0:00 [âm nhạc] Hôm trước á là mình à mình nói nhiều thứ nhưng mà cái chính là giới thiệu về thiền vipasana. Thực ra nói thiền viasana thì là nó là cái thiền mà nguyên thủy nhất của Phật giáo. Nhưng mà sau này đó bởi vì khi mà thầy nghiên cứu thiền tông á thì thầy thầy đó thấy là chính cái thiền tông cũng phát xuất từ thiền vipassana bởi vì nó có hai cái từ mà rất là đồng nghĩa có thể là dịch qua lại được. Cái từ Pali là chữ vipasana. Asana có nghĩa là thấy thực tánh mà trong thiền tông á thì gọi là kiến
0:46 tánh. Cho nên á thực ra là hai cái này là một. Thì trong cái cuốn mà thiền Phật giáo nguyên thủy và phát triển thì thầy có a có đối chiếu à cái thiền vipasana và thiền à kiến tánh của thiền tông thì là gần như là tương đồng. Chỉ có là khác nhau trên một cái số ngôn ngữ. và trên cái a cái điện pháp cái tinh thần thiền thiền tông hay là tinh thần thiền viassana đó thì thấy là không khác nhau gì cả. Trên thực tế là không có khác nhau gì cả. Nó khác là có một cái số ví dụ như một bên kia thì có một số công án rồi này kia nhưng mà thực ra công án là phát xuất sau cái thời của năm vị tổ sư chứ còn
1:37 trong thời năm vị tổ sư đó thì không có gì khác nhau. Cho nên á là cái cái điều mà chúng ta nói bữa hôm trước á à cái cái tuần trước đó chính là nói về thiền viasana. Cái thiền viasana đó nó gồm có bốn pháp. Ba pháp đó là tinh tấn, chánh niệm, tịnh giác. Và đối tượng của tinh tấn, chánh niệm, tịnh giác là thực tánh pháp. Vì vậy cho nên á là mình đặt ra cái đối tượng của cái thực tánh pháp. Nhưng mà thực tánh pháp đó là gì? Thực tánh pháp đó là thân thọ tâm pháp. Mà thân thọ tâm pháp á thì
2:25 là nó nằm ngay nơ cái mà thầy nó thầy nhắc đi nhắc lại là ở nơi mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Tức là ở nơi nơi nơi chính mình. Đây là mình đã có sẵn cái đối tượng của thiền vipasana đó nó không phải là mình tìm kiếm ở đâu cả mình không cần phải làm ra một cái đối tượng vipasana mà đối tượng vipasana đó thì cũng giống như thiền tông thiền tông á là trực chỉ nhân tâm kiến tánh thành Phật tức là quay lại chính mình nhìn ra được cái thực tánh của chính mình là tức là giác ngộ thì thiền vipassana cũng nói như vậy thiền vipassana Na nói cụ thể hơn nữa, tức là quay lại ngay n chính cái thân thọ tâm pháp này, tức là ngay n chính cái mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, sắc,
3:11 thanh, nương, vị, xuất pháp này để mà để mà thấy ra thực tánh của nó. Thế mình biết rằng là con người bị luân hồi sinh tử, phiền não khổ đau. Tất cả những cái phiền não, khổ đau trên cuộc đời này đều phát xuất từ cái bản ngã vô minh ái dục. Cho nên vô minh á là đứng đầu của thập nhị nhân duyên. Thì cái bài cái này là thầy sẽ trình bày trong cái bài bài tới, bài tuần tới. À cái đó mình sẽ phân tích trong cái bài tuần tới. Thành ra vô minh là tạo ra toàn bộ cái phiền não, khổ đau luân hồi sinh tử của chúng ta. Nhưng mà minh là gì? Minh thì r rất đơn giản. Minh không phải là một chuyện gì rất khó
3:57 mà minh chính là trở lại và thấy ra được thực tánh nơi cái mắt, tai mũi, lưỡi, thân ý chứ không phải là cái gì khác. Thầy thường nói đến cái mắt, tai mũi, lưỡi, thân ý quan hệ với mắt với sắc, thanh, hương, vị, xuất pháp. Bởi vì thực ra nó không có một cái mắt, tai mũi, lưỡi, thân ý mà đơn độc mà luôn luôn là à nó tiếp xúc với cái đối tượng của nó chung quanh là tạo ra cái thế giới này. Thế giới thì nó manh mong nhưng mà thực ra cái thế giới ở nơi mỗi người á chính là cái mà mình thấy, mình nghe, cái chung quanh mình tiếp xúc được. Đó là chính là tạo ra cái thế giới của mình. Cái thế giới mà ở đó mỗi người qua mắt tay, mũi lưỡi thân ý của mình.
4:43 và nhận thức ra được cái thế giới chung quanh. Mà cái thế giới chung quanh đó thực ra nó chỉ là à sách Thanh Hương bị xuất pháp chứ không phải là cái gì khác. Trong cái sự tương giao đó đó như bữa hôm trước đó thầy nói là trong sự tương giao đó thì mình lại thường đánh mất chính mình trong sắc, thanh hương, vị xuất pháp bằng cách là thiện phát triển cái vô minh ái dục hay là cái tham sân si. Cho nên á là mình bị dính mắt vào trong sắc thanh hương vị xuất pháp. À càng dính mắt sâu trong sắc thanh hơng vị xuất pháp chừng nào thì mình bị rơi vào cái quá khứ đảm chìm trong hiện tại bị tương lai chi phối do đó mình không có đủ cái
5:31 minh để mà thấy ra chính mình thấy ra thân thọ tâm pháp thấy ra được mắt tai mụi lưỡi thân ý trong khi mà nó quan hệ với cái sắc thánh hương bị xuất pháp bên ngoài. Đơn giản là vậy thôi. Như vậy thì thiền viipasana là thấy lại cái sự tương giao đó, thấy lại cái sự tiếp xúc giữa mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý với sắc, thanh, hương, vị xuất pháp rõ ràng, minh bạch. À và khi mình tiếp xúc như vậy á thì nó có một cái hiệu ứng lên trên cái mà Đức Phật ngài chỉ ra cái đó nó rõ rõ hơn. Mình nói mắt, tai mũi, lưỡi, thân, ý không á thì nó chưa rõ. Nhưng mà Đức Phật ngài nói là trên thân thọ tâm pháp, thân thò tâm pháp tức là những cái mà nó khởi lên khi mắt, tai mũi, lưỡi, thân, ý
6:17 tiếp xúc với sắc, thân, hương, vị, xuất pháp thì nó sẽ có một cái diễn biến. Cái diễn biến đó là diễn biến của thân, của thọ, của tâm và của pháp. Vậ bây giờ tóm tắc là thế này. Như vậy á do vô minh ái dục, do bị dính mắt vào đối tượng bên ngoài mà mình quên mình. Tức là quên cái thực tại thân thọ tâm pháp này, quên cái thực tại mắt, tai mũi, lưỡi, thân, ý này. Đó cho nên á ở trong này nó phát sinh ra tham sân si mình cũng không biết. Và những cái đối tượng bên ngoài làm cho mình là phát ra tham sân si và đồng thời á là thu vào cái tham sân si khác nữa. Như vậy đó. Thì bữa hôm trước thầy có nói là mình
