0:01 อาการเสียวฟันนี่ เป็นอาการลำดับต้น ๆ เลยนะครับ ที่ทำให้คนไข้มาพบทันตแพทย์ แต่รู้หรือไม่ครับว่า จริง ๆ แล้ว อาการเสียวฟันนี่ บางทีมันมาจากพฤติกรรมของคุณเองก็ได้ [เสียงดนตรี] จริงหรือไม่ที่การแปรงฟันทันที หลังรับประทานอาหารเกิดผลเสียกับฟัน คำตอบคือ “จริงครับ” เนื่องจากว่าการแปรงฟันทันที หลังรับประทานอาหารนะครับ สิ่งที่เกิดขึ้นนะครับ อาจจะเกิดผลเสียกับฟันก็ได้นะครับ อย่างแรกก็คือว่า ในอาหารที่เรากินเข้าไปนี่นะครับ มักจะมีสิ่งที่เรียกว่า “กรด” ผสมปนเปอยู่ในนั้น อย่างเช่น 1. น้ำอัดลมครับ อันนี้กรดตัวดีเลยนะครับ 2 คือผลไม้นะครับ ด้วยความที่เป็นผลไม้นี่ มันก็จะมีความเป็นกรดอยู่ในนั้นเสมอด้วย ซึ่งกรดพวกนี้ เวลามันสัมผัสฟันนี่
0:47 ก็จะทำให้ผิวฟันอ่อนลงนะครับ ร่างกายคนเราจะใช้ระยะเวลาสักนิดหนึ่ง ในการที่ทำให้ผิวฟัน กลับมาแข็งแรงได้ดังเดิมนะครับ โดยอาศัยคุณสมบัติ จากน้ำลายของเรานี่แหละนะครับ อาศัยระยะเวลาประมาณสักครึ่งชั่วโมง จนถึงประมาณ 1 ชั่วโมง หลังจากนั้น พอที่ฟันเขากลับมา มีความแข็งแรงเท่าเดิมแล้ว เราก็จะสามารถที่จะทำความสะอาด โดยใช้แปรงถูเข้าไป ทำให้ฟันสะอาดขึ้นได้ รวมถึงไม่เกิดผลเสียกับตัวฟันได้ [เสียงดนตรี] การแปรงฟันเยอะเกินโดยไม่จำเป็น อาจจะทำให้ฟันมีความสึกเร็วเกินกว่า ที่ควรจะเป็นไปได้ การที่เราแปรงฟัน 2 ครั้งต่อวัน แบบมีประสิทธิภาพนี่ เพียงพอต่อการป้องกันฟันผุได้แล้ว ฟันคนเราเวลาถูกแปรงนี่ ก็เหมือนฟันถูกขัดสี ขัดสีต่อไปเรื่อย ๆ เพราะฉะนั้นนี่ พอฟันสึกไปแล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาคืออะไร
1:33 โดยทั่วไปส่วนมากเลยก็คือ อาการเสียวฟันนั่นเองครับ [เสียงดนตรี] อาการเสียวฟัน คือ อาการรู้สึกไม่สบายของฟัน มันเป็นสิ่งที่ใช้ในการแจ้งเตือน ร่างกายของเราครับว่า เฮ้ย มันน่าจะมีความผิดปกติอะไรบางอย่าง กับเราหรือเปล่านะ เพราะว่าอาการเสียวฟันนี่ มันจะเป็นอาการที่มีความ หลากหลายแล้วกันนะครับ ถ้าเป็นน้อย ๆ แต่เป็นบ่อย ๆ อันนี้ก็รำคาญ หรือถ้าเป็นมาก ๆ อย่างเช่น กัดไปแล้วเสียวแปลบเลยนี่ ส่วนใหญ่ คนทนไม่ได้ ถ้าเกิดเราตรวจพบว่า อาการเสียวฟันนี่มันเกิดมาจาก ฟันผุ ฟันร้าว ฟันแตก พวกนี้เราก็ต้องมีการรักษา ตามสาเหตุนั้น ๆ ไป แต่ถ้าอาการเสียวฟันนั้นนะครับ เกิดจากความผิดปกติ ที่ไม่ได้ร้ายแรงมากนัก ยกตัวอย่าง อย่างเช่น กินของเย็นมาก ๆ เคี้ยวของแข็ง ๆ แล้วเกิดอาการเสียวฟันนี่
2:19 มันไม่ได้เป็นโรค การรักษาไม่จำเป็นเลยครับ เราก็จะแนะนำให้คนไข้หลีกเลี่ยง สิ่งกระตุ้นที่ไม่ปกติตรงนั้นออกไป [เสียงดนตรี] หลายท่านนะครับ ที่เคยมีประสบการณ์ว่าเรื่องว่า หลังจากรับประทานอาหารแล้วนี่ มันมักจะมีกลิ่นปากสะสม แล้วก็ทำให้รู้สึกไม่มั่นใจ เลยนำไปสู่การทำความสะอาด หลังจากรับประทานอาหารนะครับ โดยทั่วไปตามธรรมชาตินี่ โอกาสที่อาหารจะสะสม อยู่ระหว่างฟันหลังทานอาหารนี่ เกิดขึ้นได้น้อยนะครับ ดังนั้นถ้าเมื่อไหร่ เศษอาหารที่มันจะติดอยู่ตามฟันนี่ เราควรที่จะคิดในใจว่า มันน่าจะมีความผิดปกติอะไรบางอย่างอยู่ ยกตัวอย่างเช่น ฟันมีการสบฟันที่ไม่ดี ฟันมีช่องห่างระหว่างฟัน เหงือกร่นลงไปแล้วนะครับ แล้วทำให้เกิดช่องว่าง ที่ทำให้เสร็จอาหารพวกนี้ สะสมอยู่ที่ฟันได้ สิ่งสำคัญอย่างแรกเลยคือ ไปหาทันตแพทย์ก่อนนะครับ
