0:06 Xin chào các con vợ. Sao rồi? Có điểm yếu, có nhu cầu, có khao khát rồi. Vẫn chưa viết được nhân vật à? >> Thế thì lại ngồi xuống đây, ta sẽ cùng nhau đi tiếp những bước còn lại trong hành trình tám bước xây dựng nhân vật nhé. Chúng ta đều biết từ video trước nhân vật của bạn luôn khao khát một điều gì đó. Em có một ước ao, em có một khát khao, em có một ước ao. >> Bản chất của khao khát ấy sẽ tiết lộ rất
0:52 nhiều về nhân vật. Dù mục tiêu đó là gì, nó cũng không nên dễ dàng đạt được. Phải có sự đối kháng với mục tiêu đó. đối kháng tạo ra xung đột và xung đột mới tạo nên câu chuyện. Nhiều tay viết thường nhầm tưởng rằng phải cho phản diện là một nhân vật xấu xa, gian ác, làm những điều bỉ ổi, vô đạo đức. Tuy nhiên, cách nhìn này là không chính xác bởi ác nhân và phản diện là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Phản diện trên thực tế có một vai trò rất riêng trong câu chuyện về mặt cấu trúc, chức năng. Một anh hùng thường được định hình bởi đối thủ của mình và đối thủ đó không nhất thiết phải là kẻ xấu xa. Bạn chỉ cần một nhân vật có một lý do chính đáng để ngăn cản nhân vật chính đạt được mục tiêu của mình ngay cả khi việc đó diễn ra một cách vô thức. Ví dụ như trường hợp một bà mẹ quá bao bọc, kiểm soát cuộc sống của một người con đã trưởng thành và tin rằng mình đang làm điều tốt
1:38 nhất cho con. Một phản diện thật sự không chỉ muốn ngăn cản nhân vật chính đạt được khao khát mà còn cạnh tranh trực tiếp với nhân vật chính để giành lấy cùng một mục tiêu. Bạn cần để cho phản diện ám ảnh với việc giành được mục tiêu đó không kém gì nhân vật chính. Cách định nghĩa này sẽ xây dựng một liên kết tự nhiên giữa phản diện và nhân vật chính và với mong muốn của anh ta. Chỉ khi cạnh tranh cùng một mục tiêu, nhân vật chính và phản diện mới bị buộc phải đối đầu trực tiếp liên tục trong câu chuyện. Ta có ví dụ về The Chala và Tumer trong The Black Panda. Ở bề mặt, bạn sẽ thấy rõ ràng rằng mục tiêu của The Chala là bảo vệ Wakanda. Trong khi đó, Kimonger thì muốn trả thù và đặt đổ hệ thống. Tuy nhiên, đằng sau những mục tiêu bề mặt đó, thứ mà cả hai người họ cùng muốn đạt được đó chính là quyền lãnh đạo và định đoạt tương lai của Wakanda. Nếu như bạn trao cho họ
2:24 những mục tiêu riêng biệt, mỗi người có thể đạt được thứ mình muốn mà không cần phải đối đầu trực tiếp với nhau thì khi đó bạn sẽ không có câu chuyện nào cả. Sản diện cũng phải là người đặc biệt giỏi trong việc tấn công liên tục và điểm yếu lớn nhất của nhân vật chính. Để tìm ra một kỳ phùng địch thủ thật sự cho nhân vật chính của bạn, trước tiên hãy bắt đầu từ mong muốn hay mục tiêu cụ thể của nhân vật chính. Hay chính là bước thứ ba mà mình đã làm trong video trước. Bất kỳ ai mong muốn ngăn cản anh ta đạt được điều mà anh ta mong muốn thì đó đều là phản diện. Sau đó hãy tìm ra một mục tiêu, một tầng xung đột sâu nhất giữa nhân vật chính và phản diện. Hãy tự hỏi rằng nhân vật của bạn muốn điều gì nhất và họ đang sợ hãi điều gì nhất. Chính lực đối kháng đó sẽ buộc nhân vật phải đối diện với nỗi sợ hãi lớn nhất của mình. Như đã nói ở trên, cả Tala và Kimonger đều mong muốn định nghĩa bản sắc và trách nhiệm đạo đức của Wakanda.
