0:02 Witajcie Zygmunt Krasiński nie-boska komedia omówienie lektury na poziomie rozszerzonym ponieważ właśnie nieboska komedia jakiś czas temu decyzję o centralnej komisji egzaminacyjnej została przesunięta do lektur które Omawiane będą tylko na rozszerzeniu czy dobrze czy niedobrze o Nie Boskiej Komedii i o zygmundzie krasińskim już w drugiej połowie XX wieku pisano wstrzemięźliwie Andrzej kijowski w takim tekście czy Krasiński w jeszcze był napisał Cytuję w Nie Boskiej Komedii
0:47 która uchodzi za najbardziej intelektualny utwór naszej dramaturgii romantycznej nie znalazłem ani jednej myśli wartej zapamiętania ani jednej sceny z owej dantejskiej wizji 19-wiecznego świata nie chciałbym zobaczyć na scenie wszystkie wydają mi się kiczem przeraźliwym i płaskim utwór pisany jest językiem ubogim i bezbarwnym ani jedno zdanie nie wpada w ucho mocno prawda Czesław Miłosz w historii literatury polskiej którą szykował dla studentów amerykańskich napisał tak anonimowy poeta Polski czyli właśnie Krasiński był popularny w schyłkowej fazie romantyzmu
1:35 która zakończyła się dość gwałtownie wraz z Powstaniem roku 1863 dziś jednak nie możemy zaakceptować stawiania Krasińskiego na równi ze słowackim a tym bardziej z Mickiewiczem My oczywiście mówiąc o trzech wieszczach narodowych mówimy o Mickiewiczu słowackim i krasińskim natomiast Zwróćcie Państwo uwagę że wielokrotnie zapewne spotkaliście się z takim twierdzeniem że miejsce Krasińskiego powinien zająć cypriankami Norwid tak jest być może jako maturzyści przygotowujący
2:21 się do egzaminu na poziomie rozszerzonym rozmawialiście o tym na lekcjach my nie będziemy tego rozsądzać żeby zrównoważyć te krytyczne opinie pozwolę sobie na koniec tego wstępu oddać głos Adamowi mickiewiczowi który wykładając w kolorze fonse na początku lat czterdziestych XIX wieku tak powiedział o swoim młodszym koledze a przede wszystkim tak powiedział o Nie Boskiej Komedii poemat ten jest tylko jękiem człowieka genialnego który widzi całą wielkość i trudność zagadnień społecznych a niestety nie wzni ósł się
3:08 jeszcze na wyżyny skąd mógłby dojrzeć ich rozwiązanie nie wznóż się jeszcze na wyżyny ponieważ jak za chwilę to sobie wykażemy w momencie kiedy pisał nieboską komedię Zygmunt Krasiński miał lat 21 był więc ledwo starszy od wielu wielu z was a jest to rzecz myślę tutaj o Nie Boskiej Komedii cały czas bez wątpienia wysoce erudycyjna co o samym krasińskim warto wiedzieć tak szybciutko bo przecież nie będziemy jego
3:53 biografią zabierać czasu tego mojego niedługo wykładu wiemy że Urodził się w roku 1812 zwróćcie uwagę że był najmłodszy z trzech naszych Wieszczów sporo młodszy od Mickiewicza rocznik 17 1998 to już jakby zupełnie inne pokolenie prawda młodszy od 3 lata od Juliusza Słowackiego który Jak pamiętacie Urodził się w roku 1809 Tak więc Krasiński urodził się w 1812 w Paryżu był z synem Wincentego Krasińskiego to była bardzo bardzo mocna postać on najpierw był generałem napoleońskim on bardzo mocno był związany z napoleonem
4:40 dowodzi tego chociażby fakt że cesarz był ojcem chrzestnym Zygmunta natomiast już kilka lat po przyjściu na świat Zygmunta Krasińskiego kiedy Bonaparte przegrał kiedy Bonaparte upadł Wincenty Krasiński czyli generał Krasiński swoje afekty zwrócił w stronę cara oddał swoje usługi carowi najpierw aleksandrowi pierwszemu potem Mikołajowi pierwszemu stał się zwolennikiem cara a przez to jego syn który jest bohaterem naszego dzisiejszego spotkania nie miał w życiu łatwo nie miał w życiu łatwo No na
5:27 przykład musiał Przerwać studia on studiował w Uniwersytecie Warszawskim i tam w pewnym momencie został najprawdopodobniej spoliczkowany to była taka historia że w 1829 roku był miał miejsce pogrzeb prezesa sądu najwyższego Piotra Bielińskiego ten pogrzeb zmienił się w Wielką patriotyczną manifestację w wielu studentów Uniwersytetu Warszawskiego zbojkotowało te zajęcia które tego dnia się miały odbywać poszli na pogrzeb natomiast krasińskiemu na wzięcie udziału w uroczystościach pogrzebowych nie wyraził zgody nie pozwolił ojciec
