0:00 [âm nhạc] Xin chào các em. Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục bài về vi phạm pháp luật. Một cái bài mà rất là quen thuộc, một cái kh những cái khái niệm mà chúng ta hay gặp trong thực tế. Nhưng để hiểu được về mặt lý thuyết, về mặt lý luận, để hiểu sâu về như thế nào là vi phạm pháp luật thì có lẽ rằng là chúng ta phải có một cái
0:46 bài riêng để mà từ đó chúng ta có thể phân biệt được những cái khái niệm nó rất là gần gũi, ví dụ như vi phạm pháp luật hay là hành vi đái pháp luật. Thì trước khi vô bài này thầy mời các em là xem một cái hình ảnh xe máy mô tô ba người, một người mũ bảo hiểm và hai người không đội và đi cấp cứu. Và tình huống thứ hai là ba người trên một chiếc xe mô tô và trong đó có hai người độ mũ bảo hiểm và một người không được bảo hiểm. Vậy thì cho biết điểm giống nhau và khác nhau giữa hai tình huống. Em nào có thể cho biết được cái điểm giống nhau và khác nhau? Xin mời em. Dạ thưa thầy là theo em thì điểm giống nhau trong hai trường hợp này thì hai người đều chợ ba ờ đều có người không
1:33 đội mũ bảo hiểm. Ờ còn điểm khác nhau giữa hai trường hợp này thì là tình huống trong hai trường hợp này thì một bên thì là đang đi cấp cứu trong tình trạng khẩn cấp còn một bên thì chỉ là đi dạo đi rất là bình thường. Ờ theo em thì hai trường hợp này đều là đều là vi phạm pháp luật. Ờ trong trường hợp thứ nhất thì nếu mà có thể gặp công an thì có thể chấp nhận được, còn trường hợp thứ hai thì không thể chấp nhận được. Xin cảm ơn em. Mời em ngồi. Bây giờ em nào có ý kiến khác sẽ lời. Rồi mời em. Dạ. Em thưa thầy là trong hai tình huống vừa trên thì cả hai tình huống đều là trái pháp luật. Tuy nhiên ở tình huống thứ hai là hành vi vi phạm pháp luật ạ. À xin cảm ơn em. Đúng rồi. Như vậy là
2:19 cái điểm giống nhau và khác nhau giữa hai tình huống thì chúng ta cũng đã thấy được. Tức là những cái biểu hiện ra bên ngoài chúng ta đều thấy được cái điểm giống nhau khác nhau. Tuy nhiên tôi đồng ý với bạn là tình huống thứ nhất là trái pháp luật nhưng có thể không phải là vi phạm pháp luật nhưng tình huống thứ hai là trái pháp luật và vi phạm pháp luật. Như vậy là cái hai cái khái niệm rất là gần trong thực tế là giữa vi phạm pháp luật và trái pháp luật là chúng ta hay dễ nhập nhạc. Như vậy chỉ khi nào có vi phạm pháp luật thì lúc đó mới đặt ra vấn đề trách nhiệm pháp lý đúng không ạ? Không vi phạm pháp luật không đặt ra trách nhiệm pháp lý. Như vậy trách nhiệm pháp lý đó là cái gì? Đó là cái trách nhiệm của người vi phạm pháp luật mà phải gánh chịu trước pháp luật trước nhà nước về hành vi vi phạm của mình. Còn nếu chỉ đó là hành vi tr pháp luật không thôi thì không phải chịu trách nhiệm pháp lý. Đấy như vậy chúng ta hiểu được cái khái niệm mà vi phạm pháp luật, trái
