0:30 chúng ta tiếp tục cái bài đầu tiên của pháp luật và bài thứ 6 trong chương trình đó là những vấn đề lý luận chung về pháp luật và phần bài hôm nay chúng ta lại tiếp tục một trong những cái thuộc tính của pháp luật mà chúng ta đã đề cập lần trước thì thầy sẽ nhắc lại lần trước chúng ta đã đề cập về thuộc tính của pháp luật ở hai thuộc tính cơ bản đó là tính quy phạm phổ biến và tính xác định chặt chẽ và hành thức thì cái thuộc tính còn lại là ngày hôm nay đó là tính được đảm bảo bằng nhà nước vấn đề đặt ra là nhà nước là chủ thể ban hành ra pháp luật Và nếu như nhà nước là chủ thể ban hành ra pháp luật, như vậy pháp luật trong bản thân nó đã chứa đựng ý chí chủ quan của nhà nước. Ngoài những ý chí, những quan hệ xã hội xuất hiện khách quan, nhưng sự điều chỉnh các quan hệ xã hội đó lại là mang tính chủ quan. Và tại sao khi nhà nước ban hành ra pháp luật bằng những con đường nào? Và khi nhà nước
1:17 ban hành ra pháp luật đó, có tổ chức thực hiện pháp luật không? Và tổ chức thực hiện như thế nào? Và việc ban hành ra pháp luật đó là quyền hay là trách nhiệm của nhà nước? Chúng ta phải xác định điều đó. Hay nói cách khác, nhà nước ban hành ra pháp luật để làm gì? Và cái quan trọng nhất trong cái phần này, tức là nhà nước ban hành ra pháp luật và nhà nước phải đảm bảo cho pháp luật đã được thực hiện trên thực tế. Tức là các chủ thể trong đời sống xã hội phải tuân thủ theo pháp luật nhà nước đã ban hành ra. Và cái đó là trách nhiệm của nhà nước. Nhà nước không phải vì bởi lẽ nhà nước chỉ áp dụng cho cái cưỡng chế này, tức là cái việc mà đảm bảo cho pháp luật được thực hiện, bởi lẽ là nhà nước chỉ muốn họ tuân thủ theo ý chí nhà nước. Nhưng một bên cạnh nữa có một ý nghĩa lớn hơn trong việc này đó là gì? Nhà nước muốn cho tất cả các chủ
2:03 thể khác nhau đều phải tuân thủ. Và khi họ tuân thủ những quy định đó, điều đó đồng nghĩa rằng quyền và lợi ích của họ đang được xác định và được bảo vệ. Vì bởi lẽ các em thấy rằng trong quan hệ pháp luật, trong quan hệ xã hội hồi ngày, người ta thực hiện rất là nhiều hành vi. Nhưng có nhiều người thực hiện hành vi của mình lại ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người khác. Chính cái điều đó mà pháp luật cần thiết phải can thiệp. Và sự can thiệp đó của nhà nước chính là trách nhiệm để đảm bảo cho trực tự xã hội, đảm bảo lợi ích cho các chủ thể trong xã hội, chứ không riêng vì về lợi ích của nhà nước thôi. Đúng ạ, về ý chí của nhà nước thôi. Thì chúng ta lưu ý điều đó. Như để như vậy, nhà nước ban hành ra hàng loạt các quy tắc ứng xử của hành vi, thì đó cũng có thể được xem là trách nhiệm của nhà nước. Đúng ạ. Và nhà nước đảm bảo bằng các biện pháp nào? Khi ban hành ra pháp luật, làm sao pháp luật đó thực
2:49 hiện trong đời sống thực tiễn? Đầu tiên các em sẽ thấy là bắt đầu... Có những cái đạo luật quan trọng, ví dụ như hiến pháp, ví dụ như bộ luật dân sự, bộ luật hình sự, bao giờ nhà nước cũng, ví dụ như là Việt Nam, lấy ý kiến của các chủ thể khác nhau để xem có cái ý định mà ban hành cho những quy phạm đó có phù hợp không? Có đúng với cái thực trạng xã hội nó đang tồn tại không? Nhưng điều này không phải là tất cả những cái văn bản pháp luật quan trọng đều được lấy ý kiến. Có những văn bản được lấy ý kiến như vậy, vậy thì sau đó đã hình thành một dự thảo và từ cái dự thảo đó hình thành lên một văn bản nó có giá trị hiệu lực thi hành. Và để nó thi hành đó, tức là từ ban đầu nhà nước đã đảm bảo bằng việc Là làm sao đó cho cái nội dung lẫn hình thức Cái pháp luật đó, nó mang giá trị xã hội Nó thể hiện được ý chí
