0:00 sách Việt rách tủ sách Ôn luyện trung học phổ thông Quốc gia đánh giá năng lực các trường Đại học Bách qua Đại Học Quốc Gia Hà Nội thành phố Hồ Chí Minh tổng ôn sổ tay kiến thức trọng tâm các cuốn truy cập link dưới phần mô tả của mỗi video để không bỏ lỡ những vô trời hấp dẫn nhất Xin chào tất cả các em Chào mừng các em đã quay trở lại với bài học Vật Lý 12 sách kết nối tri thức của pz ngày hôm nay chúng ta cùng theo dõi một bức ảnh nhé hình ảnh các em đang quan sát ở đây đó chính là một đám lửa lớn cháy ở Vịnh Mexico do hóa do khí hóa lỏng dò rỉ từ một đường ống dẫn dưới đáy biển vào ngày mùng 01 tháng 7 n 2021 và một lượng lớn người và phương tiện đã phải huy động để khắc phục sự cố này chúng ta đã
0:45 biết áp suất khí trong bình chứa quá cao có thể gây ra dò rỉ khí và chính chuyển động của các phân tử khí trong bình chứa đã gây ra áp suất lên Thành Bình vậy mối liên hệ giữa chuyển động của các phân tử khí với áp suất khí tác dụng lên bình chứa như thế nào chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay bài 12 ác suất chất khí theo mô hình động học phân tử quan hệ giữa động N phân tử và nhiệt độ ở bài này chúng ta sẽ đi tìm hiểu một số nội dung như sau nội dung thứ nhất Chúng ta đi tìm hiểu ác suất khí theo mô hình động học phân tử nội dung thứ hai chúng ta đi tìm hiểu mối quan hệ giữa động năng phân tử và nhiệt độ và cuối cùng thì chúng ta sẽ đi giải một số bài tập có liên quan đầu tiên ch chúng ta cùng đi tìm hiểu về áp suất khí
1:32 theo mô hình động học phân tử ở phần này chúng ta sẽ đi tìm hiểu hai nội dung nội dung thứ nhất là tác dụng của một phân tử khí lên Thành Bình nội dung thứ hai là chúng ta đi tìm hiểu tác dụng của N phân tử khí lên Thành Bình đầu tiên tác dụng của một phân tử khí lên Thành Bình các em quan sát hình 12.1 Đây là hình ảnh minh họa phân tử khí gây ác suất lên thành bình xét một lượng khí gồm n phân tử chứ trong một hình lập phương có cạnh là l Trong hệ tọa độ vuông góc Ox yz một phân tử khối lượng m nhỏ chuyển động thẳng đều song song với trực Ox với tốc độ V từ Thành Bình eoh tới va chạm đàn hồi và trực diện với Thành Bình
2:17 ABCD sau khi va chạm phân tử chuyển động theo chiều ngược lại về tốc độ có cùng độ lớn V tới Thành Bình đối diện do đợ lớn của vận tốc tức thời và tốc độ tức thời của một chuyển động có độ lớn bằng nhau nên động lượng của một phân tử trước khi va chạm với Thành Bình có giá trị là Dương m nhân V và sau khi va chạm với Thành Bình thì có giá trị - m nh V vậy độ biến thiên động lượng của phân tử do va chạm với Thành Bình ABCD sẽ có độ lớn là Delta p bằng trị tuyệt đối của trừ MV trừ đi m ngặc MV đóng ngoặc và thì chúng ta tính được là độ biến thiên động lượng ở đây sẽ sẽ bằng
3:03 2mv Vậy thì tại sao có thể coi chuyển động của phân tử khí trước và sau khi va chạm với Thành Bình là chuyển động thẳng đều các em hãy dựa vào tính chất trên của chuyển động phân tử để tính thời gian Delta t giữa hai va chạm liên tiếp của một phân tử lên Thành Bình ABCD theo L và V từ đó dùng công thức tính xung lượng của lực trong thời gian Delta t để chứng minh lực do Thành Bình ABCD tác dụng lên một phân tử khí có giá trị là trừ MV Bình trl lực do một phân tử khí tác dụng lên Thành Bình ABCD sẽ có giá trị là cộng m nh V Bình trl và 2 áp suất giao một lượng phân tử khí tác dụng lên Thành Bình ABCD sẽ có
