0:00 OS, handa na ba kayo sa pa-quisb ko ngayong araw? Kalma, hindi kailangan ng papel at ballpen o ng marker at whiteboard. Sa bibisitahin kasi nating mga probinsya, maraming tanong ang naghihintay ng kasagutan. Kinakain ba talaga 'to? Hindi ba hindi ba? Dapat hindi naman talaga kinakain yan. Sino? Sino may away? Walang away, sir. Wala po. Okay. Sorry. Ube crab. That sir is your money shot.
0:46 Ang Nipa na ginagamit sa paggawa ng bubong. May prutas daw na pwedeng kainin? Nipa. Ginagawa lang bubong. Pero dito kinakain 'yan. Isla pinoprotektahan umano sa ipo-ipo at bagyo ng mga santong nakatirik sa dagat at kakaibang usok nakagagamot daw ng sakit mawawala daw yung sakit sa katawan niyo pati yung mga mala sa buhay niyo. Gusto niyo ba 'yon? Gusto ang gusto. Saan kayo galing? Hoy curious ba kayo, Beos? Wala ng maraming tanong. Simulan na natin ang biyahe sa isla ng Leyte. Huwag kayong maleyte.
1:33 Bueno sa ating Bhero checklist. Isang dive ramp na dinarayo sa isang isla. Gawa sa sari-saring troso at kawayan. G ba kayong talunan niyan? Para marating ang San Pablo Island, babyahe muna tayo sa kaninang bangka ng 15 to 20 minutes. Ang San Pablo Island, madalas ginagawang stopover ng mga gustong mag-island hopping. Usually mga backpackers, they bring their own food tapos non magrerenta sila sa one of the NIPA hots or cottages. I think there is a resort called Hannah. Uh locally owned. If you want to sleep over, pwede rin. Overnight, no problem.
2:20 Pero may pa-sample na ganap sa isla. Ang kanilang ramp diving. Approaching the island. Makikita mo na yung samotsaring na tinatawag nilang ramp dives. Kung saan made out of bamboo and different types of food, gagawa sila ng parang diving platform. Walang kaba-kaba. I'm ready to dive Bos.
3:05 >> One more time. Aba at umisa pa nga. Enjoy kung ang mga troso at kawayan ginamit sa paggawa ng diving ramp. Ang NIPA naman na ginagamit sa paggawa ng buong may kakaiba pa raw na pakinabang. Ang halaman kasing ito, may bunga na masarap daw gawing panghimagas. Sa viral video na ito ng content creator na si Kusinerong Biyahero na taga Hilongos, Leyte, maraming napa-judge kung legit nga bang kinakain ang sinusungkit niyang prutas ng Nipa. Para masagot yan. Ako na to Bieros, kinakain ba talaga to? Hindi ba? Hindi ba dapat hindi naman talaga
3:50 kinakain yan? Kinakain ni sir, masarap din sir kasi ang alam ng mga tao o nipa ginagawa lang bubong pero dito kinakain yan. Oo. Simula kasi hindi to normal na kinaka ako hindi ko alam kasi hindi ko pa nasubukan to >> pero parang sa inyo parang normal na. Oo. >> Okay. So paano natin gagawin 'to? >> Umpisahan na nating biakiyak. >> Yan. Ay >> medyo may katigasan pala ang balat ng ni palm fruit. >> Tikman mo. Masarap 'to. So ito k paggaganyan hindi na kailangang lutuin. Hindi na. Pwede pwede na kainin. >> Pwede paano y'yan bro? >> Dahandahan lang sir. Ay parang lansones. >> Oo yan. Oo parang lansones nga. >> Pero >> mas masarap pa sa buko. >> Baka kasi lason 'to eh. Oh no. Hindi sarap yan
4:38 ano nakakalimutan mo na apelido mo true amazed ang halos 5 million followers ni Kusinerong Biyahero sa Facebook sa kanyang provincial life na content ang gusto ko pong pakita ang buhay sa probinsya na hindi boring kung matyaga ka lang dito mabubuhay ka marami kang magawang maluluto na mga gulay o ano-anong mga pagkain. Ibinida rin sa atin ni Kusinerong Biero ang cool dessert na pwedeng gawin sa NIPA Pound Fruit. Ayos muna? Opo. Sige po uy okay lang okay lang. Hinahawakan naman kasing ice eh. Ayan sa ginawang toppings ang minatamis na prutas ng niba. Ah ito yung ginagawa ko. Tikman mo na. Sir
5:24 >> Mhm. >> Ano? >> Mhm. >> Sarap. >> Mm. >> Mmm. >> Ano nagustuhan mo, sir? Ang >> sarap. Hindi siya sobrang tamis. Tapos yung panghimagas mo na parang hindi ka masusuya doun sa tamis. Galing from Chill Dessert na Nipa Conyelo. Sunod nating susubukan ang cool na encounter sa yamang dagat na higante at kasing laki raw ng bus. Main attraction ito sa mga bibisita sa Pintuyan Southern Leyte. Dahil protektado ang mga butanding, kailangan munang mag-briefing ang lahat ng sasali sa whal shark encounter. Tandaan mga biero, chill lang tayo. Ang mga mangingisdang spotters ang magsi-signal kung pwede ng dahan-dahang bumaba ng bangka at lumangoy.