3:34 của đại đa số Và bằng cách tổ chức từ lúc lấy ý kiến cho đến lúc tổ chức thi hành Bằng những cái công cụ vật chất, những cái tư tưởng để người ta tiếp nhận về nó Người ta tiếp nhận về nó như thế nào? Ví dụ có một thời kỳ rất lâu trước đây mà các em thấy đó Khi đưa ra một cái quy định là người đi xe gắn máy Tham gia lưu thông trên đường thì phải đội mũ bảo hiểm. Các em sẽ thấy là có nhiều quan điểm trái chiều về vấn đề đó. Người ta bảo tại sao lại phải đội mũ bảo hiểm, A, B, C, D, v.v. Rất là nhiều lý do. Vậy thì cái mà để cho người ta nhận thức được là đội mũ bảo hiểm, là để bảo vệ sinh mạng cho họ, là để làm tốt và để giảm đi tai nạn giao thông, để giảm đi cái sự chết chốc, chết người, thì điều đó là cái điều cần thiết. Để cho người ta nhận thức rõ điều đó. Bởi lẽ không phải ai đều nhận thức một vấn đề là như nhau. nhiều lúc mà người ta vì một cái lợi ích
4:20 gì đó hoặc một lý do nào đó của riêng bản thân mình nhưng người ta sẽ không thấy được cái giá trị nó ẩn dấu lớn hơn từ một cái quy phạm pháp luật ban hành trang đó vì bởi lẽ trong cái việc hình thành quy phạm pháp luật này nó có một vấn đề mà nếu các em nhớ lại phần nhà nước đó là cái gì các em đó là học thuyết về học thuyết về thế ước xã hội đó là do pháp luật là do con người tự nguyện ngồi lại thỏa thuận với nhau đúng mà đi hình ra quy tắc ứng xử của Và khi họ ngồi tự nguyện để thỏa thuận với nhau thì vô hình chung họ lại tự giới hạn lại quyền của mình nhưng để đảm bảo quyền cho người khác tức là họ tự giới hạn lại quyền của mình nhưng mà cái mất ở đây là họ lại giới hạn lại một cái quyền tự do tuyệt đối nhưng cái được ở đây là gì là họ lại được sống trong cái sự công nhận của các chủ thể khác một
5:07 hành vi được cho là hợp pháp một cái tính cho là hợp pháp vì lẽ đó các em thấy được rằng là nhà nước có trách nhiệm ghi nhận những cái điều đó lại đúng không ghi nhận và nó đảm cho nó được thực hiện trên thực tế để ai cũng có thể thụ hưởng và ai cũng có thể kiềm chế mình để không làm một điều mà ảnh hưởng quá lớn đến người khác. Đúng mà. Hoặc là có thể vì lợi ích của mình nhưng cũng phải suy nghĩ vì lợi ích của người khác. Thì điều đó là nhà nước đảm bảo cho các bằng các biện pháp để pháp luật đi vào đời sống thực tiễn. Pháp luật không thể là những văn bản chết, không phải là tưởng tử những cái ngôn ngữ chết khi nó chỉ ở trên giấy. Mà nó cần thiết phải đi vào đời sống thực tiễn vì giá trị xã hội của pháp luật chỉ thể hiện khi và chỉ khi cái pháp luật đó đi vào từng đời sống con người một người ta đánh giá về nó người ta có