3:05 pháp luật như thế nào thì chúng ta bắt đầu đi vô những cái nội dung chính của bài này để hiểu sau hơn. Bài này chúng ta sẽ có mấy nội dung như sau. Một nhỏ chúng ta sẽ nghiên cứu về vi phạm pháp luật. khái niệm dấu hiệu rồi chúng ta sẽ nói về cấu thành vi phạm pháp luật rồi chúng ta nói về cái phân loại vi phạm pháp luật nó có nhiều loại thì chúng ta phân loại như thế nào và sau đó chúng ta nói vấn đề thứ hai đấy là khi xác định đã có vi phạm pháp luật rồi nó đủ yếu tố cấu thành rồi và xác định nó thuộc loại vi phạm pháp luật nào rồi thì làm cơ sở để chúng ta truy cứu cái vấn đề về trách nhiệm pháp lý như vậy trách nhiệm pháp lý nó là cái gì trách nhiệm pháp lý nó là khái niệm đặc điểm chúng ta sẽ hiểu được trá trách nhiệm pháp lý khác với những cái loại trách nhiệm khác, trách nhiệm đạo đức, trách nhiệm xã hội gì đấy nó khác của trách nhiệm pháp lý và sau
3:52 đó chúng ta sẽ phân loại phải có những loại trách nhiệm pháp lý ra nào đấy và đấy là hai cái nội dung chính của bài chúng ta. Thì bây giờ chúng ta đi vô cái phần một La Mã đó là vi phạm pháp luật. Vi phạm pháp luật thì trước hết chúng ta đi vô phần khái niệm người ta có khái niệm tôi dùng một cái phương pháp gọi là diễn dịch. Tức là từ cái khái niệm chúng ta hiểu tổng quan về khái niệm sau đó chúng ta sẽ lần lượt phân tích các cái dấu hiệu, các cái đặc điểm, các cái nội hàm của cái khái niệm. Vi phạm pháp luật được định nghĩa là vi phạm pháp luật là hành vi hành động hay là không hành động. Trái pháp luật có lỗi do chủ thể, có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm hại hoặc đe dọa xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ. Đấy là cái khái niệm vi phạm pháp luật.
4:38 Thì khái niệm này nó hơi dài và nó hơi trừu tượng một chút. Bây giờ chúng ta lần lượt xét cái khái niệm này dưới các cái dấu hiệu của nó. Chúng ta sẽ mổ sẻ khái niệm này ra để chúng ta hiểu sâu hơn. Từ cái khái niệm đó chúng ta sẽ có bốn cái dấu hiệu. Đó là hành vi xác định của con người. Thứ hai là trái pháp luật. Và thứ ba là nó phải có lỗi. Và thứ tư là do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện. Đ có bốn cái dấu hiệu của vi phạm pháp luật. Thế thì bây giờ bốn cái khái niệm này là chúng ta tách ra, chúng ta chẻ nhỏ cái khái niệm ra thành những cái ý để chúng ta dễ tiếp cận, dễ nghiên cứu. Và bây giờ chúng ta lần lượt đi vô từng cái ý nội dung thứ nhất. Vi phạm phẫu luật phải là hành vi xác định của chủ thể. Tức là hành vi đó phải được thể hiện ra thế giới khách quan bên ngoài biểu hiện dưới
5:26 dạng hành động và không hành động. Tức là vi phạm pháp luật phải là hành vi xác định, hành vi cụ thể. hành vi đó phải được trong khoa học ví dụ luật hình sự người ta gọi đó là tội danh định danh tức là phải xác định nó thuộc cái loại vi phạm pháp luật gì tên gọi của vi phạm đó là gì chứ không thể nói vi phạm pháp luật một cách chung chung như vậy vi phạm pháp luật phải là một hành vi xác định hành vi cụ thể mà cái hành vi đó nó được bộc lộ ra thế giới bên ngoài. Điều này cái dấu hiệu này cho thấy rằng là những cái nó chưa biểu hiện thành hành vi cụ thể dù nó có tiêu cực như thế nào chăng nữa thì người ta cũng không xem đó là vi phạm pháp luật. Ví dụ quan điểm, ví dụ tư tưởng, ví dụ lối sống, ví dụ suy nghĩ của con người. Dù cho nó có tiêu cực, dù nó không phù hợp với cái sự phát triển, dù cái quan niệm suy nghĩ đó có thể người ta không đồng tình, người
