0:00 ७५ हून अधिक देशांमध्ये ८९ परदेशी सहली या दौऱ्यावर करदात्यांच्या हजारो कोटी रुपयांचा खर्च होतो. ते खर्च झाले. बैठक घ्या आणि नारळ पाणी प्या. मिठी मारा. पण प्रश्न असा आहे की या सगळ्याचा उद्देश काय आहे? परिणाम काय झाला? बांगलादेश, चीन, नेपाळ, भूतान, तुर्की, मालदीवचे सर्व देशांशी वाईट संबंध आहेत. गेले आहेत. डोनाल्ड ट्रम्पसाठी ते राजकीय आहे. एक मोहीमही केली. यावेळी ट्रम्प सरकार. नमस्ते ट्रम्प कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालक करायचे आहे. 'हाउडी मोदी' कार्यक्रम झाला. विजय मिळवणे तो मला त्याचा सर्वात चांगला मित्र म्हणत असे. माझे मित्र श्री. डोनाल्ड ट्रम्प. आणि त्याचा परिणाम काय झाला? आज डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पाकिस्तानच्या लष्करप्रमुखांना उद्देशून तुम्हाला खास व्हाईट हाऊसमध्ये आमंत्रित करत आहे. अमेरिका काय म्हणाली? तू काय आहेस? आज आपण तू काय म्हणत आहेस? काय थप्पड?
0:46 जयशंकर यांनी केले. किती समर्पक उत्तर आहे. ते बघा तू कितीतरी स्टाईलमध्ये सनग्लासेस घातलेस. ढिचिक ढिचक साउंड इफेक्ट्स येतील आणि ते झाले. बस. हे देशाचे परराष्ट्र धोरण आहे. नमस्कार मित्रांनो, वर्ष २००८ मुंबई २६११ दहशतवादी हल्ल्यानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बराक भारताला अधिकार आहे, असे ओबामा म्हणतात. स्वसंरक्षण. अगदी स्पष्ट शब्दात सांगायचे तर, त्याचे भारताला दहशतवाद्यांना लक्ष्य करावे लागेल असे म्हटले जात होते. तसे करण्याचा अधिकार आहे. अमेरिकेने किती प्रमाणात मी त्यावेळी भारताला पाठिंबा दिला होता. त्याचे यावरून तुम्ही अंदाज लावू शकता की नोव्हेंबर २००९ मध्ये, दहशतवादी हल्ल्याच्या एक वर्षानंतर तसेच भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग आणि अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी संयुक्त निवेदन दिले जाते. त्यात म्हटले आहे की असे म्हटले जाते की दोन्ही देशांनी सामायिक केले आहे
1:34 अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानला रस आहे दहशतवादी तळांना पराभूत करताना. ओबामा यांच्याकडे एक पुन्हा एकदा, त्या दहशतवादी हल्ल्याची तीव्र टीका आणि दहशतवादाविरुद्ध पाकिस्तानला कारवाई करण्याची मागणी केली. आता तुम्ही तुलना करा. आजपासून ते करा. पहलगाम दहशतवादी हल्ला अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यानंतर सुरुवातीची प्रतिक्रिया काय होती? वाईट होते काल मी ३० लोकांपेक्षा वाईट होतो. तो म्हणाला की मी भारताच्या खूप जवळ आहे. हो, आणि मी पाकिस्तानच्या खूप जवळ आहे. भारताजवळ आणि पाकिस्तानच्या जवळ काश्मीर हजारो वर्षांपासून चालू आहे. कदाचित लग. अशी किती विधाने आहेत याचा विचार करा. ते अनेक पातळ्यांवर चुकीचे आहे. पहिली गोष्ट १९४७ मध्ये भारत आणि पाकिस्तानची फाळणी
2:20 ते घडलं. इथे असं म्हटलं जातं की ही लढाई हजारांची आहे हे १५०० वर्षांपासून चालू आहे. याचा अर्थ काय? ते बनवले आहे. या दहशतवादी हल्ल्याबद्दल दुसरी गोष्ट जबाबदारी: एक पाकिस्तानी दहशतवादी गट ते टीआरएफने घेतले होते. तरीही पाकिस्तानची निंदा करण्याऐवजी ट्रम्प एकाच श्वासात भारत आणि पाकिस्तान दोन्ही देशांच्या जवळ असल्याबद्दल बोललो. हे अशी तटस्थ विधाने ऐकणे खूप छान आहे. ही एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे. विशेषतः जर तुम्ही ही गोष्ट विचारात घेतली तर पंतप्रधान मोदी ते डोनाल्ड ट्रम्प मी तुला पटवण्याचा खूप प्रयत्न केला. सप्टेंबर २०१९ मध्ये ह्युस्टनला भेट देणे पंतप्रधान मोदी यावेळी म्हणाले होते ट्रम्प सरकार. आम्ही भारतात जोडलेलो आहोत अध्यक्ष ट्रम्प यांच्या शब्दांसोबत ठीक आहे उमेदवार ट्रम्प. यावेळी
3:08 ट्रम्प सरकार. हे मूर्खपणाचे आहे. मी असे काहीतरी केले: अंतर्गत पक्षीय राजकारणात हस्तक्षेप कारण इथे ही अगदी स्पष्ट गोष्ट आहे. जर एका राष्ट्रप्रमुखाने दुसऱ्या राष्ट्रप्रमुखाच्या संरक्षणाची मागणी केली तर जर तुम्हाला ते राज्याकडून मिळाले तर हे समजून घ्या पुढच्या वेळी तुम्ही त्या देशात दुसऱ्या कुठेतरी जावे एखादा राजकीय पक्षही जिंकू शकतो. जर असे झाले तर त्या देशांमधील संबंध बिघडतील. आपल्या देशासोबतही असेच होईल. पण नाही तुम्ही इतक्या समजुतीची अपेक्षा कशी करू शकता? यातून? आणि एवढेच नाही तर फेब्रुवारी २०२० मध्ये डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासाठी भारतात एक मोठे आव्हान एका भव्य कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. नमस्कार ट्रम्प. नमस्ते ट्रम्प भारताचे मित्र राष्ट्रपती अमेरिकेचे श्री. या सगळ्या नाटकातून डोनाल्ड ट्रम्प यांना काय मिळाले? जेव्हा गरज निर्माण झाली तेव्हा डोनाल्ड ट्रम्प उलट, त्यांनी भारताला पाठिंबाही दिला नाही. पाकिस्तानच्या लष्करप्रमुखांना आता विशेषतः
3:54 व्हाईट हाऊसमध्ये आमंत्रित केले जात आहे ट्रम्प यांनी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांना बराक ओबामा यांनी असे काहीही केले नाही. पण तरीही ओबामा एकामागे भारताच्या बाजूने एक विधान देण्यात आले मित्रांनो, हे फक्त आजचे एक उदाहरण आहे. भारताच्या परराष्ट्र धोरणाच्या अपयशाबद्दल. मागील दोन व्हिडिओंमध्ये मी पाकिस्तान सरकारवर टीका केली आहे. आणि पाकिस्तानच्या लष्कराचा संपूर्ण वर्ग ते स्थापित केले होते. पण याचा अर्थ असा नाही की मोदी येथे सरकारच्या अपयशांकडे दुर्लक्ष केले गेले. जाऊ शकतो. काही लोक म्हणतील की ही गोष्ट राजकारण करू नये. पण भाजपने गेल्या काही आठवड्यांपासून याबद्दल विचार करत आहे. पातळीवरील राजकारण सुरू झाले आहे. पण त्याच्याकडून येथे मोठे कारण म्हणजे सरकार जबाबदारी. सरकारची जबाबदारी, जी खूप ते इथे आवश्यक आहे. कारण इथे खूप प्रश्न आहेत. देशाच्या परराष्ट्र धोरणातील अपयश गंभीर आहे. आजच्या व्हिडिओमध्ये आपण सखोल समजून घेऊया.