3:05 เพื่อที่จะจัดการสาเหตุตรงตำแหน่งนั้น เพื่อป้องกันไม่ให้เศษอาหาร สะสมอยู่ระหว่างซอกฟันของเรา อย่างที่ 2 นะครับ ในกรณีที่แม้ว่ามีฟันดีแล้วก็ตามนะครับ แล้วบังเอิญมันมีเศษอาหารสะสมนี่ การทำความสะอาดหลังจากที่ทานอาหารนี่ ก็เป็นสิ่งที่สามารถทำได้นะครับ ถ้าทำภายใต้กรอบที่ผมบอกไปนะครับ ก็คือ ทิ้งช่วงสักนิดหนึ่งนะครับ 30 นาที จนถึง 1 ชั่วโมงนะครับ ก็จะช่วยทำให้ไม่เกิดอันตรายอะไรกับฟัน ร่วมด้วยได้ครับ ถ้ามีความจำเป็นเร่งด่วนเลย สามารถทำความสะอาดได้ไหม ทำได้นะครับ แต่ว่าก็อาจจะต้อง เบามือเขาสักนิดนึง อย่างง่าย ๆ ที่สุด บ้วนน้ำแรง ๆ ตาม อันนี้ลดความเสี่ยงที่จะเกิด จากการที่เราใช้แปรงสีฟันนั่นเอง หรืออาจจะใช้พวกไหมขัดฟัน หรืออะไรพวกนี้ช่วยได้นะครับ ซึ่งแรงที่เกิดขึ้นกับฟันนี่ มันไม่ได้เยอะมากมายนักนะครับ ดังนั้น ก็จะช่วยป้องกันการสึก จากการแปรงฟันได้นั่นเองครับ
3:50 [เสียงดนตรี] อันนี้ก็จะเป็นคำถามที่คนไข้ส่วนใหญ่ มักจะถามผมนะครับว่า ยาสีฟันแบบไหน ที่จะช่วยลดอาการเสียวฟันลงไปได้ ส่วนตัวผม ก็จะให้ดูที่ฉลากข้าง ๆ นะครับว่า มันมีส่วนประกอบดังต่อไปนี้นะครับ อย่างแรกเลยนะครับก็คือ ฟลูออไรด์ ฟลูออไรด์จะเป็นตัวที่จะไปสร้าง ชั้นเคลือบบนผิวฟันนะครับ ทั้งช่วยป้องกันฟันผุด้วยนะครับ และถ้าเราใช้อย่างต่อเนื่องดี ๆ นะครับ ฟลูออไรด์พวกนี้ ก็จะช่วยลดอาการเสียวฟันได้ อย่างที่ 2 นะครับคือ กลุ่มที่เรียกว่าเกลือโพแตสเซียมไนเตรต จะไปช่วยทำให้อาการเสียวฟัน มันลดลงได้นะครับ อันนี้จะเป็นการออกฤทธิ์กลไก ที่ระดับเส้นประสาทแล้วกันนะครับ ซึ่งตัวนี้ก็จะช่วยลดอาการเสียวฟันได้ กลุ่มที่ 3 ก็คือจะเป็นกลุ่มที่เป็นพวก สารที่ชื่อ สตรอมเชียมฟลูออไรด์
4:38 สังเกตว่ามันมีฟลูออไรด์อยู่ในนั้นแล้วเนอะ เห็นไหมครับ แต่ว่าสตรอมเชียมฟลูออไรด์นี่ ก็จะ Action ได้ดีขึ้นนะครับ สามารถสร้างเป็นชั้นที่จะช่วยปกป้อง อาการเสียวฟันของเรานะครับ ทำให้อาการเสียวฟันลดน้อยถอยลงไปได้ หรืออาจจะมีสารอื่น ๆ อย่างเช่น แคลเซียมคาร์บอเนต หรือมีพวกโปรตีนอะไรพวกนี้นะครับ ที่จะผสมเข้าไป เพื่อที่จะทำให้ตัวพวกสารพวกนี้นี่นะครับ มันเกาะติดที่ผิวฟัน แล้วพวกชั้นเคลือบพวกนี้ ก็จะสามารถมีประสิทธิภาพได้มากขึ้น ถ้าเมื่อไหร่อาการเสียวฟันเริ่มไม่สัมพันธ์ กับสิ่งกระตุ้นที่ควรจะเป็นปกติ อย่างเช่น ถ้าเกิดเรากินน้ำ อุณหภูมิปกติเลย แล้วเกิดอาการเสียวฟัน หรือกินอาหารที่ไม่ได้แข็งมากเลย อย่างเช่น กินเนื้อไก่ธรรมดา กินเนื้อปลาธรรมดา แล้วคุณเกิดอาการเสียวฟัน อันนี้จะเริ่มเป็นสิ่งที่บ่งบอกแล้วว่า คุณน่าจะมีความผิดปกติอะไรบางอย่าง เกิดขึ้นกับคุณแล้ว
5:25 ดังนั้น เป็นสิ่งสำคัญที่ ส่วนตัวผมนะครับแนะนำเลยว่า ควรที่จะมาพบทันตแพทย์ก่อนว่า สาเหตุจริง ๆ แล้วนี่ ที่ทำให้คุณเกิดอาการเสียวฟัน เกิดจากอะไร [เสียงดนตรี] ถ้าคุณมีปัญหาสุขภาพ อย่าลืมมาพบหมอกันนะครับ ความรู้ทำให้ทุกอย่างเป็นไปได้ มหาวิทยาลัยมหิดล ปัญญาของแผ่นดิน