Bài chức năng nhà nước TIET 2/3

Tóm tắt ngắn gọn

Video này tiếp tục thảo luận về chức năng của nhà nước, tập trung vào việc phân loại chức năng để nhận diện rõ hơn. Bài giảng bao gồm thực hành nhận diện chức năng thông qua bài tập tình huống, phân tích các phương pháp giải quyết vấn đề xã hội (ví dụ: ùn tắc giao thông), và đánh giá tính hiệu quả của các giải pháp. Các loại chức năng nhà nước được phân loại theo đối nội/đối ngoại, chủ thể thực hiện, tính chất pháp lý (lập pháp, hành pháp, tư pháp), và các lĩnh vực khác.

  • Thực hành nhận diện chức năng nhà nước qua bài tập tình huống.
  • Phân tích các phương pháp giải quyết vấn đề xã hội và đánh giá tính hiệu quả.
  • Phân loại chức năng nhà nước theo nhiều tiêu chí khác nhau.

Giới thiệu

Giới thiệu về nội dung bài học hôm nay là tiếp tục phần trước của bài chức năng, tập trung vào phân loại chức năng để nhận diện rõ hơn. Trước khi đi vào phân loại, sẽ thực hành nhận diện chức năng và các hoạt động thực hiện chức năng, ôn lại khái niệm chức năng đã trình bày ở buổi trước.

Bài tập tình huống: Ùn tắc giao thông

Thực hiện bài tập tình huống mở, chọn một lĩnh vực nổi bật, được xã hội quan tâm (ví dụ: ùn tắc giao thông ở TP.HCM). Xác định xem vấn đề đó có nên giải quyết hay không, tức là có phải chức năng nhiệm vụ của nhà nước hay không. Đưa ra một số giải pháp để giải quyết nhiệm vụ đó, đóng vai người giải quyết sách lược. Tổng kết khả năng nhận diện chức năng nhiệm vụ và rút ra kinh nghiệm.

Thảo luận các giải pháp và đánh giá

Thảo luận về các giải pháp giảm ùn tắc giao thông như chia thời gian tham gia giao thông, nâng cấp hạ tầng, tăng cường xe công cộng, xây dựng cầu vượt, bố trí cảnh sát giao thông, tuyên truyền pháp luật, và tăng cường xử phạt. Đặt câu hỏi về tính hiệu quả của các giải pháp đã thực hiện. Đánh giá tại sao các giải pháp không thành công, gợi ý hai hướng suy nghĩ: đoán đúng bệnh (nguyên nhân) hay chưa, và đơn thuốc (giải pháp) có đúng hay không.

Ý nghĩa của chức năng nhà nước

Chức năng của nhà nước được thiết kế như thế nào là một câu hỏi lớn. Giải quyết đúng thì mới hiệu quả, nhà nước mới phát triển. Nhiệm vụ của nhà nước là gì cũng rất quan trọng. Hai vấn đề này tuy lớn nhưng cũng rất nhỏ, tuy vĩ mô nhưng cũng rất thiết thực đối với cuộc sống hàng ngày. Chức năng nhà nước không xa vời so với hiểu biết của chúng ta.

Phân loại chức năng nhà nước

Giới thiệu các cách phân loại chức năng nhà nước: đối nội/đối ngoại, theo chủ thể (cơ quan nhà nước, toàn bộ máy nhà nước), theo tính chất pháp lý (lập pháp, hành pháp, tư pháp), và các loại khác.

Chức năng đối nội và đối ngoại

Phân loại dựa trên lĩnh vực hoạt động của nhà nước, chia thành đối nội (giải quyết vấn đề bên trong quốc gia, bao gồm chủ quyền) và đối ngoại (quan hệ quốc tế với các quốc gia khác). Đối nội luôn quan trọng, ảnh hưởng đến đối ngoại. Ví dụ, ổn định kinh tế, phát triển kinh tế quốc gia ảnh hưởng đến quan hệ đối ngoại.

Chức năng theo chủ thể

Chia thành chức năng của nhà nước (toàn thể bộ máy nhà nước) và chức năng của cơ quan nhà nước (từng bộ phận, từng nhánh). Chức năng chung của máy nhà nước bao quát toàn bộ các cơ quan nhà nước. Chức năng của cơ quan nhà nước là chức năng cụ thể trong từng cơ quan, góp phần thực hiện chức năng chung. Việc thiết kế các chức năng này phải nhịp nhàng và phối hợp.