6:11 ta có thể phản đối nhưng nó mới ở dạng suy nghĩ quan điểm, nó mới tiềm tàn trong nhận thức, nó chưa biểu hiện ra thế giới bên ngoài khách quan bằng hành động cụ thể đúng không? Ví dụ một người thấy một tài sản nào đó ai để đó không có người xung quanh, anh ta có thể nảy sinh trong đầu những cái suy nghĩ khác nhau hoặc có thể lấy tài sản đó đem giao nộp bảo vệ hoặc lấy tài sản đó giao nộp công an hoặc lái tài sản đó và nhanh chấn là gì? Nhanh chân là tìm đường tạo thoát. Như vậy rõ ràng ở đây nó là tất cả nó đều được ẩn hiện trong đầu dù chúng ta có cho rằng người đó có có cơ sở cho rằng cái người ta suy nghĩ the hướng thứ ba tức là sẽ lấy cái tài sản đó tạo thoát thì cũng chưa bắt người ta về hành vi trộm cấp. Bởi vì đấy chỉ là suy nghĩ nó chưa bằng hành động cụ thể. Như vậy vi phạm pháp luật phải là hành động cụ thể và hành động có thể hiện hai
6:56 dạng. Một là hành vi có hai dạng, người ta gọi là tác là hành vi có hai dạng là bất tác vi và tác vi. Như vậy là tác vi là hành động đấy. Tiếng Hán Việt ha. Và hành vi ở dạng thứ hai là bất tác vi tức là không hành động. Hành động và không hành động đều được xem lại hành vi nếu nó đã được thể hiện cụ thể ra bên ngoài. Ví dụ hành động cướp, hành động là trộm cấp, hành động lừa đảo, hành động là vượt đàn đỏ. Đấy là hành động cụ thể, đấy là hành vi cụ thể, hành vi xác định đúng không ạ? Và có thể không hành động, không hành động nghĩa là gì? Luật bắt buộc anh phải làm nhưng mà anh không làm. Và cái việc không làm này nó biểu hiện dưới hành vi khách quan cụ thể rất rõ ràng. Ví dụ anh không đụng mừa bảo hiểm đúng không? Ví dụ rõ ràng ta thấy trong trường hợp này là không hành động là gì đây? Ta trở lại cái hình ảnh chúng
7:42 ta hành động bên này rất là hành động là không được một bảo hiểm giữa người ngồi ở giữa của cái xe đi vào. Đó là không hành động. Đấy không hành động tức là anh không làm một điều mà pháp luật bắt buộc. Như vậy chúng ta thấy rằng là cái điều đầu tiên cái dấu hiệu đầu tiên đó là phải là hành vi xác định của con người đúng không? Đấy là dấu hiệu thứ nhất. Cho nên khi nói một người với phạm pháp luật thì điều đầu tiên chúng ta xem rằng nó có hành vi xác định hay chưa và hành vi đó hành động hay là không hành động. Cái hành vi với phạm pháo luật thường phải là hành vi nguy hiểm cho xã hội. Nguy hiểm tức là nó có khả năng đe dọa hoặc là khả năng gây ra trên thực tế những cái hậu quả, những cái thiệt hại mà xã hội về cánh triệu. Đấy cho nên những cái hành vi không nguy hiểm thì nhà làm luật sẽ không coi nó là hành vi trái pháp
8:28 luật và không xác định nó là vi phạm pháp luật. Như vậy vi phạm pháp luật là hành vi cụ thể, hành vi nguy hiểm cho xã hội. Nhưng cái mức độ nguy hiểm nó có thể khác nhau nhưng phải là hành vi nguy hiểm. Lưu ý rằng những hành vi trái pháp luật nguy hiểm nhưng mà trong những trường hợp là tình thế cấp thiết, trong những trường hợp sự kiện bất ngờ tức là trong trường hợp đó chủ thể không thấy trước và không buộc thấy trước cái hậu quả phải xảy ra thì có thể người ta loại trừ cái tính nguy hiểm của hành vi. Người ta gọi là những trường hợp loại trừ tính nguy hiểm của hành vi. Đấy là cái dấu hiệu thứ nhất. Đó dấu hiệu thứ hai, vi phạm pháp luật phải là hành vi xác định cụ thể mà phải trái pháp luật. Trái phá luật này tính trái pháp luật của hành vi mà chủ thể thực hiện thể hiện ra bên ngoài dưới dạng hành vi đó đã gây thiệt hại, đe dọa gây thiệt hại
