0:00 k This is Chinese k you are inside the exclusive economic zone of the Republic of the Philippines March 15 1956 matapos ang 38 araw at daang-daang kilometrong paglalayag sa mapanganib na karagatan narating ng isang grupo ng mga pilipinong mandaragat ang ilang naka bibig ning Isla sa gitna ng South China [Musika] Sea walang nakatira sa mga pulo kundi mga ibon at mayaman ang pangisdaan sa
0:47 paligid nito inangkin ng mga Pilipino ang teritoryo at idineklara sa mundo ang isang bagong tatag na bansa ang freedom pero hindi nagtagal Ang Munting Bayan at tuluyan na itong naglaho Anong nangyari halos pitong Dekada na ang nakalipas ngayon lalo pang umiigting ang tensyon sa mga isla at karagatang minsang sinakop ng Freedom land ang West philippin Sea at ang spratley Islands This is Philippine
1:33 coast guard vessel conducting low routine maritime Patrol within the Philippine exclusive economic zone matindi ang pangangailangan ng Pilipinas sa natural na yaman ng lugar para maiwasan ang isang nagbabadyang krisis pero mahigpit itong pinag-aagawan ng maraming bayan at katunggali natin ang isa sa pinakamayaman at pinakamakapangyarihang bansa sa buong mundo ang China Chinese 266 Sinubukan kong puntahan ang
2:19 pinag-aagawang mga isla at nasaksihan ko ang kanilang tapang nasa likuran na lang natin yung ng China Anong laban natin meron tayong natatagong alas mga lumang mapa at isang kasunduan na tila nalimutan na ng kasaysayan pamilyar kayo dito ito ang mapa ng Pilipinas Ano ang una niyong
3:05 mapapansin napapaligiran tayo ng tubig at dahil diyan nahihiwalay tayo sa ibang mga bansa ng karagatan parang tingin tuloy natin ang layo natin sa kanila pero iba ang sitwasyon sa lugar na [Musika] ito mahigit 500 km nautical Miles mula sa Puerto Prinsesa matatagpuan ang bayan ng Kalayaan isang munisipalidad na binubuo ng pitong maliliit na Isla pag-asa likas Parola lawak kota Patag at
3:51 panata nasa gitna ito ng kontrobersyal at pinag-aagawang spratley Islands Kumusta kaya ang ang buhay doon alamin nga natin Nandito na tayo sa bataraza Palawan dito magsisimula ang ating paglalakbay papuntang pag-asa Island nasakop ng Kalayaan Municipality ang pinakamalayong bayan sa kanlurang bahagi ng Pilipinas medyo malayo ang biyahe natin Aabutin daw ng isang araw mula dito Baka mas matagal pa Depende sa lagay ng panahon itong dalaw barkong ito ang brp sindangan At brp cabra ang dalawa sa pinakamodernong barko ng Philippine
4:37 coast na regular na nagpapatrol sa lugar pero hindi sasakyan [Musika] natin ang queen ang lansang pag-ari ng lal na pamahalaan minsan buwan [Musika] n [Musika] di gaanong komportable masikip mainit at halos walang upuan o kama Pero ito ang aking tahanan sa loob ng mga susunod na araw
5:25 dito paatras na kami Mar Mar po brother Sige Papi si Nor Flor verdeflor ang Kapitan ng lancha ilang Dekada na raw siang naglalayag sa West philippin Saang kitan wala ak h sa pangin k mapayang paglalakbay kas dagat natin alam yung sitwasyon haon buon pero sa nakaraang mga taon hindi lang ang kondisyon ng dagat ang kinatatakutan ni nor sa tuwing sila ay bumabyahe nar na rin daw kasi ang Chinese coastguard na nagpapatrolya na
6:11 rin sa karagatan nagc ba ang landas ninyo May experience kami dati sir warship ng China papunta kami ng pag-asa Hinarang kami tapos may convoy kami sa pagitan namino dumanak lal na sasakan namin kahit na kami ang makasi sa kanila kami ang madaam hindi sila Bakit mo patuloy na ginagawa to siguro na rin yung pagmahal ko na rin sa kalayaan Kahit nga na mahirap ang sitwasyon Syempre ito yung trabaho namin it nature ng trabaho namin kahit sa ganitong paraan magawa natin yting an yung ating oig anay na