Phân loại theo tính chất pháp lý: Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp

Phân loại chức năng dựa trên tính chất pháp lý, chia thành lập pháp (đặt ra luật), hành pháp (thi hành luật), và tư pháp (xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp). Đây là sự phân loại phổ biến trong các nhà nước hiện nay và quan trọng nhất trong lĩnh vực pháp lý.

So sánh Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp

So sánh các chức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp theo các tiêu chí: nội dung, yêu cầu, và tính chất vai trò. Lập pháp yêu cầu thể hiện ý chí chung của mọi người, hành pháp yêu cầu thường xuyên, liên tục và thống nhất, tư pháp yêu cầu công bằng, trung lập, đúng luật. Tính chất vai trò của lập pháp là đại diện cho lợi ích khác nhau, hành pháp là tập trung và điều hành, tư pháp là trung lập và độc lập.

Các cách phân loại khác và kết luận

Đề cập đến các cách phân loại khác như chức năng văn hóa, kinh tế, xã hội. Lưu ý rằng sự phân loại mang tính tương đối, dựa trên tiêu chí khác nhau. Quan trọng là phân loại giúp nhận diện được nhà nước làm gì và làm như thế nào. Mục tiêu của bài học là trả lời câu hỏi "nhà nước làm gì" thông qua nhận diện các chức năng và cách phân loại. Giới thiệu nội dung giờ sau về cách nhà nước thực hiện công việc của mình.

Summarize any YouTube video in seconds

Get summaries like this one for any video, in your language, with the free Summ app.

Download on the Apple Store
Get it on Google Play

Transcript

YouTube Transcript Generator

0:53 Xin chào các anh chị. Hôm nay chúng ta tiếp tục cái phần tiếp theo của bài chức năng đó là phân loại chức năng. Bởi vì nhận diện chức năng rất quan trọng và cái sự phân loại giúp chúng ta nhận diện rõ hơn. Tuy nhiên trước khi bắt đầu cái phân loại chúng ta sẽ thực hành cái việc nhận diện chức năng và những cái hoạt động thực hiện chức năng trước khi chúng ta đi vào sự phân loại. Và cũng là để ôn, để làm rõ hơn cái phần trước, cái phần khái niệm chức năng mà tôi trình bày với anh chị buổi trước. Thực hành chúng ta sẽ thực hiện một cái bài tập tình huống nội dung như sau. Chúng ta sẽ thực hiện bài tập tình huống mở, tức là chúng ta sẽ tự chọn một cái lĩnh vực tùy các bạn, hoặc là chúng ta biểu quyết chọn một lĩnh

1:38 vực. Tôi sẽ đưa ra một số lĩnh vực chúng ta sẽ chọn. Mà lĩnh vực này yêu cầu là phải nổi bật, phải ai cũng biết, phải hot, phải có sự quan tâm của xã hội, v.v. Thứ hai là chúng ta xác định xem nội dung vụ việc, cái vấn đề đó có nên giải quyết hay không Tức là có phải là chức năng nhiệm vụ của nhà nước hay không Và thứ ba nữa chúng ta đưa ra một số các giải pháp để giải quyết cái nhiệm vụ đó Thử chúng ta thử đóng vai như là một người gia quyết sách Chúng ta đưa ra các giải pháp Và qua cái ví dụ này, qua cái bài tập này Chúng ta sẽ nhanh chóng tổng kết xem là những cái khả năng chúng ta nhận diện cái chức năng nhiệm vụ đó như thế nào Và tự các anh chị sẽ giúp ra cái kinh nghiệm, cái bài học

2:23 cho riêng mình. Rồi bắt đầu là chúng ta sẽ chọn những cái việc, những cái lĩnh vực, những cái sự kiện mà được sự quan tâm nhiều nhất. Và theo tôi nên lấy ví dụ thành phố Hồ Chí Minh này thì nó gần gũi hơn ai cũng biết và có sự quan tâm. Ví dụ như là cái tình trạng ủn tắc giao thông, ví dụ như là tình trạng ngập úng trong cái mùa mưa, ví dụ như là dịch bệnh như Zika hay là gì đó, v.v. Nếu các anh chị cảm thấy nó bó hẹp chúng ta có thể đề xuất thêm một số các lĩnh vực khác Thì thôi tạm thời chúng ta lấy 3 cái lĩnh vực, một là cái tủ ủng tắc giao thông Hai là cái tình trạng ngập trong mùa mưa hoặc nước chiều cường Và ba là cái tình trạng dịch bệnh Vì ví dụ như cái virus Zika thì đó cũng là cái vấn đề thời sự và nhiều người quan tâm Rồi bây giờ chúng ta chọn