4:41 [संगीत] सुरुवात करण्यापूर्वी मी तुम्हाला सांगू इच्छितो की ध्रुव राठी अकादमीमधील प्रत्येक अभ्यासक्रम अर्ध्या किमतीत आहे. किंमत मर्यादित काळासाठी आहे. येथे तुम्हाला अशी कौशल्ये शिकायला मिळतील जी शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये तुम्हाला याबद्दल कधीच ऐकायला मिळणार नाही. शिकवले नव्हते. सोशल मीडिया आणि यूट्यूब पण स्वतःसाठी करिअर कसे घडवायचे, हे तुम्हाला माहिती आहेच. तुम्ही YouTube ब्लूप्रिंट कोर्स शिकाल. गप्पा GPT सारखे AI चॅट बॉट्स कसे वापरावे तुमच्या आयुष्यात वापरण्यासाठी उत्पादकता आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी किंवा तुमच्या आयुष्यात वेळ कसा काढायचा दिरंगाईचे व्यवस्थापन आणि विचलित करणारे घटक कायमचे दूर करून, हजारो लोक जीवन कौशल्ये शिकून त्यांचे जीवन सुधारतात. जीवन बदलले आहे आणि जर तुम्हालाही या मेगा समर सेलमध्ये सहभागी व्हायचे असेल तर फायदा घ्या आणि कूपन कोड वापरा समर ५० फ्लॅट ५०% सूट मिळवण्यासाठी यापैकी निवडा. कोणत्याही कोर्सवर. तसेच तुम्ही माझा ए.आय. वापरू शकता.
5:27 तुम्ही मास्टर क्लासमध्ये देखील सामील होऊ शकता जे मी ते २९ जून रोजी लाईव्ह करणार आहे. मध्ये सर्व वस्तूंच्या लिंक्स खाली वर्णनात दिल्या आहेत आणि तुम्हाला ते कमेंट्समध्ये मिळेल आणि आता तुमचे चला मुद्द्याकडे परत जाऊया. इथे फक्त एकच गोष्ट आहे तो डोंग ट्रम्पचा नाहीये. २०२० मध्ये ट्रम्प निवडणूक हरल्यानंतर जो बायडेन अमेरिका नवीन राष्ट्रपती आणि पंतप्रधान बनले मोदीही त्यांना भेटायला गेले. खरं तर सप्टेंबर २०४ मध्ये झालेली त्यांची बैठक चार वर्षे चालली. जो बायडेन यांच्याशी ही आठवी प्रत्यक्ष भेट होती. सह. याशिवाय, दोन व्हर्च्युअल बैठका होतील. हुई. २०२४ मध्ये ट्रम्प पुन्हा निवडणूक जिंकतील तेव्हा तर फेब्रुवारी २०२५ मध्ये, पंतप्रधान मोदी तो व्हाईट हाऊसमध्ये त्याला भेटायला गेला. शेवटचे १० गेल्या काही वर्षांत, जर पंतप्रधान मोदी मी त्या देशाला सर्वात जास्त भेट दिली आहे. अमेरिका. ८८ भेटींपैकी १० भेटी आहेत ते फक्त अमेरिकेतून आले होते. पण प्रश्न असा पडतो की
6:12 इतके अमेरिका दौरे कशामुळे झाले? करून? या सर्व बैठका आणि भेटींबद्दल काय? या भयानक दहशतवादी हल्ल्यानंतर जेव्हा ते फायदेशीर ठरले कोणत्याही अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षाने पाकिस्तानला भेट दिलेली नाही. टीका करू शकलो नाही. आणि जेव्हा त्याचा प्रतिसाद १९४४ मध्ये भारताने ऑपरेशन सिंदूर सुरू केले. जर दहशतवादी ठिकाणांवर हल्ले केले गेले तर डोनाल्ड ट्रम्पची प्रतिक्रिया काय होती हे तुम्हाला माहिती आहे का? आता त्याबद्दल फक्त ऐकायला मिळते. ट्रम्प यांचे माझ्या मते ऑपरेशन सिंदूर ही भारतासाठी लज्जास्पद बाब होती. गोष्ट अशी आहे. यानंतर तो म्हणाला की भूतकाळाकडे पाहून तिथे असलेल्या लोकांना माहित होते की काहीतरी घडणार आहे. पुन्हा तोच निर्णय. पुन्हा असा कोणीतरी मला असे म्हणणारे विधान दिसले नाही की भारताला स्वसंरक्षणाचा अधिकार आहे. राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा डॉ. मनमोहन सिंग
6:59 त्या वेळी खूप दबाव होता एप्रिल २०१० चा पाकिस्तानवरील अहवाल पहा. बातम्या. अमेरिकेने पाकिस्तानला सांगितले की दहशतवादी संघटनांवर कारवाई करा. नोव्हेंबर २०१० मध्ये दहशतवादाविरुद्धच्या युद्धाबद्दल ओबामा पाकिस्तानवर टीका केली. मुंबईत तो म्हणाला की प्रगती तितकीच वेगवान आहे जितकी आपल्याला हवे तितके ते घडत नाहीये. प्राइम हे इंदिरा गांधींच्या काळातही घडले होते. मित्रांनो, अमेरिका हीच वेळ आहे. ला कोणताही आधार देण्यात आला नाही. १९७० च्या सुमारास १९४४ मध्ये, अमेरिकन अध्यक्ष रिचर्ड निक्सन खरं तर, त्यांनी फक्त पाकिस्तानलाच पाठिंबा दिला. त्याने भारताला धमकी दिली होती की तो त्याचे सातवे पाठवेल फ्लॅट हिंदी महासागरात हलवला जात आहे. पण पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी स्पष्ट शब्दात सांगितले होते की भारत सर्वात जास्त आहे मी जवळीक साधणार नाही. म्हणूनच नंतर १९७१ चे युद्ध होते. पाकिस्तान दोन भागात विभागला गेला आहे.
7:46 बांगलादेशचा जन्म झाला आणि नंतर नरसंहार तिथेच थांबतो. काश्मीरला त्याने गोलंदाजाविरुद्ध खूप मजबूत भूमिकाही दाखवली. जगासमोर इंदिरा गांधी. १९७१ मी न्यू यॉर्कमध्ये भाषण देताना हे सांगितले होते. आता जनमत चाचणीबद्दल बोलणे पुरे झाले. खूप उशीर झाला आहे. जुन्या संयुक्त राष्ट्रांच्या ठरावांचे जे काही किरकोळ किंवा शैक्षणिक मूल्याचे होते ते पुन्हा पाकिस्तानचे काश्मीर होईल. आमंत्रण दिल्यानंतर ते संपले. आता याबद्दल बोलणे भारताच्या अखंडतेला धोका आहे. ते प्रश्न विचारण्यासारखे असेल. आणि १९७१ चे युद्ध जुलै १९७२ मध्ये शिमला करारानंतर जर असे झाले तर, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या १८ सदस्यांना बोलावले जाईल परिषदेच्या ठरावांची जागा घेणे काश्मीर हा भारत आणि पाकिस्तानमधील दुवा मानला जातो. मुद्दा निर्माण झाला. ज्यामध्ये एक तृतीयांश पक्षाकडून कोणताही हस्तक्षेप होऊ नये. पण आता बघा भारताने १९६० च्या सिंधू पाणी कराराला मान्यता दिली आहे.