6:12 Zygmunt Krasiński ojca słuchał w uroczystościach pogrzebowych udziału nie wziął został potem zbojkotowany przez swoich rówieśników podobno podobno nawet przez jednego z nich został spoliczkowany on Wincenty Krasiński był bardzo dobrze ustawiony finansowo to był bardzo bogaty człowiek w związku z tym wysłał swojego syna do Szwajcarii do Genewy gdzie Zygmunt poznał Mickiewicza jeździł później Zygmunt Krasiński po Europie nie biorąc udziału w powstaniu listopadowym również z uwagi na niezgodę ojca oczywiście też
7:00 przez swoje nie najlepsze zdrowie ale Zauważcie taką trochę ironię losu Żaden z naszych Wieszczów w powstaniu listopadowym nie walczył Co jest znowu jakimś pewnie pretekstem do rozważań na temat udziału wielkich wybitnych artystów w walkach narodowo-wyzwoleńczych byranie przez nich udziałów w wojnach jak to się kończymy znamy chociażby tragiczny los Krzysztofa Kamila Baczyńskiego Tadeusza Gajcego prawda więc można się zastanowić co jest bardziej wartościowe czy oddanie życia za ojczyznę czy
7:46 pozostanie przy życiu i bycie wielkim poetą znowu nie rozstrzygamy tego tutaj znowu jest to jakiś taki pretekst do rozważań nie wiem czy się pojawi na egzaminie maturalnym Podobny temat ale gdzieś Miejcie w tyle głowy Zygmunt Krasiński generalnie był przeciwko rewolucjom i to ewidentnie odziedziczył po swoim ojcu panicznie bojącym się że jeżeli jego syn za bardzo podskoczy że jeżeli zbytnio przyłączy się do nastawionych patriotycznie i narodowowyzwolenczo rodaków to on Wincenty Krasiński będzie miał problem
8:34 ze strony chociażby cara No dobra nie brał udziału w powstaniu listopadowym i podobnie jak w przypadku Kordiana Juliusza Słowackiego i w przypadku jak w przypadku jak to miało miejsce przy Dziadach części trzeciej Adama Mickiewicza nie uczestniczenie w powstaniu i sam fakt wybuchu powstania listopadowego i później klęski powstania listopadowego ewidentnie stały się przyczyną powstania utworu powstania Nie Boskiej Komedii rękopisie swojego dramatu Krasiński napisał zaczęte w Wiedniu na wiosnę skończone w Wenecji w jesieni
9:22 1833 roku widzimy więc oczywiście że jest to utwór zainspirowany klęską powstania listopadowego i w ogóle samym powstaniem listopadowym w jednym ze swoich listów z tego czasu Zygmunt Krasiński napisał mamę dramat dotyczący wieku naszego walka w nim dwóch pryncypiów arystokracji i Demokracji No więc wydaje mi się że tym samym powiedzieliśmy sobie już trochę o powstaniu i o okolicznościach powstania Nie Boskiej Komedii utworu wydanego uwaga anonimowo ze względu w dużej mierze na
10:10 ojca Zygmunt Krasiński nie zdecydował się podpisać swego utworu imieniem i nazwiskiem stąd w tym cytacie z Czesława Miłosza na samym początku mojego filmu przytoczyłem użyte przez Miłosza określenie anonimowy Polak budowa utworu pozwolicie że tradycyjnie będę posługiwał się wydaniem Nie Boskiej komedii z Biblioteki Narodowej którą niezmiennie uznaje za najlepsze i najpełniejsze źródło wiedzy Nie boska komedia składa się z czterech części i każda z tych czterech części poprzedzona jest takim epicko lirycznym komentarzem
10:56 pisanym prozą prozą z rytmizowaną niektórzy ładnie przyrównują te wstępy wprowadzenia do uwertury są to właśnie takie wprowadzenia komentarze do wydarzeń opisanych już w kolejnych częściach w formie tradycyjnej w formie dramatycznej czyli Popatrzcie No tutaj chociażby właśnie macie część pierwszą macie ten wstęp macie wstęp i chwilkę później
11:41 rozpoczyna się już dramat właściwy jakbyśmy to powiedzieli dwie pierwsze części część pierwsza i część druga utworu składają się na tak zwany dramat rodzinny głównym bohaterem tego dramatu jest mąż jest Henryk on oczywiście też jest hrabiom w związku z tym Pamiętajcie że będę wymiennie używał tutaj aż trzech określeń na naszego bohatera Henryka hrabiego Henryka i męża to będzie ta sama postać dla mnie on w pierwszej części jest przede wszystkim Właśnie