3:11 một trong ba Các anh chị sẽ rơi tay cho tôi theo cái phương án thứ nhất, tủ ủng tắc giao thông chúng ta chọn hay không Ai chọn rơi tay? Vậy là chúng ta đa số rồi, thôi chọn ngay phương gia thứ nhất nhé. Theo các anh chị, cái ủn tắc giao tông tại TP.HCM này có nghiêm trọng không? Có. Thứ hai, có phải việc của nhà nước cần giải quyết hay không? Của chính TP.HCM không? Chắc chúng ta cũng không cần phải tranh cãi nhiều, đương nhiên là có, đúng không? Và chúng ta thấy rằng việc này được giải quyết rất nhiều lần, rất nhiều năm nhưng mà không thành công. Bây giờ nếu như là nhiệm vụ của TP.HCM, của Ủy ban dân TP.HCM, của chính quyền TP.HCM thì nó nên được giải

3:57 quyết như thế nào? Theo các anh chị, có những cách nào? Chúng ta chưa cần nghĩ đến chức năng, nhiệm vụ của những nước gì cả. Chúng ta hãy suy nghĩ xem là nếu tắt, ủn tắt giao thông thì những cách nào sẽ làm giảm nó đi? Và tôi đề nghị mỗi bạn đưa ra cho tôi một vài phương pháp, một vài cái cách. Rồi, xin mời. Xin mời bạn Em thưa thầy phương pháp của em đó là chúng ta sẽ chia thời gian ra vào thời điểm tham gia giao thông của từng đối tượng cụ thể như là công chức, học sinh và một số những người khác Phương án khác nào nữa không? Dạ thưa thầy là mình có thể nâng cấp các địa hình của đường xá hạ tầng, phân bối thời gian Gì nữa không bạn? Dạ là tăng

4:46 cường các loại hình xe công cộng Tăng hình xe công cộng Người dân Rồi cảm ơn bạn Tôi hỏi thêm một ý kiến nữa Mời bạn Dạ thưa thầy Theo em thì có thêm một số giải pháp là chúng ta sẽ Xây dựng thêm hệ thống vườn xá Như là ở những khu vực mà có Lượng xe cổ đông đúc đi lại thì chúng ta sẽ Xây dựng thêm hệ thống cầu vượt Hoặc là ở những thời điểm cao điểm Và những khu vực nào mà có sự ủng tắc kéo thông lúc là lớn thì chúng ta sẽ phong phó lực lượng cảnh sát giao thông để điều phói điều tiết cái sự đi lại của người dân rồi Cảm ơn bạn như vậy là chúng ta có những phương pháp như sau một là bố trí giờ làm việc hai là bố trí cảnh sát người điều điều điều khiển phương tiện và điều khiển giao thông ba là

5:35 tăng cái xe công cộng không rồi gì nữa cơ sở hạ tầng đường Tôi bổ sung thêm ví dụ như là tuyên truyền giao thông, tuyên truyền pháp luật về giao thông đúng không? Hoặc tôi bổ sung thêm là tăng cường xử phạt và xử phạt nghiêm minh những cái vi phạm giao thông Nhưng mà chúng ta thấy có 6, 7 cái loại phương pháp Câu hỏi đặt ra là Người ta đã làm điều đó chưa? Rồi đúng không? Chính vì làm rồi các anh chị mới biết một phần Và câu hỏi tiếp theo là có thành công hay không? Có giảm được ủn tắc hay không? có giảm bụng tắc như mong muốn hay không? Chắc là cũng chưa. Đấy, như vậy rõ ràng chúng ta thấy là gì? Nhiệm vụ được xác định,