3:50 giá trị là BM bằng m tr V nh V Bình với thể tích lượng khí v chính bằng l mũ 3 chúng ta thấy rằng là cái khoảng va chạm khoảng thời gian va chạm giữa thành Bình và các phân từ khí ở đây là rất ngắn khi va chạm với Thành Bình thì phân từ khí chỉ tương tác với Thành Bình trong một khoảng thời gian rất ngắn và trong khoảng thời gian này thì lực tác dụng lên phân từ khí rất lớn nhưng thời gian tác dụng quá ngắn nên không ảnh hưởng đáng kể đến vận tốc của phân tử và chuyển động của phân tử khí giữa hai lần va chạm là chuyển động thẳng đều vì sau khi va chạm với Thành Bình thì phân tử khí sẽ tiếp tục chuyển động theo đường thẳng với vận tốc không đổi cho đến khi va chạm với Thành Bình tiếp theo hoặc
4:36 với một phân tử khí khác câu hỏi tiếp theo dựa vào tính chất chân của chuyển động phân tử để tính thời gian Delta t giữa hai lần va chạm thì chúng ta thấy rằng là giữa hai lần va chạm thì quãng đường mà phân tử đi được sẽ là 2l trên vận tốc của phân tử là V Vậy thì khoảng thời gian Delta t sẽ bằng S trv và bằng 2l trv lực do Thành Bình ABCD tác dụng lên một phân tử khí và lực do một phân tử khí tác dụng lên Thành Bình ABCD thì theo công thức chúng ta có là bằng trừ MV bình trl còn lực do phân tử khí tác dụng lên là cộng MV bình trl thì theo định luật 3 Newton hai lực này sẽ có cùng độ lớn và ngược chiều nhau và lực do Thành Bình ABCD tác dụng lên một
5:23 phân tử khí thì được gọi là lực phản Dạ còn lực do một phân tử khí tác dụng lên thành bề ABCD thì được gọi gọi là áp suất từ đây thì chúng ta có thể tính được áp suất do một phân tử khí tác dụng lên Thành Bình ABCD dựa vào định nghĩa áp suất là lực tác dụng lên một đơn vị diện tích lực do một phân tử khí tác dụng lên Thành Bình là F thì bằng MV tr Delta t đây là áp dụng công thức tính độ biến thiên động lượng đúng không ạ diện tích bị tác dụng là diện tích của một cạnh của hình vụ vuông thì diện tích của một cạnh hình vuông cạnh là l Vậy thì diện tích sẽ là l bình như vậy thì chúng ta có thể tính được áp suất do một phân tử khí tác dụng lên Thành Bình pm chính bằng f tra và
6:11 bằng MV tr 2l từ đây chúng ta biến đổi nhá và chúng ta tính ra được là V thì bằng nrt trp như vậy thì chúng ta suy ra được công thức tính ác suất do một phân tử khí tác dụng lên Thành Bình ABCD có giá trị là BM thì bằng m trv nhân với cả V Bình với thể tích lượng khí là V lớ và thể tích lượng khí ở đây cũng chính bằng diện tích của hình vuông là l bình như vậy thì vận dụng các định luật cơ học Newton và mô hình khí lý tưởng thì ta có thể xác định được ác suất của một phân tử khí tác dụng lên thình Bình là BM bằng m tr v nhân với V Bình
6:57 với V ở đây chính là thể tích lượng khí còn v là tốc độ chuyển động của phân tử các em chú ý này chúng ta có một số các ký hiệu gần giống nhau ví dụ động lượng thì ký hiệu là vectơ p ác suất của một lượng khí thì ký hiệu là p còn ác suất của một phân tử khí ký hiệu là pm Các em chú ý hai nhở chúng ta cùng đi tìm hiểu tác dụng của N phân tử khí lên thành bình vì số phân tử n vô cùng lớn và các phân tử chuyển động hỗn loạn Trung trong bình nên các hướng Ox Oy và oz sẽ là bình đọc do đó số phân tử chuyển động theo hướng Ox từ mặt eoh sang mặt ABCD và ngược lại để gây áp suất lên hai mặt này thì chỉ
7:43 bằng 1/3 số phân tử có trong bình thôi đó là n tr3 như vậy thì trung bình mỗi phân tử tác dụng lên thành bình một ác suất đó là vm sẽ bằng m tr v nhân với cả V bình trung bình trong đó V bình trung bình chính bằng trung bình của các bình phương tốc độ V1 bình cộng V2 Bình đến vn bình chia cho n và đại lượng này thì chúng ta gọi đó là trung bình của góp bình phương tốc độ từ những lập luận trên thì ta có thể viết được công thức tính áp suất của khí trong bình tác dụng lên Thành Bình ABCD đó là p = n tr3 nhân với cả bm trung bình