12:28 mężem ale też jest poetą ponieważ Głównym problemem tego dramatu rodzinnego dwóch pierwszych części będzie poezja będzie poezja i wpływ poezji na poetę a także próba określenia Co to znaczy prawdziwy poeta fałszywy poeta i jakiś takich rozważań dotyczących odpowiedzialności wybitnej jednostki odpowiedzialności poety za sprawy wyższe ale przede wszystkim za szczęście bądź nieszczęście najbliższych mu ludzi Stąd właśnie to określenie dramat rodzinny
13:14 inaczej w przypadku części trzeciej i części czwartej one tworzą tak zwany dramat społeczny w dalszej części w naszym ciągu głównym bohaterem jest nasz mąż ale on tutaj przede wszystkim już jest hrabią Henrykiem a Głównym problemem właśnie tym problemem będzie rewolucja jaka wybucha i będzie to konflikt pomiędzy arystokracją a demokracją tak jak to zapowiadał Zygmunt Krasiński i znajdzie nasz bohater adwersarza znajdzie przeciwnika jak
14:01 możemy sobie tutaj to wyobrazić i nazwać skoro hrabia Henryk będzie protagonistą to antagonistą stanie się ten który jest na czele Rewolucjonistów a więc Pankracy wiemy że całość zakończy się boską interwencją tak tak będziemy tutaj mieli niezwykłe zakończenie które możemy określić właśnie jako interwencja Boska tyle jeśli chodzi o wprowadzenie o utworu dwa zdania na temat samego tytułu Wydaje wam się chyba oczywiste że skojarzenia tutaj powinny być
14:49 automatyczne jeżeli słyszymy niebo skakamedia to od razu świeci nam się lampka z napisem Boska komedia Dante alighieri wybitny włoski średniowieczny ale już zapowiadający przecież renesans artysta i wybitny utwór pisany przez No wiele lat bo pomiędzy 1307 a 1321 rokiem poemat opiewający wędrówkę poety po trzech sferach zaświatów najpierw piekle potem czyśćcu potem raju jeżeli byśmy przyjęli tę analogię No to chyba jasne stanie się że o ile Dante
15:36 opisywał trzy sfery zaświatów o tyle Zygmunt Krasiński skoncentrował się na jednej obserwujemy opis Czy mamy tutaj do czynienia z opisem piekła jakie pojawiło się na ziemi piekła które najbliżsi gotują swoim najbliższym i piekła które Jedni ludzie mogą zgotować innym ludziom wydaje się wydaje się że Krasiński chciał również zwrócić uwagę czytelnika na ludzki a więc nie boski pierwiastek
16:24 dziejów jeżeli spojrzymy na taką doktrynę historiozoficzną która nazywa się prowidencjalizm albo providencjonalizm to zauważymy że bada ona wpływ Boga nadzieje wpływ Boga na bieg historii Krasińskiego interesowała ta doktryna prowidencjonalizmu w związku z tym możemy domniemywać że tytułując swój utwór Nie boska komedia On zwrócił uwagę na to w jaki sposób przejawia się ludzki czynnik dziejów W
17:12 jaki sposób człowiek ma pewną swobodę działania kiedy przekracza pewne granice i kiedy może interweniować Bóg czyli ludzki czynnik ewentualnie nawet ludzie działający przeciwko Bogu Nie boska A więc wbrew Bogu takie dwa dwie możliwości interpretacyjne tutaj wam mogę podpowiedzieć co jeszcze warto by pamiętać o Nie Boskiej Komedii zanim przejdziemy do samego do samego tekstu może dwa słowa powiem o tym utworze jako
17:57 dramacie romantyczne warto by było żeby Przystępując do matury na poziomie rozszerzonym żebyście mieli pojęcie dotyczące samego gatunku literackiego jak sobie przypominacie Polski romantyzm dzielimy na dwie fazy pierwsza faza to jest romantyzm tak zwany przed listopadowy Czyli to co się działo umownie między rokiem 1822 czyli tym debiutanckim Tomem tomikiem poezji Adama Mickiewicza zawierającym Ballady i romanse a rokiem 18 w 30-31 czyli wybuchem powstania listopadowego to jest ten romantyzm Jeszcze raz powtarzam przed listopadowy no i po roku 1831 do 1863 druga faza romantyzm
18:43 listopadowym mówiąc o Nie Boskiej Komedii mówimy o dramacie romantycznym I pamiętamy że on należy do tej drugiej fazy romantyzmu romantyzm po listopadowy cechowała właśnie bardzo często obecna w utworach problematyka narodowa oczywista Po klęsce powstania listopadowego Stąd właśnie Pierwszą cechą Nie Boskiej Komedii jako dramatu romantycznego byłaby problematyka narodowa zauważalna również w III części Dziadów zauważalna w Kordianie niewidoczna chociażby w czwartej części
