FILIPINO 8 MATATAG: (KWARTER 3 ARALIN 4) Tanaga, Katutubong Tulang Pilipino

0:00 Mabuhay mga ka-teacher Rickfick. Narito ang ating mga layunin kaugnay ng masaya nating aralin. Ang nakaraang aralin ating balikan sa larong palahambing. Ilagay sa tamang palayok ang mga katangian ng [musika] haiku at tangka. 1 5757 2 kalikasan. [musika] 3 maikling Awit 4 Bahaghari 2005 575 [musika] Mahusay talaga kayo mga ka-teacher Rickfick kaya naman score mo, comment mo. Huwag kalimutang mag-subscribe at i-sharein sa iba ang ating mga aralin.

0:46 Ngayon ay ating kilalanin ang tanyag na alagad ng sining. Mamaya ay mga akda niya ang ating susuriin. Ako si Elde Fonso Santiago Santos, isang manunulat at makata sa wikang tagalog noong panahon ng Ameriko. Ipinanganak ako noong Enero 23, [musika] 1897 sa Baritan, Tambobong na ngayon ay Malabon. Kinilala ako bilang [musika] isa sa mga pinakamahusay na makataas sa Tagalog. Kabilang sa mga gawa kong naging tanyag ay ang aking pagsasaling ng Rubayat ni Omar Kayam at [musika] ng pambansang awit ng Pilipinas. Kilala rin ako sa paggamit at pagpapanatili ng sinaunang

1:31 [musika] anyunang tulang Pilipino na tanaga. Ang aking anak na si [musika] El Defonso P. Santos Jr. ay kinilan namang national artist para sa kanyang kahusayan sa arkitektura. Lumaki [musika] ako sa isang mahirap ngungit masikay na pamilya lalo na sa larangan [musika] ng panitikan. Habang nag-aaral ako sa Malabon Elementary School, madalas kong basahin ng malakas ang iba't ibang [musika] awit at kurido gaya ng Don Juan Teñoso, Don Alejandro at Don Luis at ibong Adarna para sa aking matandang tiyahin [musika] na hindi marunong magbasa o sumulat. Sa mga sandaling iyon ko, unang nadama ang malakas [musika] na hila ng tula sa aking puso. Noong nasa ikalimang baytang

2:16 ako kasama [musika] ang aking kaibigan, nakalikha kami ng simpleng periodiko ng tula na ibinenta [musika] namin sa halagang isang sentimo. Ang aking pinsan, ang makatang [musika] si Leonardo A. Dianzon ang higit pang nag-udyok sa akin upang ipagpatuloy ang pagsusulat. Siya rin ang unang kumilala sa aking kakayahan at tumulong na mailat hala ang una kong tula sa ang mehi [musika] gamit ang pangalang pena na ilaw silangan kahit ako ay nasa elementarya pa lamang. Nang maglaon ipinamalas [musika] ko rin ang aking galing sa pagtuturo hanggang sa maging punong guro ng Marikina Elementary School. Sa kabila ng mga tungkulin ko bilang guro, hindi ko iniwan ang aking pagsusulat. Patuloy

3:04 kong [musika] nilikha ang mga tula tulad ng gabi, ang ulap, ang guron, tagailog at sa tabi ng dagat na inilathala sa angmiti at pinalakip din sa liwayway. Kahulugan ng [musika] bawat salita ay ibigay sa tulong ng pluma hulugan. [musika] Pluma at tinta ay pagtambalin batay sa kahulugan ng salita. Una, alituntunin. [musika] Ikalawa alagad sining. Ikato, salin sabi. Ikaapat [musika] isinang. Ikalima Pilipino. A artista

3:50 B. Chismis C regulas [musika] D. Pinoy e pinanganak angkop na kahulugan na way manatili na [musika] sa iyong puso't isipan tulad ng akda ni Alan A. Ortiz na tanaga. katutubong [musika] tulang Pilipino na susundan ng mga elemento ng tula upang makapagsuri sa pangkatang gawain. [musika] Tandaan mga anak, mula sa mga hapon, ang haiku at tangka. Ang haiku ay may tatlong talodtod na may

4:37 sukat na lima, pito, lima. Kaya may kabuuang pantig na 17. Ang tangka naman ay may limang talodtod na may sukat na lima, pito, lima, pito, pito. Kaya may kabuuang pantig na 3 is ngayon [musika] narito naman ang sariling atin ang Tanaga. Tanaga katutubong tulang Pilipino ni Alan A. Ortiz. Ang Tanaga ay [musika] isang maikling katutubong tulang Pilipino na tradisyonal na ginagamit sa [musika] wikang Tagalog. May malalim na kasaysayan sa Pilipinas at itinuturing na bahagi ng kultura ng mga sinaunang

5:23 Pilipino. [musika] Estruktura ng Tanaga. Binubuo ng apat [musika] na taludtod. Pitong pantig bawat taludtod. Pagsigla, pagkalaos at pagsilang. Sa makabagong panahon, ginagamit [musika] na rin ito sa iba't ibang wikang Pilipino at maging sa wikang ingles dahil sa muling pagsigla nito noong ikaw [musika] siglo. Lumaos ang tanaga sa huling bahagi ng ikaw siglo ngunit muling nabuhay sa ikaw [musika] isang siglo dahil sa mga Pilipinong alagad sining. Halimbawa ng orihinal na estruktura, lumang bersyon o lumang ortograapya. [musika]

6:08 Katitibayang katulos sa kalingdat ng agos, ako'y mumunting lumot sa iyo ay pupulupot. Makabagong bersyon, katitibayan kang tulos. Sakaling datnang ng agos ako ay mumunting lumot. Sa iyo ay pupulupot. Pinagmulan at pagkilala. Iniuignay ang tanaga kina Frileng Juan deeda at Pedro de [musika] San Lucar. Ayon kay Vim Nadera, inilarawan nila ito bilang poesiya alta tagalog compuesta si silabas kwatro versos yena de metapora. Ibig sabihin, mataas na panulaan sa tagalog. May pitong pantig, apat na talodtod at puno ng metapora.

6:56 Katangian ng tanaga. Walang pamagat tulad ng Haiko [musika] ng Hapones. Nagsasalita ng direkta ang bawat tula at nagpapahayag ng sariling diwa. Kadalasang ipinapasa sa pamamagitan [musika] ng salitsaling sabi o oral tradition. Nilalaman ng tanaga. Sa lawikain, araling moral, mga tuntunin sa pag-uugali at metapora. Muling pag-usbong. Itinuturing man itong nanganganib mamatay. Muli itong binuhay ng Sentrong Pangkultura ng Pilipinas o CCP at ng pambansang [musika] komisyon para sa kultura at mga sining o NCCA.

7:43 [musika] Tinutulungan din ng mga grupong tulad ng Pinoy Poets na itinataguyod [musika] ang Pilipinong panulaan sa Ingles. Elemento ng tula. Isa. Anyo. Ito'y tumutukoy sa kabuuang porma o estruktura ng tula. Ibig sabihin kung ito ba ay haiku, tangka, tanaga, suneto o malayang taludturan. Halimbawa, Haiku mula sa Japan. Tatlong taludtod. Pantig lima, pito, lima. Tangka naman mula rin sa Japan. Limang taludtod. Pantig 5 pit 5 po. Po. Tanaga. Ito naman ang bersyon ng Pilipinas. Apat

8:29 na taludtod. Pantig. Pito. Pito. Pito. Pito. Dalawa. Sukat. Ito naman ay bilang ng pantig sa bawat taludtod ng tula. Layunin, nagbibigay ritmo o indayog sa pagbabasa. Halimbawa, ako'y Pilipino, limang pantig. Sa puso sa dibdib ko, pitong pantig. Tatlo, tugma. Pagkakapareho o pag-uulit ng tunog sa dulo ng mga taludtod. Layunin, ginagawang nitong magandang pakinggan at madaling tandaan. Halimbawa, bituin sa langit kay tamis ng

9:14 ningning. Sa puso ng gabi pag-ibig ay gising. Parehong tunog ing. Apat tono. Ito'y tumutukoy sa damdamin o himig na ipinapahayag ng tula. Layunin, ipinapakita kung masaya, malungkot, mapangarapin o mapanlait ang tula. Halimbawa masigla kay gandang umaga simuyin ng hangin. Malungkot lumuha ang langit sa pagpana mo. Lima. Talinhaga. Mga malalalim o matalinhagang salita na may nakatagong kahulugan.

