแทนหม่องกะเมยผู้จัด การภาคนเก่าซึ่งย้ายไปประจำที่ลองเจ้า อายุรุ่นราวคราวเดียวก็พอเรื่นเห็นจะได้ กมั้เห็นเขาว่าเป็นคนกรุงเก่าหรือกรุงเทพ ไม่รู้ได้บริษัทป่าไม้ฝรั่งที่ปากน้ำ โพธิ์ส่งตัวขึ้นมาสายตาของรื่นมองข้ามทิว ต้นตะขบฝรั่งริมรั้วออกไปกลางแม่น้ำคิ้ว ทั้งคู่ขมวดเข้าหากันอย่างครุ่นคิดนิ่ง อยู่สักครู่ก็ถอนใจหันกลับไปหาคู่สนทนา ผู้ใหญ่เขาเรียกฉันอยากจะขอร้องอะไรสัก อย่างว่ามาเถอรื่นพรุ่งนี้ข้ามไปเมือง เรียนถามนายอำเภอท่านดูทีเถอะเกี่ยวกับ เรื่องเนี้ยฉันแน่ใจเหลือเกินว่าพะโป้ไม่
1:22:57 ได้สัมปทานข้ามฟากคลองสวนหมากมาฝั่งใต้ ถึงโป่งน้ำร้อนแน่แต่แต่เคยมีคนเขาร้อง เรียนไปแล้วนเรื่นไม่เห็นนายอำเภอท่านว่า อะไรงั้นทำไมไม่ร้องถึงท่านเจ้าเมืองล่ะ ท่านกำลังป่วยลงไปรักษาตัวที่บางกอกพาโป้ ล่ะในห้างยังไม่กลับจากนมัสการพระตะก้อง เพราะฉะนั้นจึงไม่มีใครที่พวกเราจะหัน หน้าไปพึ่งได้รื่นถอนใจนิ้วที่ขี้บุหรี่ มวลใบตองซึ่งยังไม่ได้จุดคลึงเล่นกับฝ่า มือดีละผู้ใหญ่ฉันจะบอกให้ฟังว่าฉันจะทำ ยังไงต่อไปพวกตัดไม้บ้านเราบ้านไร่และก็ คลองเหนือหลายคนรับเงินล่วงหน้าฉันไว้ เป็นค่าตกไม้และก็ตัดไม้สำหรับน้ำหน้าบาง
1:23:44 คนซื้อเกวียนซื้อควายบางคนให้ค่าจ้างลูก มือไปแล้วก็มีเตรียมข้าวโป่งน้ำร้อนแล้ง นี้ทั้งนั้นอย่างที่เคยเข้ามาแล้วในปี ก่อนๆเขาจะคงเข้าต่อไปถ้าไม่มีใครกล้าฉัน เองจะไปด้วยนั่นนั่นมันหมายถึงเกิดเรื่อง นรื่นทั้งสีหน้าและน้ำเสียงของผู้ใหญ่พูน บอกความตื่นเต้นเต็มที่มันจะกลายเป็นคดี ฟ้องร้องกันฉันลืมเล่าให้ฟังว่าเดือนก้อน นี้เองเจ้าลีกับนางสีดาคนบ้านไร่เพียงแต่ เข้าไปหาเปลือกศีเสียดแล้วก็ตัดหวายมา สำหรับผูกคอควายเท่านั้นถูกนายเสถียรเขา ปรับตั้งเกิ้งตำเลไม่มีเงินให้เจ้าคนงาน ก็ยึดเอาควายไว้จนต้องเอาเงินไปถ่ายมันพา กันมาบอกฉันฉันก็ไม่รู้จะทำยังไงนายอำเภอ
1:24:32 กับนายเสถียรหรือชอบพอกันยงกับเพื่อนเกริ นี่เชื่อฉันดีกว่ารื่นอย่าไปหาเรื่องกับ เขาเลยบุหรี่ใบตองมวนั้นแหลกคาฝ่ามือไป เมื่อผู้ถือค่อยๆกดขยี้จนเส้นยากระจายฉัน รู้ว่าผู้ใหญ่ตักเตือนเพราะเจตนาดีต่อฉัน ื่นพูดช้าๆในตาทั้งคู่เป็นประการตายแต่ ไม้ในป่าโป่งน้ำร้อนจะเป็นชีวิตของฉันกับ คนบ้านนี้ต่อไปหะแรกที่ออกสำรวจเมื่อปี กลายใครๆก็รู้กันทั่วทั้งปากคลองแม้ กระทั่งพระโป้ว่าฉันตั้งใจจะทำป่านั้นแต่ ใครๆก็ไม่เห็นคัดค้านหรือแสดงความขัดข้อง นอกจากใส่หน้าว่ามันไกลจนกระทั่งเจ้าทัก เจ้าแวกตัดทางลากไม้ให้ฉันตามด่านเก่าออก