19:29 Dziadów czy drugiej części Dziadów Mickiewicza bo oba te dramaty powstały w fazie pierwszej przed listopadowej fazie romantyzmu Zauważcie że utwór ma swoją kompozycję otwartą znowu mamy podobnie jak w przypadku trzeciej części Dziadów my nie Poznajemy do końca losów Konrada nie wiemy jak się one zakończą podobnie jak miało to miejsce w Kordianie my przecież widzimy Kordiana stojącego przed plutonem egzekucyjnym i nie wiemy zginie czy też nie zginie po tak jest właśnie w Nie Boskiej Komedii widzimy boską interwencję ale nie wiemy co stanie się z ludzkością nie wiemy jak ta
20:16 interwencja się zakończy mamy Proszę państwa Zerwanie z zasadą trójjedności w dramacie romantycznym klasyczna zasada jedności czasu jedności miejsca jedności akcji ona tutaj zostaje zerwana akcja zostaje rozciągnięta grubo powyżej 24 godzin my wiemy że przecież akcja Nie Boskiej Komedii musi rozciągnąć się rozgrywać się na przestrzeni wielu lat bo w części Pierwszej widzimy Narodziny syna naszego bohatera a w części czwartejo jest już no dużym chłopcem
21:05 młodzieńcem nawet Zerwanie z zasadą jedności miejsca No przecież to jest oczywiste że akcja rozgrywa się w różnych miejscach na przykład Już nawet w części Pierwszej zaczyna się od wiejskiego kościółka Za chwilę będziemy mieli do męża potem będzie gdzieś scena w górach potem będzie dom obłąkanych w których w którym zamknięta zostanie żona Henryka zasada jedności akcji Popatrzcie mamy właśnie ewidentnie wielowątkowy utwór ponieważ część pierwsza i część druga składają się na dramat rodzinny część trzecia i część czwarta na dramat społeczny
21:53 synkretyzm rodzajowy synkretyzm gatunkowy te uwertury o których wam opowiedziałem one są epickie mamy partie główne oczywiście dramatyczne te fragmenty o których wspomniałem uwertury One również mają pewne elementy w związku z liryką Czy w utworze pojawiają się postaci o niejasnym statusie ontologicznym czyli czy na scenie wprowadzone zostały jakieś postaci fantastyczne No to by było Cechą charakterystyczną dla dramatu
22:38 romantycznego Zastanawiamy się Oczywiście że tak Popatrzcie to to to widmo dziewicy ten duch który będzie uwodził męża w części Pierwszej prawda zjawa dziewica ale przecież jest też chociażby Anioł Stróż jest również chór złych duchów No i boska Interwencja z wizją Chrystusa triumfującego co jeszcze chcecie jeśli chodzi o nieboską komedię jako dramat romantyczny z takich najbardziej najbardziej charakterystycznych typowych cech wydaje się że poza rozmowę uzasadnienie i
23:23 przedstawienie wydarzeń powiedziałem że tutaj mamy związek z fantastyką ale mamy również związek z irracjonalizmem nasi bohaterowie powinni być motywowani psychologicznie powinni być rozumowani motywowani społecznie natomiast natomiast tutaj ewidentnie siły nadprzyrodzone popychają naszych bohaterów do działania co składa się na taką kolejną cechę specyficzną kreację głównego bohatera jako jednostki wybitnej wyrastającej ponadprzeciętność Konrad III części Dziadów jest wybitną jednostką Kordian który na szczycie Mont Blanc właśnie staje się taką
24:09 silnym indywidualistą wyrastającym ponadprzeciętność No i wreszcie hrabia Henryk który przecież także będzie kimś kto wyrasta ponad swoich bliźnich na pewno rozdarty wewnętrznie na pewno zbuntowany przeciwko temu co się dzieje motywowany do działania wielkimi ideami takimi uczuciami wielkimi wysokimi pobudkami gotowy do poświęcenia się za ludzi taki czynnik prometejski w bohaterze No i koniec bohatera który może popaść w obłęd którego w jakiś
24:55 sposób kusi śmierć Zauważcie że Konrad w wielkiej improwizacji gotów jest oddać życie gotów jest oddać swoją duszę Kordian który Przecież staje w końcu przed plutonem egzekucyjnym a ma za sobą próbę samobójczą nieudaną oczywiście i wreszcie można czyli hrabia Henryk który najpierw o mało nie skacze w przepaść kuszony przez dziewicę która okazała się nie dziewicą tylko ladacznicą a później a później ginie w scenie finałowej o której jeszcze sobie powiemy