3:11 Thứ mà họ tranh giành với nhau không phải là ngai vàng mà là linh hồn của một quốc gia. Tuy nhiên, nỗi sợ hãi lớn nhất của Tala là đối diện với tội lỗi lịch sử của tổ tiên, thừa nhận rằng Wakanda đã sai trong quá trình phát triển của mình. Vậy Kimonger là ai trong câu chuyện này? Kimonger chính là hiện thân của chính điều mà Chala sợ. Anh ta chính là hậu quả trực tiếp của sự thờ ơ của một quốc gia, người mang cho mình nỗi đau mà Wakanda đã cố quên đi. Kimonger không chỉ ngăn chặn mục tiêu của Tra mà anh ta chính là bằng chứng sống cho việc mục tiêu của Tra có thể là sai lầm. Trong trường hợp mà bạn muốn xây dựng phe đối địch là một tập thể, ví dụ như là một nhóm hay một tổ chức, hãy chọn ra một cá nhân cụ thể trong tổ chức ấy. Đó sẽ là người đại diện cho mối đe dọa lớn nhất và cũng có tầm ảnh hưởng mạnh nhất đối
3:57 với nhân vật trung tâm. Việc cá nhân hóa một nhóm, một tổ chức hay một lực lượng đối địch sẽ tạo ra sự kịch tính lớn hơn và giúp khơi gợi những sự đồng cảm thật sự từ khán giả dành cho nhân vật chính. Một trong những ví dụ tiêu biểu thì không thể nào không nhắc đến Avatar. Trong bộ phim, lực lượng đối địch không phải là một cá nhân mà là cả hệ thống. Đó là tập đoàn RDA là loài người, là chủ nghĩa thực dân, là quân đội, công nghệ và quyền lực. Tuy nhiên, nếu giữ veản diện là cả một hệ thống như vậy thì câu chuyện sẽ rất chiều tượng, rất lạnh và thiếu điểm bám về mặt cảm xúc. Khán giả sẽ khó có thể ghét một cơ chế vô hình và càng khó đồng cảm sâu sắc hơn với nhân vật chính. Vậy nên những nhà làm phim đã lựa chọn cá nhân hóa phe đối thủ bằng một nhân vật, đó chính là đại tá My Squarit. Đạo diễn James Cameron đã nén
4:43 toàn bộ hệ thống đối kháng vào trong một con người. Khi này Quar sẽ đại diện cho hệ giá trị của cả một tổ chức mà anh ta đại diện. Đó chính là tư duy và tham vọng chinh phục của loài người, sự khinh về văn hóa bản điệm cũng như logic rằng sự tiến bộ sẽ đi đôi với công nghệ và bạo lực quân sự. Vậy nên khi Jack Shully đối đầu với Quar, thứ mà khán giả thấy được là hai thế giới quan đang va chạm vào nhau thông qua hai con người. Ngoài ra, bạn cũng có thể chọn cho câu chuyện của mình một thế lực phản diện mà không phải là con người, chẳng hạn như sức mạnh của thiên nhiên hoặc thậm chí là một con quái vật. Ví dụ như là cá mập trắng lớn trong phim George. Tuy nhiên, nếu bạn chọn sử dụng một thế lực phản diện như vậy thì hãy cân nhắc đến việc bổ sung thêm những đối thủ mang yếu tố con người. Ví dụ như trong George, thị
5:29 trưởng của AM đóng vai trò là đối thủ thứ cấp của cảnh sát trưởng Brody. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng có một số trường hợp đặc biệt, ví dụ như khi bạn viết về một nhân vật có nội tâm phức tạp hay là mắc chứng đa nhân cách, bạn có thể dễ rơi và nhầm lẫn rằng phản diện của nhân vật đó là chính bản thân anh ta. Tuy nhiên, đây là một hiểu lầm về mặt cấu trúc truyện khi nói rằng nhân vật đang đấu tranh với chính bản thân mình. Thực chất chúng ta đang nói về điểm yếu bên trong nhân vật chứ không phải là phản diện. Con người thực không hành động theo một cách ngẫu nhiên. Họ hành động dựa trên những nguyên tắc, chiến lược và niềm tin rằng một chuỗi hành động nhất định sẽ giúp họ đạt được điều mà mình mong muốn. Trong kể chuyện cũng vậy, kế hoạch chính là cách mà nhân vật tin rằng mình có thể
