0:00 [âm nhạc] Chào các em. Hôm nay chúng ta tiếp tục phần cuối cùng trong cái bài học của chúng ta về thực hiện pháp luật và áp dụng pháp luật. Hôm trước chúng ta đã cùng tìm hiểu về các cái đặc điểm của hoạt động áp dụng pháp luật. Hôm nay chúng ta tiếp tục vào các cái giai đoạn của quá trình áp dụng pháp luật. Các em
0:45 cũng hiểu rằng là việc áp dụng pháp luật nó có những tự thủ tục nhất định và cái trình tự thủ tục đó nó cũng được thể hiện qua các cái giai đoạn của hoạt động áp dụng pháp luật. Vậy thì hoạt động áp dụng pháp luật có những giai đoạn nào? Giai đoạn đầu tiên đó là việc phân tích làm sáng tỏ các cái tình tiết của vụ việc cần áp dụng pháp luật và làm rõ các cái đặc trưng pháp lý của nó. Thứ hai là giai đoạn lựa chọn các quy phạm pháp luật cần áp dụng và làm sáng tỏ nội dung ý nghĩa của các quy phạm pháp luật đó. Giai đoạn thứ ba là giai đoạn chúng ta ban hành ra các cái văn bản áp dụng pháp luật. Và giai đoạn cuối cùng là chúng ta sẽ tổ chức thực hiện các văn bản áp dụng pháp luật đó. Thế thì chúng ta sẽ đi vào từng cái giai đoạn của việc áp dụng hay là của cái quá trình áp dụng pháp luật.
1:31 Giai đoạn đầu tiên là giai đoạn phân tích làm sáng tỏ những tình tiết của vụ việc cần áp dụng pháp luật. Thế thì giai đoạn này là giai đoạn như thế nào? Nội dung của cái giai đoạn này là chúng ta cần phải đi nghiên cứu và phân tích từng cái tình tiết của vụ việc, cần phải áp dụng pháp luật, các cái diễn biến của cái vụ việc đó. Và một cái vấn đề rất là quan trọng trong cái giai đoạn này là chúng ta phải xác định trong giai đoạn này vụ việc đó có đặc trưng pháp lý hay không. Nếu như tìm hiểu xong lại thấy vụ việc đó nó không có đặc trưng pháp lý thì có cần phải áp dụng pháp luật không hả các em? À không. Nếu nó có đặc trưng pháp lý chúng ta mới áp dụng pháp luật. Ví dụ như bây giờ tại hiện trường của một cái vụ án xảy ra, ví dụ một vụ án mạng chẳng hạn xảy ra. Thế thì bây giờ
2:18 phân tích có nghĩa là làm cái gì? Ừ, phân tích là làm cái gì và phân tích như thế nào thì đặt yêu cầu? À các em thấy rằng trong cái hoạt động phân tích này thì chúng ta cần phải đảm bảo cái yêu cầu là gì? Nó ờ cái yêu cầu của cái hoạt động này là cái việc xác định cái vụ việc đấy nó có xảy ra thực tế hay không. Và chúng ta cần phải tuân thủ tất cả các cái quy định, các thủ tục gắn liền với mỗi một cái loại vụ việc. Ví dụ đây là một cái vụ việc là một vụ án mạng. Có nghĩa là chúng ta phải tuân thủ các cái thủ tục trình tự của một cái hoạt động tố tụng về hình sự. Ví dụ như trong giai đoạn đầu tiên chúng ta cần phải xem xét là à tại hiện trường có những cái hiện vật gì, có cái dấu vết gì thì chúng ta
3:04 cần phải thu thập nó. Có nghĩa là cái hoạt động này nó phải mang cái tính toàn diện đó. Thu thập phải đầy đủ. Nhưng mà nó cũng phải mang tính gì? Khách quan nữa. Bởi vì khách quan có nghĩa là nó phải đúng với lại cái sự thật, cái thực tế khách quan. Nếu như bây giờ chúng ta thấy hiện trường không có mặc dù nó có cái dấu máu nhưng mà bây giờ chẳng thấy cái công cụ, phương tiện giết người đâu cả. Thế thì tự dưng chúng ta lấy luôn con dao bỏ vào đấy chẳng hạn. Thế thì làm sao nó đảm bảo được cái tính khách quan đấy. Hoặc là bây giờ ờ chúng ta muốn thu thập một cách toàn diện. Thế thì bây giờ chúng ta chưa tìm thấy cái ví dụ như là công cụ phương tiện giết người. Thế nhưng bây giờ chúng ta thấy cái vụ án đấy, cái vụ việc đấy nó xảy ra ở một cái căn bếp mà chúng ta thấy có rất là nhiều dao, kéo vân vân ở ở trong cái căn bếp