25:42 francuskoczy w tą przepaść prawda zwróćcie uwagę na nastrój utworu to jest kolejna cecha dramatu romantycznego budowanie aury Niepokoju tajemniczości miejscami grozy jakieś inny górskie Ustronia przepaście burza błyski błyskawice przecinające mroki nocy to jest atmosfera mroczności tajemniczości jakże Lubiana przez romantyków zwracam też uwagę że dramaty romantyczne były asceniczne raz przez
26:27 liczne sceny zbiorowe Przypominam że w klasycznym dramacie greckim na scenie mogły przebywać maksymalnie trzy osoby w szczególnych przypadkach dopuszczalna była obecność 4 bohatera tak zwanej postaci niemein Krasińskiego mamy do czynienia z tłumem przypominam chociażby wizytę hrabiego Henryka w obozie Rewolucjonistów I to sprawia że utwór jest asceniczny akcja rozciągnięta na wiele lat rozgrywająca się w bardzo w bardzo różnych miejscach upiory jakieś dziwne zjawy które pojawiają się na scenie No i tłum w związku z tym mamy tutaj do czynienia z
27:14 zerwaniem z tą klasyczną zasadą sceniczności przeznaczeniem dramatu do wystawiania na scenie romantykom na tym aż tak nie zależało Podobnie asceniczna jest trzecia część Dziadów Podobnie asceniczny jest Kordian co nie znaczy że te utwory wystawiane nie są wiecie doskonale i znacie na pewno słyszeliście o różnych inscenizacjach chociażby właśnie Dziadów niedawnej w teatrze imienia Juliusza Słowackiego w Krakowie chociażby Słuchajcie Myślę że tyle że o najważniejszych kwestiach sobie powiedzieliśmy
28:00 powiedzieliśmy sobie o dyramacie romantycznym którym niewątpliwie jest Nie boska komedia No to może dwa słowa powiem o tym co sprawia wam ogromną trudność mianowicie te uwertury komentarze w części Pierwszej komentarz odnosi się do poety jakim jest hrabia Henryk poety jakim jest mąż Zacytuję wam taki bardzo bardzo ważny fragment mianowicie takie słowa które tutaj padają Przez ciebie płynie strumień
28:47 piękności ale ty nie jesteś pięknością Zauważcie państwo że to faktycznie może być aluzja do bohatera głównego który chce być poetą który wydaje się być poetą który jest poetą ale nie jest poetą prawdziwym ponieważ jego przeżywanie poezji i efekt Jaki jest poezja nie przyniesie ludziom szczęścia i rzeczywiście Rozbija się
29:33 działalność aktywność hrabiego Henryka między tym co poezją nazywamy a tym co nazwiemy życiem na samym początku części Pierwszej kiedy mamy scenę ślubu ksiądz dający ślub mówi Pamiętajcie na to i zaraz później Mąż wypowiada takie słowa które są druzgocące dla nowo poślubionej panny młodej on mówi tak zstąpiłem do ziemskich ślubów bo on znalazł tę o której marzyłem przekleństwo mojej głowie Jeśli okiedy
30:21 kochać przestanę Popatrzcie zstąpiłem do ziemskich ślubów tak jakby były też śluby inne śluby duchowe śluby niebiańskie a więc śluby wyższego rzędu dostępne dla poetów on wybitna jednostka zstąpił do ziemskich ślubów on poeta zszedł na ziemię No i jak pamiętacie źle to się skończyło ponieważ już niebawem złe duchy powołały do istnienia na łużnicy umarłej wczoraj potem ześlął ją na bohatera ona go będzie kusić i
31:10 będzie chciała sprowadzić go na drogę w międzyczasie Jak pamiętacie nasz świat przyjdzie orcio i żona znajdująca się już na skraju obłędu błogosławi i przeklnie swojego syna nazywając go poetą chcę żeby ojciec go przynajmniej pokochał skoro nie kocha jej to ona mówi Błogosławię cię orciu błogosławię Dziecię moje bądź poetą aby cię ojciec kochał Nie odrzucił kiedyś a potem powie Przeklinam cię i jeśli nie będziesz poetą my wiemy jakie będą
31:56 konsekwencje my wiemy że orcio będzie tym poetą prawdziwy No w międzyczasie w międzyczasie z żoną dzieje się już bardzo źle zostaje umieszczona w domu obłąkanych i tam umrze ta żona nie jest anonimowa ona miała na imię Maria jeśli chcecie wiedzieć druga część utworu ten komentarz ta uwertura jest apostrofą epicką liryczną tak jak to już wcześniej powiedziałem apostrofa właśnie do orcia do orcia który byłby poetą
32:43 prawdziwym bardzo częsty motyw się pojawi orcio będzie miał problem ze wzrokiem nawiasy mówiąc kłopot ze wzrokiem miał Krasiński zostawmy ale to że on nie będzie widzieć tak dobrze jak inni ludzie swoimi oczyma oznaczać może że postrzegać świat będzie oczyma duszy otrzyma wyobraźni to taki pierwiastek poety prawdziwego tymczasem jednak od najmłodszych lat orcio nie będzie bawił się tak jak inne