6:23 đúng không? Hoạt động chức năng được thiết kế để thực hiện cái nhiệm vụ đó. Đấy chính là chức năng của nhà Đức. Thế bây giờ chúng ta lại mở rộng thêm cái việc đánh giá là tại sao nó không thành công. Thì đây tôi chỉ gợi ý hai hướng để chúng ta suy nghĩ thêm. Và nó không chỉ là ở tầm vĩ mô đối với cơ quan nước và đối với từng hoạt động của chúng ta, từng cá nhân cụ thể, chúng ta cũng có thể nhiều lúc chúng ta đặt ra công việc mà chúng ta giải quyết không được. Mà cũng không hiểu tại sao thì theo tôi là có hai cái hướng chúng ta cần phải suy nghĩ liên quan đến cái chức năng nhà nước. Một là chúng ta đoán có đúng bệnh hay không. Hay nói khác là chúng ta có giải quyết được cái nguyên nhân, tìm hiểu đúng cái nguyên nhân của ùn tắc giao thông là gì hay không. Bởi vì nếu chúng ta không đúng nguyên

7:09 nhân, thì chúng ta đưa 6-7 cái đơn thuốc như chúng ta vừa đưa ra tăng cơ sở, tăng tuyên truyền pháp luật phân bố giờ làm việc hoặc là có thể như là giảm xe cá nhân chúng ta đưa những cái đơn thuốc đó nó không khỏi bệnh vì bệnh chúng ta đoán không đúng nguyên nhân chúng ta đoán không đúng 2 là nguyên nhân thì đoán đúng rồi nhưng mà đơn thuốc thì lại không đúng thiếu không đúng cho nên bệnh nó không khỏi vậy chúng ta coi cái việc ủn tắc cơ thông như bệnh Các phương pháp của chúng ta như đơn thuốc thì nó có 2 nguyên nhân. Một là chúng ta tìm hiểu nguyên nhân sự việc không đúng. Hai là chúng ta thiết kế các chức năng, các hoạt động để thực hiện nhiệm vụ, nguyên nhân đó không đúng. Hoặc là 1 trong 2, hoặc là cả 2 không đúng. Vậy muốn hiệu quả

7:56 là phải cả 2 cùng đúng. Cái này nó đúng trong tề cả nhiệm vụ cá nhân của anh chị và tầm vĩ mô quốc gia. Ý nghĩa ở đây là gì? Chức năng của nhà nước được thiết kế như thế nào? Đó là một câu hỏi lớn. Giải quyết đúng thì mới hiệu quả, nhà nước mới phát triển. Thứ hai, nhiệm vụ của nhà nước là gì, nhiệm vụ gì, nhiệm vụ như thế nào là câu hỏi thứ hai. Cũng rất quan trọng giống như câu hỏi thứ nhất. Giải quyết đúng, đất nước mới phát triển, xã hội mới trình vợ. Vậy là chúng ta thấy hai cái vấn đề đó tuy lớn nhưng mà cũng là rất nhỏ, tuy vĩ mô cũng rất là vĩ mô và rất thiết thực đối với cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Và nó không xa vời, chức năng nhà nước không xa vời so với cái hiểu biết của chúng ta. Vấn đề tiếp theo là nếu nhận diện chức năng thì chúng ta phải biết

8:41 nó có những cái loại nào. Nếu chúng ta chia thành 7, 8 loại đến những hoạt động cụ thể thôi chứ còn là tầm vĩ mô đối với cơ quan nhà nước thì cái việc phân loại này nó nó sẽ trừ tượng hơn, nó sẽ kỹ thuật hơn. Vì vậy cho nên chúng ta có cái hôm nay chúng ta sẽ ra đổi cái phần thứ hai là phân loại chức năng của nhà nước. Thì có những cách phân loại sau đây. Một là chức năng đối nội, đối ngoại. Cách phân loại thứ nhất theo lĩnh vực. Thứ hai Phân loại theo chủ thể thì chia thành chức năng của cơ quan nhà nước, chức năng của toàn bộ của máy nhà nước nói chung. Phân loại thứ 3 và phân loại này rất gần gũi với chúng ta, rất thiết thực đối với ngành luật của chúng ta. Đó là phân loại theo tính chất pháp lý chia thành chức năng lập pháp, hành pháp và tư pháp. Và cái thứ 4 là phân thành