6:15 vượt qua đối thủ và chạm tới mục tiêu. Kế hoạch không tồn tại độc lập mà luôn luôn gắn bó chặt chẽ với khao khát và thế lực phản diện. Nhân vật muốn đạt được điều gì thì kế hoạch của anh ta sẽ xoay quanh việc đạt được điều đó. Đồng thời vì luôn có những đối thủ cản trở nên kế hoạch đó cũng cần phải hướng trực tiếp vào việc vượt qua hoặc là vô hiệu hóa đối thủ ấy. Do đó, một kế hoạch tốt không phải là một chuỗi hành động rời dạc mà là một chiến lược cụ thể nhằm giải quyết mâu thuẫn trung tâm của câu chuyện. Trong một số thể loại phim như hành động, phim chiến tranh hay phim trinh thám, kế hoạch có thể được xây dựng rất chi tiết và phức tạp. Thậm chí nó còn có thể được trình bày rất rõ ràng cho khán giả thông qua những bảng vẽ hoặc những sơ đồ hay là lời thuyết minh. Ví dụ như trong Oceans Eleven, kế hoạch gần như được trình bày toàn bộ cho khán giả từ những sơ đồ về két sắt, về hệ
7:01 thống an ninh, về thời gian biểu và vai trò của từng người. Khi mà khán giả đã biết trước được kế hoạch thì khi này sự hồi hộp sẽ đến từ câu hỏi liệu kế hoạch này có hổng ở chỗ nào không? Khi mà kế hoạch bị trệch khỏi đường day, nhân vật sẽ phải ứng biến và điều này sẽ làm lộ ra bản lĩnh cũng như trí tuệ của họ. Ở đây kế hoạch sẽ là động cơ chính của cốt truyện. Nếu như không có kế hoạch thì sẽ không có bộ phim. Ngược lại ở những thể loại khác, kế hoạch có thể khá mơ hồ hoặc là mang tính bản năng hay chính xác hơn, nó là để chỉ quá trình mà nhân vật hành động. Dù là ở dạng nào, kế hoạch vẫn đóng vai trò là động lực thúc đẩy hành động và dẫn dắt biến chuyển của câu chuyện. Ví dụ như bộ phim LadyBird, nhân vật không có một chiến lược dài hạn một cách rõ ràng. Cô phản ứng với hoàn cảnh, ví dụ như là cã lại lời mẹ, thay đổi bạn bè, yêu sai người và lén lút nộp
7:49 đơn xin học đại học. Nhìn lại toàn bộ câu chuyện, ta mới thấy rằng đây là một kế hoạch vô thức mà nhân vật làm theo để thoát khỏi nơi mà mình đã sinh ra. Kế hoạch khi này chính là hiện thân của một bản sơ đồ tâm lý nhân vật. Tuy nhiên, trong một câu chuyện, một kế hoạch hiệu quả không bao giờ được phép vận hành một cách chân chu từ đầu đến cuối. Khi câu chuyện tiến triển, nhân vật sẽ liên tục va chạm với thế giới bên ngoài với đối thủ. Và quan trọng hơn hết là với chính những điểm yếu trong nội tạng của mình. Những sai lầm, những thất bại và trở ngại sẽ buộc nhân vật phải điều chỉnh, thay đổi hoặc thậm chí từ bỏ kế hoạch ban đầu. Càng về sau, áp lực từ hoàn cảnh và điểm yếu cá nhân sẽ càng gia tăng, khiến cho hành động và chiến lược của nhân vật càng phức tạp hơn và mang tính ứng biến cao hơn. Sự thích nghi này chính là nơi mà nhân vật bộc lộ bản chất, phát triển và học hỏi. Một trong