33:30 dzieci będzie popadał w zadumę będzie właśnie pięknym ale tajemniczym dziwnym bardzo młodym człowiekiem my wiemy dlaczego ponieważ on z jednej strony jest natchniony darem prawdziwej poezji a z drugiej strony jest obciążony przekleństwem tejże poezji świetnie widać to w jednym z pierwszych fragmentów pierwszym fragmencie dramatu właściwego w drugiej części kiedy 10 lat po śmierci Marii mąż z orcem odwiedzają grób by za nią się pomodlić i orcio nie potrafi modlić się
34:17 słowami modlitwy nie potrafi wymówić tych nie potrafi odklepać z pamięci słów modlitwy ponieważ w jego głowie słowa nawijają się i bolą i to jest ten taki absolutnie spontaniczny wyrzut prawdziwej poezji natchnienia on też zwierza się ojcu że widuje matkę że kiedy usypia że kiedy jest na granicy snu matka się pojawia matka przychodzi do niego Popatrzcie co tu się dzieje Popatrzcie jak mocno jest to romantyczne Przypomnijcie sobie
35:03 chociażby te programowe słowa z romantyczności Adama Mickiewicza on tam mottem uczynił fragment Hamleta zdaje się że widzę gdzie przed oczyma duszy mojej pamiętacie te słowa prawda i dokładnie tak samo jest z orciem on też widzi otrzyma duszy on też widzi zmarłych tak jak hamletowi pokazał się duch zmarłego zamordowanego ojca i słowa były mottem romantyczności Tak właśnie orcio widzi ducha zmarłej matki to jest istotne to jest ważne orcio
35:51 dorasta arcioma już 14 lat orcio traci wzrok i ma takie dziwne stany budzi się w nocy wstaje mówi coś przez sen lekarz potwierdza pomieszanie zmysłów połączone z nadzwyczajnością drażliwością z nadzwyczajną drażliwością nerwów to jest ciekawy bardzo wątek na który chciałem wam zwrócić uwagę bo widzicie zderzenie dwóch koncepcji poezji poety prawdziwego jako orcia natchnionego niewidzącego ale postrzegającego otrzyma
36:37 duszy i męża który jest poetą fałszywym wrócę na sekundkę do części Pierwszej tam Kiedy mąż żali się na to co go spotyka No on jest draniem On jest łotrem On przecież zdradza swoją żonę to jednak użala się nad sobą i potrafisz żonie straszne słowa powiedział mówi tak czuję że powinienem cię kochać na przykład ale w momencie w momencie kiedy kiedy on zostaje zostaje sam w momencie kiedy Kiedy jego żona zostaje odwieziona do domu wariatów jak to określa sługa można
37:23 taki taki monolog pełny pełny wyrzutu rozpaczy No on poetyzuje tę swoją rozpacz i wtedy skąd odzywa się głos który mówi dramat układasz prawda czyli jakby staje się to takim zarzutem trochę który pokazuje że oto cudzego cierpienia którego sam się stał przyczyną układa dramat układa sztukę układa poezję czy to powinno być źródłem prawdziwej sztuki Czy to powinno być źródłem poezji część trzecia uwaga przechodzimy do tak
38:12 zwanego dramatu społecznego i uwertura epicko liryczna opisuje początek rewolucji rewolucji o charakterze nie tylko politycznym ale przede wszystkim rewolucji o charakterze społecznym burzącej dotychczasowy Porządek Świata i wprowadzający Nowy Porządek bum który się pojawia to jest tłum pariasów tłum nędzarzy tłum ludzi do tej pory prześladowanych i na czele tłumu przemawiający do zgromadzonych pojawia się przywódca charyzmatyczny niewątpliwie mężczyzna obdarzony właśnie
38:59 charyzmą obdarzony talentem to jest Pankracy prawny mówca który jednak nie budzi jakiejś takiej naszej szczególnej Sympatii bo on tutaj jest po prostu brzydkim człowiekiem nie budzi naszego zaufania i Zresztą słusznie bo on chce zburzyć stary porządek on chce zniszczyć dawny świat na czele czy na straży może lepiej starego porządku stanie hrabia Henryk i obaj się zderzą ale pamiętajcie że żaden z nich ani
39:45 hrabia Henryk ani Pankracy nie będzie miał jednoznacznej ostatecznej racji natomiast Krasiński rewolucji nie lubił i rewolucjoniści Tutaj rzeczywiście przedstawieni są jako ci którzy występują przeciwko nie tylko ludzkiemu odwiecznemu porządkowi ale również jako ci którzy występują przeciwko porządkowi boskiemu doskonale Obrazuje to pierwsza scenka Pierwszy fragment kiedy w szałasie spotykają się wiecznie knujący Żydzi tutaj nazwani przechrztami proszę państwa
40:31 antysemityzm Zygmunta Krasińskiego którą przejął po swoim ojcu nie budzi nie budzi wątpliwości Żydzi przedstawieni jako ci którzy bezustannie knują którzy chcą zniszczyć świat chrześcijański tworząc strategiczne jakieś sojusze z tymi którym im jest na rękę a wiedzą że rewolucja zniszczy nie tylko stary Porządek Świata ale również zniszczy wiarę z niższy chrześcijaństwo przyniesie ze sobą obrzędy nowej wiary stąd właśnie ten najbliższy
41:16 pankracemu Leonard który będzie takim właśnie kapłanem nowej wiary obrzędy przypominające takie diabelskie orgie będą odgrywały się na będą odprawiane na ruinach chrześcijańskich kościołów Po obozie rewolucji przechadza się czy też wędruje hrabia Henryk Pankracy ma nadzieję że uda mu się Henryka przeciągnąć na stronę rewolucji i ta wędrówka hrabiego Henryka Po obozie rewolucji jest chyba
42:04 najbliższym najbardziej takim oczywistym nawiązaniem do Boskiej Komedii Dantego alighieri tam poeta czyli dantes chodził coraz niżej coraz niżej po kolejnych kręgach piekła aż do Lucyfera który jak sobie przypominacie tkwił w zamarzniętym jeziorze łez tak tutaj mąż obserwuje różne grupy tak zwane różne kluby Bo to jest tak na wzór klubów z Rewolucji Francuskiej ogląda tych którzy w rewolucji biorą udział który którzy są tą pięścią rewolucji to są ci lokaje którzy się
42:51 chwalą że pozabijali własnych panów to są ci rzeźnicy szykujący noże to są Chłopi którzy ciągną swojego pana mówi dzieci moje dzieci oni go zaraz przecież zabiją nawet poznaje mąż najemnika bianckiego który tak naprawdę gardzi tym całym obozem rewolucji gardzi tą całą bandą ale oni mu płacą więc więc w to Wchodzi No i wreszcie No i wreszcie spotka się hrabia Henryk z tam jeszcze oczywiście po drodze zobaczy te obrzędy nowej wiary odprawiane przez
43:36 Leonarda zobaczy kobiety które które będą które będą się poniżać które będą się hanić i potem następuje właśnie ta kulminacja rozmowa Pankracego z hrabią Henrykiem do wymyślacie się że w tej dyskusji w której oni sobie będą zarzucać z jednej strony na przykład Pankracy będzie mówił o zepsuciu świata zepsucił moralnym niesprawiedliwości tego świata który właśnie odchodzi w przeszłość natomiast oczywiście
44:21 hrabia Henryk nie da się przekonać On mu będzie zarzucił nazwie w ogóle Pankracego naszym bratem szatana nie ulegnie nie ulegnie pokusom i hrabia Henryk ostatecznie pozostanie obrońcą przegranej sprawy czwarta część to już jest właśnie finał i jako jedyna uwertura do czwartej części nie będzie dotyczyła jednej osoby przypominam pierwsza uwertura to był opis przedstawienie hrabiego Henryka męża poety nie prawdziwego pt fałszywego druga to był
45:07 orcio orcio jako poeta prawdziwy obdarzony darem ale też swoistym przekleństwem inny od najmłodszych lat trzecia uwertura to był tłum tłum Rewolucjonistów na czele których stanął świetny mówca Pankracy No i wreszcie czwarta uwertura czwarty poetycki komentarz do części dramatycznej i tutaj mamy opis Zamku Świętej Trójcy Święta Trójca prawda Czyli mamy zamek ostatnie Ostatni bastion nie tylko starego porządku świata ale również Ostatni bastion wiary nie jest przypadkowa nazwa tego zamku to
45:53 jest Twierdza znajdująca się nad przepaścią na granitowych skałach zamek jest opisany w ten sposób że my zaczynamy odnosić wrażenie już upadek tego zamku będzie oznaczał koniec świata Dolina Świętej Trójcy obsypana światłem migającej broni i l ciągnie zewsząd do niej jak do równiny ostatniego sądu ewidentne obrazowanie apokaliptyczne mamy tutaj nawiązanie do Apokalipsy według Świętego Jana jeżeli właśnie chodzi o obrazowanie w tym zamku
46:38 w tym ostatnim bastionie starego porządku w katedrze na zamku zbierają w sieci ostatni obrońcy i dowódcą twierdzy zostaje nasz hrabia Henryk który decyduje się absolutnie nie poddać który wbrew namową hrabiego Barona księcia by rozpocząć układy by poddać zamek by ocalić mówi nie i w tym momencie mamy rzeczywiście ostatnie chwile starego świata mamy też