7:04 giống như một cái kho, tức là thu vào mà mình cũng không biết đó. Rồi phát ra mình cũng không biết. Khi sân sân chưi người ta quá trời mà người nói sao anh sân như vậy thì anh mình nói là tôi đâu có sân. Còn nói là tôi đâu có sân nhưng mà thực ra á là mình đang sân. Như vậy chứng tỏ rằng là đôi lúc mình không biết mình thì thì những cái mà đụng chạm giữa mình với người khác, đụng chạm giữa vợ với chồng anh với em tất cả mọi cái đùng chạm đó đều phát từ cái mình không biết mình cho nên thiền viana đơn giản là trở lại để biết mình thì cái đối tượng cái đối tượng mà thân thọ tâm pháp này đó là nó có một cái đối tượng thực tánh và ví dụ
7:51 Như khi mình phản ứng giả sử bây giờ thầy lấy lại ví dụ là có người chửi mình thì mình đụng chạm tự ái. Đụng chạm tự ái là mình có cái bản ngã đó cái bản ngã nó nằm ở đâu trong cái mắt, tai, bụi, lưỡi, thân, ý. Cái bản ngã nó nằm ở đâu trong cái a cái thân thọ tâm pháp. Thực ra nó không có ở đâu cả. Thế nhưng mà bây giờ khi người ta chửi á thì chính cái bản ngã đó lại đi phản ứng. Mà trong khi đó mình lại không biết là tai mình nghe như thế nào, bắt mình sẽ như thế nào thì mình lại không thấy mà mình chỉ đưa ra một cái bản ngã để phản ứng thôi. À mà cái bản ngã đó là ảo không phải thực. Trong khi á mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý là có thực. Thì mình
8:38 không thấy cái thực mà mình lại phản ứng bởi một cái ảo tưởng. Do đó đó nó càng tạo thêm cái vô minh, tức là càng tạo thêm cái cái không biết chính mình. Cho nên đó đơn giản chánh niệm là thế này. Chánh niệm là trở về với thực tại đang là tức là mình đang là như thế nào? Ví dụ như thầy đang đứng đây nói cầm cái micro bên này tay này cầm cái viết thì là rõ ràng. Đang đứng một chỗ thì mình cũng đang biết là mình đang đứng một chỗ. Tức là cái thực tại đang đang là đây á mình hoàn toàn thấy rõ như nó là chứ không phải là không phải là qua cái tưởng tượng của mình. Cho nên Đức Phật ngài mới nói là niệm thân trên thân, niệm thọ trên thọ, niệm tâm trên tâm, niệm pháp
9:23 trên pháp. Tại sao mình thân trên thân? Bởi vì là phải trên chính cái thân này chứ không phải là mình nghĩ về cái thân này, mình tưởng tượng về cái thân này hay mình cho là cái thân này là thí dụ mình cho rằng thân này ai đụng tới cái tự nhân mình, mình cho là ta. Vì mình cho là ta cho nên mình mới phản ứng lại. Chứ thực ra nếu mà mình thấy rõ đó thì mình sẽ không có cái ta đó và mình chỉ có nghe tiếng nghe âm thanh thôi chứ không có gì khác. Người ta chửi thì cũng chỉ nghe âm thanh thôi. Thế thì à chánh niệm là trở về với thực tại. Đơn giản là vậy thôi. Hay nói một cách khác là mình đang làm gì, mình ở trong trạng thái nào, mình trọn vẹn với trạng thái đó. à mình biết mình trọn vẹn trong trạng thái đó thì gọi là chánh niệm. Còn
10:11 tích giác á thì cái được định nghĩa là thấy rõ các pháp. Thấy rõ các pháp và trong đó pháp đó là pháp hiện tại mình ở đây đó là là mắt, tai mũi lưỡi, thân, ý hay là thân thọ tâm pháp. Pháp lúc bây giờ hiện nay á là như vậy. Thế nhưng mà á cái từ mà dùng thấy rõ đó đưa đến hiểu lầm đưa đến hiểu lầm trầm trọng không cái cách mà tìm ra sao cho nó. Nhưng mà đó là một cái sai lầm tự không phải là tìm ra rõ ràng gì cả chỉ cần trọn vẹn với nó đừng có chạy đi đâu là được chứ không phải là không phải tìm biết nó rõ ràng làm gì. Bởi vì nếu mình mình nếu mình phân tích kỹ nữa đó thì khi mà mình trở về mà mình
10:58 muốn tìm biết mình là cái gì, như thế nào đó thì nó lại là trở thành ra là ham muốn sở tri, sợ đắc tức là vẫn rơi vào tham sân si thành nó cũng như không. Nhưng mà mình trở về trọn vẹn tức là trở về với cái thực tại đang là một cách hoàn toàn lặng lẽ, một cách hoàn toàn lặng lẽ trống trống rộng lặng lẽ thì khi đó mới thật sự là chánh niệm. Và chính nhờ cái sự trống rộng lặng lẽ đó mà cái tâm cái tâm của mình á cái cái tánh biết của mình á nó trong sáng không bị chái lấp gì cả. Khi tâm mà trong sáng không bị chá lất thì đó chính là ích giác chứ không phải là bây giờ mình đứng đây mình không cần
11:43 biết gì hết trơn không cần biết gì hết hoàn toàn là l không cần biết gì hết nhưng mà ngay một tầng là biết ngay có một vật gì xuất hiện là biết ngay cái biết đó nó không cần phải là mình phải chuẩn bị để biết gì cả thì nó sẽ tự biết mà cái biết đó ở trong một cái sự rộng rang lặng lẽ thì nó sẽ là biết chính xác nhất. Cho nên cái biết lúc đó đó là cái biết tịnh giác. Như vậy chánh niệm tịnh giác là một động tác rất đơn giản nhưng mà mình lại làm cho nó rắc rối thêm á do đó mình tu mình thấy rất là khó. Cho nên á phải làm sao mà cho cho tất cả mọi người thấy rõ thế nào là chánh niệm tịnh giác. Bởi vì nếu mà họ thấy rõ được thế nào là chánh niệm tịnh giác á thì nó rất khỏe. Còn bây giờ nói chánh niệm tịnh giác
12:30 xong rồi họ cứ chánh niệm tịnh giác kiểu này chánh niệm tịnh giác kiểu kia theo quan niệm của họ hoặc là theo sự hướng dẫn của một thiền sư nào đó. Rồi cuối cùng á là mình chỉ đi cũng đem cái tâm ra đi tìm cái này đi tìm cái nọ và nó cũng lại đưa vào cái quỹ đạo của tham sân si. Cho nên tánh niệm tịnh giác rất là đơn giản. Và khi mà mình trở lại với chính mình rộng rang lặng lẽ trong sáng thì tức là đã chánh niệm chứ không cần phải là không cần phải cố gắng chánh niệm tịnh giác để làm gì cả. Cho nên á lúc đó mắt, tai mũi, lưỡi, thân, ý tiếp xúc với sắc, thanh, hương, vị, xuất pháp nó sẽ hoàn toàn đâu đó là rõ ràng, minh bạch.