7:01 [Musika] kung Delikado bumyahe sa [Musika] umaga lalo na pagkagat ng [Musika] dilim bandang 7:3 na kulang-kulang 12 hours na tayong bumabyahe at dito sa radar ah or rather doon sa GPS ng barko alam natin na dito sa ating right side dinadaanan na natin yung Sabina sh kung saan Alam nating
7:47 merong Presence ng mga Chinese Militia vessels medyo makikita mo yung ilaw nila sa distance pero wala kasing equipment itong lantsa to Be sure kung sino talaga yon but Of course it does make you feel a little bit insecure kasi nasa gitna tayo ng karagatan gawa sa kahoy itong barko natin kung may mangyaring insidente dito wala tayong [Musika] kalaban-laban pangalawang araw na ng aming paglalakbay papuntang pag-asa Island [Musika]
8:34 hindi man masyadong nakapahinga maswerte pa rin kami dahil maganda ang lagay ng panahon so yung nadaanan natin kanina merong mga Vietnamese fisherman dito sa loob ng tinatawag na exclusive economic zone ng Pilipinas technically hindi talaga dapat sila lumalapit pumapasok sa eas base doon sa International Law pero hindi naman natin sila may tataboy wala tayong ganong kakayahan marami sa mga kasabay ko sa lantsa mga empleyado ng lokal na pamahalaan ng [Musika]
9:27 Kalayaan Nakakainip ang byahe at nakakapagod ang [Musika] paghihintay pero kinahapunan ng pangalawang araw namin Sa laot Sa wakas may natanaw na kaming Isla sa di kalayuan so pagkatapos ng tatl Dal oras ng byahe sakay nitong mabagal pero
10:12 pursigidong Queen seal Dalan siya o na ang pag-asa [Musika] [Palakpakan] Island [Musika] nakamamangha Ang ganda ng [Musika] pag-asa sa biglang tingin iisipin mong eksklusibo at
10:58 mamahaling bakasyunan nito pero isang tanawin ang agad babasag sa ilusyon so ito yung westernmost point ng PAGASA Island at ah Mula sa kinatatayuan ko ngayon Nakita ko na yung vessel ng Chinese coast guard at para sa isang bisita dito sa PAGASA Island medyo kakaiba yung feeling Sabi ko nga medyo unsettling no na ganyan lang kalapit yung mga kapitbahay natin dito pero para sa mga tag PAGASA This is their daily reality pero bakit nga ba pinagagawa ng iba't ibang bansa ang mga isla Bato
11:45 pulong buhangin at bahurang bumubuo sa sprat L ang lugar na ito ay nasa gitna ng South China Sea isa sa pinakamahalagang international waterway sa mundo dumadaan dito ang nasa five . 3 trillion ng ship born goods taon-taon mahalaga siya sa ekonomiya di lamang ng Asya kundi ng mga bansa at rehiyon gaya ng America at Europa natural kung sino ang may hawak ng kontrol sa lugar na ito may malaking [Musika] kapangyarihan para naman sa ating mga Pilipino lalong mahalaga ang sprat dahil sa napakayamang pangisdaan dito
12:32 Tinatayang 12% ng global fish catch ang nanggagaling sa South China Sea kahit na 2.5% lamang ito ng ocean surface ng mundo dahil yan sa maraming mga bahura na tumutuo sa lugar na nagsisilbing pangitlugan o nursery ng mga isda pero hindi lang yamang dagat ang taglay ng South China Sea pinaniniwalaang meron din itong malaking reserba ng oil and natural gas na nasa ilalim ng dagat pinagnanasahan niya ng maraming bansa para patakbuhin ang kanilang ekonomiya pero paano nga ba nagkaroon ng mga residente
13:19 rito balikan natin ang Freedom land ang micr nation na itinatag ng Filipinong explorers noong 1956 ang aboga at negosyanteng si Tomas cloma na tubong panglaw Bohol ang nanguna sa makasaysayang ekspedisyon sa kabila ng pagpupunyagi ng grupo hindi kinilala ang Freedom land ng iba't ibang bansa kabilang na ang Pilipinas na umaangkin din sa mga isla nakaranas ng panggigipit sila cloma sa mga susunod na taon hanggang noong 1974 ibinenta na lang niya ang teritoryo sa Pilipinas sa halagang [Musika] piso para lalo pang Palakasin ng