8:35 những ví dụ minh họa hoàn hảo nhất đó chính là bộ phim Money High. Ở điểm bắt đầu của câu chuyện, giáo sư đã xây dựng một kế hoạch cực kỳ chi tiết, hoàn hảo và khép kín cho vụ cướp ở xưởng in tiền hoàng gia Tây Ban Nha. Mục tiêu rất rõ ràng đó là im tiền và không cướp tiền để giảm tội danh. Giáo sư cũng đã đặt ra những luật lệ rất nghiêm ngặt và rõ ràng. Ví dụ như không giết con tin, không tạo những mối quan hệ cá nhân, tuân thủng tuyệt đối mệnh lệnh, vai trò mỗi người cũng đã được phân công một cách chính xác và mọi kịch bản rủi ro đều đã có phương án dự phòng. Ở thời điểm ban đầu thì mọi thứ có vẻ rất dễ dàng khi chỉ cần áp dụng công thức là ra. Tuy nhiên, càng về sau khi các nhân vật va chạm với thế giới bên ngoài, kế hoạch bắt đầu dạng nứt. Cảnh sát không hành xửu đúng như những giả định lý thuyết. Truyền thông thì biến vụ cướp thành một sự kiện chính trị xã hội. Phía
9:21 con tin cũng không chỉ có những đối tượng thụ động mà cũng bắt đầu phản kháng, thao túng và cố gắng để liên lạc với thế giới bên ngoài. Hơn thế nữa, bộ phim cũng đã chọn ra một đối tượng cụ thể để đại diện cho phe đối thủ, đó chính là Thanh tra Rockel. Đúng như ý mà mình đã đề cập vào phần trước, thanh tra Rapel không chỉ chủ động phá vỡ kế hoạch mà còn đào sâu vào tâm lý của giáo sư, dùng tình cảm, lòng trắc ẩn và đạo đức để gây nhiễu. Buộc giáo sư phải đưa ra những quyết định tức thời thay vì dựa vào phương án đã định sẵn. Và quan trọng nhất là tất cả những thành viên trong vụ cướp đều đang phải va chạm với những điểm yếu nội tại trong chính mình. Với Berlin thì đó là sự ái kỷ, sự khao khát được cưỡng mộ. Hậu quả là anh ta áp đặt quyền lực lên con tin, đưa những cảm xúc cá nhân vào trong quyết định chiến thuật của cả đội và khiến cho kế hoạch bị bóp méo bởi cái tôi của mình. Với Tokyo thì
10:08 điểm yếu là bốc đồng, nghiện những cặp sức mạnh. Hậu quả là cô đã phá vỡ trật tự chỉ huy và khiến cho kế hoạch rơi vào hỗn loạn rất nhiều lần. V Rio thì điểm yếu của anh ta là quá non và xanh, hậu quả là anh ta đã gây lộ liễu sơ hở và trở thành điểm yếu của đội cho cảnh sát khai thác. Những thất bại này không đến từ sự thiếu thông minh của kế hoạch mà nó đến từ con người. Bởi con người thì không thể sống như một bản kế hoạch. Trước những thất bại và sai lầm thì giáo sư đã buộc phải từ bỏ một số nguyên tắc ban đầu, ứng biến trực tiếp với tình huống và chấp nhận hy sinh một phần của kế hoạch để cứu lấy toàn cục. Kế hoạch khi này không còn là một đường thẳng mà nó đã trở thành một chuỗi phản ứng trồng lên nhau. Quyết định được đưa ra dưới điều kiện áp lực về thời gian và cảm xúc. Những gì còn lại là một nhóm người đang cố sống sót về mặt chiến thuật lẫn tinh thần. Càng về sau, kế hoạch sẽ càng
10:54 mang nhiều tính phản ứng và cách mà nhân vật quyết định hay hành động không theo kế hoạch nói lên rất nhiều về bản chất của nhân vật cũng như tạo ra tính hấp dẫn, kịch tính và khó đoán cho câu chuyện. Khán giả khi này không còn theo dõi xem kế hoạch đó có thành công hay không mà họ theo dõi những con người ở trong đó sẽ đối diện với điểm yếu của mình như thế nào. Trong phần giữa của câu chuyện, mối quan hệ giữa nhân vật chính và đối thủ sẽ vận hành như một chuỗi đối đầu liên tục. Mỗi bước tiến của mỗi bên đều sẽ kéo theo một đòn đáp trả từ phía còn lại. Hai lực lượng sẽ cùng hướng tới một mục tiêu và chính sự va chạm không ngừng này sẽ khiến cho xung đột ngày càng leo thang cả về mức độ nguy hiểm lẫn chiều sâu về cảm xúc. Không bên nào có thể tiến mà không làm tổn thương đối phương và cũng
11:39 không bên nào có thể rút lui mà không phải trả giá. Đến điểm cực đạn của câu chuyện, chuỗi đối đầu ấy sẽ hội tụ lại thành một trận chiến cuối cùng. Cuộc chạm trán mang tính quyết định giữa nhân vật chính và đối thủ. Đây không chỉ là một khoảnh khắc cao trào về mặt hành động mà còn là thời điểm mà câu chuyện buộc phải trả lời những câu hỏi quan trọng nhất. Ai sẽ là người giành được mục tiêu và cái giá phải trả là gì? Trận chiến này chấm dứt thế giằng co kéo dài, đồng thời khép lại hành trình xung đột đã được xây dựng từ đầu. Trận đối đầu cuối cùng này có thể sẽ được thể hiện dưới nhiều hình thức. Đó có thể là một cuộc va chạm về mặt bạo lực, nơi thể chất và sinh mạng bị đặt vào nguy hiểm. Hoặc đó cũng có thể là một cuộc đấu trí, một cuộc đối đầu bằng lời nói, nơi mà sự thật, niềm tin hay quyền lực, tinh thần được đem ra phơi bày hoặc thậm chí là cả hai cùng một lúc.
12:25 Không quan trọng thể loại mà bạn viết là gì, ngay cả trong những bộ phim tâm lý tình cảm, những cuộc chiến này vẫn tồn tại như một bước thiết yếu. Ví dụ như trong Marriage Story, cuộc chiến giữa hai nhân vật chính xảy ra dưới hình thức là những cuộc đối thoại gay gắt giữa hai vợ chồng. Về bề mặt, họ cãi vã, họ tấn công lẫn nhau bằng ngôn từ. Nhưng về bản chất, cả hai con người họ đều đang đối diện với những dạ nứt dồn nén sâu bên trong cuộc hôn nhân và những tổn thương tâm lý cũng như tinh thần mà họ đã gây ra cho nhau. Trong cuộc chiến này, mục đích chính của kịch bản không nhằm tìm ra kẻ thắng tuyệt đối mà nó là nơi để phơi bày những cảm xúc, những sự kìm nén. Sự thắng thua lúc này sẽ được đo bằng tổn thương về mặt tinh thần. Bên cạnh đó cũng có những câu chuyện mà các nhà làm phim đã mang cả cuộc chiến về mặt thể chất lượng dẫn tinh thần và làm một hoặc dùng cái này để khoác lên cái
13:11 kia. Bạn có thể ngay lập tức nghĩ đến The Dark Knight, cuộc chiến giữa Batman và Joker. Về mặt hình thức, ta sẽ thấy họ đánh đấm, giật đuổi, chiến đấu với nhau bằng nhiều hành động và bạo lực. Nhưng về mặt bản chất, đó đồng thời là một cuộc chiến về mặt chết lý. Joker muốn chứng minh rằng đạo đức chỉ là một lớp vỏ mong manh. Trong khi đó, Batman chiến đấu để giữ lại niềm tin và trật tự cũng như lựa chọn đạo đức của mình. Cuối cùng thì Batman đã thắng về mặt hành động nhưng Joker đã chiến thắng một phần về mặt tư tưởng. Hay trong điện ảnh của Việt Nam gần đây, ta cũng có bộ phim Mưa đỏ khi cuộc chiến trên bàn đắm phán và cuộc chiến bên ngoài chiến trường cùng lúc xảy ra, thậm chí gây hệ quả lên lẫn nhau. Điều quan trọng không nằm ở hình thức mà nó nằm ở mức độ căng thẳng và tịch quyết định của cuộc đối đầu. Dù là