1:25:19 ท่าขี้เหล็กได้จึงเห็นกันถึงค่าของป่า ใหญ่ปัญหาเวลานี้อยู่ที่สัมปทานของพระโป้ กินมาถึงโป่งน้ำร้อนหรือเปล่าจนกว่าจะสืบ ได้ความแน่ชัดอย่างหนึ่งอย่างใดลงไปเราจะ ตัดไม้ตัดหวายตักยางขี้ผึ้งและทำใต้อย่าง ที่พวกปากคลองและก็บ้านไร่ได้เคยทำกันมา แล้วแต่ครั้งปู่ย่าตายายก่อนฉันจะมาอยู่ เสียด้วยซ้ำไปผู้ใหญ่ย่อมจะรู้ข้อนี้ดี งั้นก็รอให้เจ้าเมืองท่านหายป่วยหรือพ้า โป้กกลับจากตากอกซะก่อนไม่ดีเหรอเรืนในตา ของผู้ใหญ่โพนออกความวิงวอนฤดูก็ดินฟ้า อากาศมารอได้หรือผู้ใหญ่เขาหันไปถามด้วย เสียงเรียบๆแต่จากประกายอันเยือกเย็นที่ ปรากฏอยู่ที่ในตาผู้ใหญ่พูนรู้ดีว่าไม่มี
1:26:07 ประโยชน์อะไรที่แกจะไปทัดทานเจตนาของเขา ไว้การทำมาหากินยั้งกันได้เมื่อไหร่ทุกคน ต้องกินเข้าไปทุกวันฉันรับรองได้แต่ว่า ปรากฏแน่ชัดจากประกาศกรมการจังหวัดหรือ หลักฐานว่าสัมปทาของพระโป้กินมาถึงป่าไม้ กระยานเลยแล้วก็เบญจพันธ์ในโป่งน้ำร้อน ด้วยเมื่อไหร่ฉันจะย้ายออกทันทีแต่ก่อน ถึงเวลานั้นฉันไม่ฟังคำสั่งหรือประกาศใคร นอกจากหัวใจของฉัน เองเมื่อข่าวการตกลงใจของเขาแพร่สะพัดออก ไปบรรดาชาวบ้านส่วนใหญ่ตั้งแต่คลองเหนือ บ้านไร่คลองใต้และวังยางซึ่งได้อาศัยโป่ง น้ำร้อนเป็นที่ยางชีพของตนตลอดฤดูแลงต่าง
1:26:55 ก็ทยอยกันเข้ามาหารื่นแสดงความชื่นชมยิน ดีและสนับสนุนอย่างเต็มที่พวกเราก็คิด อย่างพี่ลื่นว่าเขตป่าไม้ของพ้าโป้คงไม่ ถึงโป่งน้ำร้อนเจ้าแอนคนเก่าแก่ของบ้าน ไร่ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าถามปาแคล้วปลา แม้วหรือลุงพิณดูก็ได้อยู่ปากคลองมากว่า 20 ปีเคยได้ข่าวว่าพับโป้ให้ขนงานลากไม้ จากป่าโป่งน้ำร้อนสักต้นมาลำพังป่าใหญ่ ไม้สักทางท่ากระดานห้วยอีโงกคลองสมุยทำไป ชั่วชีวิตพ้าโป้กับลูกหลานก็ไม่หมดทำไมจะ ต้องมาเปิดป่าใหม่ถูกของพี่รื่นโป่งน้ำ ร้อนเป็นที่หากินทางปากของพวกบ้านเรามา ชั่วชีวิตปู่ย่าตายายเราจะต้องใช้เป็นที่
1:27:41 ทำมาหากินต่อไปขอให้พี่รื่นนำเถอะพวกเรา เอาด้วยนายเสถียรก็นายเสถียรพ้าโป้ก็พ้า โป้เจ้าเมืองก็เจ้าเมืองมันจะมากไปไอ้แอน เสียคุนๆของป้าแคล้วขัดขึ้นอย่ามาทำ เหมือนมึงอยู่เวียงจันทร์หน่อยเลยฟังทิด เริ่นเ้าดี กว่าอย่าไปคิดหาเรื่องกับใครเคยทำมาหากิน มาแต่ก่อนยังไงทำต่อไปอย่างนั้นก็แล้วกัน รื่น บอกแต่ก่อนที่ครัวใดจะทันออกป่าในแล้ง นั้นสัญญาณอันตรายครั้งแรกจากนายเสถียรก็ มาถึงเริ่นโดยผ่านผู้ใหญู่นเขาให้ฉันบอก เรื่นว่าใครก็ตามที่เข้าไปตั้งปางอยู่ใน