8:32 जेव्हा ते स्थगित करण्यात आले तेव्हा पाकिस्तानने शिमलाला संदेश पाठवला करार स्थगित करण्यात आला. इंदिरा गांधींच्या काळात जगाने स्वीकारले काश्मीर प्रश्नाची जबाबदारी भारताची आहे हे ठरविण्यात आले. हा भारत आणि पाकिस्तानमधील वादाचा मुद्दा आहे. कोणताही आणि देश त्यात हस्तक्षेप करणार नाही. आता तिथे नरेंद्र मोदींच्या काळात डोनाल्ड ट्रम्प त्यांनी काश्मीरवर मध्यस्थी करण्याबद्दलही बोलले. ११ मे रोजी त्यांनी सोशल मीडियावर लिहिले की तुम्ही मी दोघांसोबत काम करेन आणि पाहेन की हजार वर्षांनंतर काश्मीरवर काही चर्चा होईल का? यावर उपाय सापडू शकतो. यापूर्वी, ट्रम्प यांनी असेही म्हटले गेले की भारत आणि पाकिस्तान आम्ही पूर्ण आणि तात्काळ युद्धबंदीसाठी तयार आहोत. च्या साठी. हे कसे घडले? भारतातील कोणीतरी सरकारी अधिकाऱ्याला कळवून डोनाल्ड ट्रम्प यांना ही माहिती सुरुवातीला कशी मिळाली? तू ते दिलेस का? सौदी अमेरिकन गुंतवणूक मंचात ट्रम्प गेले आणि म्हणाले की त्यांनी जप्त केले आहे भारत आणि पाकिस्तानवर गोळीबार करणे व्यापाराचे आमिष दाखवले. अन्यथा अणुयुद्ध
9:19 करता आले असते. फक्त माझे प्रशासन व्हा. थांबवण्यासाठी यशस्वीरित्या ऐतिहासिक तोडले भारत आणि दरम्यान वाढती हिंसाचार पाकिस्तान आणि मी मोठ्या प्रमाणात व्यापार करतो करायचे आहे आणि मी म्हणतो चला, बनवूया एक करार, चला काही व्यवहार करूया, चला व्यापार करूया. अणुयुद्ध चुकवूया, चला त्या गोष्टींची देवाणघेवाण करूया तुमच्याकडून भारत खूप सुंदर बनवा सर्व दावे फेटाळण्यात आले आहेत. एमए असे प्रवक्ते रणधीर जैस्वाल यांनी सांगितले पारंपारिक क्षेत्रात होते. पाकिस्तानने देखील आण्विक दृष्टिकोन नाकारण्यात आला आहे. सेइज आगीची तारीख, वेळ आणि समज दोन्ही डीजीएमओंमधील फोन कॉलमधील शब्दलेखन घडले होते. दरम्यान, अमेरिकेशी कोणताही व्यापार नव्हता. काहीच बोलणे झाले नाही. व्यापाराचा मुद्दा आला नाही कोणत्याही चर्चेत वर या. आणि काश्मीर जे अशाप्रकारे एक तेलकट मुद्दा निर्माण झाला आहे, तो भारताचा
10:05 धोरणात कोणताही बदल झालेला नाही. लांब कोणत्याही समस्यांपासून मुक्त राष्ट्रीय भूमिका जम्मू आणि काश्मीरचा प्रश्न भारतानेच सोडवावा आणि पाकिस्तान बटरलीने सांगितलेल्या धोरणात बदल नाही. आता दरम्यान पंतप्रधान मोदी जुनी मुलाखत क्लिप आणि गृहमंत्री अमित शहा यांचे जुने संसद भाषण ते सोशल मीडियावर खूप वेगाने व्हायरल झाले. फक्त पंडित नेहरूंबद्दल अमित शाह कसे बोलले ते पहा लक्ष्यावर वार झाला. युद्धबंदीबद्दल काय? म्हणाला. नेहरूंच्या काळात घडलेली चूक आपले सैन्य जिंकत असताना ही सर्वात मोठी चूक होती. होते. पंजाब भागात पोहोचताच, युद्धबंदी उघडा. आणि पाक व्याप्त काश्मीरचा जन्म झाला घडले. जर युद्धबंदी तीन दिवसांनी उशिरा झाली असती तर पाकव्याप्त काश्मीर आज भारताचा भाग आहे. होईल. आता नरेंद्र मोदींनी आधी काय म्हटले ते पहा. अमेरिकेच्या सहभागाबद्दल तो काय म्हणाला?
10:51 होते. पाकिस्तानने आम्हाला मारले आणि निघून गेला. पाकिस्तानने मुंबईत आमच्यावर हल्ला केला. मध्ये. आणि आमचे मंत्रीही अमेरिकेला गेले आणि रडू लागला. ओबामा ओबामा त्याने मला मारले आणि निघून गेला. मला वाचवा, मला वाचवा, हे काही तरी आहे का? तू तुझ्या शेजाऱ्याला मारून अमेरिकेला जातोस. अरे, पाकिस्तानला जाऊ नकोस, आता बघ मित्रांनो मी मी नरेंद्र मोदी किंवा अमित शहा नाही. मला यात काही अडचण दिसत नाही. इथे युद्धबंदी का झाली आणि जर जरी अमेरिकेने मध्यस्थी केली तरी मी अजूनही करेन यात कोणतीही अडचण नाही. पण प्रश्न हा माझा मित्र आहे. भारताचे मित्र श्री. डोनाल्ड ट्रम्प त्यांनी भारतासमोर युद्धबंदी कशी जाहीर केली? तुम्ही ते जाहीर केले आहे का? पाकिस्तानवरील दहशतवाद काम पूर्ण करण्यासाठी दबाव आणण्याऐवजी तो असा मूर्खपणा का बोलला? डोनाल्ड ट्रम्प यांनी येथे उघडपणे भारताचे समर्थन केले
11:37 तू ते का दिले नाहीस? भारताचा काय फायदा झाला? परराष्ट्र धोरणाचे? आंतरराष्ट्रीय दबाव आज भारताकडे निर्माण करण्याची शक्ती आहे. आपण संपूर्ण जगावर दबाव निर्माण करू शकतो. आहेत. त्यावेळी नरेंद्र मोदी म्हणायचे की संपूर्ण जगावर दबाव आणू शकतो. आता काय घडले? हा दबाव कुठे गेला? आता हे असे आहे. परिस्थिती अशी आली आहे की ९ मे रोजी आयएमएफ पाकिस्तानसाठी एक अब्ज डॉलर्सचा करार तात्काळ कर्जही मंजूर झाले. भारताकडे आहे पाकिस्तानचा खराब ट्रॅक असल्याचा आक्षेप घेतला एक रेकॉर्ड आहे. हे पैसे वापरले जातात राज्य प्रायोजित सीमा ओलांडून करू शकतो का? दहशतवादासाठी. पण प्रत्यक्षात गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये आयएमएफने पाकिस्तानला हे ७ अब्ज दिले डॉलर जाहिरात पॅकेज मंजूर झाले. हे ३७ महिन्यांच्या विस्तारित निधी सुविधेत द्यावे लागले. आता दिलेले एक अब्ज हो, हा या कर्जाचा दुसरा हप्ता होता. पण एवढेच नाही. हे
12:22 वितरणाव्यतिरिक्त, IMF ने पाकिस्तानला देखील प्रदान केले आणखी एक नवीन कर्ज मंजूर झाले आहे आहे. हे क्लायमेट रेझिलियन्स फंड अंतर्गत आहे. १.४ अब्ज कर्ज आहे. शेवटचा व्हिडिओ मी मी दहशतवादाच्या वित्तपुरवठ्याच्या मुद्द्यांबद्दल सांगितले होते फायनान्शियल अ‍ॅक्शन टास्क फोर्स तपासते लघुरूप FATF. जर एखादा देश FATF मध्ये असेल तर च्या ग्रे लिस्ट किंवा ब्लॅक लिस्टमध्ये येतो तर ते आयएमएफ आणि जागतिक बँकेसारख्या संस्थांशी संबंधित आहे. कडून निधी आणि कर्ज मिळू शकत नाही. एफएटीएफ ऑक्टोबर २०२२ मध्ये पाकिस्तानला हा राखाडी क्षेत्र मिळाला आहे यादीतून काढून टाकण्यात आले. माझ्याकडे अनेक आहेत तर मागील व्हिडिओमध्ये पुरावा देण्यात आला होता की अनादी काळापासून पाकिस्तानमधील दहशतवादी स्थळे त्यासाठी जमीन खरेदी केली जात होती. बांधकाम ते घडत होते. प्रश्न असा आहे की भारतीय परराष्ट्र धोरणाने याबद्दल काय केले? आयएमएफचे कार्यकारी मंडळात २५ सदस्य आहेत. काही देश वैयक्तिक आहेत तर काही गट आहेत. काही देश वेगळे आहेत. हा भारताचा एक गट आहे. श्रीलंका, बांगलादेश आणि भूतानसह. आणि
13:09 या गटाची एकूण मते ३.०५% आहेत. इथेही अमेरिका अव्वल आहे. १६.४९% मतदानाचा अधिकार आहे. याशिवाय यूके, फ्रान्स, जर्मनी, जपान सारखे देश आहेत. प्रश्न असा आहे की जर भारताचे परराष्ट्र जर धोरण मजबूत असेल तर हे सर्व देश आयएमएफ त्यांना हे का पटवून देऊ शकले नाही की हे पाकिस्तानला कर्ज देऊ नका. या सर्व देशांना कर्ज मंजुरीवर प्रतिनिधींनी कोणतीही प्रतिक्रिया दिली नाही. तुम्ही तुमचा आक्षेप का नोंदवला नाही? पाकिस्तानला दुसरीकडे, चीन, तुर्की आणि अझरबैजान देशांनी उघडपणे पाठिंबा दिला. काय भारत? एकाही देशाने याला उघडपणे पाठिंबा दिला नाही. योग्य पद्धतीने? चला तुर्कीच्या बाबतीत पाहूया. आहेत. नोव्हेंबर २०१५ मध्ये पंतप्रधान मोदी जी-२० शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी तुर्कीला गेले होते. तुर्कीचे अध्यक्ष या मोहिमेचे अध्यक्ष होते. २०१७ मध्ये आगाऊ राज्य भेटीवर भारतात आले होते. होते. दिल्लीतील हैदराबाद हाऊस येथे पंतप्रधान मोदी त्यांना भेटले आणि
13:55 येथे एक संयुक्त पत्रकार निवेदन जारी करण्यात आले. यामध्ये पंतप्रधान मोदी म्हणाले की भारत आणि तुर्की लोकांमध्ये खोलवर आणि ऐतिहासिक संबंध राहिले आहेत. संस्कृतीचे नाते आणि १०० साठी भाषा कनेक्ट आमच्या सोसायटीला वर्षानुवर्षे. रुमीला तुर्कीयेमध्ये त्याचे घर सापडले. पण त्यांचा वारसा भारतातील सूफी परंपरेत कायम आहे. समृद्ध करत आहे. त्याच बैठकीत दहशतवादाबद्दल असेही बोलले जात होते की दहशतवाद भारत आणि तुर्की यांना समान चिंता आहे. राष्ट्रपती अड्वान आणि पंतप्रधान मोदी दहशतवादाविरुद्ध लढण्याचा निर्णय घेतला द्विपक्षीय आणि बहुपक्षीय सहकार्याला चालना देण्यासाठी मी तुला बळ देईन. सप्टेंबर २०२३ मध्ये पुन्हा एकदा भारतात अॅडव्हान G20 शिखर परिषदेला येऊन उपस्थित राहिलो. येथे पहा
14:41 पंतप्रधान मोदी आणि अडवान यांची ही दीर्घ कहाणी हस्तांदोलन हस्तांदोलन करत राहते जसे की तू किती चांगला मित्र आहेस. या पार्श्वभूमीवर, पंतप्रधान मोदी मी त्यात बटर मीटही बनवले. प्रश्न असा आहे की या मैत्रीचा परिणाम काय झाला? इथे? आवश्यक असल्यास, तुर्की पाकिस्तानला थेट पाठिंबा दर्शविला. पण मित्रांनो, तुम्हाला माहिती आहे का समस्या काय आहे? समस्या अशी आहे की आजकाल यासाठी नेते जबाबदार नाहीत. सेलिब्रिटींना प्रश्न विचारले जातात. आमिर खानला इथे ट्रोल केले जात आहे की तो ८ वर्षांपूर्वी २०१७ मध्ये तुर्कीला गेला आणि त्याला अड्वान मिळाला आणि त्याच्या पत्नीला भेटला. आइन्स्टाईन बरोबर बोलले. मी फक्त तेच म्हटले होते. विश्व अमर्याद आहे खात्री नाही. पण त्यात मूर्खपणा नाही. मर्यादा नाही. काही वर्षांपूर्वी त्याच्या घरी भूकंप झाला. सर्वप्रथम आपल्याकडे भारत होता मी मर्यादा ओलांडल्या होत्या. आमच्या सरकारने त्यांना मदत केली.