3:51 đấy. Thế chẳng lẽ chúng ta lại thu hết toàn bộ các cái dao kéo nó về để mà chúng ta xác minh thì không phải không hẳn là như vậy mà chúng ta cần phải là gì? toàn diện nhưng mà nó chỉ có cái ờ nó vừa đủ nó phải đúng hoặc là nó phải có liên quan thì chúng ta mới thu thập chứ toàn diện không có nghĩa là chúng ta thu thập hết tất cả các thứ tại hiện trường để chúng ta điều tra đó và các em cũng thấy rằng là ví dụ như tại một cái hiện trường của một vụ án bạn chúng ta cần phải xem xét rằng là cái ừ hiện trường của cái vụ án đó nó xảy ra thì ờ những cái dấu vết đó nó cần phải được lưu lưu giữ như thế nào, phải được đánh dấu như thế nào hoặc là phải thu thập theo đúng những cái cách ví dụ như cách
4:36 thức bảo quản các cái hiện vật đó nó ra sao chứ ví dụ như có nhữ trường hợp ấy các em thấy tại tòa án ừ khi mà ờ chủ tọa phiên tòa chẳng hạn đưa ra một cái bằng chứng về một cái việc giết người nhưng mà hỏi bị cáo tại phiên tòa rằng là đây có phải là cái con dao mà bị cáo dùng để giết người hay không thì bị cáo khăng khăng nói là không, tôi không dùng con dao này. Chẳng hạn như vậy. Thế thì ừ chủ tọa nói rằng là đây rõ ràng là cái con dao thu tập tại hiện trường. Thế thì nhưng mà bị cáo lại nói rằng không, cái con dao ấy của tôi sử dụng ấy nó sáng cơ chứ nó không phải bị rỉ như thế này. À thế chúng ta cũng thấy rõ ràng rằng là cái việc mà thu thập và bảo quản nó phải mang cái tính là gì? Đúng đắn. Chứ bây giờ giữa
5:22 cái thực tế và sau cái kết quả của cái việc bảo quản nó lại không có giống nhau thì lại là không có trùng không. Đó. Thế nên là cái hoạt động mà làm phân phân tích và làm sáng tỏ những cái tình tiết của vụ việc rất là quan trọng. Bởi vì sao? Sau khi phân tích các cái tình tiết đó thì chúng ta mới làm sáng tỏ tỏ được à cái vụ việc đấy nó có cái đặc trưng pháp lý để mà áp dụng pháp luật hay không. Và sau cái giai đoạn này chúng ta mới xác định được là cái vụ việc đấy cần phải được những cái lĩnh vực pháp luật như thế nào. Có nghĩa là nó rơi vào các lĩnh vực pháp luật gì hoặc là nó không rơi vào lĩnh vực pháp luật nào cả thì không cần phải áp dụng pháp luật. Mục đích của cái giai đoạn này là chúng ta phải xác định được một cách chân thực, đúng đắn các cái vụ việc xảy ra. Bây giờ ví dụ như
6:08 chúng ta phát hiện được một cái xác chết ở trong rừng chẳng hạn. Thế thì bây giờ chúng ta phải xem xem là cái người đó là chết vì nguyên nhân nào. Nếu như bây giờ người ta vì ốm chết, vì mệt đói chết thì cũng không có cái đặc trưng pháp lý gì để mà phải áp dụng pháp luật. Nhưng bây giờ ví dụ như là người ta bị giết chết, bị cố tình đầu độc chết thì nó mới có những cái đặc trưng pháp lý để mà áp dụng pháp luật. Như vậy cái giai đoạn này rất là quan trọng là cần thiết phải có tìm ra các cái đặc trưng pháp lý. Nếu không tìm ra đặc trưng pháp lý, chúng ta sẽ không tiếp đến các cái giai đoạn tiếp theo được. Thế thì cái ý nghĩa của cái giai đoạn này là sẽ giúp chúng ta sau khi thu thập được, phân tích được tất cả những cái diễn biến, những cái tình huống xảy ra của cái vụ việc thì chúng
6:53 ta sẽ làm những cái ví dụ như là những cái bản báo cáo để mà cụ thể làm sao áp dụng được trong những cái giai đoạn sau này. Đấy. Thế thì cái giai đoạn này nếu như thực hiện tốt, phân tích tốt, đảm bảo tính khách quan, đảm bảo tính toàn diện, đảm bảo được cái tính hợp lý thì đến những cái giai đoạn sau chúng ta sẽ áp dụng pháp luật được nó có cái hiệu quả. Thế đấy là cái giai đoạn đầu tiên. Thế thì sau khi phân tích và làm sáng tỏ những tình tiết của vụ việc và thấy nó có đặc trưng pháp lý thì chúng ta sẽ tiếp đến cái giai đoạn thứ hai đó là lựa chọn các quy phạm pháp luật cần phải được áp dụng. Thế thì tại sao lại cần phải lựa chọn các quy phạm pháp luật cần áp dụng nhỉ? Tại sao? Tại sao sau khi phân tích được vụ việc chúng ta lại phải lựa chọn các quy phạm pháp luật? Tại sao
