0:00 Chào mừng các bạn đã quay trở lại với kênh của mình. Mình là Dương đây. Mấy ngày nay thì Sài Gòn chiều mưa tầm tả. Lâu lâu ngồi ở trong phòng mình nhìn ra cửa sổ thì thấy cái quần quay hối hả ở trong thành phố dường như là nó cũng chậm lại một chút xíu. Nhưng mà cái nhịp sống ở trong đầu của mình, trong đầu mỗi chúng ta thì có vẻ như là nó không bao giờ nghỉ ngơi hết. Mình tin là ai trong chúng ta cũng đã từng có cái cảm giác này. Một ngày dài kết thúc, bạn lê thê cái thân xác mệt mỏi về nhà. cái cảm giác giống như là một cái điện thoại iPhone đời cũ mới sạc đầy hồi sáng mà giờ nó đã báo pin yếu đỏ lè đỏ lét mà nó không chỉ là pin yếu đâu, nó còn cạn kiệt cả tinh thần nữa. Nó giống như là cái trạng thái gọi là sập nguồn tâm hồn. Một cái cuộc họp online nó kéo dài, những cái deadline nó dí sát nút, những
0:46 cái dòng xe nó kẹt cứng dưới cái ánh nắng chen chen, rồi cả những cái áp lực vô hình từ mạng xã hội. Tất cả những cái thứ đó nó bào mòn chúng ta, nó rút cạn năng lượng của chúng ta. Và những lúc như vậy bạn tìm kiếm một cái điều gì? Một cái chuyến đi du lịch, một cái buổi mua sắm, một cái đêm quậy tới bến. Những cái thứ đó thì nó có thể là vui nhưng mà nó giống như là cái cục sạc chệu phòng thôi. Xài rồi nó cũng hết. Nhưng có một cái trạm sạc, đặc biệt là một cái trạm sạc chính hãng. Nó có khả năng phục hồi cả thể chất lẫn tinh thần mà đôi khi là chúng ta vô tình chúng ta quên. Đó là cái lời gọi thân thương vào ăn cơm đi con. Dạ thưa các bạn, hôm nay thì mình muốn mời các bạn cùng thực hiện một cái chuyến khảo cổ vào một cái di sản văn hóa cực kỳ quen thuộc, cũng vô cùng sâu sắc, đó chính là mâm cơm Việt. Chúng ta sẽ cùng nhau giải mã những cái triết lý
1:32 ẩn sau nó. Bởi vì mâm cơm không chỉ là nơi để ăn no bụng, tuyệt đối là không phải như vậy. Nó được kiến tạo một cách tinh vi qua hàng ngàn năm để vận hành như là một cái trạm sạc cảm xúc thông qua cái sự cân bằng âm dương ở trong từng món ăn. Và nó có khả năng chữa lành những cái tổn thương và sạc đầy năng lượng gắn kết cho mỗi thành viên trong gia đình. Nghe có vẻ hơi quá đúng không? Nhưng mà tên mình đi, sau video này bạn có thể nhìn vào cái mâm cơm của nhà mình bằng một cái con mắt hoàn toàn khác. Bây giờ thì chúng ta sẽ bắt đầu. Để hiểu rõ hơn về cái cách trạm sạc này nó hoạt động, mình xin phép được kể một câu chuyện của một người. Đây không phải là một nhân vật ở trong truyền cổ tích đâu mà cái cô gái này có thể là bạn, có thể là mình hoặc là bất kỳ ai trong chúng ta. L một cô gái 23 tuổi vừa tốt nghiệp đại học rồi vùng quê Yên Bình để lên
2:19 thành phố lập nghiệp giống như là hàng triệu người trẻ khác lan mang theo những cái hoại bảo và những cái ước mơ về một cái tương lai tươi sáng nhưng Sài Gòn thành phố không ngủ cũng là thành phố không chờ đợi Lan thuê một căn phòng trợ nhỏ ở quận Tân Bình cũ mỗi ngày của cô là một cái vòng lập sáng chen chúc ở trên những cái con đường cái đường Cộng hòa kẹt cứng để đến công ty ở quận 1 ở trung tâm tối thì lại chên chút ở trên con đường đó để trở về. Công việc của một nhân viên marketing mới vào nghệ nó rất là áp lực. Sáp la khách hàng phàn nàng, đồng nghiệp thì cạnh tranh. Thế giới của Lan thu nhỏ lại ở trong cái màn hình laptop và cái chiếc điện thoại. Bữa ăn của cô thường là một cái hộp cơm văn phòng, một cái ổ bánh mì mua ven đường được hay là tệ hơn là một cái tô mì gói ở trong cái căn phòng trọ. Cô đơn đó là