15:27 त्यावेळी आपल्या सरकारलाही हे माहित नव्हते. जसे मी एर्दोगान असताना मला माहित नव्हते जेव्हा मी त्यांना भेटायला गेलो तेव्हा असे वाटले की मला सरकारला भेटायचेच नव्हते. मला ते माहित होते, अगदी मला ते ७ वर्षांपासून माहित नव्हते. यानंतर तुम्ही आमच्याशी असे कराल जर तुम्ही जर तुम्ही तुर्कीवर बहिष्कार टाकणार असाल तर नक्कीच ते करा पण आतापर्यंत भारताने परराष्ट्र धोरणातील अपयश लपवता येत नाही. हे फक्त अमेरिका किंवा तुर्कीबद्दल नाहीये. हो मित्रांनो. आज, संपूर्ण भारत तुमच्या शेजारील देशांशी असलेल्या संबंधांची स्थिती बघा. मे २०१४ मध्ये पंतप्रधान नवाज पंतप्रधान मोदी शरीफ यांच्याकडे झुकत आहेत. समारंभासाठी आमंत्रित केले होते आणि तो सुद्धा आला होता. डिसेंबर २०१५ मध्ये, पंतप्रधान मोदी तसेच नवाज शरीफ यांना एक सरप्राईज दिले. त्यांचे वाढदिवसाला थेट लाहोरला पोहोचलो. वेळा आता त्याने ते खूप अनपेक्षित म्हटले हे एक राजनयिक पाऊल आहे जे जगभरात ओळखले जात आहे. पाहिले जात आहे. पंतप्रधान उतरले
16:14 नवाज शरीफ यांना प्रत्यक्ष भेटून शुभेच्छा देण्यासाठी एक अनपेक्षित राजनैतिक पाऊल आणि त्याकडे जागतिक स्तरावर पाहिले जात आहे. खरंच ते ही बातमी न्यू यॉर्क टाईम्समध्येही प्रसिद्ध झाली होती. इंडिया टीव्हीने असेही म्हटले की पंतप्रधान मनमोहन सिंग १० वर्षांत पाकिस्तानला गेलो नाही आणि आता १२ वर्षांनी पाक भारतीय पंतप्रधानांनी जमिनीवर पाऊल ठेवले ते ठेवण्यात आले आहे. असे म्हटले जाते की मोदींसाठी पालक, पनीर, मिश्र भाज्या आणि खीरची व्यवस्था झाले आहे. मिश्र भाजी तयार केली जात आहे. आहे. पालक पनीर आणि खीरने स्वागत जाईल. गोडी मीडियाने तर त्याला एक नावही दिले आहे. दिले. वाढदिवस डिप्लोमसी विरोधी पक्ष ज्यामुळे लोकांनी पंतप्रधान मोदींना टोमणे मारायला सुरुवात केली. जणू काही तो आमंत्रित न करताच आला होता असे वाटत होते. पण मी मी म्हणेन की ठीक आहे ही पीसण्याची एक चांगली प्रक्रिया आहे. मी प्रयत्न केला पण समस्या अशी आहे की ते पुढच्याच महिन्यात, जानेवारी २०१६ मध्ये, भारतात पठाणकोट एअरबेसवर दहशतवादी हल्ला झाला आहे.
17:02 सप्टेंबर २०१६ मध्ये उरी येथे दहशतवादी हल्ला झाला. यामध्ये आपले सैनिक मारले जातात. राजनाथ सिंह म्हणतात की पाकिस्तान हा एक ते एक दहशतवादी राज्य आहे. पण तरीही डिसेंबर २०१६ मध्ये पंतप्रधान मोदी नवाज शरीफ यांचा वाढदिवस चला तुमचे अभिनंदन करूया. अमर उजाला वृत्तपत्र लिहिते पंतप्रधान मोदींनी शरीफ यांना त्यांची महानता दाखवली आता पाकिस्तानला विचार करू द्या आणि आपण असे गृहीत धरूया की हे शांतता प्रक्रिया म्हणून देखील प्रयत्न केले जात होते. ते स्थापित करायचे पण तरीही प्रश्न कायम आहे या सर्वांचा एकत्रित परिणाम असा होतो की आज पाकिस्तानसोबतचा तणाव कशामुळे निर्माण झाला? शिखरावर पोहोचला आहे. चीनमध्येही असेच प्रकरण ते सोबत देखील आहे. २०१५ ते २०१८ दरम्यान पंतप्रधान मोदी पाच वेळा चीनला भेट देऊन गेले. तिथून चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग २०१४ आणि २०१९ मध्ये भारतात आले. मध्यभागी सीमा तणाव सुरूच राहिला. पण अजून ६ महिने
17:48 रशियामध्ये होणाऱ्या पहिल्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत मोदी आणि जीविंग पुन्हा एकदा भेटले. एएनआय त्यांच्या हस्तांदोलनाला ऐतिहासिक म्हटले हस्तांदोलन. कोणीतरी हा YouTube व्हिडिओ पोस्ट केला आहे. खाली बंधुता वर टिप्पणी दिली आहे. आणि आत्ताच भारत आणि चीनने एप्रिलमध्ये फुलपाखरू परिणामाचा समारोप केला टाइल्सची ७५ वर्षे साजरी केली. दोन्ही दोघेही नारळाचे पाणी पित होते. कधी ते तिथे होते तिथे खूप चर्चा झाली. चहावर. बैठक घ्या. नारळ पाणी पेय घ्या आणि आनंद साजरा करा. पण प्रश्न प्रश्न असा आहे की या सगळ्याचा परिणाम काय झाला? चीनने थेट पाकिस्तानला पाठिंबा दिला आणि चीनसोबतच्या सीमा तणाव अजूनही कायम आहेत. तसेच अबाधित आहेत. आणि हे ताणतणाव तुम्हाला माहिती आहे का आर्थिक खर्च किती आहे? २०२५-२६ मध्ये संरक्षण मंत्रालयासाठी विक्रमी बजेट ६.८१ होते. लाख कोटी. ६८१००