5:54 cảm giác về cái tình cảm pháp luật người ta có tâm lý pháp luật đúng mà một cái cảm giác về pháp luật đó yêu ghét đồng ý hay không đồng ý vì đã ảnh hưởng đến sự thực hiện và hiệu quả của nó đúng mà và trong trường hợp này nhà nước còn sử dụng một biện pháp khá đặc biệt đó là biện pháp cưỡng chế và cưỡng chế này là biện pháp bằng nhà nước cho em và cưỡng chế bằng nhà nước đó là một biện pháp đặc thù và chỉ có nhà nước mới có quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế này. Đúng ạ. Cái này làm cho các em nhớ lại cái bài thứ hai trong phần nhà nước đó là đặc trưng của nhà nước. Khi mà nói về đặc trưng nhà nước thì nó lại có một cái dấu hiệu mà bây giờ các em có thể liên hệ được với cái bài đó. Khi nói về đặc trưng nhà nước thì chúng ta đã từng học rồi nhà
6:39 nước có 5 đặc trưng đó là quyền lực công cộng đặc biệt đó là nhà nước phân chia dân cư thành đơn vị hình chính lãnh thổ nhà nước có chủ quyền quốc gia Nhà nước ban hành pháp luật và quản lý xã hội bằng pháp luật Đúng không ạ? Cái đặc trưng thứ tư đó nó nói cho chúng ta điều này Nhà nước ban hành pháp luật và sử dụng pháp luật đó để quản lý xã hội Nhưng để cho tất cả các thành viên tức là các chủ thể Trong cái xã hội có nhà nước nó tương thủ theo Có phải lúc nào họ cũng phải tương thủ theo không các em? Câu trả lời là không Đúng không ạ? Họ có thể tương thủ theo ý chí của họ Nhưng họ lại không muốn tương thủ theo ý chí nhà nước Do đó là tại sao hàng ngày các em vẫn thấy có người vi phạm Các em vẫn thấy có người vượt đèn đỏ Các em vẫn thấy có người chạy vượt tuyến trên con đường. Đúng mà. Điều đó có nghĩa là họ không biết pháp luật không. Không phải. Và hàng ngày các em vẫn có thể thấy được
7:25 là một người vượt đèn đỏ bị chiến sĩ cảnh sát giao thông đang thi hành công vụ ra quyết định xử phạt. Đó chính là sự cường chế nhà nước. Đúng mà. Buộc họ phải điều chỉnh lại hành vi của mình theo đúng yêu cầu của pháp luật. Và đây là biện pháp cường chế đặc thù mà nhà nước đưa ra để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Vậy vấn đề thầy đặt ra cho các em ở đây là Vậy các quy phạm xã hội nó có tính cưỡng chế không? Đạo đức nó cưỡng chế không? Quy phạm tôn giáo nó có cưỡng chế không? Quy phạm tập quán họ có cưỡng chế không? Và các em có thể lấy ví dụ về điều đó được không? Thầy lấy ví dụ như trong cộng đồng, một cái cộng đồng dân tộc, một cái đồng bào dân tộc. Và bây giờ ví dụ như là đồng bào người Thái có quy định rằng người phụ nữ thì không được ngồi trên cái bộ cửa của gian nhà hóng. Tức là cái người phụ nữ Thái, người phụ nữ không được
8:13 ngồi trên bầu cửa của giang nhà thờ. Và như vậy nếu như người phụ nữ Thái mà họ ngồi trên một cái bầu cửa của giang nhà thờ thì họ sẽ bị phạt. Vậy cái bị phạt đó, đúng ạ, có phải là cưỡng chế không? Ví dụ một tăng lử, họ vi phạm dụng quy tắc của tính điều tôn giáo và họ bị loại trừ ra khỏi cái giáo phái đó, cái tổ chức tôn giáo đó. Vậy có phải là cưỡng chế không? Đó chính là sự cưỡng chế. Thì ở đây chúng ta thấy rằng Cả quy phạm xã hội và quy phạm pháp luật đều mang tính cưỡng chế. Nhưng một điều đặc biệt rằng chỉ có quy phạm pháp luật mới có sự cưỡng chế bằng nhà nước. Nó khác nhau là nó cưỡng chế cái chủ thể cưỡng chế. Cưỡng chế bằng nhà nước. Thậm chí, ví dụ như trong trường hợp mà thầy lấy ví dụ, một người phụ nữ ngồi trên giang nhà hổng đó, pháp luật có tác động vào không? Câu trả lời là không. Và ở đây đó, các em sẽ không
8:59 bao giờ thấy được sự cưỡng chế của pháp luật. Thầy lấy ví dụ thứ hai, ví dụ như là đối với đồng bào dân tộc ED, Thì họ rất quan tâm đến cái ngày Tết cái lễ hội nếp mới của họ Thì trong trường hợp này luật tục ED quy định rằng Là nếu như cha mẹ mà không giáo dục cho các con Con cái của mình biết về cái lễ hội đó Thì sẽ vi phạm vào cái tập tục của cộng đồng Nhưng mà ở đây nó lại không trối buộc về hành vi là phải tham gia vào những cái lễ hội đó Có nghĩa là lễ hội đó là tập quán Nhưng việc giáo dục cho các con, các cháu biết về lễ hội đó Lại là quy tắc ứng xử của hành vi Và nó mang tính cưỡng chế nếu như không thực hiện Các em hình dung được vấn đề đó không? Như vậy, thói quen không mang tính cưỡng chế, nhưng tập tục nó lại mang tính cưỡng chế, luật tập quán lại mang tính chất cưỡng chế. Nhưng cái sự cưỡng chế của nó
9:44 hoàn toàn khác với sự cưỡng chế đây. Nó là sự cưỡng chế mang tính chất bắt buộc do nhà nước thực hiện. Như vậy, đây là cái thuộc tính thứ 3 của pháp luật. Thầy tóm lại là pháp luật nó có 3 thuộc tính cơ bản. Đó là tính quy phạm phổ biến, tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức và tính được đảm bảo bằng nhà nước. Và trong 3 thuộc tính này, ý cần thiết mà các em cần lưu ý đối với tính quy phạm phổ biến các em phải xác định được như thế nào là quy phạm, như thế nào là phổ biến. Và đồng thời các em cần thiết phải so sánh quy phạm phổ biến đó với các quy phạm xã hội. Tiếp theo, tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức. Các em phải xác định rằng là pháp luật phải thể hiện ra những hình thức như thế nào để người ta có nhận thức được đó là pháp luật chứ. Và quy trình ban hành nó ra làm sao? Trình tự thủ tục ban hành, trình tự thủ tục áp dụng nó ra làm sao? Ngôn ngữ sử dụng nó như thế nào? Và cái yếu tố thứ ba, cái thuộc tính thứ ba là tính được đảm bảo bằng
10:31 nhà nước Và thầy xin trở lại cái thuộc tính thứ hai một tí Ở chỗ là nếu các em so sánh Vậy thì các quy phạm xã hội Nó có thể hiện ra bên ngoài Bằng những hình thức xác định mà chúng ta có thể nhận thức được nó không Những cái quy phạm xã hội Ví dụ các em có bao giờ thấy một cái tập quán, lực tập quán của đồng bào A hoặc B, C nào không Ví dụ ở Việt Nam chúng ta có 54 dân tộc, đúng ạ Và như vậy các em sẽ thấy đâu đó Ví dụ lực tục của đồng bào ED Tập quán pháp của đồng bào nào đó Ví dụ những cuốn sách họ viết như vậy, thầy chưa nói là cuốn sách đó nó sử dụng thuật ngữ đúng hay sai Nhưng rõ ràng ở đây người ta đã sưu tầm và người ta đã tập hợp lại những cái quy phạm tập quán để hình thành và đó cũng là hình thức văn bản Nhưng người ta lại nói rằng luật tập quán đấy là một cái dạng là luật bất thành văn vì hầu hết là truyền khẩu Hầu hết là truyền khẩu Kinh hánh
11:20 cũng là một dạng quy phạm tôn giáo và các em vẫn có thể thấy được kinh hánh Nhưng không phải là tất cả những cái quy phạm đều được thể hiện bằng văn bản Như vậy ở đây các em cũng có thêm một cái so sánh Đúng không ạ? Đó là so sánh giữa cái mà gọi là thể hiện ra bên ngoài mà chúng ta có thể nhận thức được Thì cái đó là cái thứ hai Cái thứ ba là sự đảm bảo bằng nhà nước Thì đảm bảo bằng biện pháp nào? Vật chất, tư tưởng và đặc biệt là cưỡng chế Các em ha Bây giờ chúng ta qua phần tiếp theo Đó là chức năng của pháp luật Tức là khi mà nói đến chức năng pháp luật Các em phải đặt ngay cho mình câu hỏi pháp luật ban hành ra để làm cái gì? Chức năng Giống như phần nhà nước mà các em đang học phải khái niệm về chức năng Chức năng là những phương diện hoạt động cơ bản của nhà nước Đúng không ạ Để thực hiện nhiệm vụ, mục tiêu đặt ra trước nhà nước Vậy chức năng của pháp luật là gì? Chức năng cũng