3:06 cái cảm giác rõ ràng nhất. Cô đơn giữa một thành phố có hơn 10 triệu người. Những cuộc gọi về nhà thưa giận vì Lan sợ ba mẹ lo lắng. Trên mạng xã hội thì cô vẫn đăng những cái tấm hình tươi cười nhưng chỉ cô biết đằng sau cái cột pin đó, cái cột pin cảm xúc của cô nó đang ngày càng bị tuộc xuống ở mức báo động đỏ. Cô thèm được ngồi vào một cái bàn gỗ cũ nghe tiếng ba cô hỏi một câu quen thuộc mà ngày xưa cô cho là phiền phức. Đó là công việc bữa nay sao rồi con? Câu chuyện của Lan cũng chính là cái tấm gương phản chiếu cuộc sống của rất nhiều người trẻ hiện đại. Chúng ta đang dần mất kết nối với cái trạm sạc nguyên bản của mình. Và bây giờ chúng ta sẽ phân tích xem là cái trạm sạc đó có những cái công nghệ gì mà lại kỳ diệu tới như vậy. Dạ thưa các bạn, trước khi mà muốn sạt được cảm xúc thì chúng ta phải sạc được
3:52 cái thể chất trước. Một cái cây muốn xanh tốt thì phải có cái gốc rễ nó vững chắc. Một cái tinh thần muốn minh mẫn thì cơ thể phải khỏe mạnh. Người xưa hay nói một cái câu là thân an thì tâm lạc, tức là thân thể có an yên thì tâm hồ mới vui vẻ được. Và đây chính là công nghệ lỗi đầu tiên của mâm cơm Việt triết lý âm dương. Tại sao ông bà ta lại quan tâm tới âm dương tới như vậy? Nhiều người có thể thấy cái khái niệm này nó hơi mơ hồ, thậm chí là mê tín. Đây là cả một khoa học được đút kết qua hàng ngàn năm quan sát tự nhiên. Hiểu một cách đơn giản nhất cho bà con dễ hình dung nè. dương tượng trưng cho những gì nóng sáng động hướng lên. Ở trong thức ăn là những cái món có tính nóng nhiệt như là những cái loại thịt đỏ, các gia vị cây nồng như là gừng, tỏi, tiêu, các món chiên, món xào,
4:40 món kho. Còn âm là tượng trưng cho những gì lạnh, tối, tỉnh, hướng xuống. Trong thức ăn thì đó là những cái món có tính mát, có tính hàng như là các loại hải sản, rau củ quả, mộọc nước như là dưa hấu, bí đao, khổ hoa, các món luộc, các món hấp và các món canh. Trí lý của người Việt mình là tạo ra cái sự cân bặc. Cơ thể con người cũng là một cái vũ trụ thu nhỏ, cũng có âm có dương. Khi ăn uống chúng ta không chỉ ăn cho no mà là đang điều chỉnh cái sự cân bằng đó. Có một nghiên cứu để cho thấy rằng bữa ăn truyền thống của người Việt với cơ cấu là cơm, rau, cá, thịt là một trong những cái cấu trúc bữa ăn lành mạnh nhất trên thế giới. Tại sao vậy? Chính là nhờ cái sự cân bằng này. Mình đưa ra vài ví dụ kinh điển mà chắc chắn là nhà bạn nào cũng có. Thịt kho hột vịt, một cái món
5:26 ăn đậm đà, béo ngạy, nhiều năng lượng và trong đó có tính dương rất là mạnh. Ăn cái món này mà không có một cái dĩa dưa giá hẹ chua chua hay là một cái tô canh khổ hoa dụng thịt, tức là những cái tính năm thì đảm bảo là các bạn sẽ thấy nó rất là nóng và nó ngán. Dưa giá hay là canh khẩ hoa không chỉ để ăn cho nó đỡ ngán mà nó còn là lính cú hỏa giúp cân bằng lại cái ngọn lưỡi dương của cái nồi thịt kho. Theo Đông y thì thịt vịt có tính hèn, có tính âm, ăn vào là mát nhưng mà ăn nhiều có thể gây lạnh bụng. Vậy tại sao người ta lại luôn ăn thịt vịt với nước mắm gừng? Dạ thưa bởi vì gừng nó có tính nhiệt, có tính dương rất mạnh. Hai cái thứ này khi mà nó đi đôi với nhau, nó sẽ trở thành một cái cặp bại trùng vừa ngon miệng vừa ấm bụng, không gây hại cho tiêu hóa. Đúng là gừng
6:11 càng dài càng cay. Ông bà ta cũng đã tính hết rồi. Còn các món hải sản như là cái loại ốc, nghêu, sò, cua, ghẹ nó đều có tính lạnh, tức là tính năm. Cho nên là khi chế biến người ta cũng luôn cho rất nhiều sả, ớt, gừng, tỏi, toàn là những thứ nó có tính dương để cân bằng lại. Những cái món lậu hải sản mà thiếu đi cái vị cây nồng thì đúng là nửa hồn thương đâu. Quay trở lại với Lây, nhân vật của chúng ta bắt đầu nhận ra cái điều này. Cô nhớ lại ngày xưa mẹ của cô luôn nấu canh rau đây mồng tơi với cua vào những cái ngày hè oi bức. Mẹ nói ăn cho mát người. Lúc đó cô chỉ thấy một cái món ăn bình thường. Nhưng mà bây giờ giữa Sài Gòn sau khi mà ăn một cái hộp cơm gà ráng dầu mỡ siêu dương, cô cảm thấy nóng bừng ở trong người và nó khó chịu. Cô mới nhận ra cái sự cân bằng ở
6:58 trong mâm cơm của mẹ không chỉ là một cái công thức nấu ăn mà nó còn là cái sự quan tâm, là cái sự chăm sóc về sức khỏe một cách tinh tế và sâu sắc nhất. Đó là cái viên gạch đầu tiên là cái nền tảng vật chất để xây dựng cái sự bình yên từ ở bên trong. Nói cho vui một chút, đôi khi mình thấy cuộc sống của tụi mình bây giờ nó dương quá các bạn ạ. Áp lực công việc lúc nào cũng trong trạng thái cháy hết mình. Có lẽ chúng ta cần nhiều hơn những cái bữa cơm âm để cân bằng lại để làm dịu mát tâm hồn của mình. Và đó chính là cái chức năng tiếp theo của cái trạm sạc này. Giờ thưa các bạn, khi cơ thể đã được vổ về bởi những cái món ăn hài hòa thì cái trạm sạc nó bắt đầu kích hoạt cái chế độ thứ hai đó là sạc tinh thần. Đây là lúc mà mâm cơm trở thành một cái phòng trị liệu tâm lý mà không tốn một cái đồng xu nào. Tại sao một cái bữa ăn gia đình đơn giản lại có một cái
7:45 sức mạnh ghê gớm tức như vậy. Một nghiên cứu được công bố ở trên tạp chí có tên là Pediatrics. Trẻ em và thanh thiếu niên thường xuyên ăn cơm cùng gia đình có tỷ lệ mắc các chứng rối loạn lo âu, trầm cảm thấp hơn nhiều. Các nhà khoa học họ giải thích rằng ở trong cái bữa cơm khi mà chúng ta trò chuyện chia sẻ cơ thể sẽ tiếc ra nhiều oxytocin hơn. Đó là một cái loại hócmôn được mệnh danh là hócmôn tình yêu hay là hóc môn âu yếm. Nó giúp giảm căng thẳng, tăng cái cảm giác tin tưởng và kết nối. Ngược lại nó làm giảm cortisol, một cái hócmôn gây ra stress. Nói theo kiểu bình dân học vụ cho dễ hiểu là cái mâm cơm gia đình chính là cái nơi an toàn để chúng ta xả bớt những cái rác của tâm hồ. Hãy hình dung như thế này. Ở công ty bạn đang phải đeo một cái mặt nạ. Bạn phải là một
8:31 nhân viên chuyên nghiệp, một người sếp bản lĩnh. Bạn không thể khóc khi mà bị shế la. không thể than thở khi mà gặp khách hàng khó tính. Nhưng mà khi về nhà ngồi vào cái mâm cơm, chiếc mặt nạ đó được phép rơi xuống. Nó là cái không gian của sự lắng nghe, là những câu hỏi tưởng chừng như là vô thưởng vô phạt. Bữa nay đi làm có gì vui không? Con ở trường thầy cô dạy con, con thấy được không? Cái dự án đó nó tiến triển tốt không anh? Những cái câu hỏi đó thưa các bạn, nó là cái chìa khóa mở cánh cửa tâm hồn. Nó cho thấy rằng có người thật sự quan tâm tới cuộc sống của bạn, đến những cái buồn vui của bạn. Nó là một cái không gian để cái sự chia sẻ. Đây là nơi những cái hành động nhỏ nhoi được ăn mừng và được thất bại. Và những cái thất bại nó được xoa giễu. Kể cho cả nhà nghe
9:17 về chuyện của mình mới ký được một cái hợp đồng. Bạn sẽ nhận được những cái lời chúc mừng còn quý hơn cả tiền thưởng. Than thở về một cái ngày tồi tệ. Bạn sẽ nhận được một cái gấp thịt của mẹ, một cái lời động viên của ba. Đôi khi là không cần lời khuyên gì cao siêu hết. Chỉ cần biết mình không một mình là đủ lắm rồi. Nó là một cái không gian của tình yêu phi ngôn ngữ. Tình yêu thương ở trong mâm cơm của người Việt chúng ta đôi khi không cần phải nói thành lời. Nó nằm ở trong một cái miếng cá ngon nhất, một cái miếng thịt ngon nhất mà ba mẹ gắp cho chúng ta. Nó nằm ở trong việc ba lẳng lặn đi mua đúng cái món mà mình thích ăn. Nó nằm ở trong việc anh hai, chị hai nhường mình cái miếng đùi gà. Những cái hành động nhỏ nhoi đó chính là những cái cục sạc mini nó liên tục nạp năng lượng yêu thương cho chúng ta. Quay
10:02 trở lại với Lan. Cái sự tương phản làm cô nhận ra tất cả những cái điều này. Ở Sài Gòn những cái bữa ăn của cô là cái sự im lặng tới đáng sợ. Cô vừa ăn vừa lướt điện thoại xem một cái video hài hước nào đó để cố gắng lấp đầy cái sự trống trải. Cô chợ nhận ra là cô không có một cái nơi an toàn để xả những cái áp lực vô hình đang đè nặng lên mình. Cái cảm giác đó, cái cảm giác mà bị sếp la những cái sự tuổi thân khi bị đồng nghiệp nói xấu, cô đều phải nuốt nó vào lòng. Nó làm cho cô nhớ cái phiên hợp quốc hội trong ngoặc kép ở trên bàn ăn ở nhà mình. Ở đó mọi thứ đều được đem ra mổ sẻ từ những cái chuyện chính trị trên thế giới tới cái chuyện con gà nhà hàng xóm mới đẻ. Đôi khi là nó hơi ồn ào. Nhưng mà ở đó cô được là chính mình được
10:49 bộc lộ cảm xúc mà không sợ bị phán xét. Tất nhiên mình cũng phải công bằng. Nhiều khi là cái bữa cơm gia đình nó cũng là nơi mà drama nó phát sinh. Nhất là những cái câu hỏi chí mạng giống như là lương tháng bao nhiêu con, khi nào mới cưới, khi nào mới đẻ, khi nào mới có bầu. Mấy cái câu đó nghe xong là nó tuột mút ngay lập tức. Nhưng mà các bạn ơi, thật sự ngẫm lại thì dù hỏi khó thế nào thì đó cũng là một cái cách thể hiện sự quan tâm. Nhưng mà nên quan tâm theo một kiểu khác. Và khi từng cá nhân ở trong gia đình được chữa lành, được hòa giải, được giải tỏa thì cái năng lượng lớn hơn nó sẽ hình thành. Đó là năng lượng của sự gắn kết. Giờ thưa các bạn, nếu mà nói mỗi cá nhân là một cái viên pin thì gia đình là một cái cổ máy. Một cái cổ máy chỉ hoạt động trơn tru khi mà cái viên
11:34 pin nó được kết nối chặt chẽ với nhau. Và mâm cơm chính là cái hệ thống chơ dẫn cái chất keo vô hình, kết nối những cái thành viên, sạc đầy năng lượng cho cả hệ thống gia đình. Tại sao việc ăn chung với nhau lại quan trọng tới mức trở thành một cái trụ cột văn hóa? Theo những cái số liệu thống kê thì cái quá trình đô thị hóa của Việt Nam đang diễn ra cực kỳ nhanh. Mỗi năm có hàng triệu người di cư từ nông thôn ra thành thị để học tập, để làm việc. Cái điều này nó dẫn tới một cái sự thay đổi cấu trúc gia đình từ những gia đình tam tứ đại đồng đường tức là có nhiều thế hệ sống chung với nhau chuyển thành những cái gia đình hạt nhân thậm chí là những cá nhân sống độc lập. Cái sự kết nối giữa các thế hệ, giữa các thành viên ở trong gia đình trở nên lỏng lẻo hơn bao giờ hết. Ở trong bối cảnh đó thì cái mâm cơm không chỉ là cái bữa ăn mà nó là một cái nghi lễ có
12:20 chủ đích để chống lại cái sự đứt gãy đó. Nó củng cố cấu trúc và cái vai trò. Trong mâm trơm truyền thống có những cái quy tắc bất thạch văn. Người nhỏ hơn thì mời người lớn hơn ăn cơm. Vị trí ngồi cũng thể hiện vai vế trong nhà. Người phụ nữ thường là người chuẩn bị bữa ăn thể hiện cái sự chăm sóc. Người đàn ông là trụ cột gánh váy việc lớn. Nhưng mà ngày nay những cái vai trò này nó đã linh hoạt hơn rất nhiều. Ba cũng có thể vào bếp, chồng cũng có thể vào bếp, mẹ cũng có thể đi làm. Nhưng cái tinh thần trách nhiệm chung đó thì nó vẫn còn. Việc cùng nhau chuẩn bị, cùng nhau dọn dẹp tạo ra một cái ý thức về cái sự đóng góp cho tập thể. Nó là nơi mà chuyển giao văn hóa và những cái giá trị sống. Tại sao chúng ta biết về ông bà tổ tiên? Tại sao chúng ta biết về những cái giá trị cốt lỗi của gia đình mình? Phần lớn
13:07 là qua những câu chuyện được kể ở trên mâm cơm, ba kể cho chúng ta nghe. Hồi xưa ông nội đi bộ đội kháng chiến như thế nào? Mẹ dạy cho con cái cách làm người, cách nói chuyện đối nhân xử thế. Mâm cơm là một cái lớp học đặc biệt, nơi mà những bài học cuộc sống nó được truyền đạt một cách tự nhiên và thấm thí nhất. Đây là cái quá trình sạc văn hóa, sạc cái gốc của mỗi con người. Nó tạo ra một cái bộ nhớ chung. Ký ước tuổi thơ của bạn gắn liền với những cái món ăn nào? Có phải là những cái món canh chua mẹ nấu, món cá mà ba kho hay là cái nồi thịt gà mà bà nấu mỗi dịp Tết. Những cái ký ức đó chính là cái sợi dây vô hình buộc chặt chúng ta với gia đình. Dù sau này có đi đâu có làm gì, chỉ cần nếm lại cái hương vị đó, cả một miền ký ức nó sẽ ù về. Nó nhắc nhở chúng ta về cái nơi
13:53 mình thuộc về, về cái cội nguồn của mình. Và đây là cái cao trào ở trong câu chuyện của Lan. Một buổi tối thứ sáu, sau một tuần làm việc tồi tệ, Lan cảm thấy mình sắp gục ngã tới nơi. Cái nỗi cô đơn và cái tuổi thân nó dâng lên tới đỉnh điểm. Cô bấm máy gọi về cho gia đình chỉ để được nghe giọng nói của mẹ. Cô không khóc nhưng mẹ cô bằng cái sự nhạy cảm của một người mẹ đã cảm nhận được hết tất cả. Nghe cái giọng mệt mỏi của con gái, mẹ cô không hỏi dong dài, không thuyết giảng đạo lý, bà chỉ nói một câu nhẹ nhàng. Thôi cuối tuần bắt xe về nhà đi con, mẹ nấu nồi cá lóc kho tổ với canh chua cho ăn. Dạ thưa các bạn, ngay cái khoảnh khắc đó thì Lan đã bật khóc. Mà có ai mà không bật khóc cơ chứ? Cô khóc không phải vì buồn mà vì xúc
14:39 động. Câu nói của mẹ cô cùng với hình ảnh mâm cơm gia đình quen thuộc hiện ra ở trong đầu như là một cái luồng điện cao thế sạc thẳng vào trong tâm hồn cạn kiệt của cô. Cái món canh kho tộ, cái món canh chua nó không chỉ là thức ăn, nó là tình yêu thương thật sự. Nó là cái sự che chở, nó là cái lời khẳng định là thế giới ngoài kia có đối xử tệ bạc với con thế nào thì vẫn có một cái nơi luôn chào đón con vô điều kiện. Cô nhận ra một cái chân lý sâu sắc, nhà không chỉ là nơi để ở mà là nơi có trạm sạc, luôn chờ mình về và cô ý định cô phải về nhà để sạc pin. Và rồi cuối tuần đó ở trên chiếc xe đò đưa Lan về với cái máy nhà thân thương của mình. Trong khoảnh khắc cô bước vào cái mùi cá khỏ tổ nó thâm lừng chào đón cô và ngồi xuống âm cơm. Bên cạnh ba mẹ cùng thưởng thức những
15:25 cái món ăn quen thuộc. Lan cảm nhận rõ ràng cái cột pin của mình đang được từ cái vạch đỏ lè. Nó chuyển dần sang màu xanh lá cây và cô không chỉ ăn một cái món ăn, cô đang nạp vào bản thân của mình toàn bộ tình yêu thương, cái sự bình yên và cái cảm giác thuộc về mà cô đã đánh mất bấy lâu này. Giờ thưa các bạn, câu chuyện của Lan chính là một cái minh chứng sống động nhất cho những gì mà chúng ta đã phân tích. Mâm cơm Việt Nam với triết lý âm dương tinh tế, với không khí đầm ấm và cái khả năng chữa lành, nó thật sự là một cái trạm sạc cảm xúc không gì có thể thay thế được. Nó cho chúng ta cái sự cân bằng cơ thể, xoa diệu tâm hồn và quan trọng nhất là kết nối chúng ta với cội nguồn, với những người yêu thương mình vô điều kiện. Trong thế giới hiện đại, nơi mà công nghệ nhịp sống hối hả càng dễ khiến
16:12 chúng ta sập nguồn vì những cái cô đơn, vì những cái áp lực, cái giá trị của trạm sạc đó nó ngày càng được trở nên có giá trị hơn. Nó là một cái di sản, một cái pháo đài tinh thần mà ông bà chúng ta đã để lại. Vì vậy cái thông điệp cuối cùng mà mình muốn gửi gắm đến các bạn ngày hôm nay, nếu bạn đang may mắn có được cái trạm sạc đó mỗi ngày thì xin bạn hãy trân trọng nó. Hãy đặt cái chiếc điện thoại của mình xuống nhìn vào mắt ba mẹ anh chị em của mình và thật sự trò chuyện, thật sự lắng nghe. Hãy cùng nhau nấu một cái bữa ăn, cùng nhau dọn dẹp. Hãy biến mỗi bữa cơm thành một cái giờ phút chất lượng. Đừng đợi đến khi cạn kiệt năng lượng. Đừng đợi đến khi sập nguồn mới nhận ra cái giá trị của mâm cơm gia đình. Mình là Dương. Nếu thấy video này hay thì nhấn đăng ký kênh để
16:57 xem những video tương tự cũng như là nhấn like và share để cho mọi người biết. Nếu có thể thì hãy trở thành thành viên của đà khảo cổ để là người xem video sớm nhất và luôn luôn tiếp xức cho tri thức. Bây giờ thì mình xin cảm ơn và hẹn gặp lại vào video lần