18:34 त्यात किती शून्य आहेत हे तुम्हाला माहिती आहे का? आता नरेंद्र हे सर्व ऐकून मोदींचे आंधळे अनुयायी म्हणतील की पाकिस्तान, चीन, तुर्की, अझरबैजान हे सर्व देश स्वतःच वाईट आहेत. त्यांच्याकडून काहीही अपेक्षा करू नका. करता येते. ठीक आहे, ते मान्य करूया पण दुसरे देशांबद्दल काय? ही बातमी २८ मार्चची आहे. अहवाल पहा. बांगलादेश अंतरिम सरकार प्रमुख मोहम्मद युनूस जिनपिंग यांची भेट. बांगलादेशला गुंतवणूक, कर्ज आणि अनुदानांचे स्वरूप चीन सरकार आणि चिनी कंपन्यांकडून २.१ अब्ज मिळत आहेत. बांगलादेश पासून जन्माला आला, हा देश नेहमीच भारत आहे चे मजबूत मिश्रधातू होते. पण आता तसेच राहिले नाही. त्यांच्या राजकारण्यांकडून भारतविरोधी विधाने अनेकदा दिली जातात आहे. भारतातील सात राज्यांना सात म्हणतात बहिणी त्या भूमीच्या स्वामी आहेत, देशाच्या भूमीच्या भारताचा लॉर्ड रिजन. त्यांच्याकडे कोणताही मार्ग नाही महासागरापर्यंत पोहोचा. आपणच एकमेव रक्षक आहोत
19:21 महासागर. तर हे एक विस्तार असू शकते चिनी अर्थव्यवस्था. आणि बघा, आपण श्रीलंकेला जातो. आहेत. श्रीलंका चीनच्या कर्जाने दबला आहे ने दिले आहे. २०१७ मध्ये १.१ अब्ज डॉलर्सचा करार झाला ज्या अंतर्गत एक सरकारी चिनी कंपनी हंबनटोटा बंदरावर ९९ वर्षांचा भाडेपट्टा मंजूर आहे. आणि औद्योगिक क्षेत्र निर्माण करण्यासाठी १५,००० एकर. आता हे गेल्या वर्षीच्या ऑक्टोबरपासून आहे. बातमी पहा. भारत आणि अमेरिकेची सुरक्षा चिंता व्यक्त करण्यात आल्या. पण तरीही श्रीलंका चिनी नौदलाचे प्रशिक्षण जहाज पोलांग असे म्हणतात. मला तुमच्या बंदरावर येऊ द्या. ८६ मीटर जहाज पाचवा ३५ अधिकाऱ्यांसह ३० क्रू मेंबर्स श्रीलंकेच्या नौदलाने त्यांचे स्वागत केले. भूतान वर येत आहे. भूतान देखील पारंपारिकपणे भारताचा एक भाग आहे. नेहमीच जवळचा राहिला आहे. पण ऑक्टोबर २०२३ मध्ये ही बातमी पहा. भूतान आणि चीन
20:06 सीमा वाद सोडवण्यासाठी आणि राजनैतिक संबंध प्रस्थापित करणे यांच्याशी बोललो. भारत सतर्क आहे. एक वर्ष नंतर ऑक्टोबर २०२४ ची बातमी पहा. एक संशोधन अहवालात म्हटले आहे की चीनने पारंपारिक सीमेच्या आत असलेली १९ गावे आणि तीन लहान वसाहती तयार झाल्या आहेत. संच प्रतिमा वर चिनी वसाहती दर्शवते भूतानचा प्रदेश. गेल्या काही वर्षांत चीनने लष्करी सुविधा बांधल्या आहेत, उत्तर भूतानमधील रस्ते आणि इमारती. आता नेपाळला या. भारत आणि नेपाळ दरम्यान भारत आणि भूतानमध्येही संबंध आहेत. ऐतिहासिकदृष्ट्या ते अधिक बलवान होते. नेपाळला नेहमीच भारताचा भाऊ मानले जाते. त्यावर लक्ष ठेवले जात आहे. परंपरा नेहमीच होती. नेपाळच्या निवडणूक निकालांनंतर पंतप्रधान प्रथम भारतात येतात. गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये सत्ता हाती घेतल्यानंतर
20:51 त्यानंतर श्री ओली यांचा हा पहिलाच परदेश दौरा आहे. पण आता नेपाळचे पंतप्रधान के.पी. शर्मा ओली बीजिंगला गेले. केपी शर्मा ओली खरं तर, लांब सुरुवातीमुळे तुटलेले नेपाळच्या निर्मितीत नवीन नेत्यांची परंपरा त्यांचा भारताचा पहिला अधिकृत दौरा. ते बातमी पहा. नेपाळने चीनच्या बेल्ट अँड रोडसोबत करार केला आहे. रोड इनिशिएटिव्हमध्ये सामील झालो. नवी दिल्ली दक्षिणेत येऊन चिंता व्यक्त केली तर, आम्ही तुम्हाला मालदीवची कहाणी सांगणार आहोत. सर्वांना ते माहित आहे. २०२३ मध्ये राष्ट्रपती मोइजुझू ज्वालामुखीच्या उद्रेकानंतर मालदीवने चीनशी संपर्क साधला. सोबत संरक्षण करार केले. या वर्षी फेब्रुवारीमध्ये पायाभूत सुविधांचे करार आणि बरेच काही ची बातमी पहा. मालदीवने चीन आणि तुर्कीशी संपर्क साधला आहे. भारताने ज्यांच्याशी व्यापार करार केले लाल रंगाने ते दाखवले. पश्चिमेकडील इराणमध्ये येत आहे निघून जा. ऐतिहासिकदृष्ट्या इराणचे भारताशी संबंध राहिले आहेत. चांगले संबंध निर्माण झाले आहेत. पण आता इराणमध्ये परराष्ट्र मंत्री डॉ. अब्बास भारतात आले
21:37 पण त्याआधी तो पाकिस्तानला गेला. सौदी अरेबिया परराष्ट्र मंत्री अदेल अल-जुबैर यांनी यापूर्वी भारतात आला पण दुसऱ्या दिवशी पाकिस्तानला गेला. तो निघून गेला. मोदी सरकारच्या काळात एक ऐतिहासिक पाऊल परराष्ट्र धोरणातील अपयशाची ही पातळी येथे पाहता येते. असायचा. जर मोदी असतील तर ते शक्य आहे. आता एक किंवा दोन तुम्ही असे तीन किंवा चार देशांबद्दल म्हणू शकता. तो स्वतः वाईट आहे. त्यांचे सरकार त्यांचे राजकारणी वाईट असतात. पण सर्व देश जर प्रत्येकजण भारताकडे अशा प्रकारे पाहत असेल तर पासून वेगळे करणे. याचा अर्थ असा आहे. असं झालं की समस्या आपल्या सरकारमध्ये आहे. सर्वांना इथे तुमच्या मनात मोठा प्रश्न उद्भवेल की हे परराष्ट्र धोरण अपयश का घडले आहे? नक्की? मोदींनी काय चूक केली आहे? या सगळ्यामागे सरकारच कारण आहे. आता मित्रांनो, परराष्ट्र धोरणात असे म्हटले जाते की कायमचा मित्र किंवा कायमचा शत्रू ते होत नाही. इथे भावनांमध्ये वाहून जाऊ नका. होईल. तुम्ही तुमच्या देशाचे हित पाहिले पाहिजे.