7:39 nhỉ? Có em nào biết không ạ? À mời em nữ. Thưa cô, việc lựa chọn quy phạm áp pháp luật để áp dụng là nhằm mục đích là cho phù hợp với cái xử sự đó và đáp ứng được mục đích và nhu cầu của của người sử dụng. Rồi cảm ơn em. Có thể là bạn hiểu nhưng mà cũng chưa nói rõ được cái vấn đề là tại sao trong trường hợp này chúng ta phải lựa chọn. Đấy. Thế thì tại sao chúng ta phải lựa chọn cái quy phạm pháp luật cần phải áp dụng trong cái giai đoạn này? Bởi vì ờ khi lựa chọn có nghĩa là chúng ta tìm ra được các cái quy phạm pháp luật cho nó phù hợp nhất để mà áp dụng trong cái trường hợp cụ thể. Vì trên thực tế nó có rất là nhiều các cái
8:24 quy phạm pháp luật nhưng mà nó có thể là rất là tương tự nhau hoặc nó gần gần giống nhau nhưng mà nếu như chúng ta không có lựa chọn được đúng đắn thì việc áp dụng nó lại là à sai. Nên là chúng ta phải lựa chọn để làm sao cho nó vừa đúng với cái tình huống với cái sự việc xảy ra ở trên thực tế. Đấy. Thế thì các em cũng thấy có nhiều cái cái vấn đề sau này các em học về luật hình sự chẳng hạn. Các em thấy rằng là trong cái quy định về việc là những cái tội phạm liên quan đến sở hữu ấ thì nó có rất là nhiều loại. Ví dụ như là tội trộm cắp này, rồi là tội cướp này, xong lại còn có tội cướp giật này, đấy, xong rồi lại tội công nhân chiếm đoạt tài sản vân vân. Những cái tội đấy đều là về xâm phạm quyền sở hữu nhưng mà cái dấu hiệu của hành vi là nó khác nhau. Vì vậy chúng ta
9:11 phải lựa chọn các cái quy phạm pháp luật sao cho nó đúng đắn trong cái tình huống đó để chúng ta áp dụng. Chứ còn nếu như bây giờ ví dụ như là các em là thẩm phán tại phiên tòa mà chúng ta ví dụ như là định tội mà lại định tội sai thì không thể nào có thể chấp nhận được. Đó nên là quy phạm pháp luật cần phải được lựa chọn sau khi chúng ta phân tích tình tiết của vụ việc mà lựa chọn cái quy phạm làm sao cho nó đúng nhân thì chúng ta phải giải thích cái nội dung của các cái quy phạm đó. Và cái vấn đề giải thích ở đây nó cũng có rất là nhiều loại. Thực tế thì khi nói đến giải thích pháp luật ấy thì nó có thể là những cái giải thích chính thức do chính các cái cơ quan ban hành ra các cái văn bản văn bản đó giải thích hoặc là do một cái cơ quan đã được pháp luật quy định đó là ủy ban thường
9:57 vụ Quốc hội giải thích pháp luật. Nhưng mà cũng có những cái trường hợp giải thích không chính thức. Ví dụ như là gì? Tòa án trong cái quá trình giải quyết vụ việc cũng có thể giải thích cái quy định của pháp luật hoặc là các cơ quan tổ chức khác cũng có thể đưa ra cái lập luận để mà giải thích. Nhưng chúng ta cần phải tôn trọng những cái sự giải thích chính thức từ phía các cơ quan có thẩm quyền. Ừ khi chúng ta lựa chọn cái quy phạm pháp luật cần áp dụng thì cái quy phạm pháp luật đó nó phải là một cái quy phạm tương xứng với cái tình tiết của vụ việc xảy ra. nó cũng phải hợp tình, hợp lý. Đó. Và yêu cầu trong việc lựa chọn quy phạm pháp luật là chúng ta phải lựa chọn các quy phạm pháp luật đang có hiệu lực pháp luật. Bởi vì nếu
10:43 như chúng ta lựa chọn được một cái quy phạm pháp luật nhưng cái quy phạm pháp luật đó nó lại à không có hiệu lực nữa hay là nói cách khác là nó không còn hiệu lực nữa thì nó cũng không có cái giá trị áp dụng ở trên thực tế. Vì vậy việc lựa chọn quy phạm pháp luật là vô cùng quan trọng để chúng ta xác định được là quy phạm pháp luật này có phù hợp áp dụng hay không, quy phạm này có đang còn có hiệu lực để mà thi hành hay không. Thế thì khi chúng ta lựa chọn được một cái quy phạm pháp luật phù hợp thì chúng ta sẽ có thể áp dụng để giải quyết trong các cái trường hợp cụ thể và ra các cái văn bản cho nó đúng đắn nhất. Tất nhiên là có những trường hợp khi chúng ta lựa chọn các cái quy phạm nhưng mà lại không tìm được các quy phạm phù hợp. Thế thì chúng ta đến lúc đấy lại có những cái cách giải quyết nhất định.
