0:01 Vừa qua, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Petontan Sinavat để điều tra cáo buộc vi phạm đạo đức làm dễ lên nhiều câu hỏi về người kế nhiệm tạm thời, diễn biến pháp lý sắp tới và các phản ứng chính trị trong nước. Nếu tòa án phán quyết rằng bà Petan phải bị cách chức, bà sẽ bị loại khỏi vị trí thủ tướng ngay lập tức. Một quy trình chọn thủ tướng mới sẽ bắt đầu. Các ứng viên sẽ được chọn từ danh sách ứng cử viên thủ tướng hiện có. Đảng phê thai vẫn có thể đề cử ông Jackim Nisri cho vị trí này. Tuy nhiên, nếu tòa án kết luận không có lý do để bãi nhiệm bà, bà Petontan sẽ trở lại ngay lập tức với vai trò Thủ tướng. Với việc thủ tướng bị đình chỉ, Phó Thủ tướng Kim Bộ trưởng giao thông vận tải Suria Joang Rong Ruan Kid sẽ tạm thời đảm nhận vị trí quyền lãnh đạo chính phủ. Ông Sia 70 tuổi, là
0:47 một chính trị gia kỳ cựu, từng giữ nhiều vị trí trong các nội các trước đây và là nhân vật quan trọng của đảng phêu thai cầm quyền. Tuy nhiên, thời gian tại vị của ông Suria chỉ kéo dài đúng một ngày do cuộc cải tổ nội các vốn đã được liên lịch trước khi tòa ra phán quyết. Ngày mùng 3 tháng 7, sau lễ tuyên thệ, ông sẽ được thay thế bởi ông Fum Wechai, tân bộ trưởng nội vụ, đồng thời sẽ giữ chức phó thủ tướng cao hơn ông Suriy trong thứ bậc kế nhiệm. Quyền Thủ tướng Thái Lan Surya Jorung Rankit bắt đầu nhiệm kỳ tạng quyền của mình bằng việc tham dự buổi lễ tại Bangkok kỉ niệm 93 năm thành lập chức vụ Thủ tướng. Trong buổi lễ ngắn mở cửa cho báo chí, ông Suya chỉ cho biết công việc cấp bách nhất của ông là ký một tờ giấy để đảm bảo quá trình chuyển giao quyền lực suôn sẻ cho người kế nhiệm vào ngày mùng tháng .
1:33 Thủ tướng Campuchia Hunmanet hôm mùng 01 tháng khẳng định nước này hoàn toàn đủ khả năng tự đảm bảo an ninh lương thực cho người dân mặc dù đang đóng cửa biên giới với nước láng giềng Thái Lan. Tuyên bố trên được Thủ tướng Hunmanet đưa ra khi chủ trì lễ kỷ niệm ngày cá quốc gia lần thứ 20 của Campuchia, đồng thời chứng kiến hoạt động thả khoảng 1,5 triệu con cá giống xuống hồ Tron Lebt tại tỉnh Takeo. Theo Thủ tướng Hunmanet, trong bối cảnh bất ổn kinh tế toàn cầu và tạm ngừng giao thương biên giới với Thái Lan, Campuchia vẫn duy trì được tăng trưởng kinh tế, đồng thời đảm bảo an ninh lương thực cho tiêu dùng nội địa cũng như xuất khẩu. Thủ tướng Hmanet cũng kêu gọi người dân Campuchia tiếp tục ủng hộ các sản phẩm trong nước, đồng thời khuyến khích các nhà nhập khẩu từng bước thay thế hàng hóa nước ngoài bằng
2:19 nguồn cung trong nước để tăng cường kinh tế quốc gia, giảm bớt sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài. Mặc dù vậy, nhà lãnh đạo chính phủ Campuchia cũng thừa nhận còn khó khăn trong việc kết nối những nhà sản xuất trong nước với người tiêu dùng nội địa. Đây là lý do chính phủ Campuchia ưu tiên phát triển năng lực nông nghiệp công nghệ cao, nhất là tại các tỉnh miền Tây đất nước, tập trung vào sáng tạo và nâng cao sản xuất giá trị gia tăng, đa dạng hóa nền kinh tế. Ông Hunmanet cũng kêu gọi các nhà cung cấp nội địa điều chỉnh từ ưu tiên cho xuất khẩu sang mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước, hướng đến mục tiêu giảm phụ thuộc và nhập khẩu, tạo công ăn việc làm, kích thích tăng trưởng trong các ngành chế biến thực phẩm, hàng hóa, tiêu dùng và nông nghiệp nói chung. Theo số liệu của Bộ Nông Lâm Ngư Nghiệp Campuchia, nông nghiệp vẫn là một trụ cột của kinh tế nước này, chiếm 16,7%
3:06 tổng sản phẩm quốc nội GDP năm 2024. Chiến lược Ngũ giác do chính phủ Campuchia đề ra năm 2023 ưu tiên cho hiện đại hóa nông nghiệp và mở rộng thị trường cho nông sản với thế mạnh về gạo, hạt điều, xoài, nhãn, thủy sản và thực phẩm chế biến. Trước tuyên bố của Thủ tướng Hunmanet hôm 29 tháng 6, Tổng cục di trú Campuchia ra thông báo cho biết vẫn duy trì lệnh cấm vận chuyển mọi loại hàng hóa qua bất kỳ cửa khẩu quốc tế hay khu vực nào dọc biên giới Campuchia, Thái Lan. Theo hãng tin Reuters mới đây, bà Petontan Sinavat cho biết bà chấp nhận quyết định đình chỉ chức vụ Thủ tướng Thái Lan mới được tòa án hiến pháp nước này ban hành. Tuy nhiên, bà Tuyên Thệ sẽ tự bảo vệ mình tại tòa. Bà Petan tuyên
3:52 bố, "Tôi xin lỗi những người cảm thấy không hài lòng vì tất cả những chuyện này. Tôi sẽ tiếp tục làm việc vì đất nước với tư cách là một công dân Thái Lan." Trước đó, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã ra quyết định đình chỉ nhiệm vụ thủ tướng của bà Petan. Tòa đã chấp nhận đơn kiến nghị của 36 thượng nghệ sĩ, cáo buộc bà có liên quan đến một đoạn ghi âm được đánh giá là mang nội dung nhạy cảm về chính trị trong cuộc trò chuyện giữa bà và chủ tịch thượng viện Campuchia Hunsen. Liên quan đến cuộc gọi này, bà Petontan từng khẳng định rằng mục đích của cuộc điệa đàm chỉ nhằm tìm giải pháp phù hợp để giải quyết tình hình căng thẳng tại khu vực biên giới giữa Thái Lan và Campuchia. Theo tờ Bangkok Post, ngay sau khi nhận được quyết định từ tòa án hiến pháp, bà Petan đã nhấn mạnh, "Tôi chỉ nghĩ đến cách thức ngăn ngừa xung đột và thương vong. Tôi khẳng định rằng mình không có dụng ý xấu. Tôi xin lỗi nếu cách tiếp
4:39 cận của tôi chưa phù hợp." Bà V thông kêu gọi mọi người nghe kỹ đoạn ghi âm để hiểu rằng bà không có ý định xấu. Bà cho biết tôi sẽ dành thời gian để giải thích kỹ lưỡng điều này với tòa án. Trong thông báo liên quan, to án hiến pháp Thái Lan yêu cầu bà Petông gửi văn bản báo chữa trong vòng 15 ngày. Từ ngày mùng 01 tháng , bà sẽ không được thực hiện nhiệm vụ thủ tướng cho đến khi tòa đưa ra phán quyết chính thức. Với tỉ lệ 7/9 phiếu tán thành, Tòa án Hiến pháp Thái Lan ngày mùng 01 tháng đã ra quyết định đình chỉ nhiệm vụ của Thủ tướng Petontan Sinavat trong thời gian tòa xem xét vụ kiện yêu cầu bãi nhiệm thủ tướng. Tòa tuyên bố chấp nhận đơn kiến nghị của 36 thượng nghị sĩ cáo buộc bà Petom thanan không trung thực và vi phạm các tiêu chuẩn đạo đức được quy định trong hiến pháp liên quan đến vụ dò rỉ băng
5:24 ghi âm cuộc điện đàm nhạy cảm về mặt chính trị giữa bà với nhà lãnh đạo có ảnh hưởng của Campuchia Samdeck Tex Hunsen. Việc thủ tướng Pon Than bị đình chỉ chức vụ có thể mở ra giai đoạn nhiều khó khăn với chính trường Thái Lan cũng như gia tộc Sinavat. Bà Petomtan là thủ tướng thứ ba trong gia đình Sinavat sau cha bà là ông Tin và cô ruột Ning Lức. Tuy nhiên ông Tin bị lật đổ sau cuộc đảo chính năm 2006 và bà Jinglúc bị phế chuất sau phán quyết của tòa án năm 2014. Ông Napoleon Jatus Prit, nhà nghiên cứu khoa học chính trị tại Việt Isas Yusop Isra ở Singapore cho hay trong bối cảnh hiện tại, uy tín của gia tộc Sinavat đã bị suy yếu. Người thừa kế khả dĩ nhất giờ cũng vướng bê bối. Cái tên Sinavat nhiều khả năng không còn là tấm thẻ đảm bảo thành công cho các cuộc bầu cử.
6:10 Ngoài ra, gia tộc Sinavat cũng đang bị bùa vây bởi rắc xối pháp lý. Ông Thain ngày mùng 01 tháng phải hầu tòa với cáo buộc vi phạm luật khi quân, vốn được thiết lập để bảo vệ quốc vương Thái Lan trước mọi chỉ trích. Bà Nhingh lúc cô ruột của bà Sinavat vẫn sống lưu vong và các vấn đề pháp lý có thể khiến bà phải ngôi tù nếu trở về Thái Lan. Bà Pontan hiện đang đối mặt với những cuộc biểu tình từ người dân Thái Lan đa phần do các nhà hoạt động kỳ cự của phong trào áo vàng dẫn dắt. Đây là phong trào đã lật đổ cựu Thủ tướng Thin vào những năm 2000. Ông Napol nhận xét lịch sử đang lặp lại theo một cách nào đó. Thái Lan dường như bị mắc kẹt trong chu kỳ quen thuộc đến mức đáng buồn. Trong đó các chính phủ do nhà Sinabat lãnh đạo lên đắm quyền đối mặt về áp lực ngày càng tăng, các cuộc biểu tình đường phố và tương lai đầy bất định.
6:58 [âm nhạc] Theo tờ Khimes, mới đây trong lễ kỷ niệm ngày cá quốc gia ở Campuchia tại huyện Bati, tỉnh Takeo, Thủ tướng Campuchia Hunmanet đã có những phát biểu liên quan đến vấn đề giữa Campuchia và Thái Lan. Ông Hunmanet nhấn mạnh Campuchia hiện đang chờ một lãnh đạo Thái Lan có đủ thẩm quyền hợp pháp để tiến hành đối thoại và giải quyết các vướng mắc đang tồn tại ở khu vực biên giới hai nước. Ông Hmanet tuyên bố chúng tôi đang chờ một lãnh đạo có quyền lực thực sự, người có thẩm quyền hợp pháp để ra quyết định mở hay đóng các cửa khẩu biên giới. Hiện tại các cửa khẩu biên giới giữa Campuchia và Thái Lan vẫn trong tình trạng hạn chế hoặc đóng hoàn toàn. Phía Campuchia khẳng định sẽ chỉ nối lại đám phán khi Thái Lan có một nhà lãnh đạo mới với đầy đủ thẩm quyền hành pháp để ra quyết định. Tại sự kiện tổ chức ở tỉnh Takeo, Thủ tướng Hunmanet cũng gửi cảnh báo rằng bất kỳ hành động đơn
7:44 phương nào của Thái Lan nhằm ngăn cản công dân Campuchia tiếp cận các khu vực đang tranh chấp bao gồm đền Tamuan Thom, đền Tam Tor, đền Traabay và khu vực tam giác ngọc lục bảo đều bị coi là vượt qua ranh giới đỏ. Ông khẳng định thêm những hành động như vậy sẽ kéo theo hệ quả nghiêm trọng vì các khu vực này hiện vẫn đang chờ phán quyết từ tòa án công lý quốc tế ISG. Cách đây ít hôm, Thái Lan đã phê duyệt lệnh nới làm vận tải xuyên biên giới trong 7 ngày tại một số cửa khẩu để giảm bớt tình trạng tắc nghẽn sau thời gian đóng cửa kéo dài. Biện pháp tạm thời này có hiệu lực ngay lập tức nhằm mục đích giảm bớt tác động của việc tăng cường kiểm soát biên giới đối với cộng đồng và doanh nghiệp địa phương. Nó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thông quan các phương tiện vận tải hàng hóa bị kẹt ở cả hai bên biên giới, đặc biệt là những phương tiện đã đăng ký trên hệ thống hải quan trước ngày 25 tháng 6. Ông Hmanet nhấn mạnh
8:29 rằng kể từ khi căng thẳng biên giới bùng lên hồi cuối tháng năm tại khu vực tranh chấp, Campuchia chưa từng đơn phương đóng bất kỳ cửa khẩu nào và phâm PH không có ý định leo thăng tranh chấp hay làm gián đoạn giao thương và đi lại qua biên giới. [âm nhạc]