8:31 với n trv là số phân tử có trong một đơn vị thể tích gọi là mật độ phân tử và nếu như chúng ta ký hiệu mật độ phân tử là nhuy động năng trung bình của các phân tử là ed ký hiệu của động năng trung bình chúng ta đã học ở lớp 10 rồi bằng 1/2 MV Bình Thay vào biểu thức 12.1 thì lúc này chúng ta sẽ có áp suất P bằng 2/3 nhuy nhân với cả động năng trung bình của phân tử ED và vì các mặt của hình lập phương là bình đẳng nên ác suất của chất khí tác dụng lên các mặt của bình đều như nhau và đều được xác định bằng các hệ thức như là 12.1 và 12.2 như vậy là các em sẽ phải ghi nhớ cho cô hai hệ thức 12.1 và 12.2 nhớ rằng là các ký hiệu có gạch
9:19 ngang ở trên thì đấy chính là các ký hiệu của trung bình nhá Bây giờ các em sẽ trả lời cho cô hai câu hỏi trong sách giáo khoa câu hỏi thứ nhất Hãy chứng thở hệ thức 12.1 hệ thức tính áp suất trung bình mỗi phân tử tác dụng lên Thành Bình phù hợp với định luật boiler câu hỏi số 2 hệ thức 12.2 liên hệ giữa áp suất và động năng trung bình cho thấy áp suất chất khí tác dụng lên Thành Bình phụ thuộc vào mật độ phân tử và động năng trung bình của phân tử Hãy giải thích tại sao với hệ thức 12.1 thì chúng ta thấy mối quan hệ giữa ác suất và thể tích của một lượng ký nhất định đó là tỷ lệ nghịch mà địng luật Boer thì cũng nói về mối quan hệ
10:05 giữa ác suất và thể tích của bộ lượng khí nhất định là tỷ lệ nghịch với nhau khi nhiệt độ không đổi hệ thức 12.1 phù hợp với định luật boiler vì các mặt của hình lập phương là bình đẳng nên áp suất tác dụng lên các mặt sẽ là như nhau với hệ thức 12.2 cho chúng ta thấy mối liên hệ giữa ác suất và động năng trung bình phân tử khi mật độ phân tử tăng số lượng lượng phân tử va chạm với Thành Bình trong một đơn vị thời gian cũng tăng thì dẫn đến là áp suất cũng tăng nhưng khi động năng trung bình tăng lực va chạm của các phân tử với thành bình tăng thì dẫn đến là ác suất tăng như vậy là hệ thức 12.2 cho thấy ác suất chất khí tác dụng lên Thành Bình phụ thuộc vào mật độ phân tử nhuy và động năng trung bình của phân
10:51 tử ed nội dung tiếp theo chúng ta cùng tìm hiểu ở đây đó là mối quan hệ giữa động năng phân tử và nhiệt độ để tìm hiểu về mối quan hệ này các em hãy giải cho cô phần bài tập sau từ hai hệ thức là PV = NT và hệ thức tính áp suất chúng ta vừa học hãy rứt ra hệ thức tính động năng trung bình với Na chính là số avogado câu hỏi này không làm khó đâu các em đúng không nào chúng ta sẽ thay ác suất P = 2/3 nhuy nhân với động năng trung bình ed vào hệ thức P V bằ NT rút ra được động năng trung bình ed bằng 2/3 nrt tr nhv Thay vào thì
11:39 chúng ta sẽ bằng 2/3 nh r tr Na nh t vì r và na đều là các hàng số của giá trị xác định nên chúng ta có thể xác định được giá trị của hàng số k với k = r trên N A thì sẽ bằng 1,38 nh 10 mũ trừ 23 J tr kvin và lúc này thì hàng số k được gọi là hàng số bman do đó thì động năng trung bình của phân tử sẽ được xác định bằng hệ thức đó là ed trung bình bằng 3/2 k nh t trong đó k chính là hằng số bo SM bằng 1,38 nh 10 mũ trừ 23 T thì chính là nhiệt độ và đây chính là hệ thức 12.3 từ hệ thức này ta thấy động năng trung bình của phân tử
12:24 sẽ tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối từ đó chúng ta có thể rút ra được những hệ quả sau thứ nhất các khí có bản chất khác nhau khối lượng khác nhau nhưng nhiệt độ như nhau thì động năng trung bình của các phân tử là bằng nhau thứ hai động năng trung bình của các phân tử khí càng lớn thì nhiệt độ của khí càng cao Thứ Ba Vì động năng trung bình Tỉ lợi thuận với nhiệt độ tuyệt đối nên người ta có thể coi nhiệt độ tuyệt đối là số đo động năng trung bình của phân tử theo một đơn vị khác từ hệ thức này thì các em hãy giải cho cô hai câu hỏi trong sách giáo khoa câu hỏi thứ nhất hãy dùng các hệ thức 12.2
