สรุปย่อ
วิดีโอนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับทุ่งหญ้าประเภทต่างๆ ทั่วโลก ได้แก่ ทุ่งหญ้าสะวันนา ทุ่งหญ้าสเตปป์ ทุ่งหญ้าแพรรี ทุ่งหญ้าปัมปัส และทุ่งหญ้าทุนดรา โดยอธิบายลักษณะเฉพาะ ภูมิอากาศ พืชและสัตว์ที่อาศัยอยู่ รวมถึงความสำคัญทางเศรษฐกิจของแต่ละประเภท
- ทุ่งหญ้าสะวันนา: ทุ่งหญ้าเขตร้อนที่มีต้นไม้ขึ้นกระจายห่างๆ มีฤดูแล้งยาวนานและฤดูฝนสั้น เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์กินพืชขนาดใหญ่และสัตว์ผู้ล่า
- ทุ่งหญ้าสเตปป์: ทุ่งหญ้ากว้างใหญ่ที่ไม่มีต้นไม้ใหญ่ อากาศสุดขั้ว ฝนตกน้อย สัตว์ต้องปรับตัวเก่ง
- ทุ่งหญ้าแพรรี: ทุ่งหญ้าเขตอบอุ่นในอเมริกาเหนือ ปริมาณฝนปานกลางถึงสูง ดินอุดมสมบูรณ์ ปัจจุบันเป็นแหล่งผลิตอาหารที่สำคัญ
- ทุ่งหญ้าปัมปัส: ทุ่งหญ้าเขตอบอุ่นในอเมริกาใต้ ที่ราบกว้างใหญ่ ดินอุดมสมบูรณ์ ฝนตกสม่ำเสมอ อากาศอบอุ่น เป็นพื้นที่สำคัญในการทำปศุสัตว์และปลูกธัญพืช
- ทุ่งหญ้าทุนดรา: ทุ่งหญ้าในเขตหนาวเย็นที่สุดของโลก ดินเยือกแข็งถาวร พืชขนาดเล็ก สัตว์มีขนหนา
ทุ่งหญ้าสะวันนา
ทุ่งหญ้าสะวันนาเป็นทุ่งหญ้าเขตร้อนที่มีต้นไม้ขึ้นกระจายห่างๆ มีฤดูแล้งยาวนานและฤดูฝนสั้น พบในหลายทวีป เช่น แอฟริกา อเมริกาใต้ และออสเตรเลีย เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์กินพืชขนาดใหญ่ เช่น ม้าลาย ยีราฟ และแอนทิโลป รวมถึงสัตว์ผู้ล่าอย่างสิงโตและเสือ ทุ่งหญ้าแห่งนี้มีปรากฏการณ์ที่น่าทึ่งคือเส้นทางการอพยพครั้งใหญ่ (The Great Migration) ของสัตว์นับล้านตัวในแต่ละปี เพื่อตามหาแหล่งอาหารและน้ำที่ยังอุดมสมบูรณ์ในช่วงฤดูแล้ง นอกจากนี้ ไฟป่าที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติก็ถือเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยรักษาสมดุลของทุ่งหญ้าแห่งนี้ไว้ด้วย
ทุ่งหญ้าสเตปป์
ทุ่งหญ้าสเตปป์คือทุ่งหญ้าที่กว้างใหญ่สุดลูกหูลูกตา ส่วนใหญ่เป็นที่ราบเรียบเนินเขาเตี้ยที่โล่งกว้าง ทำให้มีลมพัดแรงตลอดเวลา อากาศที่นี่จะสุดขั้วมาก หน้าร้อนก็ร้อนจัด ส่วนหน้าหนาวก็หนาวจัดจนหิมะตก และที่สำคัญคือฝนตกน้อย พบได้ในหลายทวีป ส่วนใหญ่อยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดิน เช่น แถบใหญ่ที่สุดคือที่พาดผ่านทวีปเอเชียและยุโรปตะวันออก (Eurasian Steppe) ในอเมริกาเหนือเรียกว่าทุ่งหญ้าแพรรี ส่วนในอเมริกาใต้เรียกว่าทุ่งหญ้าปัมปัส ในเขตทุ่งหญ้าสเตปป์จะมีแค่หญ้าที่มีรากลึกไว้ดูดน้ำ สัตว์ที่นี่ต้องปรับตัวเก่งมาก เพราะเป็นที่โล่ง ต้องระวังนักล่าและอากาศก็สุดขั้ว แบ่งกลุ่มสัตว์เด่นๆ ได้ดังนี้ 1) นักเดินทางไกล ตัวใหญ่ ชอบอยู่รวมกันเป็นฝูงเพื่อป้องกันตัว วิ่งเร็วและต้องเดินหาหญ้ากินไปเรื่อยๆ เช่น ควายไบซันในอเมริกา หรือแอนทิโลปไซกาที่มีจมูกยาวในเอเชีย 2) ผู้อาศัยใต้ดิน ส่วนใหญ่เป็นสัตว์ตัวเล็ก เช่น หมาแพรรีหรือกระรอกดิน ขุดโพรงอยู่ใต้ดินลึกเพื่อหลบความร้อนจัดในหน้าร้อนและหลบความหนาวจัดในหน้าหนาว 3) นักล่า เช่น หมาป่าและเหยี่ยวที่คอยออกล่าจากมุมสูง ทุ่งหญ้าสเตปป์จึงเป็นพื้นที่ที่เรียบง่ายแต่เต็มไปด้วยชีวิตที่แข็งแกร่งและน่าทึ่งมาก
ทุ่งหญ้าแพรรี
ทุ่งหญ้าแพรรีเป็นชื่อเรียกเฉพาะของทุ่งหญ้าเขตอบอุ่นที่ตั้งอยู่ใจกลางทวีปอเมริกาเหนือ มีจุดเด่นสำคัญคือปริมาณฝนที่ตกในระดับปานกลางถึงสูง ซึ่งทำให้พื้นที่นี้มีความชื้นและอุดมสมบูรณ์มากกว่าทุ่งหญ้าสเตปป์ ผืนดินอันอุดมนี้เป็นที่ราบกว้างใหญ่ที่เต็มไปด้วยหญ้าสูง บางชนิดสามารถเติบโตได้สูงถึง 2 เมตรเลยทีเดียว ในด้านภูมิอากาศนั้นมีความแตกต่างอย่างชัดเจนระหว่างฤดูร้อนที่อบอุ่นและฤดูหนาวที่หนาวเย็นจัด ในอดีตทุ่งหญ้าแห่งนี้เคยเป็นบ้านของฝูงสัตว์ขนาดใหญ่ เช่น ควายไบซัน แต่ในปัจจุบันพื้นที่ส่วนใหญ่ได้กลายเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่สำคัญของโลกไปแล้ว
ทุ่งหญ้าปัมปัส
ทุ่งหญ้าปัมปัสเป็นนิเวศทุ่งหญ้าเขตอบอุ่นขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ในอเมริกาใต้ โดยส่วนใหญ่อยู่ในประเทศอาร์เจนตินา มีลักษณะเด่นคือเป็นที่ราบกว้างใหญ่ไพศาล มีดินที่อุดมสมบูรณ์สูงและมีฝนตกสม่ำเสมอ แม้จะคล้ายหญ้าแพรรีในเรื่องความชุ่มชื้น แต่ปัมปัสมีอากาศที่อบอุ่นและไม่รุนแรงเท่า พืชพันธุ์หลักคือหญ้าที่ขึ้นปกคลุมหนาแน่น ส่วนสัตว์สำคัญที่พบได้แก่นกไรอาซึ่งเป็นนกขนาดใหญ่บินไม่ได้ กวางปัมปัส และสัตว์นักล่าอย่างพูม่า ปัจจุบันปัมปัสมีความสำคัญทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล เพราะเป็นพื้นที่หลักในการทำอุตสาหกรรมการปศุสัตว์ โดยเฉพาะการเลี้ยงวัวและแกะในปริมาณมาก นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งเพาะปลูกธัญพืชและถั่วเหลืองที่สำคัญต่อตลาดโลกอีกด้วย
ทุ่งหญ้าทุนดรา
ทุ่งหญ้าทุนดราคือระบบนิเวศทุ่งหญ้าที่ตั้งอยู่ในเขตหนาวเย็นที่สุดของโลก คำว่าทุนดราหมายถึงที่ราบที่ไม่มีต้นไม้ ลักษณะสำคัญที่สุดของทุนดราคือมีดินเยือกแข็งถาวร (Permafrost) อยู่ใต้พื้นผิวตลอดปี นี่คือสิ่งที่แตกต่างจากทุ่งหญ้าเขตอบอุ่นและเขตร้อน เพราะมีแต่ความเย็นจัดเท่านั้น พืชที่ขึ้นในทุนดราจึงไม่ใช่หญ้าที่เราคุ้นเคย แต่เป็นพืชขนาดเล็ก มอส และพุ่มไม้เตี้ยที่สามารถเติบโตได้บนดินตื้นๆ ที่ละลายน้ำแข็งแค่ผิวหน้า ทุนดราจะพบได้ในบริเวณขั้วโลกเหนือ (อาร์กติก) และบนภูเขาสูงทั่วโลก สัตว์ที่อาศัยอยู่ต้องปรับตัวให้มีขนหนามาก เช่น กวางคาริบูและสุนัขจิ้งจอกอาร์กติก ทุนดราเป็นระบบนิเวศที่เปราะบางและเย็นเยือก แต่ก็มีความงามที่น่าทึ่ง