13:16 Mà trong đó đó nhớ một cái điều này là trong cái rõ ràng minh bạch đó đó không khởi lên bất kỳ một tầm cầu nào. Cái sai lầm cái sai lầm chính là ở cái chỗ đó. Trong khi chúng ta hành thiền á thì lại cứ là hẹn hễ mà khi mà nói là hình thiền tức là đã cố gắng giữ cái tâm lại như thế nào đó để mà cố đạt được một cái gì đó nó đã cơ bản nó đã sai ngay từ chỗ đó rồi. Nó sai sai ngay từ cái lúc đầu đó rồi. Thật ra khi mình trở lại với chính mình, trở lại với thực tại là hoàn toàn không còn gì nữa cả. Hoàn toàn lặng lẽ trong sáng không còn gì nữa cả. lúc đó mới thực sự là chánh niệm tịnh giác. Vì vậy cho nên mình không có được một cái tri kiến. Tri kiến
14:02 tức là kiến văn giác tri. Kiến là thấy, văn là nghe, giác là ngửi muội và sục chàm. Và tri là cái tâm biết. Cái kiến văn giác tri đó trong sáng gọi là tịnh giác. Vậy thì bây giờ mắt nhìn thấy sắc mà trong sáng tức là chánh niệm tịnh giác. Ta nghe âm thanh mà trong sáng. Tức là chánh niệm tịnh giác. Và khi ta nghe âm thanh nhưng mà mình không hoàn toàn bị cái âm thanh nó lôi cuốn mà cái nghe âm thanh, cái biết âm thanh nghe âm thanh đó vẫn rõ ràng ở nơi mình và cái âm thanh nó dội và dội lại cũng rõ ràng. Thì đó là cái điều mà Đức Phật ngài dạy. Cái này là cái mà cái
14:49 đạt đến cái tầng cùng của cái tu hành. À cái mà Đức Phật ngài đó là đạt đến cái tận cùng của tu hành gọi là hai thánh đế. Hai thánh đó là gì? Hai thánh đế là nội tâm thanh tịnh và thế tọ phá. Nội tâm thanh tịnh á tức là một cái nội tâm nó hoàn toàn lặng lẽ bình dị, bình thản chứ không có khởi lên một cái gì cả. Thì lúc đó nó mới là phản ảnh được cái cái cái sắc thanh hương bị xúc một cách hoàn toàn trung thực. Cái mà thấy rõ trung thực đó đó gọi là tích giác chứ không phải là cái gì khác. Thế nhưng mà bây giờ chúng ta sẽ bàn về cái này ở trong những cái bài sau. Nhất là cái bài thứ
15:35 tư. Bài thứ tư là chúng ta sẽ nói đến cái pháp tu. Mình sẽ thể hiện cái pháp tu như thế nào để mà thực hiện được cái chánh niệm tịnh giác một cách hoàn toàn trung thực. Đó thì cái đó là trong cái bài thứ tư. Hôm nay chúng ta sẽ phân tích rõ hơn về cái cái cái bài vừa rồi mình nói. Tóm lại là cái mục đích của cái bài đầu á là giới thiệu cái đối tượng của thiền vi pasana là thân thọ tâm tâm pháp là bắt tay mũi lưỡi thân ý. Và cái cái pháp hành của cái vipassana đó là tinh tấn chánh niệm thịt giác. mà tinh tấn chánh niệm thịt giác thì thầy mới giới thiệu là chính là trở về tròn vẹn với mình trong một sự trong sáng hoàn
16:22 toàn cũng hoàn toàn không có không có khởi lên một ý muốn gì cả chúng ta sẽ cố gắng nói sao mà cho nó là rất là là ngắn à nói rất là ngắn để dành cái thời gian mà hỏi trước đây á thì thầy nói hết thành không còn thời gian để hỏi nhưng sau này thầy đổi lại là sẽ trình bày rất đơn giản thôi. Rồi sau đó chính cái câu hỏi của mỗi người đó nó làm cho nó rõ vấn đề ra. Cái vòng tròn này là thầy biểu hiện cái thế giới của chúng ta. Cái thế giới mà thầy nói ở đây đó tức là ở mỗi người và cái cái môi trường xung quanh cái người đó gọi là một thế giới. Tức là ít thế giới
17:09 thì nó xa chừng nào không biết nhưng mà nó trong cái tầm mắt của mình thấy hay là trong cái tầm của cái tai mình nghe hay là mình ngửi được đó thì cái đó chính là thế giới của mỗi người. Trên cái thế giới của mỗi người đó là có là nó có mắt, tai mũi, lưỡi, thân ý. Và cái thế giới chung quanh á là sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Thì cái này cũng là cái cái mà mình đã nói rồi tuần rồi mình nói rồi. Đó là chỉ chỉ là cái cái mắt tai mũi lưỡi thân ý với sắc hưng vì xuất pháp thôi. Nhưng mà khi mắt nhìn thấy sắc á hay là nghe tỷ thức hay là ngửi thiệt thức tức là nến, thân thức và
17:56 ý thức tất cả tất cả những cái từ mà thức thức thức thức thức thức thức này đó tức là cái tâm biết cái tâm biết của chúng ta đó qua con mắt thì gọi là nhị thức à nhãn thức qua lỗ tai thì gọi là nhị thức đó còn qua ý căn á thì gọi là ý thức đại khái như vậy. Thế thì mình phân biệt là qua ý căn với là qua nhạm thức là khác nhau là sao? Cũng là cái biết nhưng mà nó khác nhau làm sao? Khác nhau ở cái chỗ là mắt mình á thì thấy trực tiếp. Bây giờ thầy thầy đưa cái viết lên thì con mắt là trực tiếp thấy cái viết. Nhưng mà bây giờ thầy thầy cất đi, thầy nói hồi nãy thầy đưa cái gì vậy? Thì ai cũng trả lời là đưa cái viết. Như vậy bây giờ á cái cái mà nói là là đưa cái
18:42 viết á thì không còn là cái viết nữa mà lúc đó là cái trí nhớ của mình về cái viết đó. Thì cái đó đó gọi là là pháp này nè. Pháp tức là cái hình ảnh của những cái sắc thanh hương vị xúc này bây giờ nó đưa vào bên trong à nó nó đưa vào giống như là một cái bộ nhớ bên trong của mình. Và cái ý thức này đó ý thức này nó không tiếp xúc được với cái cái cái xúc hay là cái sắc hay là cái thân, cái gương, cái vị mà nó chỉ tiếp xúc được với cái ý niệm mà mình đã có về những cái đó ở bên trong thôi. Thành ra gọi là là pháp. Như vậy á thì ở đây chúng ta đã thấy là có hai phần gọi là danh và sắc.
19:30 Tức là những cái cái mà thuần túy như là mắt với sắc đó là là sắc đó hay là tai với thân đó là sắc. Nhưng mà nhãn thức, nhị thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức á thì đó là danh. Như vậy ở đây này chúng ta phải xác định một cái điều này. Ở nơi mình đang đứng đây chỉ có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý với sắc, thanh, hương, vì xuất phát chứ không hề có cái gì gọi là bạn ngã. không có cái gì gọi là tôi là ta là viên minh. Không không có cái đó không có cái đó chỉ là tạm con người tạm quy định ra để cho dễ mà mà tiếp xúc để mà mà nói chuyện với nhau thôi chứ còn á không có cái đó.
20:17 Thực ra đó bây giờ nếu mình hoàn toàn lặng lẽ không có cái bát ngã không có cái gì khởi lên hết trơn á thì mắt mình vẫn thấy sắc tại vẫn nghe âm thanh phải không? Bây giờ giả sử như ai chích cho thầy một cái thuốc mà thầy quên mình là minh mình cũng quên không biết là ông sư hay là cái gì nữa quên hết trơn á nhưng mà rơi cái gì lên thầy vẫn thấy nghĩa là mắt tay mũi lưỡi thân ý thì vẫn là hoạt động dù trong đó có bản ngã hay không có bản ngã nhưng mà có một cái điều là khi mà bản ngã khởi lên á thì lúc đó bạn ngã mới là uống nắng là lúc đó bóp méo làm đủ thứ. Cho nên chính cái bạc ngã đó mới là tạo ra cái phiền não khổ đau. Chứ còn mắt
21:03 thấy sắc, tai nghe âm thanh thôi là không có gì mà khổ đau cả. Không có gì khổ đau. Thì để chúng ta sẽ chứng minh cái điều đó. Tất cả những cái cụm này này, cụm này gọi là kiến, cụm này gọi là văn, ba cụm này gọi là giác và cụm này gọi là tri. Gọi là kiến văn giác tri. Kiến văn giác tri là để nói lên cái quá trình nhận thức của mình thì gọi là kiến văn giác tri. Tức là á cái mà cái nhận thức của mình á hoặc là nó qua kiến hoặc là nó qua văn hoặc là nó qua giác tức là các cái cái cái xúc của ba cái lưi thân này hoặc là nhận thức qua ý thức đó cho nên đó gọi là kiến văn giác tri. Kiến
21:53 văn giác tri đó rồi nói gọn thêm một lần nữa là tri kiến. Thế thì bây giờ như thế này, tri kiến này hoàn toàn trong sáng thì gọi là Phật tri kiến, thánh tri kiến hay là tri kiến thanh tịnh chẳng phải là cái gì khác hết trơn phải không? Bây giờ này cái tri kiến này mà nó không có hề khởi lên tham sân si, không có tạo ra phiền não, khổ đau gì cả thì nó là hoàn toàn an lạc giải. ở đâu? Nó cũng nằm ở đ mắt, tai mũi, lưỡi, thân, ý, sắc quen, nương, vị, xuất pháp này thôi chứ không phải ở đâu khác. Chúng ta phải chúng ta phải xác định được cái điều đó. Còn nếu không á thì
22:38 vẫn là cứ cố gắng mà người đi tìm. Cái cố gắng mà đi tìm đó mới là mới là chết người. À đi tìm vô trong rừng sâu núi thẩm để mà tìm ra chi cái gì đó để mà cố gắng mà tu. Nhưng mà thật ra đó là vẫn lay hoay tạy theo cái bản ngã tham sân si mà thôi. Hoàn toàn vô ích. Trong khi đó mình biết ngay tại cái cung người mình đang đứng đây này tức là cái này đây mặt tại mũi lưỡi thân ý rất nâng vì xung pháp này thì á cái tương tác của mắt tai mũi lưỡi rất thân hưng vì xú pháp này đó nó chỉ có một cái gọi là tri kiến thôi. kiến thanh tịnh chính là viasana. Tức là cái thấy biết này mà nó rõ ràng minh bạch, nó không có bị không bị loạn
23:24 động gì cả, nó hoàn toàn thanh tịnh. Khi kiến thanh tịnh đó là cái cuối cùng của con đường giác ngộ giải thoát đó chứ không phải đi đâu. Không phải là không phải là đi tìm xá đâu. Bây giờ như thế này nó có một cái thực tế cho nên tại sao mà Đức Phật ngài nói thân thọ tâm pháp nếu ở đây đó thì mình chỉ mình chỉ thấy là danh sắc thôi phải không? Ở đây quý vị thấy là chỉ có danh sách thôi chứ ngoài ra đâu không còn gì nữa hết trơn. Nếu như bây giờ mình đứng đây này và mình hoàn toàn lặng lẽ không có gì cả. Thì lúc đó nó chỉ có mắt, tai, mũi, lưỡi thân ý sắc tan hân vị xuất pháp và tri kiến chứ còn gì khác nữa đâu phải không? Nhưng nếu cái mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, sắc, thanh, hương, phì, xuất pháp trong cái quan hệ đó mà tri kiến thanh
24:09 tịnh là xong rồi, không còn chuyện gì nữa, không còn chuyện gì để phải làm nữa cả thì mình phải biết. Cho nên á có một cái vị thiền sư ông nói như thế này mà khi ông nói khi thầy đọc một cái trong cái bản tin tiếng Anh á thầy thấy ở ông này ông cũng cũng thấy giống mình. Tại vì thầy á thì thầy nói thế này. Đức Phật á thì Đức Phật ngài nói khổ tập diệt đạo. Đức Phật ngài nói theo cái thứ tự như vậy. Nhưng mà khi mà nói theo thứ tự như vậy á thì người ta đâm ra là thì thì hoàn toàn đúng. Bởi vì phải nhận ra cái khổ. Rồi khi đó người ta mới từ cái khổ đó người ta mới thấy ra được cái nguyên nhân của sự khổ. Rồi từ nguyên nhân sự khổ đó đó người ta mới là dẹp bỏ
24:56 cái nguyên nhân của sự khổ đó đi đó thì nó mới là đưa vào đạo diệt và đạo. Cho nên cái trình bày của Đức Phật là hoàn toàn đúng thực tế. Nhưng bây giờ thầy muốn trình bày một kiểu khác. Thầy muốn trình bày một kiểu khác. Kiểu mà thầy đang trình bày đây là cái kiểu là bây giờ mình đang đứng đây là diệt, mình đang đứng đây là diệt. Mà hệ mà đứng đây là diệt tức là mình đang ở trong đạo, đang tròn vẹn với đạo. Trở về với chính mình và hoàn toàn trong sáng lặng lẽ tức là đạo rồi. Mà hẹ mình hoàn toàn trong sáng lặng lẽ tức là tri kiến thanh tịnh á, tức là Niết bàn. Rồi như vậy á mình ngay mình đứng ngay đây mà nếu mà mình hoàn toàn tri kiến thanh
25:41 tịnh thì ngay đó là Niết bàn. Cho nên bây giờ á mình thử đặt lại là không phải cái này là mình cãi lợi Phật đâu. Mình đặt lại để cho mình dễ hiểu thôi chứ còn cái đường đi thì nó vẫn là khổ tập diệt đạo để mình sẽ chứng minh cái điều đó. Nhưng mà á ở đây mình thấy là nếu như mình buông ra ở nơi đây và hoàn toàn thanh tịnh cái cái thấy biết hoàn toàn thanh tịnh thì ngay đó là Niết bàn. Sở dĩ mà thầy nói như vậy để chi? Để cho mình đừng có chạy đi tìm kiếm. nó đã có sẵn chứ không phải là mình đi tìm kiếm. Thành ra nó nó sẽ giúp cho mình dễ hơn một chút. Sau này á người ta tu quá trời quá đất rồi á cuối cùng nó hỏi Đức Phật đó à Đức Phật hỏi là vậy thì trong Niết
26:27 bàn á có những cái tu đó không? Tức là có giới định tuệ vạn pháp giạn pháp kiến không? Thì ngài A Nan trả lời dạ không hỏi trong niết bàn có giới không? Nói không. Trong niết bàn có định không? nói không. Trong nước bàn có tuệ không nói không có giải thoát không nói không có giải thoát tri kiến không nói không. Thế nhưng mà khi mình tu thì mình là phải giới định tuệ giải thoát giải thoát tri kiến. Nhưng mà nên nhớ rằng là cái niết bàn đó không phải là do giới định tuệ giải thoát giải thoát tri kiến mà có mà là cái niết bàn đó nó có sẵn rồi. Mình phải thấy cái cái sẵn đó để chi? để mình thấy ra là cái gì khởi lên mà làm che lấp nó đi. Đó thành ra mình mình phân tích theo cái
27:14 chiều ngược lại để mình thấy cái cái cái tiến trình mà tu tập của mình á nó sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều. Như vậy thì ở đây này toàn bộ cái mắt, tai mũi lưỡi, thân ý sắc thanh hơ vị xuất pháp này đó là danh sắc. Cái danh sắc này nó tương tác và nó tạo ra cái tri kiến mà tri kiến đó chính là sự sống. Nếu nó chỉ có mắt, tai mũi, lưỡi, thân, ý thôi với sắc, tinh ân, vị, thức pháp thôi á mà giả sử giờ mình chích thuốc cho một cái người mà người nó hoàn toàn tê bại, không còn biết gì nữa hết trơn á thì cũng có mặt tai, mũi, lưỡi thân ý đó cũng chung quanh cũng có sắc tên vị xuất pháp đó mà đâu có sự sống phải không? Cho nên sự sống thật sự có là khi có cái
28:01 tri kiến đó phải không? Khi nào mà nó có tri kiến á mới là có sự sống. Thế thì á ít nhất là cũng sự sống trên hữu thức. Nếu mà cái mắt tay mũi lưỡi, thân ý sắc tay nâng về xúc pháp này nó hoàn toàn trong sáng á thì không có vấn đề gì cả. Nhưng bây giờ mình thấy vấn đề nó xảy ra nó phát sinh ra như thế nào? Khi mắt tiếp xúc với sắc, khi tai nghe âm thanh, khi mũi là ngưỡi hương, ngi thân tiếp xúc với một vật thể hay là ý biết pháp thì trong đó đó nó có xảy ra như thế này. Mắt tiếp xúc với sắc á mình thấy cái gì đó thì cái cảm giác mà mình nhận được là
28:49 cảm giác xạ. Tức là nó không khổ lạc gì cả. Tai nghe âm thanh cũng vậy, nó cũng xả. Mũi người hương cũng vậy, nó là xả. Lưỡi nế người cũng vậy, nó là có một cái cảm giác xả thôi chứ không có khổ có lạc gì trong đó hết á. Khi mà thân tiếp xúc với một cái vật thể đó thì khi đó nó mới có hoặc là khổ hoặc là lạc và cũng có xả n. Chỉ có thân tiếp xúc cái cái thân thức á mới là có khổ lạc và xả. Còn mắt, tai, mũi, lưỡi mà tiếp xúc với sắc, thanh, hương, vị á thì nó chỉ
29:36 có xạ thôi chứ không có khổ, có lạc gì cả. Nhưng mà tại sao khi mình nhìn mình nhìn thấy một cái cái ánh sáng mà nó quá quá sáng đi, làm cho mình chói mắt, mình khó chịu th như vậy là khổ đó gì nữa phải không? Nhưng mà đó không phải là nhận thức mà cái khổ đó là thân thức. Cái tiếp xúc mà làm mình khó chịu đó, đó là thân thức chứ không phải là nhãn thức. Một cái cái âm thanh mình nghe một âm thanh thì cái nghe đó không khổ nhưng mà cái âm thanh nó quá lớn rồi vào lỗ tai thì như vậy là cái mặn nhị của mình nó là chịu đựng. Thì cái mặn nhị đó là thuộc về thân xúc. Thành ra nếu mà khi mà mắt mình nhìn thấy sắc mà ta nghe âm thanh mũi à ngưỡi hương hay lưỡi nếm vị đó mà nó có khổ đó
30:23 thì lúc đó là cái thân thức ở trong cái cái cái cơ quan đó nó chịu khổ chứ còn á là cái thấy cái nghe cái người đó là không có khổ không có lạc chỉ có thân mới là có khổ lạc xạ mà thôi. Còn ý á thì nó lại khác. ý thì nó lại là ưu hễ và xả. Tức là cái cảm giác của cái tâm á là nó khác. Cảm giác thân á để có khổ lạc xả. Còn à cảm giác của cái tâm á thì nó h ưu và xả. Nhưng bây giờ mình nói chung chung, bây giờ mình nói chung chung là cho nó dễ hiểu là có ba cái cảnh thọ, khổ, lạc và
31:12 xả. Như vậy á thì cái lúc đầu á nó chỉ có chừng đó phải không? Lúc đó lúc đầu này là có mắt, có sắc, có khổ là hoặc có tai, âm thanh có khổ là xả. Tất cả những cái cái này tiếp xúc với nhau đó thì nó có tạo thêm một cái nữa chứ nó không phải là chỉ đơn thuần là chỉ có mắt, tai mũi, lưỡi, thân đối với sắc, thanh nương, vị súc thôi mà nó còn thêm một phần nữa đó là khổ lạc và xả. Cái đó là luôn luôn hiện hữu. Tức là mình đang đứng đây là có mắt, tai mùi bội thân à sạch thanh, hưng vị xúc và có khổ lạc xả. Nếu mình ngồi mình đứng đây mà không khổ
31:58 mà cũng không lạc gì cả tức là xả. Còn mình thấy mát dễ chịu thì đó là là lạc đó. Hoặc mình thấy nóng khó chịu đó là là khổ. Đạt ra như vậy. Thế thì cái hiền trạng á hiền trạng của một con người đang đứng đây không có làm gì hết trơn á là nó vẫn có cái này phải không? Và trong đó đó là nó có đã bao hàm có cái biết này rồi. Cái thiệt thức này kia đó thì t trong nó có thêm một cái là cái cái biết như vậy là có danh. Bây giờ cái này này cái này thì nó là thuộc về danh danh và sắc mà thôi. Cho nó cũng chưa không có thêm bớt gì. nó thêm bớt là thêm bớt trong cái cái nó làm cho cho nó
32:45 phát sinh thêm chứ còn nó vẫn là danh và sắc mà thôi chứ không không có thêm cái gì trong đó. Bây giờ bây giờ mình xem là còn cái còn cái gì xảy ra nữa không nè. Nếu như ngang đó thôi á thì không sao. Bây giờ khổ á thì có ai thích khổ không? Không ai thích khổ phải không? Khi mình khổ á là khi nào mình cũng muốn là chấm dứt cái khổ đó. À đó là một cái phản ứng. Cái phản ứng mà mình muốn chấm dứt cái khổ á thì cái cái phản ứng đó do một cái do một cái gọi là phi hữu ái. Hữu ái hay là sân. Tức là khi mình khổ á là mình mình bực
33:31 tức, mình không thích hoặc mình sợ hãi, mình lo lắng thì là tất cả những cái đó đều là cái biểu hiện của sân. Và cái biểu hiện của sân á, cái tính chất của biểu hiện của sân á là muốn chấm dứt cái khổ đó đi. Cho nên gọi là phi hữu ái. Tức là không muốn nó là tồn tại. Thế nhưng mà nếu như mình á mà cái tâm mình mà càng muốn chấm dứt cái khổ đó chừng nào đó thí dụ như mình mình khổ thôi, mình chỉ khổ thôi mà tâm mình vẫn bình thường bình thản thôi, không sao hết. Nhưng mà mình là cái khổ đó là mình càng khó chịu, mình muốn đẩy nó ra chừng nào á thì cái ý muốn mà đẩy nó đi, cái ý muốn mà muốn dập tắt nó đó làm cho cái khổ nó nó tăng thêm lên. Cho nên á cái phi hữu ái đó nó tạo ra một cái cái khổ
34:18 nữa gọi là khổ khổ. Khổ khổ tức là cái khổ tâm lý chồng lên trên cái khổ vật lý. Cái này là thầy nói sơ sơ thôi chứ không cần phải nói nhiều. Nói nhiều mất mất thời gian. Bây giờ khi lạc á thì mình lại muốn thích giữ nó lại. Cho nên á gọi là hữu ái. Hữu ái đó là tham. Khi mà mình muốn giữ cái lạc này thì cái lạc nó có tồn tại không? Cái lạc mà mình có mà mình muốn giữ nó lại á thì cái bản chất của của các pháp là vô thường. Cho nên không có một cái lạc nào mà nó tồn tại mãi được. Cái sai lầm lớn nhất của mình á là muốn đi tìm cái lạc. hay là muốn giữ cái lạc lại đó là cái