47:26 rozmowę ojca z synem hrabiego z orciem wiemy że orcio on ma taką wizję duchy pomordowanych ludzi zbierają się by sądzić ostatniego potomka rodu arystokratów ten właśnie sądzony jest bardzo podobny do hrabiego Henryka tak się sam jak on porusza tak samo jak on mówi i Duchy wydadzą na niego wyrok za to żeś nic nie kochał nic nie czcił prócz siebie od siebie i myśli twoich potępion jesteś potępion na wieki
48:11 zginiesz ty i bracia twoi a pogrzeb was jest bez dzwonów żałoby bez łkania przyjaciół i krewnych Jako nasz był kiedyś na tej samej skale boleści Popatrzcie mamy nawet sceny wizyjną scenę która jakże przypomina takie wizje towarzyszące bohaterom trzeciej części Dziadów chociażby księdza Piotra i Kordiana jak przypominacie sobie potyczkę idącego zabić cara Kordiana ze strachem imaginacją prawda Mamy mamy tutaj
48:56 ewidentnie nawiązanie do takiej typowej dla poetyki romantyzmu wizyjności niesamowitości tuż przed ostateczną klęską zginie orcią orcio zostanie trafiony zbłąkaną kulą mąż Rzuci się na wrogów zrozpaczony zrozpaczony śmiercią syna i niedługo później Sam zresztą skoczy w przepaść z okrzykiem bardzo charakterystycznym bardzo znaczącym poezją bądź mi Przeklęta wtedy kiedy odbędzie się już sąd nad
49:46 niedobitkami arystokratów Pankracy ich wskaże na śmierć Pankracy Pankracy nie będzie nie będzie miał żadnej żadnej litości kiedy już uporządkuję kiedy zniszczy to wszystko co miało być kiedy wydała rozkaz zburzenia twierdzy uda się Pankracy z leonardem na szczyt baszty i tam i tam pojawi się po stronie Zachodzącego Słońca chmura za chmury wyłoni się Chrystus i wzrok Boga w opisie w źrenice Pankracego
50:31 oślepi go i zabija a Ostatnie słowa jakie wypowie przed śmiercią będą bardzo bardzo wymowne galile licystii galilejczyku zwyciężyłeś Czyli jak sobie przypomnicie mówiłem wam o providencjonalizmie o tej takiej doktrynie historiozoficznej badającej możliwe ingerencję Boga w losy ludzi ona tutaj ta ingerencja nastąpiła i nastąpił Koniec nastąpił sąd czy będzie coś później No jeżeli weźmiemy pod uwagę chociażby apokalipsę to my
51:16 wiemy że tak że nastąpi coś później ale tego nowego porządku już nie poznamy główny bohater tego utworu to mąż znany nam jako hrabia Henryk Wiemy że to jest właśnie poeta ale poeta który nie jest poetą prawdziwym On chciałby być poetą on ma wymagania wobec świata i ma wymagania wobec siebie ale nie potrafi rozpoznać prawdy nie potrafi rozpoznać prawdziwego
52:02 piękna sam Krasiński w jednym z listów tak napisał o mężu jako poeta jest egoistą jako szlachcic jest człowiekiem odważnym a ponadto jako poeta czuje co to uczucie czuję co to być dobrym mężem ale jego żona umiera z cierpień i szaleństwa czuje co to być dobrym ojcem ale jego syn odziedziczył po matce pomieszanie zmysłów hrabia Henryk jest w dodatku ambitnym raduje go że jest wodzem tylu baronów i książąt ale Popatrzcie nie możemy jednoznacznie tej postaci ocenić na pewno strona moralna jego działania będzie budziła nasze
52:48 wątpliwości jego zachowanie w obliczu rewolucji powinno budzić nasz szacunek to bohater zdecydowanie romantyczny rozdarty pomiędzy wielkimi ideami pomiędzy chęcią pragnieniem bycia wielkim bycia nieprzeciętnym a jednak a jednak z drugiej strony rozdartym pomiędzy niewielkimi możliwościami pomiędzy swoimi licznymi słabościami stąd ta nieumiejętność poradzenia sobie z napięciem i stąd ostateczne
53:33 samobójstwo No cóż no to chyba powoli będziemy będziemy kończyć Myślę że przede wszystkim Pamiętajcie nie boską komedię jako dramat romantyczny Pamiętajcie państwo właśnie te najistotniejsze cechy które wam tutaj Wskazałem bohatera romantycznego ale niejednoznacznego spór między tym kim powinien być artysta Kim jest prawdziwy artysta a ten który tylko aspiruje do bycia artysty No i motywy jakże typowe charakterystyczne motywy chociażby właśnie obłędu samobójczej śmierci czy też wewnętrznego
54:19 rozdarcia bohatera Zygmunt Krasiński nie-boska komedia dziękuję wam bardzo