22:24 ते घडते. परराष्ट्र धोरणाचे अनेक वेगवेगळे पैलू आहेत पैलू आहेत. एक झाला आहे संवाद. अधिकाऱ्यांमध्ये औपचारिक होणाऱ्या राजनैतिक चर्चा. दुसरा सांस्कृतिक राजनैतिकता. लोकांमध्ये संपर्क वाढवण्याचा प्रयत्न करा. तिसरा पैलू हार्ड पॉवर असू शकतो. कधी तू ते आपल्या देशात सर्व काही ठीक आहे असा दबाव आणतात. असे वागा नाहीतर तुमच्या देशाचे नुकसान होईल. असेल. हे लष्करी शक्तीकडून धोका असू शकते. किंवा ते आर्थिक भावनांबद्दल आहे? याला म्हणतात हार्ड पॉवर असे म्हटले जाते. आणि चौथा त्याउलट कदाचित सॉफ्ट पॉवर. त्यात चांगले नातेसंबंधांना प्रोत्साहन दिले जाते. इतर देशांना सकारात्मकरित्या आकर्षित केले जातो. राजनैतिक चर्चेद्वारे केले पाहिजे करू शकतो. हे व्यापार करार देऊन करता येते. आहे. गुप्तचर माहितीची देवाणघेवाण करता येते. पर्यटन, शैक्षणिक प्रोत्साहन विद्यापीठे, इमिग्रेशन संधी, परदेशी मदत, माध्यमांचा प्रसार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण
23:09 ते असू शकते असे बरेच वेगवेगळे मार्ग आहेत सॉफ्ट पॉवर वाढवण्यासाठी. पण हे जे संपूर्ण खेळ तपशीलांबद्दल आहे. तू काळजीपूर्वक विचार करून तुमच्या हालचाली करा. कधीकधी कधी आक्रमक, कधी बचावात्मक सहकारी. म्हणून, परराष्ट्र धोरण हे पाठलाग करण्यापासून वेगळे असले पाहिजे. तुलना करता येते. हा असा खेळ आहे. त्यासाठी खूप विचार करावा लागतो आहे. भावनांनी नाही, मनाने, तर्काने. पण समस्या अशी आहे की आपले भारतीय परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर यांचा असा विश्वास आहे की परराष्ट्र धोरण हे बुद्धिबळासारखे नाही तर क्रिकेटसारखे आहे. जसे बरेच आहे. ते प्रत्यक्षात तसे नाहीये. पाठलाग. तो शेतकरी आहे. त्याने ही गोष्ट सांगितली एका क्रिकेट स्पर्धेत ते म्हणाले. समस्या ही आहे की त्याच्या चाहत्यांनाही ही वृत्ती आवडते आहे. आज बघा, हे सगळं खूप वाईट झालं. काल ते देशाला फटकारेल. डोळ्यात लाल लेसर
23:55 दिवे लावा, थोडे संगीत लावा आणि सिग्मा वाजवा. बनवा. जयशंकर यांनी समर्पक उत्तर दिले. धिचक धिचक धिचक. काय थप्पड? जयशंकर यांनी केले. तिने बोलणे पूर्णपणे बंद केले. ध्वनी प्रभाव दिसून येतील. आणि तेच घडले परराष्ट्र धोरण. जयशंकर जेव्हा पदभार स्वीकारतील तेव्हा काय होईल? तो काळे चष्मे घालून जात होता. [संगीत] हे सर्व व्हॉट्सअॅप विद्यापीठात चालते. आहे. हे अंध भक्तांना मूर्ख बनवण्यासाठी आहे. ते एक परराष्ट्र धोरण आहे. अमेरिका काय म्हणाली? तू काय आहेस? आज आपण म्हणू, तू काय आहेस? पण समस्या अशी आहे की ही वृत्ती खऱ्या परराष्ट्र धोरणासाठी खूप धोकादायक आहे. तुम्ही कधी हे लक्षात घेण्याचा प्रयत्न केला आहे का? डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या कार्यकाळात, देशाच्या परराष्ट्र एक संवेदनशील पण खोलवर जाणवणारा विषय धोरण देशातील साध्या भावनिक जनतेच्या नजरेतून
24:40 दूर राहत असे. पण आता देशाचे परराष्ट्र भाजपने आपल्या धोरणाचा त्याग केला आहे. निवडणुकीच्या राजकारणासाठी. मी असा आहे. मी हे का म्हणत आहे, मी एका उदाहरणाने स्पष्ट करतो. हिंदू आणि मुस्लिमांचा मुद्दा घ्या. भाजप ज्या मुद्द्यांवर निवडणूक लढवत आहे ते सर्व मुद्दे ही ८०% विरुद्ध २०% अशी लढत आहे. बहुतेक भाजप समर्थक मुस्लिमांचा द्वेष करतात आणि दुसरीकडे, इस्रायलमध्ये एक मुस्लिम देश पॅलेस्टाईन आहे शी शत्रुत्व निर्माण झाले आहे. फक्त या कारणामुळे मोदींच्या देहपूजकांकडून, त्यांनी इस्रायलला पाठिंबा दिला आहे. तो माझा आवडता देश बनवला. आता मी हमाससाठी आलो आहे. मी बचाव करत नाहीये. हमासकडे आहे इस्रायलवर दहशतवादी हल्ला झाला. हे खरे आहे. आहे. मी जुन्या व्हिडिओंमध्ये त्याची टीका केली होती. तसेच केले. पण भाजप समर्थक इस्रायलने हजारो पॅलेस्टिनींना ठार मारले नागरिकांना मारल्याने त्यांना हा स्वाभिमान मिळतो. बचाव दिसतोय. त्याला हे साजरे करू द्या. ट्विटरवर आहेत. हजारो गाझा पॅलेस्टिनी मुलांच्या नरसंहारात
25:26 त्यांना कोणताही दहशतवाद दिसत नाही. भारताचे आत पॅलेस्टाईनचा ध्वज फडकवणारे लोक अनेक वेळा अटक झाली आहे. हे बघा. बातम्यांचे मथळे. पण दुसरीकडे तुम्ही इस्रायलचा ध्वज घेऊन जाऊ शकता रस्त्यावर मोर्चा काढू शकतो. तुझ्यासोबत काहीही होणार नाही. हे सर्व भाजपमुळेच आहे. निवडणूक राजकारण. ज्या लोकांकडे जास्त आहे त्यांना माहित नाही, हे सर्व पाहिल्यानंतर त्यांना ते जाणवेल. भारताचे परराष्ट्र धोरणही असेच असेल. इस्रायल, पॅलेस्टाईनला नेहमीच पाठिंबा द्या. विरुद्ध व्हा. पण प्रत्यक्षात जर तुम्ही तुम्ही परराष्ट्र धोरण पहाल आणि ते समजून घेण्याचा प्रयत्न कराल. जर तुम्ही ते केले तर पंतप्रधान मोदी प्रत्यक्षात २०१८ मध्ये पॅलेस्टाईनला गेलो होतो. गेल्या वर्षी पॅलेस्टाईनचे पंतप्रधानही न्यूयॉर्कमध्ये आहेत. मंत्र्यांना भेटलो. गाझा मानवतावादी तसेच या संकटाबद्दल तीव्र चिंता व्यक्त केली. भारत नेहमीच आणि आजही, दोन राज्ये उपायाला समर्थन देते. तरीही आपण पाहू शकतो की भारताचे परराष्ट्र धोरण हळूहळू इस्रायलकडे झुकले.
26:13 त्यात निश्चितच थोडी वाढ झाली आहे. मागील प्रमाणे या वर्षातील ही बातमी पाहिली, ती संयुक्त राष्ट्रांचा ठराव होता. गाझामध्ये तात्काळ युद्धबंदी आणि युद्ध व्हावे जर गुन्ह्यांसाठी जबाबदारी असेल तर भारत त्यापासून दूर राहिले. पण दुसरीकडे इस्रायललाही पूर्णपणे पाठिंबा नाही. भारताने ते करून दाखवले आहे. मार्च २०२५ पर्यंत ही बातमी पहा. हमासशी लढण्यासाठी इस्रायलने भारताला मदत केली त्यावर बंदी घालण्याची मागणी केली. त्यात म्हटले होते की अमेरिका आणि युरोपियन युनियन हमासला रोखण्याचा प्रयत्न करत आहेत त्याला दहशतवादी संघटना घोषित करण्यात आले आहे. पण भारताने अजून ते केलेले नाही. ते बंदी घातलेले आहे आणि अद्यापही नाही. तुम्ही लोक खूप खूप तुम्हाला हे ऐकून आश्चर्य वाटेल पण भारत तरीही ते केले नाही. आजपर्यंत भारताने अधिकृतपणे हमासला दहशतवादी घोषित केले संघटना सहमत नाही आणि दुसऱ्या बाजूला इस्रायल, जे तो गाझामध्ये नरसंहार करत आहे. भारताविरुद्ध कोणताही मोठा निषेध नाही. ते बघायला मिळाले नाही. कोणत्या प्रकारचे हे संतुलित कृत्य आहे का? कोणत्या प्रकारचे ही तटस्थता आहे का? त्याच प्रकारचे काहीतरी
26:59 रशिया आणि युक्रेनमधील संतुलन साधणे हे आपल्यासाठी एक आव्हान आहे. या प्रकरणातही हे दिसून आले. पहिला पंडित नेहरूंच्या काळातले आपले अलिप्ततावाद पूर्वी एक धोरण होते. पण असंलग्नतेबद्दल म्हणजे इथे बॅलन्सिंग अ‍ॅक्ट करण्याची गरज नाही. तटस्थ दिसण्यासाठी स्वतःला जबरदस्ती करण्याची गरज नाही. ते अलिप्ततेचे धोरण नैतिक ऋणावर आधारित आहे. ते आधारित होते. आम्ही कोणत्याही देशाचे सेवक नाही. बनवले जाईल. जो चूक करतो त्याला चूक म्हणणे आपल्या आत धैर्य असेल. ते सोव्हिएत असो संघ किंवा अमेरिका का नाही? पण आज मोदी सरकारच्या काळात आमचे गैर अलाइनमेंट झाली आहे की मी कधीतरी इथे जावे. तुम्ही कधी तिथे गेला आहात का? मला आश्चर्य वाटते की मी कुठे गेलो? गेला? तटस्थता फक्त दिखाव्यासाठी. पण चला जाऊया. जर सरकारला अशा प्रकारची तटस्थता हवी असेल तर जर ते योग्य वाटत असेल तर ते योग्य आहे. पण काय भारत इथे दिखाव्याच्या नावाखाली आहे का? तुम्ही संतुलन राखू शकलात का? हे परदेशी
27:45 भाजपचे ₹2 चे ट्विटर अकाउंट देखील धोरणात आहे वेताळांनी गवत चिरडून टाकले आहे. भाजप नेते नुपूर शर्मा आणि नवीन कुमार जिंदाल द्वेषपूर्ण भाषणांमुळे भारताला समस्यांना तोंड द्यावे लागत आहे. लाजिरवाणेपणा सहन करावा लागला. कतार, इराण, कुवेत अशा देशांनी भारतीय राजदूतांना बोलावले आहे. केले. सौदी अरेबियाने यावर टीका केली. सरकारच्या वतीने सांगण्यात आले की हे भारत सरकार आहे मला याबद्दल काहीच कल्पना नाही. हे लोक सीमावर्ती घटक आहेत आहेत. असे म्हटले गेले की आम्ही त्यांना आमचे राजकीय मानतो तुम्ही पक्षाला बाजूला करत आहात आणि मग तुम्ही बोलू शकता मी पुन्हा शांत झालो. मोदींचे आंधळे अनुयायी याची चिंता करतात. त्याला खूप राग आला की नापूरला का बाहेर काढले? त्यांच्या मते, पंतप्रधान मोदी हे आखाती देशांना नरकात जाण्यास सांगा. कारण त्यांना माहित नाही की हे देशांमधून भारतात पाठवलेले परकीय पैसे, कच्चे तेल तेल, नैसर्गिक वायू, रोजगार, समुद्री व्यापार आणि कोणाला किती फायदा होतो कोणाला माहित. कंगना राणौतचे उदाहरण घ्या. प्रथम तो खासदारही नव्हता. तरीही, कोणास ठाऊक
28:31 तो त्याच्या क्षमतेनुसार इस्रायली राजदूताला भेटायला गेला. गेला आहे. आणि संपूर्ण मालदीव भारत या ट्रोलमुळे हा वाद सुरू झाला. नवभारत टाईम्सचा हा रिपोर्ट पहा. प्रथम एका गोडीच्या प्रभावकांनी पंतप्रधानांशी संपर्क साधला. मोदींचा लक्षद्वीपचा व्हिडिओ शेअर करण्यात आला. आणि मालदीव सरकारला चिनी लोकांबद्दल माहिती देण्यात आली मी तुला कठपुतळी म्हटले. यानंतरच असे झाले की मालदीवच्या तीन मंत्र्यांनी पंतप्रधान मोदींची भेट घेतली त्याला इस्रायल आणि काही इतरांचा बाहुली म्हटले आक्षेपार्ह गोष्टी सांगितल्या. फक्त हे एक या घटनेमुळे भारत-मालदीवचे ५०-६० टक्के नुकसान ती एक वर्ष जुनी मैत्री होती आणि त्याच्यासाठी तो खूप मोठा धक्का होता. ठेवा. नंतर, मालदीव सरकारने तिघांनाही सोडले मंत्र्यांनाही निलंबित करण्यात आले. पण दोन्ही देशांना काही महिने लागले दोघांमधील संबंध पुन्हा सामान्य करण्यासाठी. सरकारने निर्माण केलेला हा गोंधळ थांबला. गेला. राष्ट्राध्यक्ष मुइझो भारतात आले आणि पंतप्रधान मी मोदींना भेटलो. मोदी भक्तांकडेही हे आहे. तो तर्काच्या विरोधात जात होता म्हणून तुम्हाला ते आवडले नसेल. मला वाटत नाही. तुम्ही तुमच्या द्वेषपूर्ण हृदयाने विचार करता.
29:17 त्यांच्या मते संपूर्ण जगाने बहिष्कार टाकावा ते करा. नुकतेच आणखी एक गोदी प्रभावशाली गौरव आर्यच्या गैरवर्तनामागील कारण भारत आणि इराणमधील राजनैतिक संबंध देखील धोक्यात आले. त्याच्याकडे इराणी परराष्ट्र आहे मंत्र्यांबद्दल खूप वाईट गोष्टी कुठेतरी. हा व्हिडिओ इराणी दूतावासाच्या निदर्शनास आला आहे. ते आले आणि त्याने ट्विटरवर आक्षेप घेतला. व्यक्त केले. असे म्हटले जाते की इराणी संस्कृतीत पाहुण्यांना आदराने वागवले जाते. कसे असेल? तू? मग इराणमधील भारतीय दूतावासात गेलो. मला हे स्पष्ट करावे लागले की ही व्यक्ती एक होती तो एक खाजगी व्यक्ती आहे आणि तो भारतातील आहे. त्याचा अधिकृत पदाशी काहीही संबंध नाही. तिथे नाही. असे म्हटले गेले की भारत सरकारने अनादरपूर्ण स्वर चुकीचा मानतो. आता ही जातीय राजकारणाची उदाहरणे होती. जिथे द्वेषपूर्ण ट्रोल आणि गोडीचे प्रभावक मुस्लिमांविरुद्ध द्वेषाच्या नावाखाली ते मुस्लिम देशांविरुद्ध विधाने करतात. ज्यामुळे रायता पसरतो. आपला देश संबंध बिघडतात आणि भारत सरकार
30:04 मग हा रायता गोळा करावा लागतो. त्याचे याशिवाय, भाजपचे दुसरे धोरण म्हणजे मित्रपक्ष भांडवलशाही आणि हे आणखी एक मोठे कारण आहे ज्यामुळे आपल्या देशाचे परराष्ट्र धोरण ते खूप वाईट झाले आहे. देशासाठी काय? मला माहित नाही की व्यवसाय आला की नाही पण ते तुम्ही जिथे जाल तिथे योगायोग पहा. त्याचा मित्र अदानी याला यातून व्यवसाय मिळाला असता आहेत. केनिया, टांझानिया, म्यानमार, श्रीलंका, बांगलादेश, इस्रायल, ग्रीस, इंडोनेशिया, नेपाळ, किती देश आहेत कोणास ठाऊक ही आपल्या मोदी अदानीची कहाणी आहे. विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी संसदेतही याबद्दल बोलले आहे. आहेत. तुम्हाला माहित असेलच की गौतम अदानी यांचे अमेरिकेविरुद्ध $65 दशलक्षचा खटला लाचखोरीचा खटला सुरू आहे. यावर मी येथे एक वेगळा व्हिडिओ देखील बनवण्यात आला. दुपारी जेव्हा मोदी अमेरिकेला गेले तेव्हा काही पत्रकार याबद्दल विचारले असता, तो म्हणाला की हा प्रश्न वैयक्तिक बाब म्हणून फेटाळून लावण्यात आला.
30:51 आज तुम्ही ज्या हवामानावर चर्चा करता ते केसमन आशियाचे पंतप्रधान मोदी. प्राइम मंत्री मोदी, तुम्ही राष्ट्रपतींना विचारा की प्रकरणावर कारवाई करायची का? अशी वैयक्तिक प्रकरणे यासाठी दोन्ही देशांचे प्रमुख भेटत नाहीत चला बसून बोलूया. पण तेव्हापासून राजकीय वर्तुळात ही चर्चा सुरू आहे. डॉन ट्रम्प यांना अदानी प्रकरणाची चिंता आहे का? पंतप्रधान मोदींना ब्लॅकमेल करणे आहेत. एका बाजूला तथाकथित नवीन जग चीनला टक्कर देण्यासाठी भारत हा अमेरिकेचा विश्वासू भागीदार आहे. आहे. पण डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या कृती वेगळ्या आहेत. ते त्याच प्रकारचे आहे. भारतातून अमेरिकेत जाणारे ते बेकायदेशीर स्थलांतरित होते, त्यांना हद्दपार करायला हवे होते. हातकडी आणि साखळदंडाने बांधलेले गेला. हा व्हिडिओ सार्वजनिकरित्या प्रसिद्ध करण्यात आला आहे. गेला. जाणूनबुजून आपल्या देशाचा अपमान केला.