1:28:27 โป่งน้ำร้อนแลงเนี้ยเข้าไปด้วยการเสี่ยง ภัยของตนเองแกเล่าเขาว่าเกิดเหตุอะไรขึ้น ระหว่างชาวบ้านเรากับคนงานป่าไม้เหล่า นั้นเขาจะไม่รับผิดชอบเป็นอันขาดเพราะ ประกาศให้รู้ทั่วกันแล้วว่าป่าไม้นั้นน่ะ อยู่ในเขตสัมปทานพระโป้ในจ้างของเขา เดี๋ยวเเราจะต้องอยู่ใต้กฎหมายของนาย เสถียรแทนกฎหมายบ้านเมืองแล้วหรือผู้ใหญ่ เสียงของรื่นเยียนเล็กเกล้าเหมือนเสียง เหล็กกล้ากระทบกันอย่าลืมสิว่าบ้านเมือง มีขื่อมีแปรถ้าพระโป้มีสิทธิ์ทำป่าไม้ นั้นจริงและถือว่าเราบุกรุกเข้าไปอย่าง ในรเสถียรว่าผู้ที่จะมาออกคำสั่งปรับจับ กุมหรือพิพากษาโทษอยู่ที่คนของหลวงไม่ใช่
1:29:13 คนงานของนายเสถียรรื่นเตรียมเกวียนเตรียม ควายเสบียงอาหารขวานและเครื่องมือต่างๆ ซึ่งจำเป็นแก่การงานในปากของเขาเพราะรู้ ดีว่าในทันใดที่ข่าวซึ่งผู้ใหญ่พูนมาบอก แพร่ออกไปอย่างไรเสียก็คงจะก่อให้เกิด ความระสำระสายขึ้นในระหว่างพวกตัดไม้ของ เขาและชาวบ้านไร่ปากคลองผู้รักสงบบ้างไม่ มากก็น้อยเว้นไว้แต่เขาจะเป็นผู้ไปในขบวน นั้นด้วยซึ่งก็เป็นความ จริงคนบ้านเเป็นยังไงนะพี่เลิ่นสุดใจบอกเ วันหนึงขณะที่กินเข้าเย็นพร้อมกันตอนแรก เห็นพร้อมเพียงแข็งขันว่าเอาไงเอากันพอ
1:30:00 รู้ว่านายเสถียรเตือนมาอีกเท่านั้นแหละ ชักรวนเลไปตามๆกันเจ้าสาทำท่าจะป่วยไอ้ แอนถึงจะเลิกล้มความคิดเข้าโป่งน้ำร้อน แต่แล้วก็ฮึดขึ้นมาอีกเมื่อรู้ว่าพี่ เลื่นจะไปด้วยแน่ื่นได้ฟังก็หัวเราะหันไป หาสุดใจนั่นแหละที่ข้าเคยบอกเองไว้แต่แรก สุดใจทุกคนสงสัยหันไปดูของผัวเมียเป็นตา เดียวเจ้าทิดมันบอกอะไรเองนางใจปะแคล้ว สงสัยหลานสาวได้ฟังก็หน้าแดงขึ้นมาทันที เค้าเขาว่าที่เนะอะไรอะไรก็ดีทุกอย่าง เสียแต่ขาดหัวหน้าหล่อนบอกเพื่อฉะนั้นเขา จึงมาเพื่อจะเป็นนายเหมือนพ่อเหมือนลูก
1:30:47 เป็นพิมพ์เดียวกันแม่เฒ่าครุ่นคิดอยู่ใน ใจในตาเชื่อมไปด้วยความสุขและความภาคภูมิ ตลอดเวลาเหล่านั้นตั้งแต่เหตุการณ์เกิด ขึ้นแกไม่เคยคัดค้านหรือทักท้วงการตัดสิน ใจของหลานเขยนอกเหนือไปจากการตักเตือนแนะ นำบางประการซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่งานของ เขาต่อไปอย่าไว้ใจมันนักนะคนบ้านเนี้ยน่ะ แกเคยบอกขี้ขาดตาขาวเท่านั้นรวนเลหรือ เหมือนลิงดีแต่โวเวลาเอาจริงเอาจังเข้า แล้วเห็นหัวหดไปตามๆกันรื่นรู้ว่าชีวิตใน ชนบทที่สงบและชาวชนบทอพยพมาตั้งภูมิลำเนา