14:05 territorial claim ng Pilipinas sa mga isla itinatag ng administrasyong Marcos ang munisipalidad ng Kalayaan noong 1978 unti-unting lumaki ang komunidad sa pag-asa Island ang tanging Isla sa kalayaan group na may sibilyan na populasyon ngayon nasa mahigit 200 na ang nakatira sa isla [Musika] at ito sir Makikita mo yan sir yung itong Nasaan pinasyal ako ng mangingisdang si Mang Lar sa kanilang Munting komunidad dumating siya sa pag-asa Noong 2009 bilang construction worker at hindi na umalis Mula noon isa
14:52 ka na ba pagal nakao PAGASA Island kas una pa po sa amin hindi lang sila tumagal kagaya ko na tumagal ng 14 years sa nakalipas sa mga taon Marami na raw pinagbago sa isla Nung una kang dumating dito ano walang walang kuryente pag dating unang dating ito may kuryente na sir pero yung ano lang oo genet portable lang na jeans seat ng aun na ngayon okay na kayo ngayon okay na po sir mas sa kuryente yan nga yung malaking pagbabago dito sa ah pag-asa bayan ng calayan Island Ah meron na kaming ah kuryente ah 247 yan yung naor
15:38 wow Ayos ah Tala niyo pa yung ibang lugar ah maliit lamang ang pulong ito 37 hectares sa kabuuan lagpas kalahati lang ng laki ng Luneta Park sa Maynila Pero dahil sa kahalagahan nito Meron siyang sariling paliparan na mas mahaba pa nga sa buong isla Actually sir yung runway namin yan noon damuhan ag umuulan walang lalapag na eroplano kasi madulas yung runway madulas Gaano kadalas ang landing ng mga eroplano dito ngayon sa isang buwan mga tatlo hanggang apat na bis na kasi maganda na yung runway Pwede po yung mga private C Okay Sige dalhin ko
16:24 yung private plane ko [Tawanan] dito pero marami mang bago sa paligid ng Isla makikita pa rin ang bakas ng nakaraan mga to tawag bue paahan sa loob Pab yon kapal ng semento no safe na safe ka dito o isang metro Siguro ito sir yung
17:11 kapal nito kwento ni Mang lari sa kabila ng pagpasok ng mga banyagang mangingisda sa Gan pa rin ng karagatan sa paligid ng pag-asa pero may isang bagay raw na perwisyo sa kanilang hanapbuhay ngayon Actually po hindi na po kami makalapit ngayon sa kung saan doon yung mga bahan Nam pinupuntahan namin nandoon yung mga barko ng Chinese muli na namang Hinarang ng ilang Chinese vessel ang Il nating mangingisda sa dagat malapit sa PAGASA Island ang mga karanasan ni m is naing
17:58 lumabas sa balita mga barko na Chinese yan sa unahan ko lang hinaharang nila ako hindi ako makapasok ako po yung nagviral sa mga social media na muntik po na bangga ng barko ng Chinese yung barko sa sobrang bilis papalapit na rin ang palapit sa akin huminto ako ah aka k panahon na yon lalampas yung barko ayun pala hihinto doon sa may unahan ko humarang na ganon ah ibig sabihin yun ah Ayaw na nilang papasukan talaga yung lugar na yon ilang beses na ring napabalita ang pananakot at panggigipit ng mga barko ng China di lamang dito sa pag-asa Island kundi sa iba't ibang bahagi ng West
18:44 philippin Sea may pagkakataong halos banggain siya ang gusto lang sana niya makapasok sa loob ng baho de masinlok para makapangisda at tila lumalala pa ang sitwasyon sa nakaraang mga buwan [Musika] naan ko po navan ko the sea area of rep of China require you order your to this sea are sa nakaraang mga taon paulit-ulit ang bangayan ng Pilipinas at China sa pinag-aagawang teritoryo we will will
19:29 pero bakit nga ba sila Nandito kung mahigit 1,000 kro ang layo ng mainland China mula sa sprat Le you must stop your activity and leave this area immediately Please review your [Musika] chart nakaangkla ang kanilang argumento sa Tinatawag nilang 9 dash line Ito yun oh ginuhitan nila ang malaking bahagi ng South China Sea at sinabing sila ang may karapatan at soberanya sa lugar na ito dahil matagal na raw nilang nadiskubre ang bahaging ito ng karagatan kasama sa inangkin ng China ang buong sprat Islands at ang baho de masinlok o