9:28 các loại chức năng khác, cách phân loại khác. Và tôi cũng có một sự tổng kết để so sánh các cách phân loại này. Chúng ta đi vào cách phân loại thứ nhất, chức năng đối nội. chứ không đối ngoại. Căn cứ phân chia đối nội đối ngoại là dựa trên lĩnh vực mà hoạt động của nhà nước hướng đến thì chia thành đối nội và đối ngoại. Đối nội tức là gì? Giải quyết những vấn đề bên trong của quốc gia đó. Bên trong đây không chỉ đơn thuần là bên trong địa giới hành chính lãnh thổ, nó bao gồm bên trong cả chủ quyền quốc gia nữa. Và bên ngoài là những việc bên ngoài bên giới chính thổ và bên ngoài thuộc quan hệ quốc tế với các quốc gia khác nữa. Và thông thường mối quan hệ giữa đối nội, đối ngoại thì đối nội luôn luôn là cái chức năng rất quan trọng ảnh hưởng đến cái đối ngoại. Ví dụ chúng ta thấy là cái

10:16 ổn định kinh tế, phát triển kinh tế quốc gia luôn luôn là cái công việc quan trọng và nó ảnh hưởng đến cái đối ngoại. Ví dụ như kinh tế vững mạnh thì chúng ta cũng có thể thực hiện cái quan hệ đối ngoại được. Quân sự vững mạnh, kinh tế giàu có thì chúng ta mới bảo vệ tốt được cái chủ quyền biển đảo của chúng ta. chúng ta có thể chủ động được trong quan hệ với các nước tham gia vào các tổ chức quốc tế được và có tư cách, có cái vị thế. Ngược lại, nếu kinh tế, đối nội chúng ta yếu kém, xã hội mất đồn định, rối loạn, xung đột thì những cái quan hệ quốc tế của chúng ta sẽ kém đi về vị thế, về tiếng nói và về cái tầm quan trọng trên trường quốc tế. Cho nên, đối nội, đối ngoại thì đối nội luôn luôn quan trọng. Tất

11:02 nhiên, Trong một số trường hợp thì đối ngoại cũng rất quan trọng chứ không phải là đối đội thì luôn luôn quan trọng hơn nhưng mà cái bên trong luôn luôn quan trọng hơn cái bên ngoài. Đấy là cái phân loại thứ nhất. Phân loại này giúp các anh chị hiểu được cái lĩnh vực của cái hoạt động cơ quan nhà nước. Phân loại thứ hai dựa trên chủ thể thì chia thành chức năng của nhà nước và chức năng của cơ quan nhà nước. Chức năng của nhà nước tức là chức năng của toàn thể bộ máy nhà nước. Chức năng của cơ quan nhà nước là chức năng của từng bộ phận từng cơ quan, từng cái nhánh trong bộ máy nhà nước. Chức năng chung của máy nhà nước thì nó bao quát toàn bộ các cơ quan nhà nước. Ví dụ chức năng quản lý kinh tế thì Quốc hội cũng thực hiện tham gia vào việc quản lý kinh tế bằng cách đặt ra quy định pháp luật. Chính phủ

11:49 và cơ quan hành pháp thì cũng thực hiện pháp luật của Quốc hội tức là cũng tham gia vào chức năng quản lý kinh tế và kể cả cơ quan tư pháp, tòa án, việc kiểm soát cũng vậy. Và đương nhiên chức năng chung của bộ máy nhà nước nó được thể hiện thông qua từng các cơ quan cụ thể. Trung ương cũng có, địa phương cũng có, lập pháp, hành pháp, tư pháp, tất cả các hệ thống đều tham gia vào chức năng chung là quản lý và thúc đẩy phát triển đến kinh tế. Còn chức năng của cơ quan nhà nước là chức năng cụ thể trong từng cơ quan, nó góp phần thực hiện chức năng chung. Và đương nhiên, việc thiết kế các chức năng này phải nhịp nhàng và phối hợp. Ví dụ, lập pháp, hành pháp, tư pháp, trung ương, địa phương, ủy ban, dân hội, đồng nhân dân, tất cả đều phải phối hợp nhịp nhàng với nhau, sao cho nhiệm vụ cuối cùng là kinh tế phát tri Cái chức năng phải phối hợp hài hòa hay sao cho, nó phải hài