12:06 là những phương diện hoạt động Đúng không ạ Mà trong đó nó phải thể hiện được bản chất và giá trị xã hội của pháp luật Hay nói cách khác Nó phải thể hiện được cái giá trị giải cấp và giá trị xã hội của pháp luật Vậy thì vấn đề đặt ra ở đây chức năng pháp luật dùng để làm cái gì? Ở đây có 3 chức năng các em Pháp luật có 3 chức năng Chức năng thứ nhất là chức năng điều chỉnh Chức năng thứ hai là chức năng giáo dục. Và chức năng thứ ba đó là chức năng bảo vệ. Vậy thì tại sao pháp luật phải điều chỉnh? Bởi lẽ trong cái đời sống hàng ngày các em thấy rằng có rất nhiều các quan hệ xã hội. Và khi các quan hệ xã hội này nó vận động thông qua hành vi sử sự của các chủ thể. Đúng ạ. Có phải nó vận động theo một trần tự nhất định không? Câu trả lời là không. Cùng
12:52 một cái sự kiện đó, nhân chủ thể A sẽ hành xử như thế này. Chủ thể B sẽ hành xử như thế này. Như vậy cần sự tác động của nhà nước để các cách hành xử đó theo một trường tự nhất định không? Và như vậy để xác định được rằng là nhà nước cần thiết phải điều chỉnh những cái quan hệ xã hội đó thông qua hành vi của các chủ thể. Nhưng phải lưu ý một điều là không phải tất cả các hành vi của các chủ thể hoặc tất cả các quan hệ xã hội nhà nước đều điều chỉnh. Chỉ có những cái quan hệ xã hội nào mà nhà nước cho rằng không có hành vi của các chủ thể đó sẽ tác động đến quyền và lợi ích của người khác. Lúc đó nhà nước sẽ điều chỉnh Do đó chức năng đầu tiên trong điều chỉnh này là nhà nước phải ghi nhận được là quan hệ xã hội cần thiết nào để điều chỉnh Vì lẽ đó là các em nhớ là cái ví dụ mà thầy đã lấy cho các em
13:38 đó Tại sao là quan hệ bạn bè, quan hệ đồng nghiệp, quan hệ yếu đương nhà nước lại không điều chỉnh Mà nhà nước lại điều chỉnh về quan hệ về kết hôn Đó giống như trong cái thủ tính quy phạm phổ biến mà chúng ta vừa nghiên cứu lần trước Tại sao là ghi nhận mà nhà nước trong đây chỉ ghi nhận cái quan hệ đó và vì bởi lẽ nó tác động đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác do đó cần thiết phải ghi nhận nó và sau khi nhà nước ghi nhận xong rồi nhà nước lại hướng dẫn cách thức xử sự của con người cho phù hợp với cái cái cái cái ghi nhận của mình cho sự phát triển các vấn đề đó đúng không ạ ví dụ nhà nước ghi nhận về sự thỏa thuận về mặt hợp đồng giữa A và B nhưng mà thỏa thuận như thế nào một sự thỏa thuận nó có hợp với đạo đức nó không trái với đạo đức xã hội một sự thỏa thuận mà trong những cái người thực hiện tham gia
14:23 vào cái quan hệ hợp đồng một cái giao dịch đó thì nó phải thỏa mãn những cái điều kiện nào đúng mà phải thỏa mãn những cái điều kiện nào chứ và nhà nước sẽ ghi nhận và đưa ra một hành lang pháp lý để có thể phát triển được các quan hệ xã hội đó đó do đó chức năng đầu tiên là chức năng hết sức quan trọng chức năng điều chỉnh vấn đề đặt ra đây là pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội như thế nào và theo chiều hướng nào do đó là đừng lấy làm lạ khi các em đặt ra cho câu hỏi thầy ơi Tại sao một số nước lại áp dụng hình phạt tử hình, một số nước lại không áp dụng hình phạt tử hình? Tại sao nó là như vậy? Hoặc dạ nếu các em nghiên cứu về những quyền, các em sẽ đặt ra câu hỏi là Tại sao thầy ơi, em thấy trong pháp luật nó lại quy định rằng là quyền sống? Và ai cũng có quyền sống, vậy thì chúng ta có quyền chết không thầy? Đúng rồi, chúng ta có quyền chết không? Vậy thì pháp luật nước A, nó
15:09 có luật an tử, vậy pháp luật nước mình nó có luật an tử không? Tức là cho một cái chết nhẹ nhàng không? Như vậy, nó sẽ xác định được rằng là cái định hướng điều chỉnh của nhà nước Và cái câu này, những câu hỏi của thầy nó sẽ trả lời trong những phần sau Khi các em nghiên cứu sâu hơn về pháp luật và nhà nước Các em sẽ thấy rõ điều đó Tại sao là như vậy? Bởi lẽ điều chỉnh của pháp luật ấy là một quá trình hoạt động Nó mang chính chức tổ chức Đúng ạ, lên các quy phạm pháp luật Nó tác động lên đâu? Lên các hành vi Hành vi của các chủ thể đó Và chúng ta hành xử hàng ngày Nó cũng tác động lên các hành vi Và thông qua các quy phạm xã hội đó Để điều chỉnh theo cái định hướng Cái mục đích mà nhà nước đã đặt ra Đúng ạ tác động lên hành vi đi con người chủ thể chúng ta đây chính là người làm cho pháp luật nó sống chính là chúng ta là những người đã đưa những cái quy phạm pháp luật nó mang tính chất
15:55 mô hình và nó trở thành những quy phạm pháp luật mang tính chất thực tế hay hay nói một cách cụ thể hơn chúng ta là những người bằng các sự kiện bằng hành vi của mình mà đã đưa cái cái quan hệ pháp quan hệ xã hội hay quan hệ pháp luật nó chỉ quy định ở tính mô hình thôi đúng ạ và nó trở thành một cái quan hệ pháp luật nó được thực hiện trên thực tế Do đó là cái định hướng của nó và khi nó được thực hiện trên thực tế Người ta sẽ xác định nhằm mục đích nào Đúng mà quản lý xã hội bảo vệ lợi ích Trật tự công cộng hay là an ninh quốc phòng hay là một lý do nào đấy Đúng mà những cái giá trị xã hội, những cái giá trị truyền thống Nó được thể hiện trong đây không Do đó các em cần phải lưu ý là điều chỉnh của pháp luật là cả một quá trình tác động Và tác động đó là tác động lên hành vi Đúng mà hành vi chủ thể để cuối cùng cái mục tiêu của nhà nước phải đạt được Là chủ thể phải
16:42 thực hiện đúng cái yêu cầu Và thường các em thấy cách thức tác động nó thể hiện ở 3 cách cơ bản. Thứ nhất là cho phép. Đúng ạ. Cho phép. Là nó cho phép trong một giới hạn nhất định mà chủ thể có quyền ứng xử hoặc thực hiện hành vi của mình. Tức là mọi người đều được phép kinh doanh theo quy định của pháp luật. Vậy thì ai muốn kinh doanh thì cứ theo quy định của kinh doanh. Đúng ạ. Quyền và học tập của chủ thể. Hiến pháp quy định là mọi người đều có quyền và nhiệm vụ học tập. Ví dụ như vậy. Đúng ạ. Là chúng ta tức là cho phép. Trong một phạm vi nhất định đó, chủ thể có thể trong một cái không gian, một phạm vi không gian, một phạm vi thời gian và chủ thể có tác động, tức là hoạt động trong cái hành lang đó. Hoặc giả cái cách thứ hai. Cách thứ hai là bắt buộc. Tức là trong trường hợp này bắt buộc chủ thể phải thực hiện một số cái hành vi nhất định.