9:14 đến các quan hệ sội được nhà nước xác lập và bảo vệ. Như vậy vi phạm pháp luật là hành vi cụ thể và hành vi đó có dĩ nó phải trái pháp luật. Tức là cái cách ứng xử cụ thể đấy nó xung đột lại với luật pháp, nó đi ngược lại luật pháp, nó mâu thuẫn với luật pháp. Trên thực tế là có rất là nhiều dạng. Trên thực tế có hàng ngàn cái biểu hiện trái pháp luật khác nhau. Không đồng mũi bảo hiểm cũng trái, đi vô đường cắm cũng trái, chở ba cũng trái. Đúng không? Ví dụ chạy quá tốc độ cũng trái, bia rượu nồng độ cồn nhiều cũng tránh. Tức là nó có rất là nhiều trong thực phẩm cũng vậy. Anh bỏ những chất cấm hoặc là những chất phụ da gì nhưng mà về mặt lý luận thì người ta gom lại chỉ có ba dạng cái pháp luật. Một là chủ thể làm một việc mà pháp luật cấm. Đó là trái tức là cái điều đó pháp luật cấm, pháp luật không cho phép làm. Bởi vì nếu anh làm điều đó nó có khả năng
9:59 phương hại hoặc là gây ra những cái hậu quả xã hội. Tức là cái điều đó nó nguy hiểm cho nên pháp luật cấm. Mà pháp luật cấm thì anh lại làm đúng không ạ? Và khi anh làm điều đó tức là anh đã trái pháp luật. Đấy là cái cái biểu hiện cụ thể. Như vậy chúng ta có thể tự mỗi một bạn có thể lấy cho mình một cái ví dụ về cái làm một việc pháp luật cấm. Ví dụ anh vượt ra đó là pháp luật cắm rồi. Anh đi vô đường cắm t đường đó là quy định cắm để vô mà anh vô đúng không? Cái này rất là nhiều. Cái thứ hai là chủ thể sử dụng quyền hạn vượt quá giới hạn mà pháp luật cho phép. Tức là cái dạng trái pháp luật thứ hai nè, tức là pháp luật cho một cái biên độ, cho một cái cái khoảng không về mặt hành vi. Anh thực hiện trong cái giới hạn đó, cho anh một cái giới hạn thì trong cái giới hạn đó thì anh xử sự nó phù hợp với quy định của pháp luật. Tức là trong cái giới hạn đó là nó tương
10:45 thích với nó phù hợp với ý chí của nhà làm luật thì xã hội nó sẽ trật tự và nó và nó sẽ không xảy ra nguy hiểm. Nhưng nếu như anh sử dụng cái quyền cái vượt quá cái biên độ, vượt quá cái sự cho phép của pháp luật, tức là nó vượt quá cái giới hạn mà pháp luật quy định thì hành vi đó nó trái pháp luật đúng không ạ? Ví dụ bây giờ trong hoạt động vay mượn thì nhà lầm luật cho phép người bỏ tiền ra vay cho vay đúng không ạ? Anh phải được hưởng một cái khoản lãi suất đúng không? Thì người ta khai thác cái đồng tiền, người ta kinh doanh đồng tiền thì đương nhiên cho người ta một cái gì? Cho người ta một cái lãi suất. Nhưng luật cũng ấn định một cái mức lãi suất nhất định nào đó đúng không ạ? Tức là cái mức trần về mặt lãi suất chẳng hạn. Đấy và nếu như anh cho vay với cái mức lãi suất nó cao và có tính chất bốc lột thì trong trường hợp này t là anh vượt
11:31 quá cái giới hạn mà pháp luật cho phép. Đấy và trong luật hình sự nó có những cái quy định mang tính chất là gì? Là nếu ai đó thực hiện những cái hành vi mà pháp luật à vượt quá cái giới hạn thì coi là vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý. Ví dụ bộ luật hình sự năm 99 có cái tội là tội cho vay nặng lãi chẳng hạn. Tức nặng tức là nó vượt quá cái mức lãi suất như vậy. Hoặc là ví dụ một cái chất phụ da nào đó được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm nhưng ở một liều lượng nhất định trên một cái số lượng trong trọng lượng cụ thể của một cái sản phẩm ví dụ 1 kg anh được bỏ bao nhiêu chất phụ da nhưng chất phụ da này nó nhiều hơn đúng không? Thì trong trường hợp này đấy chính là anh sử dụng quá cái giới hạn pháp luật quy định. Đó là dạng thứ hai. Dạng thứ ba, chủ thể không thực hiện nghĩa vụ mà nhà nước bắt buộc. Tức là