12:36 hòa, phải thúc đẩy kinh tế phát triển. Đấy cũng là một cái lĩnh vực thách thức đối với các nhà kiến thiết thể chế, xây dựng quốc gia. Thì đấy là cái lĩnh vực mà của cơ quan và nói chung là của bộ phận và của tổng thể. Đây cũng là một cái lĩnh vực một cái thiết kế cũng rất là khó. Tôi nói ví dụ chúng ta đã tìm hiểu bài thứ nhất về cái đặc điểm thứ hai của nước là phân chia đơn vị chính lãnh thổ đúng không? Thì cái việc phân chia đơn vị chính thủ trung ương địa phương thành bao nhiêu cấp á Thì đấy là về mặt hình thức thôi Cái khó thứ hai, cái khó hơn á Là cái khó là giao cái nhiệm vụ gì cho từng loại cơ quan và nhiệm vụ nào, mức độ bao nhiêu Chúng ta ví dụ như là tỉnh được duyệt một cái dự án bao nhiêu tỷ Trung ương thì bao nhiêu nghìn tỷ chẳng hạn như vậy Rồi trung ương được giao quyền gì, địa phương được giao quyền gì Nó phải phối hợp

13:23 với nhau sao cho nó nhịp nhàng và chống lại nó chống được cái tình trạng tiêu cực lãng phí Chúng ta đã thấy chưa không Ở Việt Nam chúng ta có rất nhiều tỉnh, đa số các tỉnh cũng cố gắng phải có được sân bay, cố gắng có được lễ hội, festival, v.v. Như vậy nó rất lãng phí và kỷ luật ngân sách của chúng ta bộ trì ở các tỉnh rất là nhiều. Cho nên việc thiết kế chức năng nhiệm vụ, giao nhiệm vụ cho từng cơ quan hành nước ở các cấp trung ương địa phương giữa lập pháp, hành pháp, tư pháp, giữa kiểm soát tòa án, làm một nghệ thuật. Nó không chỉ làm khoa học, nó là một nghệ thuật. Thế cho nên là Nhận diện chức năng và bố trí các chức năng là một lĩnh vực như tôi nói trong bài đầu tiên. Bài về khái niệm chức năng là một lĩnh vực rất quan trọng đối với các nhà kiến thiết thể chế và đặc biệt đối

14:11 với Việt Nam chúng ta hiện nay đang trong quá trình chuyển đổi. Chuyển đổi đòi chúng ta phải luôn luôn thay đổi cách thiết kế này. Cái thứ ba, một cách phân loại mà có lẽ dân luật chúng ta quan tâm nhiều nhất đó là phân loại chức năng, mặt hoạt động của cơ quan nước dựa trên Cái hoạt động với tính chất pháp lý chia thành chức năng lập pháp, chức năng hành pháp và chức năng tử pháp. Hay nói một cách nôm na như thế này, trong xã hội có 3 cái việc, có 3 cái nhiệm vụ cần phải giải quyết. Nhiệm vụ thứ nhất là đặt ra cái chung cho mọi người làm theo. Chúng ta gọi nôm na như thế thì có thể đặt tên đây đó là hoạt động lập pháp. Đặt ra cái chung, nhiệm vụ phải có cái việc là phải đặt ra cái chung. Và cái lập pháp này nó dẫn đến

14:57 là cái hoạt động để đặt ra luật. để mọi người làm theo. Cái thứ hai nữa là chúng ta phải có nhiệm vụ cần phải làm là đưa cái luật đó vào trong thực tế cuộc sống. Và lúc này cái nhiệm vụ đó dẫn đến có một cái hoạt động chúng ta gọi là hành pháp, là thi hành cái pháp luật đó. Có cái nhiệm vụ thứ ba là luật được ban hành rồi nhưng có kẻ vi phạm, có sự tranh chấp nên phải có cái nhiệm vụ là phải giải quyết cái tranh chấp. Nhiệm vụ này là phải thực hiện bằng hoạt động xét xử và giải quyết tranh chấp. Thì đấy chính là chức năng thứ ba, chức năng tử phạm Có thể nói cái sự phân loại này là cái sự phân loại phổ biến trong các nhà nước hiện nay. Và trong lĩnh vực pháp lý của chúng ta đây là cái sự phân loại quan trọng nhất. Nói với cách nô-ma là lập pháp tức là đặt ra luật. Hành