20:27 scarbarros sa buong South China Sea inangkin din nila ang ilang bahura at sh at tinambakan ng mga ito para maging artificial Islands ang Zamora o subi Reef 27 km lang ang layo sa pag-asa Island samantalang ang Panganiban o Mischief Reef na isa ng naval at airbase ng China 233 km lang ang layo mula sa Palawan maraming bansa ang tumutol sa 9 das line ng China na kinwestyon ito ng Pilipinas sa permanent court of arbitration At noong 2016 malaking tagumpay ang ating nakuha the Philippines welcomes the issuance today
21:12 of the award by the arbitral tribunal sinabi ng arbitral tribunal na walang basihan ang 9 das line ng China ibig sabihin ito Pilipinas ang may karapatan sa tinatawag na exclusive economic zone o e ng bansa o yung buong karagatan na may layong 370 km o 200 nautical Miles mula sa ating mga pampang pero hindi tinanggap ng China ang desisyon ng arbitral tribunal
21:59 kung iisipin hindi lang tungkol sa hanapbuhay ang pangingisda ng mga tulad ni Mang [Musika] lari paraan din ito para ipaglaban ang ating karapatan kin ko naman talaga at naman talaga yung lahat ng kayamanan sa ilalim ng tubig sa ating talagan dito sa lugar na ito ah Lagi kong sinasama yan sa meeting namin na manatili tayong matibay sa lugar na ito mahalaga raw na mapanatili ang komunidad sa pag-asa Island pero dahil sa liit ng Isla at layo nito sa kabiasnan kailangan silang suportahan ng
22:47 [Musika] pamahalaan kada buwan May libreng L na kilong bigas ang bawat Matanda at an na kilo naman para sa mga bata ang kuryente Php5 per kow hour lamang ang tubig hindi man 24/7 ang serbisyo libre naman at alam niyo bang Wala ring upa ang mga bahay rito at meron pang isang very cool public service ang gobyerno dito sa pag-asa Island kung mapapansin niyo dito sa sa gitna nung bayan ito na yung pinakasentro maraming mga tao na nakapaligid nakaupo labas yung kanilang
23:35 mga cellphone Bakit kamo dahil merong free public wifi dito sa lugar na ito try natin ha ayun connected na ako Galing ' ba talo pa yung ibang lugar sa Metro Manila walang internet dito libre pero sa kab bila ng mga biyaya mas malaking sakripisyo ang manirahan sa pag-asa labas labas bagamat may mga nurse at midwife sa health center Wala naman silang doktor limitado rin ang kanilang pasilidad at supply ng mga gamot kaya ang mga may seryosong karamdaman kailangan pang dalhin sa mga ospital sa
24:20 mainland ibon na [Musika] lilipad samantala meron mang paaralan Apat lang ang guro Mula kinder hanggang grade 10 iisa lang din ang classroom para sa 6 tong estudyante Good morning students si Anna Mari Ang teacher ng Science at English para sa grade 7 8 9 at 10 Ito po yung aming mga Kinder pupils Ito po ang aming head teacher ah siya din po yung advisor ng mga kinder hanggang grade 3 po Habang may ginagawa po yung head teacher namin nagtuturo sila din po may iniwang
25:05 activity po para sa kanila na sasagutan po nila para makapunta naman si Maam sa ibang mga grade po Parang umiikot siya mahigit isang taon ang nagtuturo sa pag-asa si Anna [Musika] Mar nang ialok daw sa kanya ang assignment hindi siya nagdalawang Isip yung school head ko po tumawag po siya niya Ma'am Anna sa isla ka po ma-assign at napakalayo ng biyahe ah babae ka Payag ka ba na doon ka maassign basta sinabi ko na lang po ah sige po ma'am tanggapin ko po tatanggapin ko po ung item na yan ano yung mga kakaibang karanasan mo bilang teacher dito dahil sa Yun na nga ang
25:50 liit-liit ng populason yung mga kabataan po dito napakasipag pumasok po 6:00 pa lang po may may mga estudyante na po sa school hindi ka po mamroblema na mag-home visit pa kapag nagcutting clase sila mahuli po kaagad sila wala po silang matatakasan po dito sa isla pero sandali silipin nga natin ulit ang mapa ng sprat L ang pag-asa Island nasa layong 508 km mula sa Puerto Prinsesa Lagpas na sa 370 km exclusive economic zone o eas ng bansa Paano natin masasabing atin ang mga islang Ito pisin naman natin kung ano ba ang
26:36 basihan ng pilipin sa ipinaglalaban nitong teritoryo sa West philippin Sea mas matimbang ba talaga ang karapatan natin dito kailangan natin kumausap ng eksperto kita ako kay former associate justice Antonio Carpio Isa siya sa mga nagpanalo ng kasong inihain ng Pilipinas laban sa China noon at base sa kanyang pag-aaral mahigpit ang kanyang paniniwala na atin din ang spratley Islands we have the strongest claim pinakamalakas Iyung claim natin but we have failed to articulate it
27:22 properly matatagpuan sa gitna ng South China Sea ang spratley Islands ipinangalan nito Kay Richard spratley isang British Captain na nadaanan ng mga isla noong 1843 ang mga luma at opisyal na mapa ng Pilipinas ang mga resibo natin na magpapatunay na bahagi na ng ating teritoryo ang sprat noon pa man una na ran ang Murillo villard map na inilathala noong 134 ang territory tag ng Philippines in 134 because that's official map and nakasama doon yyung scar bor sh at saka sprat le sa mapang ito makikita ang panakot na tinatawag na ngayong bajo de masinlok o scar boro sh narito rin ang
28:09 los bajos de paragua sa Ingles the shs of paragua ang lumang pangalan ng Palawan ang bos ni paragua Spratly na ngayon sabi ni Carpio ito ang pinakalumang mapa saan man sa mundo na nagpapakita ng mga lang ito ang China kasi is a very very old country at no point by in their history did they ever map out this area of of the world wala all the maps of China Since The Beginning mm Uh since 2,000 years ago the southernmost territory of China was hainan in all their maps ilan Pang opisyal na mapa ang inilabas ng Espanya sa mga sumunod na taon kung saan Kasama pa rin ang
28:56 Scarborough at at sprat le mahalaga yan dahil ito ang naging basehan ng Amerika nang sakupin nila tayo mula sa mga Espanyol noong 1898 sa Treaty of Paris ibinenta ng Espanya ang Pilipinas sa Amerika sa halagang 20 million pero may problema hindi naisama sa pormal na kasunduan ang Scarborough at sprat le may treaty lines ' ba ang sabi ng Treaty of Paris Spain seeded to the US everything within the lines ngayon yung us nagpirmahan na pagdating nila dito ang dami palang Isla outside the treaty lines so sabi ngayon ng us to
29:41 Spain eh Dapat kasama yan yun ang int e Dito na pumapasok ang nalimutang kasunduan ang treaty of Washington sabi ng us Okay We give you 50,000 more sabi ng Spain maliit yun eh so oh dagdagan namin 100,000 O sige magpirmahan tayo so klaro kaya ang problema nakalimutan natin yyung treaty of Washington sa International Law mahalaga ang mga opisyal na mapa at pormal na kasunduan sa pagsulong ng territorial rights ng isang bansa ang nakagugulat sa kanilang posisyon tungkol sa South China Sea bagamat tinututulan ng China na pag-aaari ng Pilipinas ang mga teritoryong naipa nalo sa arbitral
30:28 tribunal kinilala nila ang mga kasunduan bound sila niyan kahit na they misinterpreted it do you think we should pursue that claim and will we win Saan po natin dadalhin iyan Yes Yeah ang recommendation ko nga We should challenge China Vietnam Malaysia to submit the territorial dispute to voluntary arbitration so i-challenge natin pag talagang believe kayo na matibay yung titulo ninyo let's submit it to arbitration by The International court of justice handa tayo Andyan yung lahat ng mga dokumento natin now if they refuse that means mahina sila panahon na para libutin ang teritoryong Dagat ng
31:22 pag-asa nagpasya ang grupo na puntahan ng Sandy k1 isang pulong na Lapit lang na 3.8 km mula sa PAGASA Island mukang binabantayan ng China coast guard ang aming mga kilos Here we [Musika]
32:15 are dito may mga plastic Oh ito ay basura from I think from Vietnam drinking water dalhin na rin natin para Mal si naman ng [Palakpakan] konti v phip v this China 52 you have infed Upon The s and security of China Habang nasa k1 kami walang tigil ang radio challenge ng China coastguard ang po This is Philippine Navy elas PAGASA you are within the Philippine
33:01 territorial sea in the municipality of Kalayaan kung natinig niyo sa likod matapos ng radio challenge ng Chinese coast guard ah na sinagot naman ng Philippine Navy nagkapatong ng ah ng busina ng horn ah yyung coast guard vessel sa malayo So yung simpleng ah pag-stay dito sa isang pulong buhangin kagaya nito ay [Musika]
33:49 nagpo-provide sa atin kailangan pa rin nating iist ipakita na sa atin ka naman Natatakot Sir ano kasi yung takot kasi ano yan eh irrelevant na yan kung alam mo yung trabaho mo bago bumalik ng Isla humingi ako ng ilan Pang Sandali sa bahura pero imbis na mabighani Nagulat ako sa aking [Musika] nakita naisipan kung sumisid sa mga bahura sa paligid ng pag-asa Island Nadismaya ako sa aking
34:35 nakita Patay ang karamihan sa mga corals at Konti na lang din ang mga isda So merong mga nangingisda rin dito sa bahan na ito kumustahin lang natin Ayon b ang dami na rin ah d na So kahit na Nasira na yung ibang bahura marami pa ring huli meron pa rin sir dingin lang to Sir meron pa rin natitira sa tira-tira ng mga Vietnamese Marami ba sila dito meron sir minsan dito nag-press sila pag gabi h minan saya to yung damita Nakakalungkot naman e patay na mga corals
35:24 natino ang kalusugan ng marine ecosystem sa Kalayaan island group ang isa sa mga inaaral ng ilang scientist na dumayo sa lugar pangilang bisita niyo na po ito sa pag-asa o mga 8 times na siguro since 1994 Ang laking Changes na malaking Changes o when we last surveyed the pag-asa in 2000 and then next na sinurvey namin 2017 Ang laking bagsak ng Coral cover Ang laking bagsak and Hindi natin alam kung anong cost kasi ang laki ng gap e mahalaga ang regular field work para sa marine scientists lalo na dito sa sprat na isa sa pinakamayamang pangisdaan sa ating
36:10 bansa pero hindi madali ang pagsasaliksik sa lugar na ito Ano po ang impact sa inyo bilang mga scientist ng ongoing geopolitical situation dito sa sprat Minsan mahirap ma-access yung areas na gusto mong puntahan limited yung pwede mong gawin mahirap makipag collaborate sa ibang scientist from other countries pero I think it's worth it the government is spending a lot trying to protect the area but I think we should also invest in trying to know what it is that we are protecting may isa pang yaman ng South China Sea na pinagnanasahan ng maraming bansa at matinding krisis daw ang mararanasan ng Pilipinas kung hindi
36:56 natin ito mapapakinabangan sa lalong madaling panahon lalakay po sa senado ang pinangangambahang pagkaubos ng natural gas sa Malampaya na ginagamit sa paggawa ng kuryente Tinatayang sa loob ng isa hanggang AP na taon mauubos na ang natural gas sa Malampaya na nagsupply ng 35 to 40% ng kuryente sa Luzon walang replacement ah ang meaning yan 12 to 14 hours of brown out everyday sa Luzon talagang mawawasak yung ekonomiya natin dito napasok ang West Philippines sea partikular ng Reed bank o Recto