12:20 chủ thể đã không làm một cái điều mà pháp luật bắt buộc phải làm. Tại sao bắt buộc pháp luật bắt buộc làm? Bởi vì pháp luật bắt buộc làm tức là anh phải làm những điều đó vì lợi ích của cộng đồng, vì lợi ích của xã hội, vì lợi ích của nhà nước và kể cả là gì? Vì lợi ích của chính anh, anh phải làm điều đó. Nhưng bây giờ anh không làm. Đó là cái nghĩa vụ mà anh không làm. Ví dụ kinh doanh anh phải có nghĩa vụ nộp thuế. đấy là nghĩa vụ và cái thuế này có thể là gì? Dùng cho phúc lợi xã hội và chính người nộp thuế cũng có thể hưởng những cái phúc lợi xã hội từ cái tì thế anh nộp ra. Và bây giờ anh không nộp thế tức là anh đã không thực hiện cái nghĩa vụ của mình. Hoặc là ví dụ như là thanh niên nam đến tuổi phải thực hiện nghĩa vụ quân sự. Nghĩa vụ quân sự ở đây là bảo vệ tổ quốc. Bây giờ anh không thực hiện thì đấy là anh đã không thực hiện nghĩa vụ mà nhà nước mà pháp luật bắt buộc phải thực hiện. Như vậy trên thực tế nó
13:06 có hàng ngàn hàng hàng vô vàng các cái biểu hiện tái pháp luật cụ thể khác nhau nhưng về mặt lý luận thì chúng ta chỉ nói đến tổm lại có ba dạng mà thôi. Đấy là về mặt lý luận đúng không? Như vậy chúng ta đã được cái dấu hiệu thứ nhất đấy là gì? Vi phạm pháp luật phải là hành vi cụ thể. Vi phạm pháp luật phải là hành vi xác định của người và cái hành vi đó nó phải trái pháp luật đấy. Và trái ở dạng nào phải chỉ ra chứ không thể nói trái chung chung. trái ở dạng nào đấy. Đấy là về mặt lý luận là chúng ta phải nói rồi. Hành vi trái pháp luật nhưng chưa chắc đó là vi phạm pháp luật. Bởi vì hồi nãy chúng ta thấy cái hình ảnh là chở người đi cấp cứu chở ba có người đột mụ bảo hiểm có người không đột mũ bảo hiểm đúng không? Như vậy chúng ta thấy là hành vi đó là xác định. Ta trở lại cái tình huống thứ nhất. Trường hợp
13:52 nào có vi phạm và trường hợp nào không vi phạm. Bây giờ chúng ta thấy nè. Bây giờ với tình huống thứ nhất là chở người đi cấp cứu. Rõ ràng hành vi đã phục hành vi cụ thể không cụ thể. Không đồng mũ bảo hiểm. Người điều khiển không đồng mũ bảo hiểm tình huống thứ nhất đúng không? Chở ba đó là hành vi cụ thể. Và trái luật không? Trái chứ luật chứ cho phép. À trừ trường hợp trẻ em nhỏ thì thì được đi kèm hai người lớn thôi. Còn nên là ba người lớn, ba người trưởng thành thì rõ ràng trở ba là trái pháp luật. Như vậy tình huống thứ nhất là có hai trái pháp luật. Một cái là một người không được bộ bảo hiểm và cái thứ hai là ba người ngồi trên một xe mô tô đó là trái phá. Nhưng mà nó mới thỏa mãn được hai dấu hiệu thôi. Cho nên chưa chắc là vi phạm pháp luật. Bởi vì phạm pháp luật người ta cùng đồ hỏi có dấu hiệu thứ ba. Dấu hiệu thứ ba nhưng mà tình huống thứ hai rõ ràng trái pháp luật rồi. Cụ thể rồi trái pháp luật rồi và chúng ta xem nó có dấu