15:42 pháp tức là thi hành, đưa cái pháp luật đó vào trong cuộc sống. Tư pháp là xử lý khi có người vi phạm cái luật đó. Thì 3 cái hoạt động này là ở các quốc gia, bất kể quốc gia nào gần như là đều phải có các hoạt động này. Hay nói cách khác là bất cứ một xã hội nào cũng đều phải có các hoạt động này nhằm giải quyết 3 cái nhiệm vụ như tôi vừa nêu trên. Tuy nhiên, cái cơ quan mà thực hiện 3 cái hoạt động này á ở mỗi quốc gia nó có thể sẽ khác nhau. Nhưng về mặt nhiệm vụ, về mặt chức năng thì các cơ quan này, xin lỗi các cái nhân, cái xã hội này đều phải có, các xã hội trong thời điểm hiện tại đều phải có các hoạt động này. Nên qua từng thời kỳ thì nó có thể giao cho, nó có thể phân bố cho các cơ quan ở mỗi cái tỷ lệ mức độ khác nhau nhưng mà dù gì chắc nữa nó cũng phải có. Như vậy đấy là chức năng lập

16:31 pháp, hành pháp và tư pháp. Tiếp theo nữa là khi chúng ta chia chức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp thì chúng ta nên so sánh. Và cái bảng đây là cái bảng mà giúp các anh chị so sánh được các cái chức năng này với nhau. Ở cái cột thứ nhất là cái cột mà nói đến cái nội dung. Xin lỗi, cái cột thứ nhất là cái cột tiêu chí để chúng ta so sánh. Cái cột tô màu đỏ là cái cột tiêu chí chúng ta so sánh. 3 cái cột còn lại. là 3 cái cột về 3 cái chức năng gắn với 3 nhiệm vụ của nhà nước theo tính chất pháp lý thứ nhất về nội dung thì cái tiêu chí thứ nhất về nội dung thì xây dựng thực hiện pháp luật là nội dung là gì, nội dung của hoạt động này là gì là đặt ra các cái chuẩn mực quy tắc chung làm luật đúng không? rồi thứ hai thực hiện pháp luật cái nội dung của

17:19 hoạt động này là gì đưa pháp luật vào trong cuộc sống đối với tư pháp cái nội dung của hoạt động này là gì là xét xử và giải quyết tranh chấp đấy là nội dung hoạt động đấy Thứ hai về yêu cầu, những cái hoạt động này, cái chức năng này yêu cầu của nó như thế nào? Hay nói một cách đơn giản là những cái hoạt động này phải như thế nào? Tức là hàng thứ hai, cái tiêu chí thứ hai khi chúng ta đặt trong cái bảng tổng hợp để so sánh. Thứ nhất yêu cầu là cái hoạt động xây dựng pháp luật thì chúng ta phải thấy rằng nó phải thể hiện được cái ý chí chung của mọi người. Tại sao lại như vậy? Tại sao luật lại phải thể hiện ý chí chung của mọi người? Đồn à thế này nhé. Làm luật là đặt ra một cái chuẩn chung. mọi người phải làm theo, bị bắt buộc làm theo. Do vậy, nó ảnh hưởng đến toàn bộ xã

18:05 hội. Và về mặt nguyên tắc, nếu ảnh hưởng đến toàn bộ xã hội thì toàn bộ xã hội phải có ý kiến. Vì ảnh hưởng đến họ mà, họ phải có ý kiến trong đó. Nhưng mà vì toàn bộ xã hội mà họp lại để làm luật thì nó sẽ không thể. Ví dụ như có nước 80 triệu dân, có nước tỷ dân thì không có một cuộc họp nào được. Vì vậy họ phải cử ra một số người đại diện để những đại diện cho họ, đại diện cho ý chí của họ bàn với nhau để xem xem là cái chuẩn này, cỡ này là vừa. Có những quy định pháp luật có lợi cho người này nhưng bất lợi cho người kia. Có thể bình thường đối với người đó. Vậy cái quy định nó được ban hành ra thì họ cũng phải có ý, có người đại diện để xem xét xem đến cái cỡ nào là vừa. Chính như vậy cho nên nó phải thể hiện ý chí chung của tất cả mọi người. Hay chính như vậy cho nên gọi là cái cơ quan đại

18:52 diện cho tất cả mọi người cùng bàn xem cái... cái chuẩn đó nó ở cái mức phù hợp. Anh này thiệt cũng không thiệt quá, mà anh kia lợi cũng không lợi quá mức. Đó, cái yêu cầu là như thế. Thứ hai, cái yêu cầu đối với hoạt động thực hiện pháp luật, cái chức năng thực hiện pháp luật là cần phải như thế nào? Hoạt động thực hiện pháp luật tức là đưa cái luật mà quốc hội viết ra trong một năm hai lần vào trong thực tế cuộc sống. Mà thực tế cuộc sống nó phải như thế nào? Nó phải thường xuyên. Quốc hội họp 1 năm 2 lần nhưng chúng ta ngày nào chúng ta cũng phải pha trạm, sinh hoạt, giao tiếp, mua bán, xin phép cấp giấy v.v liên hệ đến cơ quan nước, liên hệ đến xã hội. Chính vì thế cho nên hoạt động hành pháp, tức là đưa luật kia vào trong