17:28 Ví dụ, người kinh doanh phải đóng thuế kinh doanh theo quy định của pháp luật. Như vậy trong trường hợp này, nếu anh là chủ thể kinh doanh, đúng ạ, thì anh phải đóng thuế kinh doanh theo quy định của pháp luật. Và đây là bắt buộc. Thì hoặc là cái thứ ba là cấm đoán. Không trộm cấp, không giết Đúng không ạ? Đó là hành vi cắm đoán, tức là giới hạn lại hành vi của chủ thể để chủ thể không thực hiện một điều gì đó. Và tại sao lại cho phép, tại sao lại bắt buộc, tại sao lại cắm đoán? Đó chính là sự điều chỉnh của pháp luật. Đó chính là sự điều chỉnh của nhà nước. Đúng không ạ? Cùng một quy phạm đó, nhưng có thể là cho phép, có thể là cắm đoán. Vì nhà nước cho rằng những cái quan hệ xã hội đó không nên hoặc không được phép phải được thực hiện trong xã hội. Ví dụ giết người, trái pháp luật. Nhưng mà cũng là hành vi giết người Nhưng khiến pháp lội quy định rằng là có thể
18:13 tước đoạt mạng sống của người khác Đúng không ạ Không ai được quyền tước đoạt mạng sống của người khác trái pháp luật Đó là chúng ta cũng có hiểu đó là cấm đoán Tức là chủ thể khác không được quyền tước đoạt mạng sống của người khác trái pháp luật Nhưng đồng thời chúng ta cũng có thể hiểu rằng là nếu như tước đoạt mạng sống của người khác đúng luật Thì vẫn được Đó là việc mà nhà nước áp dụng hình phạt tử hình Đúng không ạ Còn một người A do mâu thuẫn với người B mà giết người Đó là một câu chuyện khác Các em thấy không ạ? Cũng là một điều chỉnh hành vi về một câu chuyện, về một sự kiện, một sự việc nhất định Nhưng có thể cái cách thức tác động là chúng ta phải hiểu rất rõ Thì đó là cái chức năng thứ nhất, chức năng điều chỉnh của pháp luật Chức năng thứ hai là chức năng giáo dục Chức năng giáo dục Nó thể hiện ở chỗ là pháp luật tác động vào ý thức con người Để từ đó con người lựa chọn cách thức hành xử cho phù hợp nhất
19:01 Thầy sẽ đặt vấn đề với các em Chỗ này nó rất là lý thú ở chỗ này Thầy đặt vấn đề với các em Tại sao các em thấy đàn vàng và các em chạy từ từ lại Và các em thấy đàn đỏ các em ngừng lại khi chúng ta tham gia giao thông bằng xe máy. Đúng ạ. Vì chúng ta biết được rằng là pháp luật yêu cầu chúng ta không được vượt đèn đỏ. Và trong cái cách thức nhìn nhận của mình ở đây là mình biết được cái đó là quy định của pháp luật. Nhưng có phải tất cả mọi người đều biết được như các em không? Đúng ạ. Ở đây các em sẽ thấy là xã hội ở đây cái nhận thức về pháp luật nó sẽ có hai triệu hướng. Một cái họ nhận thức bằng kinh nghiệm. Họ nhận thức bằng cái kiến thức, bằng cái khả năng bằng kinh nghiệm. Giống như một người từ nhỏ đến lớn sống bằng kinh nghiệm mà họ chưa bao giờ học về pháp luật cả. Đó. Vậy thì họ thấy người ta làm như thế nào? Họ làm theo. Họ thấy người ta dừng đèn đỏ thì tôi cũng phải dừng chứ. Không được đi vào đường cấm thì tôi cũng đi chứ. Đúng không ạ? Hoặc bằng kinh nghiệm bản thân là họ cũng không biết tại sao pháp
19:48 luật nó quy định như vậy. Nhưng mà nếu mình tôi vượt đèn đỏ thì tôi sẽ bị phạt. Tức là đánh vào cái lợi ích về vật chất hoặc tinh thần của họ. Và từ đó họ kiềm chế là hành vi của mình. Không thực điền hiện một điều pháp luật cấm. Như vậy pháp luật nó có một chức năng rất hay là chức năng giáo dục. Tức là tác động vào ý thức con người. Để từ đó con người lựa chọn cách thức sự hành Và các em phải lưu ý một điều nữa là không phải chính bản thân người đó, cách hành xử của người đó và tác động vào ý thức của mỗi người đó. Thay lấy ví dụ như hình phạt tử hình. Vậy hình phạt tử hình cái kết cuối cùng là người vi phạm bị áp dụng hình phạt tử hình là họ bị tử hình, họ chết. Vậy thì có tác động vào ý thức của họ không? Câu trả lời là không. Đúng ạ. Mà tác động vào ý thức của người khác cho xã hội nhìn nhận được thấy rằng đối với hành vi đó cần thiết phải loại trừ ra khỏi đời sống cộng đồng.