14:37 hiệu thứ ba hay không. Như vậy là tình huống thứ hai ta cho rằng nó có lỗi đúng không? Còn tình huống thứ thứ nhất có thể nó không có dấu hiệu thứ ba của vi phạm pháp luật. Đó là dấu hiệu có lỗi. Bây giờ chúng ta xem xét. Từ đó chúng ta mới xem xét rằng vậy thì cái dấu hiệu thứ ba nó là cái gì? Đó là dấu hiệu có lỗi. Lỗi là thái độ tâm lý đối với hành vi vi phạm pháp luật do mình thực hiện và đối với hậu quả của hành vi ấy được thể hiện dưới hình thức của ý học quối. Tức là nói một cách khác lỗi là nó phản ánh cái trạng thái tâm lý nó phản ánh cái đời sống nội tâm của chủ thể khi mà anh thực hiện một hành vi phạm pháp luật. Đấy và đối với cái hậu quả anh gây ra tức là
15:24 anh có nhận thức được không cái hành vi của mình anh có thấu hiểu được không là cái hành vi của mình có gây ra hậu quả hay không anh có mong muốn cái hậu quả nó có xảy ra hay không tức là nó phản ánh một cái trạng thái tâm lý một cái diễn biến nội tâm của chủ thể lúc mà cái hành vi của chủ thể thực hiện cũng như đối với các hậu quả chủ thể đã gây ra như vậy lỗi là như vậy trường hợp nào có lỗi và trường hợp nào không có lỗi như vậy tới này nè Thường người ta nói đến lỗi tức là người ta nói đến một trạng thái tâm lý tiêu cực, một cái nhận thức tiêu cực. Và cái nhận thức tiêu cực ấy làm sao nhận thức làm sao chúng ta đánh giá được cái nhận thức tiêu cực. Bởi vì cái nhận thức ấy nó được phản ánh qua thế giới khách quan, qua hành vi bên ngoài thế giới khách quan. Cho nên khi chúng ta nói lỗi là chúng ta nói à đấy là một cái nhận thức tiêu cực, đấy là một trạng thái tâm lý mà nó không phù hợp với cái sự phát
16:11 triển só. Ví dụ ta thấy một người vượt đàn đỏ, mọi người đều dừng nhưng mà khi đàn đỏ anh ta vẫn rồi ra, anh ta chạy nhanh qua thì chính cái hành vi này nó phản ánh một cái nhận thức coi thường pháp luật hoặc là đến một ngã tư khác có công an thì anh ta lại dừng nhưng không có công anh ta lại vượt. Như vậy chính cái hành vi vượt có công an không có công an nó phản ánh một cái trạng thái tâm lý, một cái nội tâm một cái cái diễn biến tâm lý chủ thể nó tiêu cực đấy là cái lỗi. Nhưng mà trường hợp nào là có lỗi và trường hợp nào là không có lỗi. Thế thì thường như thế này như này cái này ta nói về mặt lý thuyết ta nói này đứng trước một cái tình huống chủ thể có nhiều cái cách xử sự khác nhau để giải quyết cái tình huống ấy. Có nhiều cái cách xử sự khác nhau để chúng ta giải quyết được tình huống và chủ tể hoàn toàn tự do về mặt lý trí, tự do về mặt ý chí, tự do hành động để lựa chọn cho
16:56 mình một cái cách ứng xử nào đó. Nếu lựa chọn cách hợp pháp thì không có lỗi đúng không ạ? Nhưng ngược lại anh lại tự lựa chọn cho mình một cái hành vi trong số các hành vi đấy, các trong số các ứng sử đấy. Anh lựa chọn cho mình một cái hành vi trái pháp luật thì đấy là có lỗi. Bây giờ khi ta đi gặp một cái đường cấm đúng không? Thì ta có thể rẽ trái rẽ phải theo sự chỉ dẫn. Nhưng mà chúng ta muốn đi nhanh, muốn đi nhanh mà gặp một đường cấm thì để đứng trước tình huống này anh có thể làm gì? Anh có thể rẽ trái hoặc rẽ phải hoặc có thể tìm những cái hẻm mà không cắm anh đi vào anh lại đi thẳng vô cái đường cấm. Như vậy rõ ràng hành vi của anh là có lỗi. Tức là có thể anh thực hiện một cái hành vi không trái pháp luật mà anh lại thực hiện cho mình, anh lựa chọn cho mình một cái hành vi trái pháp luật. Như vậy là có lỗi. Bây giờ ta ví dụ