19:39 cuộc sống thì hoạt động đó phải thường xuyên, hàng ngày. Quốc hội có thể 1 năm họp 2 lần cũng được bởi vì quy tắc chung nó ít thay đổi nhưng cuộc sống thì nó phải liên tục cho nên là hành pháp, chức năng của nó phải thường xuyên, liên tục. và phải thống nhất. Thống nhất có nghĩa là gì? Pháp luật được đặt ra ở quốc hội cho toàn bộ quốc gia thì có nghĩa là ở tỉnh này hay tỉnh kia đều phải như nhau. Không có chuyện luật pháp ở tỉnh này thì lại khác ở tỉnh kia. Chính vì vậy, cái hệ thống mà đưa pháp luật vào trong thực tế cuộc sống nó cũng phải thống nhất. Tức là hành pháp nói chung phải thường xuyên, liên tục và thống nhất. Đối với hoạt động bảo vệ pháp luật thì phải như thế nào? Tôi giả dụ bạn A tranh chấp với bạn B

20:26 và do tranh chấp với nhau, xung đột với nhau cho nên cần phải giải quyết theo các bạn yêu cầu để giải quyết cái mâu thuẫn này là gì? cái tiêu chí để cái người mà giải quyết mâu thuẫn này phải như thế nào? phải trung lập đúng không? không vì anh A cũng không vì anh B mà phải vì cái nguyên tắc chung để giải quyết cái lẽ công bằng để giải quyết xung đột cho nên trong xã hội có một nhiệm vụ là giải quyết tranh chấp có nhiệm vụ phải giữ trật tự bằng cách giải quyết tranh chấp và có hoạt động giải quyết tranh chấp xét xử. Thì cái yêu cầu đối với hoạt động này phải là gì? Công bằng đúng luật, theo đúng luật, công bằng, trung lập, đúng luật. Và cái tiêu chí thứ 3 là tính chất vai trò của từng cái hoạt động. Thì đối với cái hoạt

21:14 động thứ nhất, cái tính chất vai trò của hoạt động này là phải đại diện cho lợi ích khác nhau, cho nên nó mới là ý chí chung. Tất nhiên là trong xã hội nhiều người, Lớp không thể bao giờ thống nhất về một vấn đề, về mọi vấn đề được Nhưng mà cái ý chí chung ở đây muốn nói là gì? Nó đạt được cái mức thỏa hiệp có thể nhất Cho nên phải có những cái đại diện khác nhau thì họ mới thỏa hiệp với nhau Cho nên tính chất cái hoạt động là phải là hoạt động phải đại diện cho các tầng phần, tầng lớp khác nhau trong xã hội làm ra cái luật chung cho mọi người Chứ không phải là nhóm này áp đặt lên nhóm kia chuẩn của nhóm này là áp đặt cho toàn bộ các nhóm khác trong xã hội Cho nên tính chất của cái hoạt động này cái vai trò của hoạt động này phải là gì? là đại diện cho các lợi ích khác nhau tính đại diện thứ hai đối với cái hoạt động hành pháp

22:00 thì tính chất và vai trò của nó là gì vì thường xuyên và tập trung cho nên nó thường xuyên và thống nhất mà cho nên nó phải tập trung và mang chất điều hành thường xuyên có nghĩa là anh thường xuyên điều hành có nghĩa là mang chất thường xuyên ấy anh thường xuyên theo dõi thường xuyên quản lý thường xuyên tác động thì nó mang chất điều hành điều hành cũng có nghĩa là gì đưa cái luật đó vào trong thực tế cuộc sống Luật đó là trên giấy, cuộc sống là vận động thực tế này. Cho nên anh phải điều hành, anh phải tham gia, anh phải theo dõi, anh phải tác động. Cho nên nó phải tập trung, tức là về một mối và phải điều hành thường xuyên công việc của nước quốc gia. Chứ không thể cắt quãng được, chứ không thể là phân tán được. Tôi nói ví dụ như là chuