0:00 Bạn đã bao giờ cảm thấy bế tắc khi học một kỹ năng mới dù đã cố gắng hết sức chưa? Bạn ngồi hàng giờ bên bàn học, đọc đi đọc lại một nội dung mà chẳng thể nhớ nổi. Nếu câu trả lời là có thì hãy nhớ rằng vấn đề không phải ở bạn mà ở cách bạn học. Trong video hôm nay, Beyond Limits sẽ cùng bạn khám phá phần một của series Learning How to Learn, học cách học. Một trong những khóa học online nổi tiếng nhất thế giới trên nền tảng Cosera thu hút hơn 4 triệu người đăng ký từ hơn 200 quốc gia. Khoa này không chỉ mang đến những mẹ học tập đơn giản, dễ áp dụng mà còn giúp bạn hiểu sâu về cách não bộ hoạt động, từ đó phá bỏ giới hạn bản thân. Nội dung bài viết này được thực hiện bởi tác giả Vũ Phạm đến từ Spiderom, người đã chia sẻ lại hành trình và những bài học thực tế khi trải nghiệm khóa học này. Hãy sẵn sàng giấy
0:45 bút để ghi chép vì sau vài phút nữa, bạn sẽ có trong tay những công cụ học tập từng được NASA, Google và nhiều nhà khoa học hàng đầu áp dụng để học ít mà nhớ nhiều, học khó mà vẫn thấy vui. Đừng quên subscribe Beyond Limit các bạn nhé. [âm nhạc] Hai chế độ của não bộ tập trung focus mode và thư giãn diffuse mode. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra rằng con người chúng ta có hai chế độ suy nghĩ khác nhau là chế độ tập trung focus mode và chế độ thư giãn diffuse mode. Chế độ focus thì có lẽ đã rất quen thuộc rồi khi chúng ta tập trung tối đa vào một vấn đề nào đó mà ta muốn giải quyết hoặc
1:30 một chủ đề mới mà chúng ta muốn học. Nhưng còn chế độ diffuse thì có lẽ không phải ai cũng biết, đó là khi ta nghỉ ngơi thư giãn mà não vẫn tiếp tục hoạt động. Suy nghĩ về những vấn đề mà chúng ta từng tập trung tối đa vào nó khi ta đang ở chế độ focus. Các bạn học ngành máy tính và các ngành khoa học khác có lẽ cũng bắt đầu cảm thấy quen thuộc đối với dân máy tính. Khi bạn tiếp cận và tìm cách giải quyết vấn đề, bạn ngồi lì hàng giờ trước màn hình, code tới code lui, tìm giải thuật tối ưu cho bài toán. Lúc đó bạn đang ở chế độ focus và sau đó nửa đêm bạn giận mình thức dậy vì tìm thấy lời giải mà lại là lời giải ở trong giấc mơ. Dân máy tính có lẽ ai cũng đã từng trải nghiệm cảm giác này. Khi bạn ngủ não bạn vẫn sẽ hoạt động ở chế độ diffuse. Nó tiếp tục phân tích những suy
2:16 nghĩ của bạn khi bạn ở chế độ focus. Khi ở chế độ focus, chúng ta nghĩ sâu, còn ở chế độ diffuse chúng ta lại nghĩ rộng. Giống như một cái đèn pin có hai chế độ chiếu sáng vậy. Ở chế độ focus, ánh đèn sáng nhất và tập trung ở một chỗ. Còn chế độ diffuse, ánh đèn không sáng lắm nhưng nó chiếu rộng hơn. Như các bạn có thể thấy, phép so sánh và ẩn dụ đóng vai trò quan trọng trong việc học một điều gì đó mới. Để tận dụng được hai chế độ này, bạn chỉ cần thật tập trung ở chế độ focus và thật thư giãn ở chế độ diffuse. Để có thể tập trung, bạn có thể xem qua một công cụ tên là Pomodoro được phát minh bởi Francisco Cirilo. Phương pháp này rất đơn giản. Bạn đặt đồng hồ 25 phút, loại bỏ mọi yếu tố gây sao lãng và