35:04 sai lầm rất lớn. Bởi vì chính cái cái mà à muốn giữ cái lạc lại hoặc là đi tìm cái lạc á chính là cái nguyên nhân phát sinh ra khổ. À mà cái khổ này á Đức Phật gọi là cái hoài khổ. Tại sao hoài khổ? Mà khổ là bởi vì á cái lạc đó đến một lúc nào đó nó sẽ tự hoại. Trong thể nào mà mình nó có giữ mãi được. Thí dụ như mình ăn no mình thấy ngon rồi, mình ăn ngon đà hoàng rồi thì lát nữa cũng phải đói. Mình tắm mát đà nữa rồi rồi rồi nó sẽ lại và mình sẽ sẽ thấy khổ lại. Đó là trường hợp khi mà cái cái cái lạc đó nó biến mất. Trường hợp thứ hai đó là cái lạc đó nó không
35:50 biến mất, chưa biến mất. Nhưng mà bởi vì mình muốn giữ cái lạc đó lại cho nên mình sợ nó mất thành ra nó cũng khổ nó chưa mất. Thí dụ bây giờ á mình có mình có một cái một cái lượng vàng mất đi một cái á lượng vàng là làm cho mình lạc rồi là mình thích rồi nhưng bây giờ nó mất một cái thì mình khổ là đúng rồi đó. Cái khổ bây giờ cái thứ hai là mình đang để cái vàng ở trong túi nhưng mà mình cứ sợ họ lấy đi. Cho nên á mặc dù là mình mình có mình có lạc nhưng mà mình mình vẫn khổ. Cái thứ ba đó nếu một cái lạc mà nó nó kéo dài quá quá lâu thì cũng là làm cho mình chán. Thì như vậy nó cũng vẫn là nếu mà nó cái lạc đó bản thân cái lạc đó nó không hoài hết đó thì cái cái tâm mình cũng khởi lên cái chán mà chán tức
36:37 là vẫn khổ. Chán tức là tức là cái khổ của của tâm đó. Cho nên á là khi mà có cái lạc á và phát sinh lên cái hữu ái á thì nó sẽ tăng tạo thêm một cái hoại khổ. Khi xả là bình thường. Thường thường khi xả là là hoàn toàn bình thường. Lẽ ra bình thường là tốt quá rồi gì nữa cũng khổ lạc gì cả. là mình ngồi đây là yên yên rồi thoải mái rồi. Nhưng mà lại á mình không chịu à luôn luôn là mình muốn khởi tâm là muốn đi tìm cái cái lạc. Hoặc là hiện nay mình thấy là có nhiều cái thanh niên là đi tìm cảm giác mình. Tìm cảm giác mình có thể cảm giác mình đó là khổ nhưng mà
37:23 họ tìm kiếm cái cảm giác mình đó họ họ cho là lạ. Họ chạy xe thiệt nhanh là họ thấy thích mới là thích. Đại khái như vậy. Thành ra á là thành ra lúc đó đó họ không không thể nào mà chịu được cái cái cảm giác mà bình thường. À cho nên luôn luôn là cái tìm tìm cái cảm giác mình. Thì khi cái mà đi tìm cảm giác mình đó gọi là dục ái. Cái dục ái nó là cả tham sân si ở trong đó. Nhưng mà ở đây cái dục ái ch. Thì nó nó đưa đến một gọi là hình khổ. Hạnh khổ là bởi vì sao? Hành hành tức là lăn săn tào tác. Thay vì bây giờ mình đứng đây mà thầy nói đó, nếu mình đứng đây mà cái mình đứng đây mà cái tri kiến
38:12 thanh tịnh là xong rồi. Thì ở đó ngay đó là hạnh phúc, ngay đó là niết bàn, ngay đó là là không cần phải tìm kiếm gì nữa cả. Thế nhưng mà bây giờ tự nhiên là mình lại tào lên. Cho nên cái hành nói là Đức Phật ngài nói là chưa hành là vô thường. Đó là nói những cái hình mà do các pháp do duyên sinh thì nó sẽ là vô thường. Tất cả cái gì mà kết hợp với nhau mà thành hay là có sinh thì có diệt. Cái đó gọi là vô thường. Nhưng mà ở đây đó cái cái chữ hành này này, chữ hành này tức là cái tạo tác. Cái tâm mình á là muốn tạo tác để trở thành. Tức là mình đang đang xả thì bây giờ mình muốn tào tác để mà được lạc. Thí dụ một thanh niên bây giờ biểu ngồi
38:58 đó chơi là không yên là tự nhiên á là phải nhớ tới đi uống rượu hay là tới đi tới đi tán dốc với bạn bè hay là phải có một cái gì đó để mà để mà tìm thỏa mãn chứ không thể nào mà ngồi yên được. Thì cái cái đó gọi là cái cái hình hành tức là cái lăn săn tào tác. Cái tâm mà nó không có yên nó cứ muốn là tìm còi cái này cái kia. Đó cái tên là hành. Cái hành đó là tạo ra cái khổ là bởi vì do dục ái. Dục ái tức là muốn được cái này, muốn được cái kia, muốn thỏa mãn cái này, thỏa mãn cái nọ. Chủ yếu là thỏa mãn của mắt, tai mũi rỡ đế đối với các thây giờ này, mình thấy là cái cái này đó
39:46 chính là vô minh ái dục. Nhưng mà cái vô minh ái dục này á nó khởi lên á nó khởi lên á là cái bản ngã là cái mà thực ra nó không có phải không? Ngay từ đầu mình đã nói bản ngã không có. Bản ngã không có mà thì ai lại muốn là muốn dẹp cái khổ? Ai muốn được muốn giữ cái lạc và ai muốn đi tìm kiếm cái cảm giác thì lúc đó đó một cái bản ngã nó vô tình hình thành do vô minh ái dục. Do vô minh ái dục. Tức là nếu như một người mà ở tại đây mắc tay mũi lưỡi thân ý ở đây hay là thân thọ tâm pháp ở đây mà mình hoàn toàn trong sáng rõ ràng minh bạch cho nên mới gọi là thiền viasana hay là kiến tánh là vậy. Ngày đó
40:32 nếu mà mình thấy rõ ràng minh bạch như vậy thì thực ra là mình rất an lạc thậm chí là niết bàn luôn. Tại vì mình đang dù lúc đó mình đi lui đi tới dù lúc đó mình đang làm gì thì vẫn là cái tri kiến thanh tịnh và vẫn là an lạc. Thế bây giờ á tự nhiên mình khởi lên cái ý muốn là muốn dẹp, muốn diệt cái khổ này đi. Khi tư tưởng khởi lên muốn diệp cái khổ này đi hay là muốn duy trì cái lạc này hay là muốn là đi tìm cái một cái a sở trí sở đắc gì đó thì liền lập tức bản ngã xuất hiện. Muốn mà để mà thấy ra được bản ngã xuất hiện thiền cách nào thì nhìn ở đây nhìn xem cái tâm mình mà phản ứng ra
41:19 nếu mà có cái phi hữu ái hữu ái và dục ái tức là tham sân si đó thì tức lúc đó là bản ngã vô minh ái dục khởi lên bản ngã này khởi lên này đó chính là vô minh ái dục vô minh ái dục khởi lên cho nên m nói là có tư tưởng thì có bản ngã, có thời gian và đau khổ. có thời gian ngay. Thí dụ như bây giờ mình đau khổ à cái thời gian này có một cái nhà tư tưởng nói như thế này. Con người là tổng số của những nỗi thống khổ nhưng khi bạn hy vọng một ngày kia thống khổ đó sẽ chấm dứt. Lúc bấy giờ thời gian là nỗi đau khổ của bạn thì đúng
42:05 rồi. Khi mà khi cái tư tưởng của mình khởi lên đây là tư tưởng khởi lên. Tư tưởng muốn giữ lại, muốn giữ lại, tư tưởng muốn giạt đi, tư tưởng muốn tìm kiếm à tư tưởng có khởi lên là có bản ngã. Mà có bản ngã là có thời gian và có thời gian là có đau khổ phải không? Đau khổ này á là nhìn cho kỹ cái đau khổ này đó là thời gian nằm bên trong phải không? Khổ. Khổ tức là bây giờ cái khổ này mà mình muốn chấm dứt mà nó không chịu chấm dứt là mình khổ rồi. Tức là thời gian rồi. Cái này cái này á là mình muốn giữ nó lại mà nó vẫn cứ biến hòa tức là thời gian rồi. Và mình đi tìm kiếm. Muốn đi tìm kiếm thì phải có thời gian.