6:11 Always remember, no touching at i-maintain ang distansya sa mga gentle giants. Makalipas lang ang ilang minuto matapos bumalaot, nag-go signal na ang mga spotters. May butanding na malapit. Nakakagulat man ang malambos na laki ng butanding pero kapag nakita mo na ito ng malapitan, para kang sumak. Kahit na hindi ito ang first time ko makakita ng WH Shark, ang bawat encounter ko sa kanila. Mapapasalamat ka na lang na meron tayo nito sa Pilipinas
6:57 Veros. Panal oras dahil hindi masyadong maaga kailangang gumising. Ah I think yun yung isa sa mga ah conveniences ng mga turista ' ba. Malinaw ba yung tubig? Actually malinaw yung tubig. Swerte tayo. Hindi ko alam dahil sa season ba. Pero alam ko usually malinaw talaga yung tubig. K. Kahit umuulan malinaw pa rin yung tubig sa ilalim. Just let them do their own thing. Tayo lang naman kasi ay mga bisita lang. So parang maga-adjust tayo sa schedule ng mga butanding. Mukhang vina-value din nila yung kabuhayan, environment, surrounding
7:44 at pamumuhay ng mga butante which is two thumbs up for me. Novyembre hanggang mayo raw ang best months para maka-meet and greet ang wheel sharks. Alam niyo na ha. Dito kayo makakabili ng butanding. Oh, akala niyo sa ilalim lang ng tubig ang butanding? Pwede na rin palang iwi. Hehe. Pero cute version lang ito ha. Allr. Hello. Ito po yung gawain niyo araw-araw. Opo. So kailan ho kayo nagsimulang gumawa ng ano po yan kitchen? >> Opo. >> No? >> Opo. >> Ilang years ago? Ilang months ago? Ilang
8:29 minutes ago? Ilang years? 2011 po. >> Ah 2011. Pero nistered po kami 2014. Ang mga kababaihan ng pintuyan ang gumagawa ng mga yan mula sa paggawa ng pattern sa pagbuburdan ng disenyo hanggang sa pagsasara at paglagay ng hook nito. Kino-combine niyo na po yung dalawa. Oo. Sa ilalim po nilagyan po namin ng pangalan. Pangalan niyo po? Pangalan Pintuyan Philippines. >> Wait, there's more. May printed shirts din sila oh. para may pagpipilian kayong pampasalubong.
9:18 Ang next stop natin dito sa Southern Leyte, perfect example ng TDH. Hindi tall, dark and handsome ha. Kung hindi tall, durable at hungta. Ito lang naman ang pinakamataas na tulay sa bansa na pinupuntahan daw dahil sa kakaiba nitong ganda. Ito ang Agasagas Bridge. Andito ako ngayon sa Agas Agas Bridge and time check it's 6:25 a.m. So sa makikita niyo sa likod ko, ayan sobrang pagy po siya. First time kong pumunta po dito so sobrang ganda atung makikita naman natin na talaga na sobrang taas ng tulay. Talagang pag titingin ka sa baba nakakalola. May taas ang agas-agas bridge na 292 ft
10:03 o katumbas daw ng 20 palapag nagusali. Dahil dinarayo ang tulay para sa gustong mag-side, may mga viewing deck na rito para sa mga bibisita. From top ng tulay, dito naman tayo sa pagkaing may kakaibang kulay. Sa Digu Island na isa sa kwatro isla sa Leyte, meron daw alimango na hindi pangkaraniwan ng kulay. Nakakita na ba kayo ng alimango na purple o lila ang kulay? Ang tawag nila rito, alikway. Kung titingnan, matingkad ang pagkakulay ube ng alikway. Halaya na may sipit ng pego. Kung maganda sa paningin, kamusta naman kaya ang lasa ng purple crab ng Digyo Island? Kapag hindi pa naluluto, sila color
10:48 purple. Ube crab. Pero pag luto na sila, ulan na sila aspected. So luto na sila pero parang kaka-graduate lang nila at meron silang titulo. Hindi ko alam kung kasama po ba yan. Ah parang meron yatang laman. Yung laman ng crab with coconut. So binubuksan pa po ba ito? Sabi ayun bukas na po. Ao kumbaga parang sina-stuff na po siya. Parang sorry sina-stuff na siya. Para siyang relyenong crab. Ginger. Lasang gata. Mm. Pero mas lalong umuusbong yung
11:36 ginger which is kailangan na kailangan para matanggal yung lansa. I guess yun yung ah style nila dito. Nirerelyeno nila or naglalagay sila ng different ingredients. Kasama na diyan yung gata, kasama na diyanung ginger. Ang ub crab. Este alik why naman ngayon ko lang natikman. Sa mga biyaherong maagang gumising diyan, maaliwalas na ulap ang tatambad sa inyo kapag naabutan ang Sea of Cloud sa Baybay Le totoo nga bang heaven ang feeling kapag nakita ito? Madili pa lang, kailangan ng bumyahe
12:21 sakay ng habal-habal. Para sa taas, maabutan ang kung tawagin ay Eastern Sea of Clouds. Maganda siya. Nakaka-wow kasi nakikita yung buong lugar ng baybay. Nandiyan din naman yung um sunrise which is good naman din yung view um lalo na pag kasama mo yung family mo. View pa lang nakaka-relax na at ang mga bumibisita kanya-kanyang picture pa. Maganda kasi ma'am sa katawan malamig saka marami kang makita dito. Maganda ang view dito tahimik talaga. Nakakawala talaga ng stress.
13:06 Swerte raw kapag naabutan ang Sea of Clouds. Pero sa bukal na ito, hindi na raw kailangan ng swerte dahil ang bukal mapaghimala. Ito ang Uhan Spring. Miseryoso ang bukal na ito sa Matalom, Leyte. Bukod kasi sa lagi raw itong malinaw at puno ng tubig, susi rin daw ito sa magandang ani. Ang mga hindi naman daw mag-aalay, sakit naman ang aanihin. Dire sa una, kung magtanom ka, kinahanglan unang ani, mag-aalay ka. Kay kung hindi ka mag-aalay, magkakasakit ka. sisingilin ka sa mga hindi tulad sa atinanto. Maanto. Katakot naman 'yan. Pero mga biyeros, ang paniniwala na 'yan lumang tutugin na
13:52 raw dahil pinatigil na ang pag-aalay sa bukal. sa nanay nga dili na magalay pagusabangon sa gamay pa elementaryon magoirado ng magalay hangtod karon hangtod saang lugar wala nawala na ang alay-alay ang hiling lang ng may-ari nito na si Mang Pabliano respetuhin ang lugar at maging masinop magtapon kung saan-saan para mapanatili ang malinaw at malinis na tubig ng Uhan. Misteryo rin ang nakaabang sa isang isla. Iniiwasan daw ito di umano ng mga bagyo at ipo-ipo dahil sa mga santo.
14:40 Sa bungad pa lang nito, mapapansin agad ang mga nakatindig sa dagat. Ang matataas na rebulto hindi lang daw ginagamit sa pagdarasal. Pamprotekta rin daw ito ng isla ng himukilan sa malalakas ng bagyo at ipo-ipo. Paniwala ng mga residente tuwing may bagyo hindi raw napupuruhan ang isla at konti lang ang nagiging pinsala dahil sa proteksyon mula sa mga santo. Pero base sa datos ng local government ng Inopacakan, Leyte, hilagang bahagi ng Leyte ang madalas na dinadaanan ng mapaminsalang mga bagyo. Samantalang ang kwatro islas kung saan kabilang ang Himukilan Island na sa tibog na parte ng
15:26 Leyte. Hindi man masasabing direktang panangga ng isla ang mga santo. Repleksyon naman ito ng malalim na pananampalataya ng mga lokal dito. Yep. Geography lessons muna tayos. Matatagpuan ang mga probinsya ng Leyte at southern Leyte sa region 8 o Eastern Visayas region. Kasama rin sa rehiong ito ang Samar, Northern at Eastern Samar at Biliran. Noong July 1, 1960, pormal na naging probinsya ang Southern Leyte. Hiwalay at independent sa Leyte Province. Huwag ng malito ha. Kung kanina nakipag-face to face tayo sa dambuhalang butanding,
16:12 daangdaang isda naman ang ating makaka-bonding sa ilalim ng tubig. Ang malawak at malinaw na dagat dito sa Hinunangan Southern Leyte. Tahanan ng sari-saring isda at lamang dagat. Ito ang kalagkitan. Kalagkitan fish sanctuary. Ang fish sanctuary protektado ng local government. Para panatilihin ang patuloy ng pagdami ng mga isda rito, pwedeng magbabad at mag-snork kasama mga fishies. Pero dapat responsable pa rin tayo mga beros. Let's help maintain the sanctuary. Kapag napagod na, kalalangoy, magpakabusog tayo. Sakatawa. Ang kakaning ito na hugis at sulok tinatawag na hagik.
17:01 Three simple ingredients. Rice, sugar, coconut. Tingnan muna natin to. Sarap ng after taste dahil nga may coconut yung tamis niya siya. Hindi sobrang tamis. Hindi nakakasuya. Ito 'yung sakto na pwede ka pang uminom ng kape na may asukal. Usually 'di ba kapag sobrang tamis na yung kinakain mo tapos ah hindi black na lang ako. No no no sugar no cream. Pero ito kahit na meron siyang asukal saktongsakto lang yung tamis niya.
17:47 Alr. Hag hit. Because sustainability is already ingrained in every town of the Philippines. Hindi naman. Starting to they made their own straws out of bamboo. Itong straws daw na to sobrang sharp. Ah hindi ba? Ah para siyang ahas. Kailangan mong tumugtog muna.
18:34 Naalala ko nangyari sa akin to kahapon nung pinutok ko yung pimple ko. Actually paninip lang to kung okay yung yung buko ganun siya kalaki. Ah may buko meet. Now maglalagay ka ng mga pearly sa loob. Kakasya dito yungk >> o. Buco milk tea Malaysia approve. Allr in the Philippines. At kung may space pang sikmura, fresh seafoods naman ang lalantakan natin dito sa Lilowan Southern Leye. Ang tahong nila rito kasing laki ng plato. Yan ang wasay-was.
19:23 Look at that. Jesus, look at that. Look at the size of that. Oh my god. Now, uh, busog-busog ka na nito. Isa pa lang. Ang dami. Grabe yun. Yung okay talaga kapag tabing dagat ka 'di ba? Pwede ring papakin ng mga fresh na seor chin. Yung alam kong ah very ah special sa mga turista ay ito ang mga seurchin na gustong-gusto nila kapag fresh. So if ever mag ah magre-request kayo, you got to tell them in advance kasi they get fresh. Kasi kapag hindi fresh, hindi naman na kasi
20:09 niluluto iyan ' ba how how people eat them. talaga ang they crack it tapos yun kakainin sa palengke ng Hilongos Leyte may kailangan daw sundan na misteryosong usok na pwede raw ipanggamot dahil daw sa usok na to eh mawawala daw yung sakit sa katawan niyo pati yung mga mala sa buhay niyo. Gusto niyo ba 'yon? Ang gusto >> saan kayo galing? Parang usok. Ipinakita sa atin ni ate Connie ang paggamit ng tinatawag nilang kamanjan at pili para sa pagpapalina o cleansing. Parte ang pagpapalina ng tambal binisaya. Isang tradisyonal na pagpapagaling sa Visayas region. Ano po yung proseso ng pagpapalina? Bakit po ginagawa to ng mga tao? Para sir ang iba