13:09 và 12.3 để giải thích tại sao áp suất trong quá trình đẳng tích của một lực khí xác định lại tỉ lễ thuật với nhiệt độ tuyệt đối câu hỏi số hai không khí chứa chủ yếu các phân tử khí nitrogen oxygen và Cacbon dixit Hãy so sánh khối lượng tốc độ trung bình và động năng trung bình của các phân tử khí trên lên trong một phòng có nhiệt độ kh đổi các em sẽ cùng nhìn lại cho cô các hệ thức 12.2 và 12.3 để trả lời được câu hỏi số 1 nhá Ở hệ thức 12.2 thì cho chúng ta mối quan hệ giữa áp suất với động năng trung bình đúng không ạ Còn hãy thức 12.3 thì cho chúng ta công thức xác định động năng trung bình của phân tử ed từ đây thì chúng ta có một liên hệ
13:55 như sau này khi nhiệt độ tăng thì động năng chưng bình của các phân tử khí tăng theo bởi vì động năng Trung bình thì bằng 3/2 k nh T thì do đó lực va chạm của các phân tử khí với Thành Bình cũng tăng và dẫn đến thì áp suất cũng sẽ tăng đúng không nào với câu hỏi số hai là so sánh khối lượng tốc độ trung bình và động năng trung bình của nitrogen oxygen và cacbon dioxit thì chúng ta sẽ cùng nhìn lại hệ thức tính áp suất phân tử áp suất phân tử b thì bằng 1/3 nhân nhuy nhân m nhân với cả V bình trung bình như vậy thì chúng ta có nhận xét là áp suất phân tử lên Thành Bình sẽ tỉ lệ thuận với khối lượng phân tử nhuy m tỉ lệ thuận với cả mật độ phân tử nhuy và Trung tỉ lệ với trung bình của bình phương tốc độ phân tử V bình như vậy thì
14:42 ở đây chúng ta có khối lượng của nitrogen thì nhỏ hơn khối lượng của oxygen và nhỏ hơn khối lượng của Cacbon đioxit tốc độ trung bình của cacbon dioxit cũng lớn nhất lớn hơn tốc độ trung bình của oxygen và lớn hơn tốc độ trung bình của nitrogen từ đây thì chúng ta cũng có nhận xét đó là động năng trung bình của Cacbon đioxit là lớn nhất và động năng trung bình của nitrogen sẽ là nhỏ nhất vậy sau khi học xong bài này thì các em sẽ cần phải ghi nhớ kiến thức gì các em sẽ cần phải nhớ cho cô công thức tính ác suất chất khí theo mô hình động học phân tử với các ký hiệu nhuy chính là mật độ phân tử khí V Bình chính là trung bình của các bình phương tốc độ phân tử và hệ thức liên hệ giữa động năng trung bình của phân tử và nhiệt độ nhiệt độ tuyệt đối đúng không ạ
15:29 trong đó k Ở đây chính là hằng số Boys Man K = 1,38 nh 10 mũ trừ 23 J trên K các em hãy cùng tìm hiểu thêm cho cô về hàng số Boys Man mang tên nhà vật lý người áo nhé thời lượng học của chúng ta đến đây là hết rồi Xin chào và hẹn gặp lại các em trong Những tiết học tiếp theo các em học sinh quý thầy cô và các bàc phụ huynh thân mến rách xin trân trọng và tự hào giới thiệu các đầu sách tham khảo dành riêng cho học sinh lớp 12 ôn thi tốt nhập trung học phổ thông được săn đón nhiều nhất hiện nay như bộ sách 500 bài tập tổng ôn lớp 12 30 đề thi thử tốt nghiệp Trung học Phổ thông các môn tuyển tập đề thi đánh giá năng lực đánh giá tư duy các trường đại học bộ Sổ tay công thức sổ tay kến thức trọng tâm các môn Toán Lý Hóa những cuốn sách này do chính cô Trương San và đội mũ các thầy cô Việt sách cùng biên soạn thiết kế một cách công phu khoa học và chất lượng nhằm giúp các em dễ dàng đạt điểm 9 10 và bứt
16:15 phá trong mọi kỳ thi các em có thể dễ dàng tìm mua các ấn phẩm sách của quyển sách bằng cách nhấn vào link đăng ký trong phần mô tả dưới video bài giảng này nhé Xin chào và hẹn gặp lại các em