42:50 Cho nên á trong hàm nghĩa của sự đau khổ là có thời gian. Hàm nghĩa của của đau khổ là có thời gian, bản ngã và cái tư tưởng tham sân si này khởi lên. Đó là cái bóng dáng của bản ngã. Mà một trong những cái mà chúng ta cần phải thấy đó chính là phát hiện ra cái bản ngã. Bởi vì nếu không phát hiện ra bản ngã thì bản ngã nó cứ dẫn dắt mình và cứ mãi mãi là khổ khổ hoài khổ hành khổ. Bây giờ bây giờ cũng là cái khổ lạc sợ này. Nhưng mà nếu mình sáng suốt định tĩnh trong lành tức là tri kiến
43:35 thanh tịnh á và định tĩnh là sao? Định tĩnh tức là không có khởi gì cả. Mình không có khởi lên là muốn chống lại hay là muốn giữ gì hết. Tức là khi khổ thì mình cứ cứ thấy nó khổ thôi. Khi lạc thì mình thấy nó lạc thôi, khi xả thì mình thấy nó xả thôi. Tức là mình sáng suốt tâm không khởi lên và tâm vẫn trong lành. Tất nhiên là nếu mà nó không khởi gì cả là tức là cái tâm nó yên tĩnh, nó trong lành gì nữa thì đó chính là tri kiến thanh tịnh phải không? Còn bên này đó cái tri tuyến này là cái tri tri tiến của vô minh ái dục. Tri kiến của vô minh ái dục chính là bản ngã. Nhưng mà nếu bây giờ á mình sáng suốt định tịch trong lành thấy khổ là cứ thấy khổ, lạc thì thấy lạc xả thì thấy xả.
44:23 Tức là lúc đó mình mới thực sự thấy được pháp như nó là bắt mình thấy sắc thì mình thấy mắt như như nó là sắc như nó là chẳng thức như nó là khổ như nó là lạc như nó là xả như nó là nghĩa là các pháp diễn ra làm sao thì mình thấy rõ ràng như vậy và mình không cần thêm bớc gì nữa cả thì lúc đó ngay lúc đó là niết bàn thì á tại sao nói ngay niết bàn đây nè không có cái khổ khổ hoại khổ hình khổ đó chỉ khi nào mà vô minh ái dục khởi lên tham sân si khởi lên thì cái đó mới khổ khổ hoại khổ hạnh khổ còn khi mà mình sáng suốt định tịch trong lành thấy pháp như thế nào thì nó là như vậy thì lúc đó
45:09 mình sẽ không có khổ không có khổ không có khổ nào tới lên cả không có khổ và á không có khổ có nghĩa là không có cái thi hữu ái, hữu ái và dục ái phải không? Tức là không có nguyên nhân của khổ. Thì bây giờ để mình nói cái này cho nó ra cái này nè. Cái này đó cái mà tham sân si này á gọi là tập đế. Trong tử dàu đế đó gọi là tập đế. Trong cái mấy cái khổ này đó khi có tập đế thì nó tạo ra khổ đế. Bây giờ đây là đạo đế. Khi sáng suốt định tịnh trong lành thì
45:55 đạo đế thì không còn tập đế, không có tập không có khổ gọi là diệt đế. Diệt đế có nghĩa là niết bàn nghe chứ không phải là cái gì khác ha. Vậy thì đừng có tưởng tượng niết bàn là cái gì. Nghe nói Niết bàn sờ quá thầ nó tưởng tượng nó ra. Nhưng mà cái tưởng tường ra đó là ảo. Cái gì mà mình tưởng tượng ra thì cái đó đều là ảo. Cái đó là ảo mà đã tưởng tường ra tức là đã bị tập đế xen vào rồi. Tượng tường tức là vô minh ái dục. Vô minh ái dục thì nó là tập đế. Cho nên á tưởng tượng niết bàn thì niết bàn cũng là sinh tử. Còn bây giờ á nó chỉ đơn giản là ngay cái mắt, tai mũi, lưỡi thân, ý tiếp xúc với sắc, thân hương vị xuất pháp này. Dù
46:43 cho khổ lạc xả gì diễn ra thì mình vẫn cứ thấy như vậy thôi thì mình sẽ thấy ra được thực tánh của pháp. Cho nên gọi là kiến tánh chứ không phải kiến tánh là kiến cái gì mà ghê gớm đầu hết. Mà kiến tánh tức là thấy ra cái hiện trạng của nó như vậy là như vậy đó. Muốn mà thấy như vậy là như vậy á thì phải là sáng suốt định tĩnh trong lành. Khi sáng suốt định tĩnh trong lành thì sẽ không có phi hữu ái, hữu ái và dục ái phát sinh. Cho nên gọi là không có tập đế, không có khổ đế. Bởi vì đã không có tập đế thì khổ đế ở đâu mà sinh ra? Cho nên không có khổ đế thì ngay đó là Niết bàn. Vậy bây giờ giả sử như bây giờ thầy đang đi lui đi tới đang nói như thế này mà
47:29 nếu tâm không có tham sân si không có khởi lên cái mà thi hữu ái hữu ái dục ái gì cả tức là không tạo ra khổ đế không có tập đế không có khổ đế là gì là đạo đế với diệt đế bởi vì lúc đó bây giờ là mình đang hoàn toàn trong sáng tức là trở lại cái thiền mà thầy thầy nói ngày hôm qua tức Đấy, lúc đó chính là chánh niệm tịnh giác chứ không phải chánh niệm tịnh giác là đi tìm cái gì đâu á. Nếu mà mình đi dùng chánh niệm tịnh giác để đi tìm niết bàn, để đi tìm cái an lạc, để đi tìm cái gì, để sợ đắc gì đó thì là chết chết nữa, tầm bày nữa. Nhưng mà khi mình buông ra và ngay tại đây
48:15 mình thấy rất rõ đi thì thấy đi. À đó là vì sao mà trong cái cái kinh Tứ Niệm Xứ Đức Phật là ngài nói là đi thấy đi, đứng thấy đứng nằm thấy năm ngồi thấy ngồi, khổ thấy khổ là thấy x xả thấy xả đó và tâm có khởi lên tâm khởi lên phi hữu ái thấy phi hữu ái. Nếu mà khởi lên hữu ái thì thì thấy hữu ái, thấy dục ái thì thấy dục ái. Tức là khi cái sự kiện lúc đó nó như thế nào thì mình cứ thấy như vậy. À cho nên á mới gọi là tứ niệm xứ. Tứ niệm xứ tức là tinh tấn chính niệm tịnh giác ngay trên cái hiện trạng đang là của thân thọ tâm pháp. Tức thân thọ tân pháp là tại cái này bây giờ này ai chỉ được trong này
49:03 cái gì là thân. Bây giờ thầy thầy nhắc lại này. Thân này mắt với sắc là thân, tai với âm thanh là thân mũi với hường là thân lưỡi vị là thân thân với xúc là thân và kể cả cái ý căn này cũng là thân luôn. Chỉ có ý thức mới là tâm thôi. Ý căn nó vẫn còn là thân. Còn những cái mà nhạ thức, dị thức, trị thức, triệt thức, thân thức, ý thức thì đó là tâm và khổ lạc xạ đó là thọ. Còn khi tương tác của những cái này mà tạo ra là tập đế hay là tạo ra khổ đế,
49:48 lúc bấy giờ là pháp và không tạo ra tập đế, không tạo ra khổ đế mà là đạo đế, diệt đế, tức là sáng suốt định tịnh trong lành thì không có khổ, không có tật thì lúc đó cũng gọi là pháp. Niệm pháp là niệm vấy này. Cho nên á là bây giờ rõ r nghe đây là rõ ràng cái chỗ nào là gọi là niệm thân và chỗ nào gọi là niệm thọ, chỗ nào gọi là niệm tâm, chỗ nào gọi là niệm pháp. Bây giờ thầy nhắc lại này, tại sao niệm thân? Niệm thân là bởi vì khi ngay mắt khi ngay mắt tiếp xúc với sắc hay là ngay cái thân mình đang cái thân đây à cái thân đây đang đang cầm cái micro đây đang nói đây thì nếu như mình