3:01 tập trung cao độ vào công việc hay việc học trong suốt thời gian đó. phải thật sự tập trung. Khi hết 25 phút, hãy nghỉ ngơi và tự thưởng cho mình 5 phút thư giãn. Sau đó, lặp lại chu kỳ tập trung 25 phút tiếp theo. Tại sao não bộ luôn có xu hướng trì hoãn? Procrastination. Bất kỳ ai trong chúng ta cũng có vấn đề với sự trì hoãn. Chúng ta lên kế hoạch chạy bộ, thức dậy sớm, học tiếng Anh nhưng cuối cùng lại không thực hiện được. Tất cả đều có lý do của nó. Khi bạn nghĩ đến việc làm gì đó hơi khó khăn một chút, ví dụ dậy sớm chạy bộ khi trời lạnh thì đồng thời bạn đã kích thích vùng não điều khiển cảm xúc liên quan đến những sự đau khổ khó chịu. Và não của bạn một cách tự nhiên sẽ tìm cách chấm dứt kích thích đó bằng cách hướng suy nghĩ của bạn đến một cái khác
3:47 dễ chịu hơn như là đắp chăn và nằm ngủ tiếp. Nhưng thực tế đã chứng minh rằng chỉ một thời gian ngắn sau khi bạn thực hiện hoạt động tưởng chừng như đau khổ là chạy bộ kia thì cảm giác khó chịu sẽ biến mất. Khi bạn lết ra khỏi chăn, xỏ dây vào và chạy khoảng 5 phút thì bạn sẽ không còn cảm giác muốn đắp chăn ngủ nữa. Bạn chỉ muốn chạy tiếp và chạy tiếp. Điều khó khăn duy nhất là bạn có lết ra khỏi giường được hay không mà thôi. Điều này cũng tương tự khi bạn gặp một bài viết bằng tiếng Anh dài ngoằng. Bạn biết là bạn sẽ mất một khoảng thời gian để đọc hết và cả một chút sức lực để hiểu bài viết nếu đó là một nội dung hơi phức tạp. Khi đó não bạn sẽ hướng bạn qua một suy nghĩ khác là làm những việc đỡ mệt đầu hơn như là xem video trên YouTube hay đọc tóm tắt bài viết ở
4:32 mục To Long Didn't Read, tạm dịch dài quá ngại đọc. Nhưng nếu bạn chịu khó đọc một đoạn của bài viết, khi bạn hiểu được một phần nội dung, cảm được một phần ý nghĩa của bài thì lúc đó bạn không còn cảm thấy sợ mệt nữa. Bạn chỉ muốn đọc hết bài viết vì bạn đã thực sự hứng thú với nó. Vậy tại sao não bạn lại hướng bạn qua những hành động dễ chịu hơn một cách hoàn toàn tự nhiên? Câu trả lời rất đơn giản vì nó được thiết kế để hoạt động như vậy từ rất lâu rồi. Hãy tưởng tượng bạn là một chú hiươu nhỏ ở giữa khu rừng. Khi bạn khát nước, bạn chạy ra suối uống nước. Khi bạn đói, bạn đi kiếm cỏ hoặc lá cây để ăn. Khi gặp hổ, bạn chạy. Tất cả những quyết định của bạn có ảnh hưởng ngay lập tức đến cuộc sống của
5:17 bạn. Khi đó bạn, một chú hiươu béo nhỏ đang sống trong môi trường mà các nhà khoa học gọi là Immediate Return Environment, môi trường phản hồi tức thì. Ở đó, nơi mọi hành động, mọi quyết định của bạn có ảnh hưởng ngay lập tức đến cuộc sống của bạn. Bây giờ quay trở lại hiện thực. Bạn là một thanh niên bình thường, khỏe mạnh ở thế kỷ 21. Ở xã hội hiện nay, những hành động và quyết định của bạn không mang lại lợi ích ngay lập tức như con hươu ở khu rừng kia. Nếu mỗi ngày bạn học thêm năm từ tiếng Anh mới thì khoảng một tháng sau bạn mới cảm nhận được sự tiến bộ. Nếu sáng mai bạn bắt đầu vô phòng GM và ăn uống điều độ thì phải 3 tháng sau bạn mới thấy sự thay đổi ở cơ thể mình. Bây giờ bạn để dành tiền tiết kiệm thì 30 năm nữa lúc
6:03 về hưu bạn mới có tiền dưỡng già. Đây chính là vấn đề. Chúng ta đang sống trong một môi trường được gọi là Delay Return Environment, một môi trường phản hồi có độ trễ và não của chúng ta không được thiết kế để hoạt động trong môi trường này. Não của chúng ta hiện tại được tiến hóa từ môi trường phản hồi tức thì. Cụ thể, phần Neocortex hay còn gọi là vỏ não mới. Phần não phát triển nhất của chúng ta chịu trách nhiệm về những tác vụ phức tạp như ngôn ngữ và khoa học. Hầu như chả khác tí gì não của người tinh khôn cách đây 200.000 năm trước. Nhưng xã hội của chúng ta hiện tại chỉ mới chuyển qua môi trường phản hồi có độ trễ khoảng 500 năm trở lại đây. Vâng, 500 năm trở lại đây, mọi thứ thay đổi vô cùng chóng mặt, nào là xe