11:29 Cũng có thể là vụ việc đấy sẽ bị đình chỉ không thể giải quyết được nữa. Nhưng cũng có thể là áp dụng pháp luật tương tự tùy từng trường hợp. Đấy. Thế thì đấy là trong cái giai đoạn thứ hai. Như vậy tóm lại trong giai đoạn thứ hai thì chúng ta cần phải tìm được các cái quy phạm pháp luật phù hợp và đảm bảo để mà có thể ra được các cái văn bản áp dụng pháp luật đúng đám nhất. Sau khi lựa chọn được các quy phạm pháp luật thì chúng ta sẽ đến một cái giai đoạn thứ ba đó là ban hành ra các văn bản áp dụng pháp luật là chúng ta đã đưa các cái kết quả của các giai đoạn khác vào một cái văn bản áp dụng pháp luật ở trong thực tế. À ví dụ như là gì? Chúng ta vừa nói đến ví dụ như là một cái vụ án mạng xảy ra. Thế thì sau khi phân tích và tìm được
12:15 cái quy phạm pháp luật phù hợp thì tòa án là cái cơ quan có thẩm quyền trong trường hợp này sẽ ra một cái bản án. Ừ cái bản án đấy sẽ ghi nhận rất là rõ ràng rằng là gì? Căn cứ vào điều nào, khoản nào của ví dụ bộ luật hình sự chẳng hạn hoặc là của các văn bản khác có liên quan để mà đưa ra một cái phán quyết rằng là chủ thể nào phải chịu cái à hình phạt nào được quy định trong điều nào, khoản nào của bộ luật hình sự. À thế thì các em thấy rất là rõ ràng rằng các cái kết quả của các giai đoạn trước đã được truyền tải vào trong cái quá trình xử lý và có cái kết quả là một cái văn bản áp dụng pháp luật ở trên thực tế. Thế thì mục đích của cái giai đoạn này chính là các quyền và các cái nghĩa vụ pháp lý của chủ thể được cụ thể hóa
13:03 trong các văn bản áp dụng pháp luật hoặc là các cái biện pháp trách nhiệm pháp lý cũng được cụ thể hóa đối với các cái chủ thể à vi phạm pháp luật cụ thể. Nếu như không có cái giai đoạn này thì người ta cũng không biết được rằng là cái ví dụ như biện pháp trách nhiệm pháp lý mà họ sẽ phải thực hiện là biện pháp nào hoặc là cũng không biết được các quyền và nghĩa vụ cụ thể của mình là ra sao. Nên đây là một cái giai đoạn vô cùng quan trọng. Thế thì cái yêu cầu đặt ra đối với giai đoạn này là các cái văn bản áp dụng pháp luật được ban hành nó phải đúng hình thức, nội dung, trình tự, thẩm quyền của cơ quan ban hành và nó phải có tính khả thi cao. Ừ. Nếu như bây giờ chúng ta ban hành ra một cái văn bản áp dụng pháp luật nhưng nó lại không đúng hình thức, không đúng thủ tục hoặc
13:50 là thẩm quyền sai thì rõ ràng là nó sẽ làm cho các cái giai đoạn tố tụng nó bị sáo trộn và đồng thời là có thể phải hủy những cái kết quả đó. Ừ, nó sẽ rất là mất công cho tất cả các cái giai đoạn trước chúng ta đã làm được. Đó, thế thì có nhiều cái trường hợp là khi đưa ra văn bản áp dụng pháp luật nó lại không có tính khả thi. Bởi vì sao? À có những trường hợp là chúng ta đã không quan tâm tới cái thực tiễn. Có những trường hợp người ta đưa ra ví dụ một cái bản án để giải quyết nhưng bản án đấy lại không thể thi hành được bởi vì trên thực tế là nó có cái sai sót. Đấy. Ví dụ như là gì? Có một cái trường hợp là à ví dụ như ông A lấn sang cái phần đất nhà ông B và xây
14:35 dựng một cái phần công trình kiến trúc. Phải nói là công trình kiến trúc nghe có vẻ vĩ đại nhưng thực tế thì có thể người ta chỉ xây một cái cái vật rất là nhỏ. ở cái giữa phần đất của hai nhà thôi. Thế nhưng bây giờ sau khi mà khởi kiện ấy thì cái cái ông ông B khởi kiện ông A vì xây dựng cái vật kiến trúc đó lấn sang phần đất của nhà mình. Sau khi khởi kiện thì tòa án đã đưa ra cái quyết định là gì? Phải tháo dỡ cái vật công trình kiến trúc mà ông A xây dựng lớn chiếm sang phần đất nhà ông B. Nhưng mà trên thực tế khi mà người ta đến để mà các cơ quan thi hành án ấy đến để tháo dỡ cái vật công trình kiến trúc đó thì thấy rằng là gì? Không thể thi hành được. Mặc dù ờ tháo dỡ là một cái
15:23 kết luận đã được đưa ra ở trong bản án nhưng trên thực tế người ta không thi hành được bởi một điều là gì? Cái vật kiến trúc đó nó xen vào giữa một hai nhà đấy. Và cái diện tích cái khoảng trống giữa hai nhà thì lại rất là hẹp. Và bây giờ đưa các cái máy móc thiết bị vào để phá rỡ thì nó có thể làm ảnh hưởng tới cái căn nhà của cả hai nhà. Có nghĩa là có thể là bị sụp sụt lún hoặc là dạn nứt cả hai căn nhà. Đấy. Và nhiều khi ờ cái chi phí để xây dựng cái vật kiến trúc đấy nó chẳng đáng là bao. Nhưng mà cái khi mà tháo dỡ ra cái vật kiến trúc đó ra thì hai nhà lại bị thiệt hại rất là nhiều. Và vì vậy nên là cái bản án nó không thi hành được. Đấy, cuối cùng chúng ta phải thấy rằng là khi ban hành ra các văn bản áp dụng pháp luật thì các
16:10 cơ quan áp dụng pháp luật phải có cái thực tiễn, phải tìm hiểu cho nó kỹ lưỡng chứ nếu như không thực sự là quan tâm tới cái thực tiễn thì ban hành ra các cái quyết định hoặc các cái bản án nó có thể là là không đúng đắn và không có tính khả thi. Thế thì cái ý nghĩa của giai đoạn này nó chính là cái cơ sở pháp lý quan trọng làm phát sinh ra các quyền, nghĩa vụ cho các chủ thể và biểu hiện của một cái quá trình áp dụng pháp luật nó gần như là à đã đi đến cái giai đoạn cuối gần như vậy. Bởi vì khi đã cụ thể hóa được các cái quyền và nghĩa vụ của các cái chủ thể rồi thì à chỉ còn một cái bước cuối cùng là chúng ta sẽ à thi hành, sẽ tổ chức thi hành mà thôi. Thế thì cái giai đoạn này rất là quan trọng bởi vì cái mà
16:56 người ta cần, cái người ta muốn đó là đạt được cái kết quả. Thì cái giai đoạn này khi ban hành ra văn bản áp dụng pháp luật thì đã cụ thể hóa được các cái kết quả của các cái giai đoạn trước. Người ta biết được quyền nghĩa vụ cụ thể là gì, biết được trách nhiệm pháp lý cụ thể là gì. Rồi thế thì đến cái giai đoạn cuối cùng đó là tổ chức thực hiện các văn bản áp dụng pháp luật. tổ chức thực hiện các văn bản áp dụng pháp luật có nghĩa là tiến hành cho các chủ thể thực hiện những cái nội dung, những cái yêu cầu được nêu ra trong các văn bản áp dụng pháp luật đó. Và mục đích là phải đảm bảo thi hành được những cái phán quyết được nêu ra trong các cái văn bản áp dụng pháp luật. Vì vậy nên là thông qua các cái ví dụ như là cơ quan thi hành án hoặc là các cơ quan tổ chức khác có trách nhiệm trong việc thi hành
17:42 thì các cái văn bản áp dụng pháp luật đó đã được thực hiện ở trên thực tế. Đấy và đây là một cái giai đoạn rất là quan trọng nên chúng ta cần phải thực hiện đúng đủ các cái nội dung được nêu ra ở trong các văn bản áp dụng pháp luật. Nếu như không thực hiện đúng không đầy đủ các nội dung thì nó sẽ vi phạm các cái lợi ích quyền lợi của các cá nhân, tổ chức được áp dụng pháp luật hoặc là bị áp dụng pháp luật. Ừ mà giai đoạn này không thực hiện đúng, không thực hiện đầy đủ, nó cũng làm cho kết quả của các cái giai đoạn trước nó bị hủy hoại. Các em thấy có những trường hợp là gì? à ờ cái người đã vi phạm pháp luật hình sự và phải chịu một cái hình phạt. Nhưng khi ờ thi hành, ví dụ như là thi hành và phải thực
18:27 hiện các biện pháp giam giữ cái người đó trước khi mà đưa họ ra thực hiện cái thi hành hình phạt tử hình. Nhưng mà lại ừ thực hiện các biện pháp giam giữ đó nó quá lỏng lèo hoặc là không đúng theo các quy định của pháp luật khiến cho người đó ờ không hiểu làm cách nào họ thoát ra khỏi cái khu trại giam chẳng hạn. hoặc có những trường hợp vô cùng hy hữu đó là cái người phụ nữ khi phải khi vi phạm pháp luật về hình sự và phải chịu một cái hình phạt tử hình và thông thường những cái người mà tử tù là thông thường là Việt giảng thế nhưng mà không hiểu làm sao người phụ nữ trong cái trường hợp đó họ lại có thể mang thai. Đấy và cái chuyện mang thai ở đây nó lại buồn cười ở một vấn đề đó là gì? Nếu như người phụ nữ mà mang thai khi mà họ đã
19:14 có cái bản án quy định hình phạt tử hình cho họ thì cái bản án tử hình đấy bắt buộc phải chuyển thành là gì? À tù trung thân. đó nên là à cái điều này nó khiến cho cái nội dung cái kết quả của cái giai đoạn trước nó không còn được thực hiện đúng như là cái mong đợi trong các cái bản án đó nữa rồi. Thế thì tại sao lại có những cái bất cập như vậy? Thì chúng ta cần phải hiểu rằng là gì? Trong những cái giai đoạn như là tổ chức thực hiện văn bản, áp dụng pháp luật, các cái cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện đúng à cái chức năng của mình, thực hiện đúng theo cái bổn phận, trách nhiệm của mình và phải có cái kinh nghiệm trong các cái hoạt động thi hành thì mới đảm bảo được đúng cho kết quả của các cái giai đoạn trước. Đó. Thế thì ý nghĩa của