13:56 nắm đấm hay ngôn từ, trận chiến cuối cũng phải là nơi mà không còn chỗ cho nhân vật né tránh hay trì hoãn. Quan trọng hơn, trận chiến này phải đặt nhân vật chính và một thử thách tối thượng, nơi mà anh ta buộc phải đối diện trực tiếp với điểm yếu lớn nhất của mình, điều mà anh ta đã cố né tránh trong suốt toàn bộ câu chuyện. Đây chính là khoảnh khắc mà toàn bộ hành trình trước đó được kiểm nghiệm. Những lựa chọn sai lầm, những điều đã học được, những thay đổi về mặt nội tâm đều dồn lại trong một quyết định cuối cùng này. Nhân vật không thể chiến thắng nếu vẫn giữ nguyên con người cũ. Chiến thắng hoặc thất bại ở đây sẽ gắn liền với sự biến đổi bên trong nhân vật. Nói cách khác, trận đối đầu cuối không chỉ là điểm kết thúc của hành động mà là điểm giao giữa cốt truyện, nhân vật và chủ đề. R of th của mình là hãy tưởng tượng câu chuyện của bạn đang viết giống như một vườn rau mà bạn đang trồng. Ở mỗi bước mà nhân vật
14:42 đi, hãy đào xuống chân của họ một nắm hạt giống. Nếu được canh tắc một cách đúng cách thì khi đến cuối câu chuyện, vườn dau của bạn sẽ nở rộ như một lãi tất yếu. Nó sẽ khiến cho khán giả cảm thấy rằng kết cục này là không thể tránh khỏi. Không phải vì nó được sắp đặt mà vì mọi thứ trước đó đã tất yếu dẫn đến khoảnh khắc này. Đây cũng là một mẹo nhỏ để xác định được chi tiết nào là cần hay là không cần thiết cho kịch bản hay câu chuyện của bạn. Nếu bạn không thể đặt được bất kỳ hạt giống nào bên dưới bước chân của nhân vật thì bước chân đó là vô nghĩa và đang không đóng góp gì cho tổng thể câu chuyện. Trận đối đầu cuối cùng là một trải nghiệm vừa dữ dội vừa đau đớn với nhân vật chính. Chính trong lò luận khắc nghiệt ấy, nhân vật buộc phải đối diện với bản thân và đi đến một nhận thức sâu
15:27 sắc về con người thật của mình. Chất lượng của khoảnh khắc tự nhận thức ấy có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của toàn bộ câu chuyện. Một câu chuyện hay hay dở phần lớn được quyết định ở điểm này. Ở cấp độ tâm lý, sự tự nhận thức xảy ra khi nhân vật chính tháo bỏ lớp mặt nạ mà anh ta đã dùng để che chắn bản thân trong suốt thời gian dài và lần đầu tiên nhìn thấy mình một cách trung thực. Quá trình này không hề thụ động hay dễ dàng, trái lại đó là hành động chủ động nhất, khó khăn nhất và đòi hỏi nhiều can đảm nhất mà nhân vật thực hiện trong toàn bộ quá trình. Bởi nó buộc anh ta phải từ bỏ những ảo tưởng giúp mình tồn tại từ trước đó. Giống như nhu cầu, sự tự nhận thức cũng tồn tại dưới hai dạng tâm lý và đạo đức. Nếu câu chuyện chỉ đặt ra cho nhân vật một nhu cầu tâm lý thì sự tự nhận thức chủ yếu xoay quanh việc hiểu rõ bản thân và những cơ chế nội tâm đã kìm hãm anh ta. Một ví dụ khá
16:13 hay là nhân vật Bob trong Lost in Translation. Bob đặt chân đến một đầm ảnh đất xa lạ với cuộc khủng hoảng trung niên. Nhưng sau khi gặp gỡ và làm quen với Charlot, đặc biệt là sau khoảnh khắc chia tay mơ hồ với cô, Bob, Dỗng vẫn không tìm ra lời giải cho cuộc khủng hoảng của mình. Nhưng anh ta đã thừa nhận sự trống rỗng bên trong bản thân mình và thôi giả vờ rằng mọi thứ vẫn ổn. Vậy nên không phải lúc nào sự tự nhận thức cũng là tôi đã hiểu hết. Đôi khi nó chỉ là tôi không còn tự lời rối mình nữa. Nhưng nếu nhân vật mang một nhu cầu đạo đức thì sự tự nhận thức bắt buộc phải mang tính đạo đức. Khi đó nhân vật không chỉ nhìn mình bằng một con mắt mới mà còn nhận ra cách hành xử sai lầm của bản thân. Đối với người khác, anh ta sẽ ý thức được rằng mình đã gây tổn thương, đã sai và cần thay đổi như thế nào. Quan trọng hơn, sự thay đổi ấy không chỉ dừng lại ở mức nhận thức mà nó còn phải chứng