9:59 Layunin. Ginagawang nitong masining at makahulugan ang tula. Halimbawa, ang pusoy apoy, pagmamahal o damdamin, korona ng buhay, karangalan o dangal. Anim pahiwatig. Ang hindi tuwirang pagpapahayag ng ideya o damdamin binabasa sa kilos o sinasabing pahiwatig. layunin upang maging malalim at masining ang mensahe ng hindi sinasabi ng direkta. Halimbawa, lumamig ang kanyang tinig. Maaaring nangangahulugang may tampo o galit.

10:45 Pito simbolo. Isang bagay, kulay o imahe na may mas malalim na kahulugan. Layunin upang ilantad ang ideya o damdamin na nais ipahiwatig sa pamamagitan ng sagisag. Halimbawa, araw. Ito'y naglalahad ng pag-asa. Kandila, buhay. Puting rosas kadalisayan, walo. Larawang diwa. Mga salitang gumubuo ng malinaw na larawan sa isip ng mambabasa. Layunin upang makita at madama ng mambabasa ang tanawin o damdamin.

11:31 Halimbawa, sa ilalim ng punong nara ako'y nag-iisa't nakayuko. Shem. Imahe. Ito ang kabuuang larawan o pandamang nililika ng tula. gamit ang paningin pandinig pang-amoy panlasa at pandama. Layunin upang ipadama sa mambabasa ang karanasan ng tula sa pamamagitan ng pandama. Halimbawa, ang amoy ng bagong ulan sa lupa, imahin ng pang-amoy. Ang lamig ng hangin sa gabi, imah ng pandama.

12:16 Tandaan taludtod. Ito ang bawat linya ng mga salita sa tula. Halimbawa, sinakop aking bayan. Taludtod one, ng walang laban. Taludtod two. Tandaan. Saknong. Ito naman ang grupo ng linya o taludtod sa tula. Halimbawa, unang saknong, sinakop aking bayan ng walang laban. Tahimik ang mga daan, puno ng takot at ulan. Ikalawang saknong, ang araw ay nagkubli sa ulap na madilim. Ang tinig ng kalayaan kailangang

13:04 tugunan. Magpangkata na tayo sa larong tagis isip. Unang pangkat, itala ang mahahalagang pangyayari kaugnay sa tanaga sa Pilipinas. Ikalawang pangkat, suriin ang tanagang isinulat ni Ild Defonso [musika] S. Sant Sant Sos na pinamagatang palay. Palay siyang matino. Nang humangi yumuko. Ngunit muling tumayo. Nagkabunga ng ginto. Ikatlong pangkat. Suriin ng tanagang isinulat ni Ild Ponzo S. Santos na pinamagatang taginit. Alipatong lumapag. [musika] Sa lupa nagkabitak. Sa kahoy nalugayak

13:52 sa puso naglagablab. Ikaapat na pangkat. Suriin ang tanagang isinulat ni Ilde Ponso [musika] S. Santos na pinamagatang Kabibi. Kabibi, ano ka ba? May perlas, maganda ka. Kung idiit sa tenga, nagbubuntong hininga. Upang matiyak ang inyong [musika] lubos na pag-unawa, laruin natin ang sali ugnay na mga salita ay pag-ugnay ng makapaglahat ng aralin. Number one, tanaga. Number two, [musika] Filipino. Number 3, il Ponso Santos. Number [musika] four, Dalawang Put walo. Number F kultura.

14:39 Pinahahanga niyo ako sa inyong pagsisikap. Talas isip naman ng ating laruin. Simple lamang ang inyong gagawin. May nakahandan [musika] bubuo ka ng makabuluhang katanungan sa katutubong tula. Ikalawa, [musika] ortograpya. Ikatatlo, metapora. [musika] Ikaapat, pamagat. Ikalima, [musika] isinisilang muli. Likas sa inyo ang mataas na uri ng [musika] karunungan. Sa ating huling gawain, simbolong akma sa buong aralin ating alamin. Tulungan niyo [musika] pa akong marami pang matulungan. Paki-subscribe at paki-share din ang ating channel ha. hanggang sa muli.