20:02 giai đoạn này là vô cùng quan trọng như các em thấy đấy, đây là giai đoạn cuối cùng của hoạt động áp dụng pháp luật. Nhưng cái giai đoạn cuối cùng này lại là cái giai đoạn mà các cái quyền và nghĩa vụ của chủ thể đã được thực hiện trên thực tế hoặc là các cái ừ biện pháp xử lý vi phạm trách nhiệm pháp lý được thực hiện ở trên thực tế. Nhưng nếu như thực hiện không đúng, không đầy đủ thì nó à sẽ khiến cho toàn bộ cái quá trình áp dụng pháp luật nó không còn đúng như cái ý nghĩa của nó nữa. Hoặc là nếu như nó sai thì lại phải làm lại. Thế thì nó cũng là rất là mất thời gian, tiền bạc, công sức của tất cả à mọi người. À thế thì đây là bốn cái giai đoạn của cái quá trình áp dụng pháp luật. Các em thấy là bốn giai đoạn này thì nó có các cái thứ tự, các cái trình
20:47 tự. Nhưng mà bây giờ liệu rằng chúng ta có thể dừng lại ở bất kỳ một cái giai đoạn nào trong quá trình áp dụng pháp luật được không? Theo các em? Rồi mời em Nam. Thưa cô là em nghĩ là có thể dừng lại được bởi vì tới một giai đoạn nào đó mà nó không thể thực hiện được nữa thì mình bắt buộc phải dừng nó lại. Ừ. Ví dụ ví dụ như giai đoạn một mà không có cái đặc điểm pháp lý nào hết thì thầy dừng lại được ở đây. À rồi cảm ơn em. À vừa rồi bạn đã nêu ra một cái lý do cho việc là các cái giai đoạn của quá trình áp dụng pháp luật chúng ta có thể dừng lại ở một cái giai đoạn nhất định nào đó chứ không nhất thiết là chúng ta phải thực hiện đầy đủ cả bốn cái giai đoạn này. Ví dụ như bạn đã nêu ra rằng là trong giai đoạn đầu tiên nếu như
21:33 chúng ta phân tích và làm sáng tỏ các tình tiết mà thấy rằng là à sau khi làm sáng tỏ cái vụ việc đấy nó lại không có đặc trưng pháp lý thì cần gì phải áp dụng các cái giai đoạn sau nữa. làm sao phải cố áp dụng được bởi vì nó không có đặc trưng pháp lý rồi. Thế thì chúng ta có thể dừng lại. Hoặc là ví dụ đến giai đoạn hai chúng ta lựa chọn quy phạm nhưng bây giờ lại không lựa chọn được một cái quy phạm pháp luật nào để mà áp dụng thì chúng ta cần phải cũng có thể phải dừng lại chứ. Đấy hoặc đến giai đoạn thứ ba để mà ra văn bản áp dụng pháp luật nhưng mà phải phát hiện ra giai đoạn đầu tiên khi phân tích làm sáng tỏ những tình tiết của vụ việc lại không đủ căn cứ để ra văn bản thì người ta lại phải quay lại cái giai đoạn đầu tiên thôi. Đấy hoặc đến cái giai đoạn mà à tổ chức thi hành văn bản. Nhưng mà bây
22:18 giờ người ta lại cũng phát hiện ra những tình tiết mới mà nó làm thay đổi toàn bộ cái nội dung của vụ việc thì à có thể lại phải quay trở về giai đoạn đầu tiên. Như vậy các cái giai đoạn của cái quá trình áp dụng pháp luật không nhất thiết là nó phải trải qua đầy đủ cả bốn cái giai đoạn này đấy mà nó cũng có thể là dừng lại ở bất kỳ một cái giai đoạn nào nếu như có những cái điều kiện cần thiết. Đó. Thế thì nói tóm lại ở đây là chúng ta vừa đi phân tích bốn cái giai đoạn của quá trình áp dụng pháp luật thì các em cần phải nắm được là cái nội dung, mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của từng cái giai đoạn như thế nào. Đó, chúng ta sẽ tiếp theo cái phần cuối cùng của bài học ngày hôm nay là chúng ta tìm hiểu về việc áp dụng pháp luật tương tự. Thế thì áp dụng pháp luật tương tự ấy nó là một cái hoạt động có thể nhằm khắc
23:05 phục kịp thời những cái lỗ hổng của pháp luật. Tại sao lại có thể khắc phục được kịp thời những cái lỗ hổng của pháp luật? Thì chúng ta sẽ tìm hiểu ở những cái phần sau. Thế thì các em thấy rằng là áp dụng pháp luật tương tự ờ khi mà cái vụ việc xảy ra ấy nó có liên quan hay là có rất là mật thiết với cái lợi ích của nhà nước, của các cá nhân, tổ chức hoặc là của các cái tập thể cụ thể mà ừ cần thiết phải được xem xét, giải quyết nhưng mà chúng ta lại à không tìm ra được một cái quy phạm pháp luật nào trực tiếp để giải quyết cho cái vụ việc đó cả. Nên là trong trường hợp này chúng ta phải áp dụng tương tự đó hay nói chung là áp dụng pháp luật tương tự. Vậy thì áp dụng pháp luật tương tự ấy nó là