1:31:34 อยู่จากภาคต่างๆกันเช่นนั้นต่างคนต่าง ปราศจากถิ่นฐานดั้งเดิมที่จะหวงแหน ปราศจากเกียรติประวัติของครอบครัวที่จะ ภาคภูมิและอนาคตที่จะฝันถึงฉะนั้นจึงไม่ มีความทะเยอทะยานใดๆในการก่อร่างสร้างตัว นอกจากอยู่และกินไปวันนึงวันนึงและการ ดิ้นรนต่อสู้กับสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่ยังพอ มีทางหลีกเลี่ยงได้ก็พยายามห่างไกลจนกลาย เป็นนิสัยติดตัวแต่ครั้งนึงที่ต่างสำนึก ถึงสิ่งเหล่านั้นและค่าอันสูงของมันที่จะ ต้องรักษาไว้ทุกคนก็ย่อมพยายามให้ความ คุ้มครองป้องกันอย่างสุดชีวิตตามวิสัยและ สัญชาตญาณของมนุษย์ทั่วไปอย่าเงียบๆและป
1:32:23 ปราศจากความเร่งร้อนเขาเตรียมการของเขา ต่อไปเปลี่ยนดุมและกงล้อใหม่ซื้อควาย เพิ่มขึ้นอีก 2 คู่คราวนี้สุดใจกับโลกจะ ต้องอยู่บ้านการอ้อนวอนและอ้างเหตุผลของ หล่อนเพียงไรก็ไม่สามารถจะเปลี่ยนเจตนา อันเด็ดเดี่ยวของเขาได้งั้นก็เอาจำปาไปจะ ได้ช่วยหาข้าวหาปลาทางปางหล่อนยอมจำนนใน ที่สุดไม่จำเป็นรื่นยังคงยืนยันนี่เป็น งานของพวกผู้ชายไม่ใช่ผู้ชายก็ทำกันไอ้ เรืองเฝ้าบ้านไอ้แววก็ไอ้พันธไปกับ่าอย่า เป็นห่วงเลยเอามันไว้เป็นแรงทางร่ายเกาะ ดี กว่าอากาศเริ่มอบอุ่นขึ้นหลังจากฤดูหนาว
1:33:09 ผ่านไปต้นไม้ในป่าและ 2 ฝังแม่ปิงเผลิใบ อ่อนเขียวชะอุ่มเมื่อใกล้กำหนดของการออก ป่าข่าวโจรผู้ร้ายที่สาวไปชั่วคราวก็กลับ ฮือขึ้นอีกทางฝั่งตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในท้องที่อำเภอพราน กระต่ายซึ่งเกือบจะเป็นของธรรมดาสำหรับ อู่ข้าวกำแพงเพชรในทุกฤดูแร้งแลดสำหรับ หมู่บ้านตำบลที่แยกย้ายกระจัดกระจายกัน อยู่อย่างอำเภอนั้นบ้านเราอยู่ใกล้ชิด เกินไปที่จะมีผู้ร้ายก๊กไหนเข้าปล้นเขา บอกเรืองแต่เพื่อไม่ประมาทเอ็งเอาไอ้ดาว กระจายที่ข้าซื้อมาใหม่จากปากน้ำโพธิไว้ อย่าไม่หวังพึ่งผู้ใหญ่พูนหรือว่าพึ่งใคร