17:44 một người thiếu nợ không trả, dây dưa nợ quá hạn không trả, ta có nhiều cái cái cách ứng xử khác nhau để chúng ta thỏa mãn cái số nợ mà chúng ta được đòi về. Có nhiều cách đúng không? Chúng ta có thể à làm việc trực tiếp làm việc đàm phán với đối tác với lại con nợ. Chúng ta có thể kiện ra tòa nhưng mà lại không làm điều đó. Chúng ta lại đi bêu réo, chúng ta lại là có thể là dùng những cái cái biện pháp, những cái cách thức nó trái pháp luật. Họ là người thiếu nợ nhưng không có nghĩa rằng vì họ thiếu nợ anh quá hạn mà anh có quyền sử dụng những cái cách xâm hại đến danh dự nhân phẩm của họ. Ví dụ như công ty gia hân vừa rồi ta chưa bàn ở đây công việc đó là ai đúng ai sai nhưng cái việc mà bêu réo danh dự nhân phẩm hoặc nói xấu hoặc là có những lời lãi man kính dắc thóa mạ dùng các cái mạng xã hội như vậy đấy là trả đấy là hành vi đó có lỗi chúng ta
18:30 còn những cái công cụ khác mà như vậy tóm lại khi nào là có lỗi khi đứng trước một tình huống chúng ta có nhiều cái cách ứng xử khác nhau và chúng ta hoàn toàn tự do về mặt nhận thức tự do về mặt hành vi lựa chọn một cách ứng xử cho phù hợp với cái quy định của luật pháp để giải quyết cái tình huống đó thì đó là không có lỗi. Còn chúng ta không lựa chọn, không tìm đến cái hành vi hợp pháp mà chúng ta tìm đến một cái hành vi trái pháp luật. Mà trái pháp luật là gì? Chúng ta nói ở dấu hiệu thứ hai rồi thì đấy là hành vi có lỗi. Được chưa nào? Đó là hành vi có lỗi. Tuy nhiên cũng phải nói thêm như thế này. Trong những trường hợp đúng không là họ thực hiện một hành vi trái pháp luật nhưng mà nó cái hành vi trái pháp luật đó nó không xuất phát từ cái nhận thức,
19:16 cái mong muốn, nó không xuất phát từ cái sự lựa chọn của họ. Tức là họ không có một cái sự lựa chọn nào khác buộc họ phải thực hiện một hành vi trái pháp luật để bảo vệ một lợi ích của mình, bảo vệ lợi ích của người khác, của xã hội, của nhà nước. vì lợi ích của cá nhân, của cộng đồng, của tập thể. Như vậy trong trường hợp này, vì bảo vệ những lợi ích đó cho nên buộc tôi không có sự lựa chọn nào khác thực hiện một hành vi trái pháp luật. Như vậy hành vi trái pháp luật này nó không còn sự lựa chọn nào khác mà đấy là cách cuối cùng và có thể nói đó là cách duy nhất để tôi bảo vệ đến một cái lợi ích của xã hội, đúng không? Như vậy trong trường hợp này thì họ là gì? Họ không có lỗi. Ta quay lại cái hình ảnh như vậy. Rõ ràng trong trường hợp này chúng ta thấy không ạ? Bây giờ vì cái tính mạng, vì cái sức khỏe của người ngồi ở giữa cho nên buộc
20:04 cái người lái xe không còn sự lựa chọn nào khác phải chấp nhận chở ba để đưa cái người đi cấp cứu nhanh nhất để bảo vệ mạng sống, tính mạng của họ. Cho nên trong trường hợp này là cái anh lái xe trong trường hợp này anh không có lỗi mặc dù đó là hành vi trái pháp luật. Còn nếu như mà đội đụng mũ bảo hiểm cho được hai người rồi là chỉ một người bị thương ngồi ngồi sau thì ai dìu họ. Như vậy rõ ràng trong nào họ có thể họ chạy quá tốc độ, có thể họ vượt cả đèn đèn đỏ lận nhưng mà những hành vi trái pháp luật này nó không có lỗi. Cho nên chúng ta nói tình huống thứ nhất là tình huống không vi phạm pháp luật bởi vì không có dịu ti nhưng mà rõ ràng tình huống thứ hai đúng không? Anh đi dạo đúng không? Anh thiếu xe thì anh có thể mượn xe khác trong tình huống này. Anh có thể kêu xe ôm anh có thể có một tình huống khác là anh đi taxi nhưng không lựa chọn những cách hợp pháp là đi xe ôm hoặc đi taxi