20:35 Vậy thì trong trường hợp này chức năng giáo dục của nó không phải là giáo dục cho chính cái chủ thể đó mà do cho các chủ thể khác nữa. Đó là chức năng thứ hai. Và chức năng cuối cùng là chức năng bảo vệ. Pháp luật nó được có quy định để bảo vệ cái gì? Bảo vệ trật tự các quan hệ xã hội. Đúng mà chống lại những hành vi vi phạm trật tự các quan hệ xã hội đã được nhà nước thiết lập đó. Và các hành vi vi phạm này là các hành vi nào? Đó là các hành vi vi phạm vào lợi ích của nhà nước, của tập thể, của cá nhân. Quyền và lợi ích của họ. Và vì lẽ đó, pháp luật buộc những chủ thể vi phạm phải khôi phục lại quyền. Đúng ạ, cho các chủ thể bị vi phạm. Do đó là chức năng bảo vệ của pháp luật nó hay ở chỗ này này. Nó làm cho người ta tự tin vào cái định hướng của nhà nước, tự tin vào pháp luật. Và đây nó cũng sẽ trả
21:21 lời cho chúng ta một câu hỏi, pháp luật nó có công bằng không? Nếu mà chúng ta không công bằng, thì tại sao người ta bị vi phạm về quyền và nghĩa vụ người ta để đến yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hãy bảo vệ quyền lợi cho tôi? Chúng ta lại đòi hỏi quyền lợi như vậy, Bởi lẽ chúng ta biết rằng có cơ quan nhà nước và nhà nước sử dụng một cái công cụ nào đó chính là pháp luật Có chức năng bảo vệ và bảo vệ cho quyền và lợi ích hợp pháp của mình Như vậy chúng ta thấy được rằng đây là một chức năng hết sức quan trọng Và chức năng đó làm cho các chủ thể trong đời sống xã hội trong một xã hội có nhà nước Họ yên tâm hơn, họ tin tưởng hơn và họ tuân thủ pháp luật một cách nghiêm minh hơn Thì đó là cái chức năng cuối cùng của pháp luật, đó là chức năng bảo vệ Thì nhắc lại Thì trong chức năng của pháp luật thì các em cần lưu ý chúng ta nắm 3 vấn đề. Thứ nhất là chức năng điều chỉnh, chức năng
22:08 giáo dục và chức năng bảo vệ. Trong chức năng điều chỉnh, các em cần lưu ý là trong chức năng điều chỉnh thì trước tiên nhà nước phải ghi nhận lại các quan hệ xã hội nào cần thiết phải điều chỉnh. Và sau đó phải đảm bảo cho các quan hệ xã hội đó phát triển theo một mục tiêu nhất định. Chức năng giáo dục là tác động vào ý chí của các chủ thể trong đời sống xã hội, đặc biệt là chủ thể thực hiện hành vi. Để làm cho người ta nhận thức được Ý thức được và điều chỉnh hành vi mình xử sự cho nó đúng với ý chí yêu cầu của pháp luật. Và chức năng cuối cùng đó là chức năng bảo vệ. Đúng ạ. Và người ta tự tin vào pháp luật. Đó là sự công lý. Đó là lẽ công bằng. Và đây là phần mà thầy kết thúc lại bài học hôm nay. Xin cảm ơn các em.