16:59 minh được thông qua những hành động đạo đức mới. Tiếp tục vắt kiệt con tướng Black Panther. Trong trận chiến đối đầu với Kumonger, anh ta cũng đã mang cho chiến binh báo đen sự nhận thức về đạo đức. Tchala đã nhận ra rằng Wakanda đã sai khi quay lưng lại về thế giới và sự thịnh vượng của họ được xây dựng trên sự thờ ơ. Khi này vị vua của Wakanda đã có những hành động đạo đức mới để chứng minh cho sự khai sáng của mình. Đó là đã cho mở cửa Wakanda chia sẻ tài nguyên về công nghệ thế giới và thay đổi chính sách quốc gia. Như vậy, dẫn Kimonger thua trận nhưng đã đánh thức được nhu cầu đạo đức của người chiến thắng. Khi viết về giai đoạn tự nhận thức, có hai nguyên tắc quan trọng mà bạn cần phải ghi nhớ. Thứ nhất là đừng để nhân vật trực tiếp nói ra những điều mà mình học được. Việc diễn đạt một cách quá thẳng thừng sẽ khiến cho câu chuyện thiếu
17:45 chiều sâu, giáo điều và làm giảm đi trải nghiệm cảm xúc của khán giả. Thay vào đó, hãy để cho sự tự nhận thức của nhân vật được hé lộ thông qua những hành động cụ thể mà anh ta lựa chọn trước, trong và ngay sau khoảnh khắc tự nhận thức. Thứ hai, hãy cụ thể hóa thật rõ điều mà nhân vật học được, tránh cho những sự nhận thức mơ hồ hoặc chung chung. Tuy nhiên, đồng thời cũng cần phải giữ sự linh hoạt. Trong quá trình xây dựng nhân vật và hoàn thiện toàn bộ câu chuyện sẽ có những chi tiết mới có thể buộc bạn phải quay lại điều chỉnh hoặc viết lại sự tự nhận thức sao cho nó thật sự ăn khớp với toàn bộ cấu trúc của câu chuyện. Vậy nên khi viết bạn có thể bắt đầu từ sự tự nhận thức ở cuối câu chuyện trước rồi từ đó quay ngược lại phần đầu để xác định yêu cầu và khao khát của nhân vật chính. Phương pháp đi từ kết thúc đến điểm khởi đầu này sẽ giúp đảm bảo rằng mọi sự lựa chọn của nhân vật và
18:31 cốt chuyện đều phục vụ cho điểm đến quan trọng nhất của cuộc hành trình. Giống như là việc giải một ô chữ vậy. Nó cũng sẽ có phần hiện ra rất nhanh và rõ ràng nhưng cũng có những phần chỉ dần lộ diện sau nhiều lần thử nghiệm và chỉnh sửa. Phần nào đến với bạn trước thì bạn có thể bắt đầu với nó trước rồi linh hoạt thay đổi những gì mà bạn viết trước đó. Nếu như những yếu tố xuất hiện sau này mang đến cho bạn một góc nhìn mới, sau trận đối đầu cuối cùng, câu chuyện bước sang trạng thái cân bằng mới. Đây không phải là việc thế giới đơn giản quay lại trạng thái ban đầu mà là sự thiết lập của một trật tự mới được hình thành trực tiếp từ hệ quả của cuộc xung đột trung tâm. Mọi mối quan hệ, giá trị và vị thế quyền lực trong câu chuyện đều đã được sắp xếp lại. Điểm khác biệt cốt lõi của trạng thái cân bằng mới nằm ở sự