1:33:56 พึ่งมือก็ปืนในมือของเอ็งในที่สุดวันออก ป่าก็มาถึงตามกำหนดนั้นไอ้แอนจะพาพวกบ้าน ไร่ไปคอยอยู่ที่นาน้ำลาดส่วนพวกวังยางคอย สมทบอยู่ที่วังกระทะกะประมาณคนทั้งหมดไม่ ต่ำกว่า 20 ครัวเรือนรื่นตื่นแต่เช้ากิน ข้าวแล้วหยอกล้อเล่นกับลูกรอแววและพันเอา ของขึ้นเกวียนอยู่ทันใดนั้นเองผู้ยายพูน ก็กระหืดกระหอบไปถึงรื่นหน้าที่สมบูรณ์ เป็นเลือดๆดฝาดของแกซีดและเต็มไปด้วยความ ตื่นเต้นนายเสถียรกำลังมาที่นี่เขาส่งลูก คืนให้สุดใจทันทีนายเสถียรมาที่นี่สีหน้า ของเขาบอกความอัศจรรย์ใจมาทำไมขณะนั้นเอง
1:34:44 ร่างสูงๆของชายคนนึก็ปรากฏขึ้นที่ทางเดิน ริมมุมรั้วรื่นไม่สามารถจะสังเกตหน้าตา และเครื่องแต่งตัวได้ถนัดนักนอกจากเสื้อ กุยแฮงขาวพันนุ่งสีเทาๆและผ้าเขาม้าตาม หมากรุกเคียนพงจนกระทั่งร่างนั้นก้าวเข้า มายืนเกาะกรอบประตูรั้วนิ่งอยู่ราวอึดใจ นึงจึงแลเห็นหน้ากันได้ถนัดเป็นครั้งแรก มือของรื่นกำแน่นถอนให้ใจแรงก่อนที่จะ ก้าวออกไปเกาะเสาราวลูกกรงบันไดไว้เชิญบน เรือนครับนายเสถียรเขาบอกเชิญข้างบนคิ้ว ที่ดกและดำคู่นั้นเลิกขึ้นไปสู่นผากที่ ค่อนข้างเถิกและกว้างริมฝีปากหนาใต้หนวด ซึ่งขลิบไว้อย่างหมดจดแม้จะเผยอจากกันก็
1:35:31 ไม่ได้ส่วนกับคางสี่เหลี่ยมเลยคางนั้นบอก ความเข้มแข็งของจิตใจจนเกือบจะกลายเป็น เหี้ยมเกรียมตรงกันข้ามกับลักษณะของขา กรรไกรซึ่งอ่อนแอและในตาเจ้าความคิดแต่ ชั่วชีวิตของเขารื่นยังไม่เคยเห็นยิ้มของ ชายใดจะเต็มไปด้วยปริศนาเหมือนยิ้มที่ เต่นระรวยอยู่บนใบหน้าของชายผู้นี้ในขณะ นั้นอึดใจแรกดูเหมือนจะบอกถึงความเป็น มิตรแต่อึดใจต่อไปกลับกลายเป็นยิ้มของผู้ มีอำนาจยิ้มของผู้ชายเกิดมาสำหรับจะ บังคับบัญชาคนมากกว่าจะเป็นผู้อยู่ใน โอวาทหรือเชื่อฟังเราเหลือลื่นเสียงของ เขานุ่มนวลเหมือนเสียงผู้หญิงจนกระทั่ง
1:36:18 ื่นเองก็แปลกใจเมื่อเปรียบกับลักษณะทั้ง หลายแลและร่างซึสูงขนาดรื่นบางทีจะสูง กว่าด้วยซ้ำไปครับผมแหละรื่นในเสถียรก้า ข้ามธรณีประตูรั้วเข้ามาอย่างเนิบๆและช้า ราว 459 ก็หยุดยืนยกมือทั้งสองขึ้นเท้า ซาเอลอยู่กลางลานบ้านฉันอยากจะพูดอะไร ด้วยสักหน่อยเชิญข้างบนเถอะครับลื่นบอก อีกเชิญข้างบนในเสถียรสั่นศีรษะน้อยๆยิ้ม ยังไม่หายไปจากใบหน้าช่างเถอะไม่เป็นไร ข้างล่างก็ได้ตามใจทั้งๆที่สายตาจับอยู่ ที่ใบหน้าของกันและกันและทั้งๆหูแว่วได้ ยินเสียงกลั้นใจดังมาจากสุดใจและผู้ใหญ่