23:50 một cái hoạt động nhằm lấp đi lỗ hổng của pháp luật. Nhưng nếu như nói ngược lại là à hoạt động nhằm lốc đi lỗ hổng của pháp luật là hoạt động áp dụng pháp luật tương tự là nó không chính xác đâu nhá. Đấy bởi vì việc lấp đi lỗ hỏng của pháp luật người ta còn có thể là gì? Còn có thể ban hành ra các văn bản để mà lấp đi lỗ hổng cơ. Nhưng mà ở trong trường hợp nhất định này thì các em thấy rằng việc chúng ta thấy một cái quan hệ pháp luật cần thiết phải được áp dụng pháp luật nhưng mà lại không có cái quy phạm pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh thì chúng ta có thể áp dụng pháp luật tương tự. Thế thì cái việc áp dụng pháp luật tương tự có hai à cái cách thức áp dụng. Thứ nhất là áp dụng tương tự quy phạm pháp luật. Thế thì áp dụng tương tự quy phạm pháp luật là gì? Áp dụng tương tự quy phạm pháp luật là việc lựa chọn một
24:35 quy phạm đang có hiệu lực pháp luật, làm căn cứ pháp lý để giải quyết cho một cái vụ việc cụ thể nảy mới nảy sinh ấy đã được dự kiến trước nhưng mà lại có một cái dấu hiệu tương tự một cái vụ việc khác đã được quy phạm pháp luật này trực tiếp điều chỉnh. À chúng ta có thể thấy như sau. Ví dụ một cái vụ việc A được điều chỉnh bằng một cái quy phạm pháp luật X, một cái vụ việc B tương tự như một cái vụ việc A nhưng mà lại không có một cái quy phạm pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh cho cái vụ việc B cả. Có nghĩa chúng ta không tìm ra được một cái quy phạm pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh cho cái vụ việc B. Vậy thì trong trường hợp này chúng ta có thể áp dụng tương tự quy phạm pháp luật bằng cách là
25:20 chúng ta lấy cái quy phạm pháp luật X điều chỉnh cho vụ việc A để mà điều chỉnh cho vụ việc B thì đó là áp dụng tương tự vi phạm pháp luật. À thế thì cái việc áp dụng tương tự quy phạm pháp luật trên thực tế nó cũng không hẳn là xảy ra nhiều bởi vì cái vụ việc đấy nó cần phải là liên quan mật thiết tới những cái quyền lợi nhất định hay là lợi ích của nhà nước. Đấy. Thế thì thực tế là trước đây có một cái có những cái vụ việc ví dụ như là à chơi hụi, chơi họ hay là chúng ta còn gọi là bưu phường ấy. Chơi hụi họ bưu phường. Nhưng mà cái hoạt động này trước đây không hề được quy định ở trong trong luật và nhất là cái bộ luật dân sự thì cũng không có một cái điều luật nào quy định việc giải quyết cái trường hợp là
26:06 chơi hụi họa bưu phường. Mà các em thấy được cái hoạt động mà chơi hụi ấy nhiều khi nó ừ chúng ta cũng không đánh giá hoàn toàn là nó tốt hay nó xấu nhưng có những trường hợp là gì? Bể hụi chẳng hạn. Đó thế thì làm cho nhiều người dân phải điêu đứng. Thế thì người ta có khởi kiện nhưng mà ra tòa thì lại không có cái quy phạm pháp luật nào để mà điều chỉnh cho cái vụ việc đó. Thế thì trong trường hợp này người ta phải nghĩ đến cái việc là áp dụng pháp luật tương tự bởi vì cái vụ việc nó cũng có thể là là khá quan trọng và có liên quan đến lợi ích của nhiều người. Thế thì trong trường hợp này họ có thể lấy các cái quy phạm pháp luật để điều chỉnh cho cái trường hợp là gì? hay là nói cái khác là lấy các cái quy phạm pháp luật về việc điều chỉnh hợp đồng vay tài sản để mà điều chỉnh cho cái quan hệ chơi hụi họ
26:51 bêu phường. Thì như vậy chúng ta gọi là áp dụng tương tự quy phạm pháp luật. Nhiều khi chúng ta chỉ hiểu một cách nó rất là đơn giản như vậy thôi nhưng mà các cái ừ cái vụ việc mà áp dụng tương tự pháp luật xảy ra ở trên thực tế nó cũng khá là hiếm hoi. Ừ cái trường hợp hay là cái hình thức áp dụng pháp luật tương tự thứ hai đó là áp dụng tương tự pháp luật. Áp dụng tương tự pháp luật đó là việc sử dụng những nguyên tắc pháp lý hoặc là ý thức pháp luật để giải quyết một cái vụ việc cụ thể mà chưa có quy phạm pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh cũng không thể áp dụng tương tự quy phạm pháp luật. Ví dụ như là à trong pháp luật của nhà nước chúng ta ấy không có quy định về việc chuyển đổi giới tính. Vậy thì bây giờ nếu như có cái chuyện là chuyển đổi giới tính thì phải làm như thế nào? À thế thì lúc đó chúng ta có