19:18 thay đổi của nhân vật chính. Sau khi đi qua thử thách khắc nhiệt nhất, nhân vật không thể trở lại con người cũ. Anh ta đã dịch chuyển sang một cấp độ tồn tại khác, cao hơn hoặc thấp hơn, tùy thuộc vào cách mà anh ta đối diện với sự thật về bản thân mình. Nhân vật chính có thể đạt được mục tiêu ban đầu hoặc đánh mất nó. Nhưng điều quan trọng hơn hết là thế giới xung quanh của anh ta đã thay đổi. Bởi vì chính anh ta cũng vậy. Một sự thay đổi mang tính nền tảng và vĩnh viễn đã diễn ra bên trong nội tâm nhân vật chấm dứt xung đột cốt lõi. Nếu sự tự nhận thức của nhân vật mang tính tích cực, nghĩa là anh ta đã nhận ra con người thật của mình, thừa nhận những khiếm khuyết đã gây ra tổn hại cho bản thân cũng như người khác, đồng thời học được cách sống đúng đắn hơn trong thế giới mới thì trạng thái cân bằng mới sẽ phản ánh một sự trưởng thành hoặc thăng hoa. Nhân vật bước lên một tầm cao mới về mặt đạo đức, tâm lý hoặc nhân sinh quan. Ngược lại, nếu sự nhận thức mang
20:05 tính tiêu cực, nhân vật nhận ra rằng mình đã phạm phải một tội lỗi không thể chuộc lại hoặc ý thức được sự tha hóa sâu sắc bên trong con người mình, thì trạng thái cân bằng mới sẽ là sự suy sụp hoặc hủy diệt. Nhưng bên cạnh đó cũng có nhiều những câu chuyện hay bộ phim mà sự tự nhận thức giác ngộ này đã không bao giờ tìm đến với nhân vật và cũng là kiểu mà mình yêu thích. Sự khước từ thay đổi ấy cũng đồng nghĩa về sự thất bại và trạng thái cân bằng mới trở thành minh chứng cho cái giá phải trả của việc không chịu đối diện với bản thân mình. Đó có thể là vì lòng kiêu hãnh của họ luôn tự cho mình là đúng. Vì sự bám víu cố chấp của nhân vật và quá khứ và những giá trị niềm tin mà họ đã theo đuổi từ ban đầu. Họ từ chối thực tại mới hoặc có thể là bị đạo diễn
20:51 gạch khảo sở lương trước khi sự giác ngộ kịp tìm đến với họ. Cũng có những nhân vật tưởng chừng như đã giác ngộ nhưng thực chất bản chất là sự tha hóa. Như nhân vật Nina trong Black Swan. Cô ấy ám ảnh với sự hoàn hảo đồng nhất giá trị của bản thân với sự công nhận. Trong buổi biểu diễn cuối cùng khi cô thành công chạm tay đến đỉnh cao của nghệ thuật, Nina nghĩ mình đã toàn vẹn và hoàn hảo. Nhưng đó thật ra không phải là một sự tự nhận thức mà nó là sự tan dã về mặt bản ngã. khi mà sau cùng con người của cô đã bị hủy hoại. Không phải mọi khoảnh khắc bừng sáng đều sẽ là sự tự nhận thức. Nếu như nó giết chết nhân vật thì đó là sự tha hóa, không phải trưởng thành. Về mặt cấu trúc, trạng thái cân bằng mới đóng vai trò như dấu chấm hết thật sự cho một câu chuyện. Nếu cho khán giả thấy rằng hành
21:36 trình đã hoàn tất, không còn xung đột trung tâm nào chưa được giải quyết, không còn câu hỏi bản chất nào về nhân vật vẫn bị treo lửng lơ. Thế giới có thể yên tĩnh trở lại nhưng đó là sự yên tĩnh sau sự biến đổi. Nó là một sự yên tĩnh mang theo ý nghĩa, hệ quả và ký ức của những gì đã xảy ra. >> Ok, đó sẽ là những bước còn lại trong quá trình tám bước xây dựng nhân vật. Nếu bạn cũng đang viết một nhân vật cho câu chuyện của mình thì hãy thử áp dụng công thức này xem sao. Hoặc nếu không, bạn có thể thử phân tích một câu chuyện, một bộ phim hoặc một nhân vật mà bạn yêu thích để test thử
22:21 xem những nhà văn và nhà bên kịch có đang xài chung bì kíp này không nhé. Hẹn gặp lại mọi người trong những video tiếp theo. Bye bye.