20:55 kasi para may magsakit siya. Balay ang maano yung sakit na malutas. Tapos iba naman kung may mangisda ka lalong sudatin ng magkuha ng maraming isda ganun. Tapos ang iba naman kung magbabyahe ka mali na para okay ang biyahe mo. Sige po. Paano po 'yung paano niyo po ginagawa 'to? Ito po ba yung sinusunog? Hindi sir. Ano na yan sa sa plato? Plato sorry. Ito ang pili sir. Pili ito ang pili sa ilalim. Ito sir ang kaman diyan. Ito papalina pwede dinin sa bahay. Halimbawa kung may mga masamang >> espirito. >> Espirito paalis nila para laya sila lahat. >> Ang kamadyan mabibili ng Php10 habang Php60 naman ang pili. maliit pa ako sa dali akong malagnatin tapos ganyan ina ako ganito 'yun madali lang akong parang
21:41 okay lang pakiramdam ko ma' bisaya ng tambal sir sa halimbawa kay kwarta dali ma makapalit kay barato naman tag kuwan php60ong tag ph ang kamandyan yung mga tao kapag walang pera mm eh ito na lang po yung nagiging sinusubukan nilang solusyon para magpagaling opo sir tama po dahil mas mahal kapag pumunta sa ospital mm konting pausok lang mga OS on to the next tayo. Hindi yata nawawalan ng misteryo dito sa Leyte. Nakakaintrigang mga kakanin naman ang ating titikman. Nasa mga pangalan pa lang mapapatanong ka na. Mystery or yummy? Ano pong nangyari doon? Ba't ang daming tao? May rumble. May rumble? May away? Basta may rumble. Ay naku. Tatawag na po
22:29 ba ako ng pulis? Ewan ko. Sino? Sino baway? Walang away sir. Wala po. Okay. Sorry. Ayun naman pala. Wala naman palang rumble. Ang meron lang puto rumble. Ito ang tinitinda namin. Puto rumble. Ah puto rumble. Yeah. Ito ang native delikasi ng Hilongos. Puto rumble. Yeah. Bakit po tinawag na puto rumble? Mix ito sir tatlong klase. Puto, monggo at saka sikwate. Bata pa ako kasi yan ang aagahan namin bago kami pumasok ng school. Yeah. T's nag-observe ako sa kani mabinta. Naisipan ko na magnegosyo na ako lang tulad ng ganito. Opo. Ang bawat mangkok ng puto Rumble mabibili
23:14 lang ng Php20. Titikman ko na lang po. No, naalala ko po yung kabataan ko dahil sa bahay namin parating may champurado. Ang tawag po namin sa amin champurado. Ayan. At yun din po yung mainit ah. Masarap yung yung texture ng kanin. Tapos doon may konting tamis. Bukod sa puto, may isa pangmalakasang kakanin dito sa Lye. Puno ng palaman at kayang bumusog ng tatlong katao dahil sa laki nitong gabraso. Ito ang magsaysay. Klase ng suma na gawa ni nanay naad.
24:05 35 years ngayon wala akong trabaho yun ang naanong trabaho ko naisipan kong magawa ako para makatulong ako sa asawa ko. Ang bsonya ng suman may palaman. Mango ang pinalamanan ng mangga. Choco naman ang may tsokolate. At marias ang gawa sa dalawang kulay na malagkit. Masarap kasi mahilig matamis at saka medyo malambot na may pagka-crunchy na malinamnam. Super lambot at saka yung chocolate niya tamang-tama lang yang tamis. Sarap talaga. Matapos ang mahabang adventure sa mahaba island sa Leyte naman tayo magre-relax.
24:52 Ang mga masahiste raw dito hindi raw mga tao kundi mga ibon. Ang mga red shrimps na matatagpuan sa islang ito kilalang tagalinis o mga scavenger. Kaya pati mga paa hindi nila aatrasan. Parangatngat nila 'yung dead skin sa paa. Dead skin. Kayo ng hipon dito? Hindi po ah kasi dito parang lang talaga. Unique siya. Hindi mo makikita sa kahit sa ibang ah protected area o sa ibang ibang lugar ng mga hipon na ginto pulaypula. Yep, hindi pa tayo tapos mag-relax. Panalong view at pahingahan naman ang naghihintay sa Kaningag Mountain Park sa Southern Leyte. Ang lugar na ito
25:39 dinarayo kapag palubog ng araw. Bakit kaya? Medyo nasa tuktok tayo ngayon. Medyo slightly summit nga ng Mount Kaningag dahil pinupuntahan nila for the great view. Not just the great view but specifically what time kapag sunset. Wooh! The sun is there actually. But pagtuktok natin dito. Now this is my first time as well. Apparently makikita natin surrounding hills and mountains. But that sir is your money shot.
26:33 Mas naiintindihan natin ang hiwagan ng isang tanong. Hagit pa. Kung tayo mismo ang nakakaranas ng proseso para makakuha ng sagot. Ang mga tanong natin para sa isa ng Leyte ang siyang natural na ganda at misteryo nito para masabing