37:45 bank pinaniniwalaan kasing may malaki itong supply ng natural gas tatlong beses na mas malaki kumpara sa Malampaya Ano po ang inyong pag-estima sa nagiging strategy ng current administration when it comes to the West philippin Sea and even our claim in the sprat le Well I was pleasantly surprised na kasi during the campaign sabi ni Bongbong when he was campaigning na eh talo na tayo eh hindi tayo manalo sa against China eh when he assumed office talagang He made a 180 Dee turn around so for me He's saying the right thing he everything that he has said so far is tama but ang acid test makukuha ba natin
38:31 yung gas sa Red bank Eh bakit ang Malaysia ginawa nila yung indonesi nagwa nila hindi sila Takot kasi kanila naman talaga eh pero paano ba igigiit ng Pilipinas ang karapatan nito laban sa dambuhala at makapangyarihang bansa gaya ng China well kaya importante yung International Law kasi International Law levels to playing field malaking bansa ka man or Maliit ka man may karapatan ka hindi mo pwedeng tapatan yung People's Republic of China Navy which is now the largest Navy in the world in terms of number Larger Than the United States Navy but Ang solusyon naman natin diyan is leveraging our alliances with partners allies and Friends They're also an
39:18 important Trading partner They're also an important Neighbor dito sa Asia Yes how do you strike that bance kasi sometimes nagiging mahirap kahit na sa public perception parang ano ba ang China kaibigan ba ito o kaaway I think we should Follow the example of other countries na may dispute din with China to a certain extent They were able to Strike a balance kumbaga They were able to decom between the Political and the economic of course meron ding opinion na why why not just embrace China All together and maybe magkakaron ng malaking benefit sa atin economically ah Kumbaga futile ang banggain ang China dito sa rehiyon na ito I think atom we have tried that during the last
40:03 administration ano weve that six years we've tried that position Pero kung susumahin mo Iyung cost benefit analysis what we gained and what we lost Uh it did not redound much to the benefit of the country no K ka no May isa pa kaming misyon sa pag-asa Island para igiit ang soberanya ng bansa sa pinagaagawang Sandy k 2 na anim na kilometro lang ang layo mula sa pagkasa Island susubukan uli itong puntahan ng Navy at coast
40:49 guard so ang plano raw ngayon dahil hindi tayo pwedeng ah dumirekta sa Sandy k2 tayo ay magse-set ng course for Sandy k1 tapos p malapit na tayo doon sa isla bigla tayong lilihis challenge China coast which is something that we expect wula rito diretso na lang daw ang takbo hanggang sa makaabot na tayo sa Sandy k 2 nasa likuran na lang natin ng
41:43 China international and [Musika] umabot kami sa Mas mababaw na bahagi ng bahura dito hindi na makasusunod ang malaking barko ng China stop and area immediately
42:33 gito ang sitwasyon sa mga isla ng Kalayaan bawat Pulo bawat Bato at bawat dipa ng karagatan kailangan ipaglaban sa patuloy ng paggiit ng Pilipinas sa kanyang karapatan at soberanya sa rehiyong ito mahalaga ang papel ng mga nasa unahan ng laban hindi lang ang mga unipormado kundi ang mga mangingisda teacher medical workers at iba pang ordinaryong
43:19 mamamayan sa [Musika] pag-asa mamalagi dito sa kabila ng mga pagsubok isang uri ng paninindigan tingin mo ba dito ka natanda habang kaya pa po ng katawan natin na mag-simula tayo dito hindi naman pwede tayong hanggang mamatay tayo e dito sa kalaya na Ilan walang [Musika] cementeryo [Musika]
44:12 k