31:37 गेला. पण बैठकीदरम्यान पंतप्रधान मोदी या विषयावर कोणताही आक्षेप घेण्यात आला नाही. कधीकधी अशी एफ-३५ विमाने भारताला देण्यात आली आहेत. जे स्वतः ट्रम्प आणि एलोन मस्क यांनी दिले होते त्यावर टीका झाली. आणि मग पुन्हा दक्षिणेकडे आफ्रिकन राष्ट्राध्यक्षांसमोर हा विषय पुन्हा सांगणे व्यापाराबद्दल बोलताना मी जे म्हटले आहे भारत पाकिस्तानने युद्धबंदी लागू केली. पासून भारतासोबत मोठे, पाकिस्तानसोबत मोठे डोनाल्ड ट्रम्प यांनी तर जाहीरपणे म्हटले आहे की अॅपलचे सीईओ टिम कुक यांच्या भारतात काही उत्तम योजना आहेत. बांधकाम करण्यास मनाई आहे. आणि माझ्याकडे थोडे होते काल टिम कुकची समस्या सर्व काही तयार करण्यात भारतावर मला तुम्ही बांधकामे नको आहेत. हे काय चाललंय? मी परराष्ट्र मंत्री आहे. मी जयशंकर यांना सांगू इच्छितो की जर तुम्ही आम्हाला आमच्या देशासाठी चांगले परराष्ट्र धोरण हवे आहे. जर हो तर एक काम करा, राजीनामा द्या. तुमचा दृष्टिकोन, तुमची बोलण्याची पद्धत, तुमची शैली योग्य नाहीये चांगली परदेशी.
32:24 देशाच्या धोरणासाठी. जरी मला माहित आहे मंत्री काहीही करू शकत नव्हते ते दिवस गेले. अपयश आणि नैतिकतेबद्दल दोषी वाटायचे तो जबाबदारी घेईल आणि राजीनामा देईल. तर मला माहित आहे की प्रत्यक्षात असे काहीतरी आहे. ते होणार नाही, पण हे सांगणे माझे कर्तव्य आहे. लोकांना माहिती देणे हे आपले कर्तव्य आहे. आणि दुसऱ्या बाजूला मी पंतप्रधान मोदींना चार उपाय देऊ इच्छितो. मला देशाचे परराष्ट्र धोरण सुधारायचे आहे. च्या साठी. पहिले, तुमच्या देशासाठी काम करा. तुमच्या मित्रांसाठी नाही. मी सहमत आहे की अदानी तुमचे जुने मित्र आहेत. त्यांचा काही फायदा आहे. जर मला ते मिळाले तर ती मोठी गोष्ट राहणार नाही. पण लक्षात ठेवा की तुम्ही भारताचे पंतप्रधान आहात. तर देशाच्या परराष्ट्र धोरणाचे बहुतेक फायदे देशाला ते मिळाले पाहिजे. कोणत्याही एका व्यक्तीला नाही. दुसरी गोष्ट म्हणजे देशातील जातीयवाद. राजकारण थांबवा. दक्षता बंद ते पूर्ण करा. तुमचा नारा खूप चांगला आहे. सर्वांचा पाठिंबा, सर्वांचा विकास, सर्वांचा विश्वास. पण तुमच्या पक्षाचे नेते लिंचिंगमध्ये सामील आहेत.
33:10 आरोपीला निर्लज्जपणे हार घातला जातो. तो दररोज द्वेषपूर्ण भाषणे देत राहतो. तुमचे स्वतःचे पक्षाचे असे ट्रोल आहेत जे देशाचे संबंध बिघडवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. ते इतर देशांशी संबंध बिघडवतात. आणि हे हे सीमावर्ती घटक आहेत असे भासवू नका. आहेत. ते माझ्या नियंत्रणात नाही. तुमची इच्छा तर, आपण त्यांना नियंत्रित करू शकतो. अनेक आहेत द्वेषाचा हा खेळ संपला आहे. कृपया तुमचे करा ट्रसेसना आवर घाला. देशातील कायदा आणि सुव्यवस्था संपूर्ण व्यवस्था पुनर्संचयित करणे आवश्यक आहे जेणेकरून देश शांततेत आणि एकतेने राहू शकेल. कुठे जिथे शांती असेल तिथेच समृद्धी शक्य आहे. आहे. म्हणूनच भारताच्या परराष्ट्र धोरणात एक आहे नैतिक दृढनिश्चय असेल. असे करून, बनवा भारताचे शेअर्स थोडे तेजीत येतील. नाहीतर, आता त्यामुळे मला फारसे दिसत नाही. आत्ताच कसे परदेशी संस्थात्मक आहेत ते पहा गुंतवणूकदारांनी भारतीय बाजाराला अलविदा म्हटले आपण ते करणार आहोत. तिसरी गोष्ट म्हणजे परराष्ट्र धोरण ही एक संवेदनशील बाब आहे. याला अंतर्गत म्हणतात राजकारणासाठी त्याचा वापर थांबवा.
33:55 नाहीतर तुमच्यावर दबाव वाढतो. वाकवण्याचे. रायता फक्त तुमच्यासाठी तुमचे ट्रोल जे पसरवतात ते तुम्हाला गोळा करावे लागेल. आहेत. आणि दबावाखाली वाकणारे हे स्नायू ते केल्याने काय परिणाम होतो? याची उदाहरणे आपण इतिहासात अनेक पाहिले आहेत. जसे की प्रसिद्ध क्यूबन क्षेपणास्त्र संकटादरम्यान जिथे मोठ्या सार्वजनिक उत्पन्नामुळे सरकारे एखाद्या व्यक्तीला योग्य स्वतंत्र निर्णय घेणे कठीण असते. ते झाले. आणि चौथी आणि शेवटची गोष्ट जगात असा कोणताही देश नाही जो स्वयंपूर्ण होऊ शकेल. जर ते शक्य असेल तर ते भारत आहे. इथे एक डोंगर आहे, वाळवंट आहेत, महासागर आहेत, अनेक आहेत खनिजे आहेत. जगातील सर्वात मेहनती लोक देखील आहेत. फक्त डेंग झुओपिंग सारख्या व्यक्तीची गरज आहे. नेत्यांनी सक्रिय पुढाकार घेतल्याने, अशाप्रकारे आपण भारतातील स्थानिक उद्योग उभारू शकतो. चला करूया. फक्त स्वावलंबी भारत आणि बोलका 'फॉर लोकल' चा नारा देऊन चालणार नाही. आहे. ते जमिनीवर अंमलात आणणे आवश्यक आहे. आहे. मी कोरियन कल्चर वेव्ह वर एक व्हिडिओ पोस्ट केला आहे.
34:41 दक्षिण कोरिया कसा मऊ आहे याबद्दल बोललो सत्तेच्या जोरावर महासत्ता बनली. अशा २० भारतीय लाटा जगभर प्रवास करू शकतात कारण आपली संस्कृती इतकी वैविध्यपूर्ण आहे. पण सरकारने दबाव आणला पाहिजे. काही? लोक म्हणतात की मी मोदीविरोधी आहे. पण एकदा माझ्या सूचनांचा विचार करा. ते अंमलात आणण्याचा प्रयत्न करा आणि तुम्हाला दिसेल गोडी मीडिया आणि व्हॉट्सअॅप कसे शोधायचे विद्यापीठाबाहेरील जग मी तुमचे कौतुक करतो. आणि देश पुढे जाईल जर ते वाढले तर तुम्हीही जातीय राजकारणाचा भाग व्हाल. त्याशिवायही तुम्ही तुमच्या निवडणुका जिंकू शकाल. ध्रुव राठी अकादमी समर सेल चुकवू नका विसरा. सर्व अभ्यासक्रमांच्या लिंक्स खाली दिल्या आहेत. ते वर्णनात सापडेल. जर हे जर तुम्हाला व्हिडिओ आवडला असेल तर येथे क्लिक करा क्यूबन क्षेपणास्त्र संकटाचा व्हिडिओ तुम्ही पाहू शकता. एक अतिशय महत्त्वाचा काळ जेव्हा अमेरिका आणि रशिया एकमेकांशी विरोधाभासी आहेत. अण्वस्त्रे जवळजवळ नष्ट करण्यात आली.
35:27 फक्त एका व्यक्तीने तिसरे महायुद्ध होण्यापासून रोखले खाली मार. त्या व्यक्तीची कहाणी येथे जाणून घ्या. क्लिक करून. खूप खूप धन्यवाद. जय हिंद. [संगीत]