6:48 hơi, máy bay, tivi, máy vi tính, internet và cả Justin Bieber nữa. Có quá nhiều thứ đã phát triển trong vòng vài trăm năm trở lại đây. Nhưng ở góc độ tiến hóa, con số vài trăm năm hầu như không có ý nghĩa gì cả. Não của chúng ta trải qua hàng trăm nghìn năm tiến hóa để hoạt động trong môi trường phản hồi tức thì và đột nhiên ta chuyển sang môi trường phản hồi có độ trễ. Tất nhiên là nó chẳng đỡ nổi vì nó được thiết kế để đưa ra những quyết định mang lại lợi ích ngay lập tức. Khi chúng ta muốn dậy sớm để chạy bộ buổi sáng thì anh bạn não không thấy được lợi ích của việc này. Anh bạn não chỉ có thể cảm nhận sức khỏe của bạn tăng lên dẻo dai sau hơn một tháng nữa nên nó hướng bạn đến quyết định mà nó có thể cảm nhận được lợi ích mang lại ngay lập tức. là trùm chăn ngủ
7:33 thật thoải mái và sung sướng. Tương tự, một buổi tối nọ, bạn rảnh rỗi và muốn tìm việc gì đó để làm. Bạn cân nhắc giữa việc đọc sách và xem phim. Thế nhưng cá rằng 96,69% bạn sẽ cắm mặt vào laptop xem phim tới tận 2:00 sáng. Vì giữa đọc sách và xem phim, tuy đọc sách sẽ mang lại cho bạn tri thức và có hữu ích hơn về lâu dài, nhưng nó lại hại não hơn rất nhiều so với xem phim. Về mặt lý trí, chúng ta vẫn biết điều gì tốt, điều gì nên làm. Ai cũng có những đêm chằn chọc dặn lòng làm mai dậy sớm. Ai cũng có những kế hoạch cho tương lai của mình, thậm chí là rất chi tiết rồi cuối cùng cũng không làm được. Có sinh viên nào mà không ý thức được tiếng Anh quan trọng như thế nào? Nhưng cuối cùng chỉ có vài bạn chinh phục được nó khi tốt nghiệp.
8:19 Nhưng ít nhất khi đã hiểu về cách thức hoạt động của não bộ, chúng ta phần nào cũng tự nhận thức được những khoảnh khắc trì hoãn để đối diện với chúng một cách chủ động hơn. có phải không nào? Vì sao ngày nay chúng ta lo âu nhiều hơn? Môi trường phản hồi có độ trễ, delay return mang lại cho con người hiện đại chúng ta ngày nay nhiều nỗi lo âu hơn. Những sự lo âu trầm uất mà chúng ta phải nhận trong xã hội hiện nay là do sự không tương thích giữa môi trường hiện tại và cách bộ não được huấn luyện để phản hồi. Vài nghìn năm trước, khi còn sống trong môi trường phản hồi tức thì Immediate Return thì cảm xúc lo âu đóng vai trò quan trọng khi ta phải đối mặt với những khó khăn. Khi bạn khát nước, bạn lo lắng giờ mà không có nước uống thì bạn sẽ chết. Điều đó thúc đẩy bạn đi kiếm nước uống. Sau
9:05 khi bạn uống nước, nỗi lo lắng mất đi. Khi bạn đói, bạn lo lắng giờ mà không có đồ ăn thì bạn sẽ chết. Điều đó thúc đẩy bạn đi kiếm cỏ hoặc lá cây. Sau khi bạn ăn no, nỗi lo lắng mất đi. Khi gặp hổ, bạn sợ là nó sẽ nhai đầu bạn. Điều đó thúc đẩy bạn chạy chối chết để thoát thân. Sau khi chạy thoát, nỗi lo lắng cũng mất đi. Đó là cách bộ não được tiến hóa để tận dụng nỗi lo âu. Nỗi lo đóng một vai trò quan trọng giúp ta đưa ra quyết định, bảo vệ ta khi ta sống trong môi trường immediate return. Nó giúp ta giải quyết những vấn đề tức thì, ngắn hạn và khi đó ta cũng không phải chịu đựng nỗi lo âu kéo dài như hiện nay. Các nhà khoa học đã nhận ra rằng động vật hoang dã hiếm khi phải chịu đựng nỗi lo
9:50 dài hạn. Khi con hươu uống nước, ăn no và chạy thoát, nỗi lo lắng mất đi. Nó chỉ lo âu trong một khoảng thời gian ngắn và nỗi lo ấy biến mất ngay khi mối hiểm họa đi qua. Nhưng xã hội của chúng ta ở hiện tại, ở môi trường delay return, chúng ta phải đối mặt với những vấn đề khác hoàn toàn. Sẽ ra sao nếu năm nay mình rớt đại học? Không biết mình có dành đủ tiền mua nhà trong hai năm nữa hay không nhỉ? Không biết mình có được tăng lương ở đợt review tới hay không. Không biết mối tình này rồi sẽ đi đến đâu. Chúng ta luôn lo lắng về những vấn đề tương tự như trên. Nhưng những vấn đề đó, những vấn đề ở môi trường delay return hầu như không thể giải quyết được bằng những hành động của bạn ở hiện tại. Một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến nỗi lo âu đó là sự không chắc chắn của xã
10:35 hội chúng ta. Bạn học hành chăm chỉ không có nghĩa là chắc chắn bạn sẽ đậu đại học. Bạn làm việc chăm chỉ cũng không đảm bảo là bạn được tăng lương. Mà dù bạn có được tăng lương thì cũng chưa chắc bạn đã đủ tiền mua nhà. Cuối cùng thì bạn gái của bạn cũng có thể bỏ bạn dù cái nhà của bạn có bự đến đâu. Xã hội quanh ta bao trùm bởi sự không chắc chắn, bất ổn và vô định. Vậy chúng ta có thể giải quyết vấn đề này như thế nào? Điều đầu tiên bạn có thể làm là đo lường, ước tính những gì bạn có thể đạt được. Bạn không biết là bạn có độ đại học hay không, nhưng bạn có thể biết được lượng kiến thức mà bạn thu nhận, ước tính được số điểm thi mà bạn có thể vươn tới. Bạn không biết là bạn có đủ tiền mua nhà không, nhưng bạn có thể ước tính được là mỗi tháng bạn để dành được bao nhiêu, sau hai năm bạn sẽ để dành
11:21 được bao nhiêu. Bạn không biết được tương lai của bạn và bạn gái của bạn sẽ như thế nào, nhưng bạn có thể cảm nhận được tình cảm của cả hai, biết được hai bạn đang ở đâu. Sự đo lường này giúp những sự không chắc chắn trở nên bớt không chắc chắn. Bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về vị trí của bạn ở hiện tại, về cả những vấn đề trong tương lai. Điều tiếp theo bạn cần làm và nên làm đó là chuyển hướng nỗi lo. Bây giờ khi đã hiểu cách bộ não của bạn hoạt động, hãy tìm cách sao cho vừa đạt được mục đích của mình vừa làm thỏa mãn anh bạn não của chúng ta. Chiến lược đơn giản nhất là bạn chuyển nỗi lo âu trong giải hạn thành những hành động hàng ngày mà có thể giải quyết nỗi lo giải hạn đó và tập trung và thực hiện chúng. Mặt khác, anh bạn não thích làm những việc mà mang lại lợi ích tức thời nên ta sẽ làm những việc mà vừa
12:07 làm cho não sướng vừa giúp đạt được mục tiêu trong giải hạn của chúng ta. Một mũi tên trúng hai con nhạn. Ví dụ, thay vì lo lắng về sức khỏe của bạn khi về già, hãy tập trung vào việc rèn luyện sức khỏe mỗi ngày. Nếu bạn cảm thấy lười đi đến phòng GM, hãy đăng ký tập Zim 1 năm đóng vào 10 triệu. Khi đó, giữa cảm giác sót tiền và cảm giác lười tập Zim thì não sẽ thấy đi tập Zim sướng hơn là ngồi nhà và cảm thấy sót tiền. Nếu bạn có thể tìm được động lực khác tốt hơn như đến phòng GM để ngắm mấy em xinh tươi thì quá là tuyệt vời luôn. Khi bạn đã quen với Jim và cảm nhận được niềm vui khi đến phòng GM thì nó sẽ hoạt động một cách tự nhiên. Lúc đó không được tập lại trở thành một điều khó chịu. Cách này vừa giúp bạn làm hài lòng bộ não, vừa có thể đạt được mục tiêu dài hạn là
12:52 sức khỏe tăng lên. Tương tự, thay vì lo lắng, không biết là có để dành đủ tiền hay không thì hãy tiết kiệm từng ngày một khoản cố định. Thay vì lo lắng chuyện tình cảm thì hãy dành từng phút giây để yêu thương nhau. Tóm lại là đừng lo lắng nữa, hãy bắt tay vào hành động, đều đặn điều độ và tập trung. Practice makes permanent. Tập luyện sẽ giúp hoàn thiện. Khi học một điều gì đó mới, chúng ta đều nhận thấy những chủ đề càng triều tượng thì càng khó tiếp thu. Ví dụ như học toán và khoa học khó tiếp thu hơn nhiều so với những môn học khác. Hoặc như khi bạn học từ vựng mới, từ bike, xe đạp sẽ dễ nhớ hơn nhiều so với từyncratic tính riêng biệt. Bởi vì bạn có thể liên tưởng đến hình ảnh chiếc xe để nhớ bike nghĩa là gì, nhưng bạn lại
13:38 khó có thể liên tưởng đến một cái gì đó cụ thể liên kết với từyncratic. Tương tự với môn Toán, bạn cũng khó có thể liên tưởng cái gì liên quan đến đạo hàm, tích phân. Bạn có thể thắc mắc tại sao những vấn đề trều tượng như tình yêu, hy vọng, đam mê thì chúng ta lại có thể hiểu được dễ dàng, đúng không? Bởi vì những chủ đề đó liên quan đến cảm xúc mà cảm xúc thì ta có thể cảm nhận được, thậm chí nó còn mạnh hơn cả những thực thể thật. Tất cả những điều này có nghĩa là để học một cái gì đó mới, cái gì đó khó, ta cần phải luyện tập thật nhiều và luyện tập đúng. Đối với những người có kiến thức sâu rộng và thông minh, họ có thể liên kết những điều phức tạp với những kiến thức mà họ vốn đã có để hiểu điều phức tạp ấy một cách dễ dàng hơn. Nếu bạn thông minh
14:23 và hiểu biết thì mọi thứ sẽ đơn giản hơn rất nhiều. Ví dụ khi bạn học lập trình, nếu bạn có nền tảng toán học vững chắc thì bạn sẽ học nhanh hơn vì bạn có thể liên hệ giữa lập trình với toán. Ở công ty mình, mấy anh thậm chí còn có thể liên kết giữa ngồi thiền và nghệ thuật coding. Quay trở lại với việc tập luyện để thấm nhuần những khái niệm và kiến thức hoàn toàn mới. Khi bạn học một kiến thức mới, các neuron thần kinh tạo ra những liên kết để ghi nhớ kiến thức đó. Bạn càng luyện tập nhiều, suy nghĩ nhiều thì liên kết đó càng mạnh và chặt chẽ. Ví dụ, lần đầu tiên bạn đọc một bài viết về React JS, một thư viện JavaScript mã nguồn mở được dùng để xây dựng giao diện người dùng cho web thì các liên kết đã hình thành nhưng rất yếu. Sau đó bạn làm tutorial, các liên kết dần dần chặt chẽ
15:09 hơn. Rồi sau đó bạn thử xây một cái app từ đầu thì các liên kết sẽ trở nên thật sự mạnh mẽ và chặt chẽ. Và khi đó bạn đã nắm vững ý tưởng cơ bản của React JS. Một điều quan trọng không kém là bạn phải luyện tập đúng cách. Vì khi bạn học không đúng phương pháp hoặc phương pháp không phù hợp với bạn thì bạn đang lãng phí thời gian của bản thân và có thể bị tàu hòa nhập ma. Vậy nên hãy tìm một người thầy giỏi và đáng tin cậy. Tìm một phương pháp học hiệu quả với bản thân bạn. Tha chậm nhưng chắc. Một liên kết chưa mạnh về một kiến thức đúng còn hơn là một liên kết mạnh về một kiến thức sai. Khi đã tìm được phương pháp, tìm được sư phụ thì hãy chăm chỉ tập luyện cho đến khi đủ 10.000 giờ. Hãy cứ tập luyện rồi bạn sẽ hoàn thiện. Working memory, hệ thống lưu trữ tạm thời và
15:56 longterm memory, hệ thống lưu trữ giải hạn. Có nhiều cách để phân loại bộ nhớ của chúng ta. Nhưng trong khuân khổ khóa học Learning How to Learn này, ta sẽ nói về hai phần chính đó là working memory và longterm memory. Working memory là vùng nhớ xử lý thông tin mà bạn đang xử lý ngay tại thời điểm này. Khi bạn đang nghe những nội dung này thì những gì bạn đang nghe được xử lý ở Working Memory. Vùng nhớ này tất nhiên có liên kết với những vùng nhớ khác để bạn có thể truy cập thông tin ở những vùng nhớ đó. Working memory có kích thước giới hạn. Nó chỉ lưu trữ được khoảng bốn chuỗi thông tin. Chun of information. Nó giống như một cái bảng đen có kích thước nhỏ được xảy ra thành bốn hàng. Nhưng cái bảng này cùi bắp ở chỗ nó sẽ tự động xóa sau một khoảng thời gian rất ngắn. Khi
16:42 bạn nghe đến đây thì chắc chắn bạn sẽ không nhớ câu đầu tiên của phần practice makes permanent là gì rồi. Vì nó đã bị xóa khỏi cái bảng đen mất tiêu rồi. Một ví dụ khác là khi ai đó đọc số điện thoại cho bạn mà bạn lại không có gì để ghi lại thì bạn thường lầm bẩm nó cho khỏi quên. trong khi đi tìm giấy để ghi xuống. Mặt khác, Working Memory có kích thước giới hạn nên ta phải tận dụng tối đa nó trong quá trình tập trung. Bạn có thấy mình hay phải nhắm mắt lại khi tập trung suy nghĩ để ngăn không cho những thông tin khác chiếm chỗ trong Working Memory để bạn có thể suy nghĩ tập trung hơn đúng không? Long term memory thì giống như một cái nhà kho có kích thước rất lớn chứa tưa lưa mọi thứ trong đó. Có nhiều loại longterm memory khác nhau nằm ở những vị trí khác nhau trong não chúng ta. Nghiên cứu chỉ ra rằng khi bạn
17:30 muốn cho một kiến thức nào đó từ working memory vào trong longterm memory để truy chuất nó sau này thì bạn phải lôi kiến thức đó ra dùng vài lần để những lần sau khi cần đến nó bạn biết nó ở chỗ nào trong cái nhà kho khổng lồ kia. Khi bạn đọc một bài viết bằng tiếng Anh, bạn gặp từ mà bạn không hiểu, bạn liền Google dịch. Khi đó từ mà bạn dịch được sẽ được xử lý ở Working Memory. Khi bạn đọc tiếp, từ đó bị xóa và chưa bao giờ được cho vào longterm memory. Lần sau khi gặp lại từ đó, bạn không có ấn tượng gì và bạn lại Google dịch. Nếu bạn ghi từ đó lại và học nó thì nó mới được lưu trong Long Termemory. Nhưng nếu bạn không ôn lại từ đó mà chỉ học qua loa và cũng không gặp lại từ đó trong một khoảng thời gian dài thì lần sau gặp lại từ đó
18:16 bạn sẽ nhớ mang máng là đã gặp nó ở đâu rồi nhưng không nhớ nghĩa của nó là gì. Vì kiến thức đó vẫn nằm trong longterm memory, chỉ là bạn không biết nó ở chỗ nào để truy xuất ra thôi. Giống như bạn biết là vật dụng gì có ở trong nhà nhưng không nhớ ra là nó ở đâu. Vậy điều bạn cần làm là lâu lâu lôi nó ra xài để có thể nhớ được nó đang ở vị trí nào. Để có thể đưa được một kiến thức vào longterm memory, ta có một phương pháp gọi là space repetition. Nó cũng chỉ là lặp lại kiến thức đã học nhưng mà phải chia thời gian ra để học. Thay vì lặp đi lặp lại một từ 20 lần trong một đêm thì bạn hãy lặp đi lặp lại cũng 20 lần nhưng trong một tuần. Nó giống như xây một bức tường phải đợi lớp gạch bên dưới khô trước khi xây tiếp lớp gạch bên trên. Phần mềm
19:02 Flashcut Ankey cũng sử dụng chính xác phương pháp này. Nó chia thời gian ra nhắc bạn ghi nhớ những từ mà bạn chuẩn bị quên. Túm lại working memory giống như RAM của máy tính. xử lý thông tin tức thời. Còn longterm memory giống như hard disk chứa thông tin lưu chữ và sử dụng sau này. Nhưng để lưu thông tin được vào longterm memory và xài được nó sau này thì phải cần nhiều công sức. Để nhớ một điều gì đó lâu dài, bạn cần phải lôi nó ra đọc lại, suy nghĩ, nghiên ngẫm, lâu lâu lôi ra dùng. Nếu không khả năng cao là bạn sẽ quên. Hồi xưa học toán lý hóa quá trời mà giờ có nhớ được bao nhiêu đâu đúng không? Thậm chí có mấy bạn sang mẽo và hai năm đã quên những từ để diễn đạt trong tiếng Việt cơ mà. Và cuối cùng, bạn đừng quên tầm quan
19:48 trọng của giấc ngủ. Bạn có biết rằng khi bạn thức cơ thể bạn tiết ra độc tố trong não không? Vậy bằng cách nào mà não có thể thanh lọc được những độc tố này? Nghiên cứu chỉ ra rằng khi ta ngủ, các tế bào não của ta co lại, tạo ra khoảng trống giữa các tế bào. Chất lỏng có thể chảy qua những khoảng trống này và cuốn trôi những độc tố giúp thanh lọc bộ não. Cho nên bạn nào nghĩ rằng ngủ là lãng phí thời gian thì nên suy nghĩ lại. Thực ra ngủ là một cơ chế của bộ não, giữ cho nó được sạch sẽ và khỏe mạnh. Không những vậy, khi bạn ngủ não tiếp tục hoạt động ở chế độ diffuse. Ngủ là lúc não tổng hợp thông tin mà bạn thu nhận được khi bạn thức. Khi đó não sẽ lọc bỏ những thông tin không quan trọng và đồng thời củng cố những thông tin mà bạn muốn học, muốn nhớ sau này. Trong lúc ngủ, các liên kết
20:36 giữa các neuron thần kinh sẽ trở nên chặt chẽ và chắc chắn hơn. Tất nhiên, quá trình này chỉ có hiệu quả khi bạn thực sự tập trung ở chế độ focus trước đó. Cho nên dù thế nào đi nữa, hãy ngủ đủ và ngủ sâu. Vậy là chúng ta vừa đi qua phần một của khóa học Learning How to Learn, học cách học rồi. Có rất nhiều kiến thức phải không nào? Hãy cùng điểm qua một số điểm chính của phần một này nhé. Đầu tiên, não có hai chế độ hoạt động, focus và diffuse. Bạn cần phải thực sự tập trung và sau đó thực sự thư giãn để tận dụng tốt hai chế độ này. Muốn tập trung, bạn có thể cân nhắc phương pháp Omodoro. Ngừng lo lắng và bắt tay vào hành động, đều đặn, điều độ và tập trung. Hãy cứ tập luyện rồi bạn sẽ hoàn thiện. Có thể chia trí nhớ thành working memory và longterm memory. Working
21:23 memory giống như RAM. xử lý thông tin tức thời. Còn longterm memory giống như hard disk chứa thông tin lưu chữ và sử dụng sau này. Nhưng để lưu thông tin vào longterm memory và sai được nó sau này thì cần phải tốn nhiều công sức. Để nhớ một điều gì đó lâu dài, bạn cần phải lôi nó ra đọc lại, suy nghĩ, nghiên ngẫm, lâu lâu lôi ra dùng. Nếu không khả năng cao là bạn sẽ quên. Hãy sử dụng phương pháp Space Repetition nếu bạn muốn ôn luyện hiệu quả nhất nhé. Và cuối cùng cho dù thế nào đi nữa, hãy ngủ đủ và ngủ sâu. Chúc các bạn học tập hiệu quả và đừng quên chia sẻ cảm nhận với Beyond Limits ở phần bình luận nhé. Chúng ta sẽ còn tiếp tục với series Learning How to Learn học cách học này vào tuần kế tiếp. Xin chào và hẹn gặp lại.