20:51 mà lại tống ba. Như vậy đây là cái sự lựa chọn của chính anh. Anh có cách khác để hợp pháp mà còn tình huống thứ nhất không còn cách nào khác hết. Cho nên cùng trái pháp luật nhưng mà trái pháp luật đó là do chủ thể lựa chọn trong khi đó có điều kiện tốt hơn lựa chọn hành vi hợp pháp hơn thì không làm. Đó chú còn trái pháp luật mà vì điều kiện khách quan, vì bất khả kháng, vì tình thế cấp thiết, vì sự kiện bất ngờ thì trong trường hợp này nó là không có lỗi. Như vậy chúng ta phải nhận thức lỗi nó là gì? Lỗi là rất quan trọng. và có hai hình thức lỗi cô ý hoặc vô ý. Và đến cái phần cấu thành vi phạm pháp luật chúng ta sẽ phân tích kỹ hơn lỗi cố ý hoặc vô ý là gì. Và như vậy chúng ta có ba dấu hiệu rồi. Hành vi xác định cụ thể trái pháp luật và lỗi
21:38 bây giờ. Nhưng vấn đề ở chỗ có dữ từ là cái chủ thể thực hiện hành vi đấy. Cái người mà thực hiện hành vi tr pháp luật đấy nó có có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện hay không? Tức là cái chủ thể đó có khả năng đó vào thời điểm thực hiện vi họ hoàn toàn nhận thức được bản chất nguyên sợ hay không? Họ nhận thức được hậu quả hành vi của mình thực hiện không? Họ có khả năng điều khiển được hành vi và họ có khả năng tự chịu trách nhiệm trước pháp luật và hành vi của mình hay không? Cho nên dù cho là có hành vi cụ thể nhưng mà cái hành vi đó nó rơi vô người mà không có năng lực trách nhiệm pháp lý thì rõ ràng trong trường hợp này cũng không coi đó đúng không ạ? Ví dụ như một đứa bé 7 tuổi 10 tuổi, ai đó chọc nó tức quá, nó cầm một cái cái cây nào đó, nó cầm một cái cái
22:24 cái dùi nào đó, nó bữa vào đầu một cái người khác nó gây thương tích. Thì rõ ràng trong trường hợp này không thể nói nó vi phạm pháp luật được. Hành vi đó có thể trái pháp luật, hành vi đó là cụ thể gương tính nhưng nó chưa đủ cái khả năng để gánh chịu trách nhiệm pháp lý đúng không? Và người mà có khả năng gánh chịu pháp luện với là người phải có năng lực pháp luật, năng lực hành vi trong cái bài quan hệ pháp luật chúng ta đã được. Như vậy về mặt cá nhân thì có năng lực trách nhiệm pháp lý nó dựa trên hai yếu tố. Một là độ tuổi, chưa đủ tuổi cũng không coi là vi phạm pháp luật. Thì tùy theo từng lĩnh vực quy định có thể đủ 14, đủ 16 hoặc đủ 18 các bạn sẽ học luật duyên ngành sẽ xác định rõ tuổi nào vi phạm pháp luật trong lĩnh vực nào. Và thứ hai là người đó phải có khả năng nhận thức đúng không? Đấy là đối với cá nhân đấy, đối với tổ chức thì phải có
23:09 cái năng lực chủ thể đó, năng lực trách nhiệm với và chúng ta đã học cái năng lực này trong cái bài quan hệ pháp luật, năng lực pháp luật và năng lực hành vi. Đấy, như vậy là chốt lại là cái phần vi phạm pháp luật, khái niệm phạm pháp luật giúp các bạn nhận thức sâu hơn vi phạm pháp luật phải thỏa mãn đủ bốn dấu hiệu đó. Chúng ta kết thúc cái phần khái niệm và các dấu hiệu vi phạm pháp luật. Và phần thứ hai chúng ta sẽ tiếp sau. Cảm ơn các em.