1:37:06 ูนที่ระเบียงหลังรื่นก้าวลงบันไดไปสู่ลาน บ้านเผชิญหน้ากับชายผู้สัญชาตญาณเตือนบอก แต่วินาทีแรกว่าเป็นบุคคลที่เขาพึงระมัด ระวังตัวให้มากยิ่งกว่าคู่ปรับใดๆที่เขา เคยได้พบและผ่านมาแล้ว ฉันเห็นแล้วว่าเรากำลังจะออกป่าสายตาของ เขากวาดไปที่เกวียนซึ่งแววและพันกำลังยืน คอยอยู่อย่างเคร่งเครียดเรืองจำปาและป้า แคล้วออกมายืนออกันอยู่ที่หน้าประตูครัว ฉันรู้ด้วยว่าเราจะเข้าไปตัดไม้ในโป่งน้ำ ร้อนพร้อมกับใครต่อใครในบ้านไร่วังยาง แล้วก็ที่นี่ครับเราเคยทำกันอย่างนั้นมา ทุกปีื่นไม่ได้เปลี่ยนสีหน้าที่สงบและน้ำ
1:37:54 เสียงซึ่งปกติให้ผิดแปลกไปยิ้มละไมอย่าง เป็นมิตรและผู้มีอำนาจวาสนาเต้นอยู่ในตา ดำซึ่งเป็นประกายเมื่อฉันได้ข่าวว่าคำ สั่งและประกาศของฉันไม่ให้ใครเข้ามา เกี่ยวข้องกับป่านั้นไม่ได้รับความเอาใจ ใส่ทีแรกก็แปลกใจเพราะไม่มีใครทั้งคลอง เหนือคลองใต้บ้านไร่ท่าขี้เหล็กทุกๆแห่ง และจะฝ่าฝืนแต่มาเห็นแล้วฉันก็เข้าใจเรา ไม่ใช่คนบ้านนี้ไม่ใช่หรอครับผมมาจากที่ อื่นอย่างนายเสถียรเหมือนกันฉันเป็นคน กรุงเก่าผมเป็นคนวังแขมมือข้างนึงซึ่ง เท้าเซอลอยู่ลดลงกำเข้าแล้วก็คลายออกใน ที่สุดก็ถอนใจพรืนเสียงของนายเสถียรเย็น
1:38:42 เมื่อเอ่ยนามนั้นเรากับฉันไม่เคยรู้จัก กันมาก่อนเลยในชีวิตฉันเองเป็นคนชอบคบ มิตรมากกว่าจะหาศัตรูเราต่างคนต่างเพิ่ง มาอยู่ที่นี่ฉันได้ฟังกิตติแสบรื่นมานาน เพิ่งจะได้เห็นรื่นวันนี้ก็ชักจะชอบใจเรา ควรจะเป็นเพื่อนกันต่อไปได้ไม่ใช่หรือ รื่นครับมันควรเป็นอย่างนั้นงั้นก็เชื่อ ฉันรื่นเลิกเข้าไปเกี่ยวข้องกับป่าป่า นั้นฉันมีงาอื่นจะให้รื่นทำเลือกเอาเถอะ จะเปิดป่าแม่ระกาหรือจะขาไม้ท่อนฉันยินดี ที่จะให้ความช่วยเหลือทุกอย่างขอบใจครับ นายเสถียรแต่ผมเลิกไม่ได้คิวคู่นั้นขมวด เข้าหากันอย่างอัศจรรย์ใจเพราะอะไรเพราะ ที่เนี่ยไม่เพียงแต่จะเป็นชีวิตของผมลูก
1:39:30 เมียของผมเท่านั้นแต่มันเป็นชีวิตของ เพื่อนบ้านทั่วไปด้วยทั้งคลองเหนือบ้าน ไร่คลองใต้วัดยางโป้ยังต้องการลูกจ้างอีก มากลำพังคนงานกะเหรี่ยงที่มีอยู่ยังไม่พอ ฉันเป็นธุระให้ในเรื่องนั้นรื่นใส่หน้าไป มาอย่างอ่อนใจคุณเสถียรยังไม่เข้าใจเขา พยายามอธิบายเราต้องการเป็นนายตัวของเรา เองไม่ใช่ลูกจ้างคนบ้านนี้ก็ดีผมเองก็ดี เคยใช้ชีวิตอย่างนี้มานานแล้วเลิกไม่ได้ เปลี่ยนไม่ได้มันเหมือนกับต้นไม้ลงราก แก้วฝังลึกแล้วก็ยากที่จะถอนได้ในตาอันคม ของเจ้าความคิดคู่นั้นสอดใส่เข้าไปในดวง ตาซึ่งแลจับใบหน้าเขานิ่งอยู่ตลอดเวลา
1:40:19 เหมือนจะพยายามแสวงหาข้อเท็จจริงหรือจุด
…