50:35 chánh niệm tịnh giác trên cái thân đó thì cũng không có khởi lên phi hữu ái hữu ái và dục ái tức là niết bàn. Niệm thân là gì? Niềm thân là thấy niết bàn ở ngay nơi thân mình. Đ cho nên mình nói là huyện hóa không thân tức pháp thân. Nói một vị thiền sư nói vậy đó. Không phải là đi tìm cái pháp thân ở đâu á mà ngay cái huyện hóa không thân này này. Tức là thấy ra trên cái thân mình đang đứng đây. À niệm đó là gọi là niệm niệm thân. Như vậy nếu một người niệm thân trọn vẹn tức là chỉ thấy thân là thân không có chục ái phụ ái phi hữu ái gì cả tức là không có tập đế không có
51:20 khổ đế và như vậy á là ngay nơi thân đó người đó chứng ngồi niết bàn vậy thì bây giờ này ngay nơi thân mình đây cái phát hiện của mình á phát hiện xem mình có có tham sân si khởi lên hay không nếu tham sân si khởi lên thì tạo ra là luân hồi sinh tử Nếu không tham trân si khởi lên thì ngay đó là Niết bàn chứ không phải đi tìm niết bàn đâu hết á. Bây giờ nếu như ngay thân mà mình đã thấy được như vậy thì cái người đó là ngay nơi thân là đã thấy niết bàn rồi. Nhưng mà bây giờ cảm thọ nó khởi lên một cái á dụ như nó đau nhất dữ dội thì lúc đó là mình mất niết bàn rồi. Tại vì sao? Vì đó lúc đó mình nổi lên là lo lắng sợ hãi đủ thứ đó. Tức là khởi cái cái phi hữu ái, hữu ái dục ái này lên. Đó khi mà
52:09 có cảm cảm thọ đó thì nó sẽ khởi ba cái này lên. Vì vậy cho nên á ngay cảm thọ, cảm thọ như thế nào phải chánh niệm tỉnh giác ngay nơi thọ đó thì cũng sẽ là niết bàn luôn phải không? Bởi vì nếu chỉ thấy thọ là thọ thôi thì cái phi hữu ái, hữu ái và dục ái cũng không khởi lên. mà không khởi lên tức là lúc đó tâm sáng suốt định tĩnh trong lnh tức là cũng niết bàn luôn. Như vậy cái người đó là niết bàn trên thọ. Niết bàn trên thọ có nghĩa là gì? Tức là ngay trên thọ mà người đó vẫn niết bàn. Dù là thọ khổ, thọ lạc cái thọ gì người đó vẫn là niết bàn. Như vậy cái luân hồi sinh tử và niết bàn
52:55 là phải thấy ngay chứ không phải là có một quá trình tạo ra để mà tới niết bàn. nhớ dùm á chỉ có tiến trình tạo ra luân hồi sinh tử thôi chứ không có tiến trình nào tạo ra niết bàn cả. Mà niết bàn chỉ cần là sáng suốt định tịnh trong lành ngay tại đây và bây giờ để trả pháp lại cho pháp tức là thọ thì trả lại cho thọ, thân thì trả lại cho thân thì tức là niết bàn. Đừng có tham sân si, đừng có khởi lên cái cái hữu ái, hữu ái dục ái gì cả. hay là không có vô minh ái dục gì cả thì ngay đó là niết bàn. Chúng ta có thể ngay tại đây có thể biết được là lúc này mình đang niết bàn hay
53:41 đang sinh tử. Lúc mình đang ngồi đây là mình đang niết bàn hay đang sinh tử chứ không không cần phải đi tìm đâu xa hết trơn á. Bây giờ đến cái niệm pháp. Niệm pháp tức là khi mà phi hữu ái hữu ái khởi lên. Tức là khi mắt nhìn thấy sắc trong cho nên trong cái một cái đoạn niệm Pháp á, Đức Phật ngài nói rất rõ khi mắt nhìn thấy sắc thì vị ấy biết rõ mắt, biết rõ sắc, biết rõ sự khởi lên trong sự quan hệ, trong sự tiếp xúc giữa mắt và sắc. Kiết sử cười lên là cái gì? Tiết sử là cái này nè. Kiết sử tức là sự trói buộc. Tức là khi mà mắt nhìn thấy xác thì có sự trói buộc
54:27 đầy khởi lên hay không? Nếu có sự trói buộc khởi lên, vị ấy thấy rõ trói buộc khởi lên. Khi trói buộc không khởi lên, vị ấy thấy rõ trói buộc không khởi lên. Khi trói buộc khởi lên rồi diệt đi, vị ấy thấy rõ trói buộc đó khởi lên rồi diệt đi. Khi trói buộc không bao giờ khởi lên nữa, vị đó biết rõ trói buộc không bao giờ khởi lên nữa. Tức là vị đó đã hoàn toàn là là niết bàn. Chứ còn chứ còn cái niết bàn lúc đầu á thì là mới niết bàn đó cái lát nữa cái nó bản ngã tham dân nó khởi lên cái hết. Nhưng mà nếu mình hiểu á thì ít ra mình vẫn là hằng ngày mình vẫn tiếp xúc được
55:13 với niết bàn. Dù là trong giây trong có phút thì mình vẫn tiếp xúc được với niết bàn. Khi nào mà mình không còn tham sân si, không còn vô minh ái dục, không còn cái bản ngã tiến trình bản ngã vô minh ái dục khởi lên thì lúc đó là niết bàn. Đó như vậy là chúng ta đã thấy ra được toàn bộ cái diễn biến đưa đến luân hồi sinh tử như thế nào và đưa đến giác ngộ giải thoát như thế nào. Đâu là luân hồi sinh tử, đâu là niết bàn là nó nằm ngay ở nơi đây. Trên thực tế là ngay đây nè. Bây giờ chánh niệm tịnh giác lại và thấy rõ thân đ mà không tham sân si khởi lên. Tức là ngay nơi thân này niết bàn. Nếu có một cảm thọ mà ngay cảm thọ đó không tham
56:00 sân si khởi lên tức là niết bàn phải không? Ngay cái tâm khởi lên mà cái tâm đó khởi lên đó không tham sân si tức là niết bàn. Và ngay nếu có pháp khởi lên thì pháp khởi lên á mà mình vẫn thấy nó pháp như thế nào thì mình vẫn thấy như vậy thôi. Cho nên mới có cái trường hợp là có nhiều người nói rằng nhưng mà khi con buông ra thì nó cứ thấy là nào là suy nghĩ nào là buồn phiền nào là lo lắng nó cứ khởi lên là làm sao thì đó chính là cái này này chính là pháp đang khởi lên đấy. Pháp đang khởi lên thì cứ cứ lặng lẹ mà thấy pháp đang khởi lên thôi chứ đừng có muốn gì nữa. Nhưng mà nói là khi pháp khi pháp này đang khơi lên và mình nói là tôi tức quá làm sao mà tôi phải dẹp nó đi mà tôi tới niết bàn thì lúc đó là
56:46 bản ngã tham sân si tăng trưởng thêm nữa đó. Nhưng bây giờ nếu mình tham sân si mình cứ thấy tham sân si. Tham sân si thì mình cứ thấy tham sân si thôi. Thì đó tham sân si lúc đó trở thành pháp. Còn cái thấy thì vẫn là sáng suốt định tịnh trong lành. Cho nên vẫn đào đế, vẫn diệt đế. vẫn có tham sân si đó mà vẫn là đạo đế, vẫn là dược đế. À đó mới là điều kỳ kỳ lạ n. Do đó thầy mới nói rằng là nếu mà mình nắm vững được thì cái chuyện tu là không phải chuyện khó. Ch là cái chuyện không còn là khó khăn nữa. Rồi bây giờ là thầy chỉnh bày như vậy thôi. Bây giờ mọi người hỏi đi,
57:34 hỏi đi cho nó thật là rõ ra để mình qua cái bài khác. Bài nào là mình phải nắm cho vững cái bài đó để mình qua bài qua bài khác. M.