27:37 thể áp dụng các cái nguyên tắc pháp lý hoặc là ý thức pháp luật để mà à giải quyết chẳng hạn. Đó. Thế thì đấy là hai cái hình thức áp dụng pháp luật tương tự. Thế thì để mà có thể áp dụng pháp luật tương tự trong trường hợp này thì chúng ta có cái điều kiện để áp dụng pháp luật tương tự. Điều kiện chung là chúng ta phải xem xét, phải biết được là cái vụ việc đó nó có liên quan đến cái lợi ích của nhà nước, của các cá nhân tổ chức khác. mà cần thiết phải đòi hỏi nhà nước phải giải quyết hay không. Đó, nhiều khi các vụ việc ấ nó chỉ mới nảy sinh và không cần thiết là cần phải được giải quyết ngay thì chúng ta cần phải đợi chờ ví dụ như nhà nước ban hành ra văn bản pháp luật chẳng hạn. Cái thứ hai là phải chứng minh được một cách chắc chắn rằng cái vụ việc cần phải xem xét
28:24 giải quyết đó nó không có cái quy phạm pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh. đó chứ còn nó có quy phạm trực tiếp điều chỉnh thì cần gì áp dụng pháp luật tương tự nữa. Đó đấy là cái điều kiện chung cho cả hai cái hình thức. Đấy. Còn cái điều kiện riêng thì đối với việc áp dụng tương tự quy phạm pháp luật, chúng ta phải chứng minh được là cái vụ việc mới nảy sinh đó có nội dung. Chúng ta cần phải chứng minh được là cái vụ việc mới nảy sinh đó nó gần giống với một cái vụ việc à đã có cái quy phạm pháp luật điều chỉnh trực tiếp. Ví dụ chúng ta vừa nói đấy, vụ việc A phải tương tự với vụ việc B thì chúng ta mới lấy cái quy phạm X điều chỉnh cho vụ việc A để điều chỉnh cho vụ việc B được. Chứ còn nếu như chúng ta không chứng minh được hai vụ việc A và B tương tự như nhau thì chúng ta không áp dụng được. Đối với việc áp dụng tương tự pháp luật thì chúng ta
29:10 phải chứng minh được rằng là vụ việc mới nảy sinh đó không thể áp dụng được một cách là tương tự quy phạm pháp luật, cũng không thể áp dụng bằng cái cái các cái cũng không có một cái quy phạm pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh cho nó thì khi đó chúng ta mới có thể là áp dụng tương tự pháp luật bằng các cái à tinh thần pháp luật hoặc là bằng các nguyên tắc pháp lý. Như vậy à nói tóm lại chúng ta đã tìm hiểu về các cái hoạt động áp dụng tương tự pháp luật cũng như là áp dụng tương tự quy phạm pháp luật và đấy đều là những cái hình thức rất là sáng tạo của cái hoạt động áp dụng pháp luật. Vì khi đó chúng ta thấy rằng là rõ ràng không có một cái quy phạm pháp luật trực tiếp để điều chỉnh cho vụ việc. Nhưng
29:56 chúng ta sáng tạo bằng cách là chúng ta phân tích, chúng ta giải thích làm sao để có thể lấy một cái quy phạm pháp luật điều chỉnh cho một cái vụ việc tương tự để giải quyết cho một cái vụ việc mới. Thì đấy là cái sự sáng tạo của cái người, cái cá nhân, cơ quan áp dụng pháp luật. À thế thì nói tóm lại hôm nay chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về à các cái giai đoạn của hoạt động áp dụng pháp luật và cái hoạt động áp dụng pháp luật tương tự. Và những cái vấn đề này rất là quan trọng cho cái hoạt động áp dụng pháp luật. Thế thì cái bài học về áp dụng pháp luật này các em cần phải nắm được thứ nhất là về các cái trường hợp cần phải áp dụng pháp luật, nắm được các cái đặc điểm của áp dụng pháp luật, các cái giai đoạn của áp dụng pháp luật cũng như áp dụng pháp
30:42 luật tương tự. Thế thì cô mong rằng là chúng ta sẽ nghiên cứu thêm và đặt ra các cái tình huống hoặc là đặt ra các cái ví dụ để chúng ta phân tích thêm. Thứ nhất là về đặc điểm rồi là các giai đoạn cũng như là trong trường hợp nhất định có thể áp dụng tương tự hay không nhá. Cô cảm ơn các em rất là nhiều. [Vỗ tay]
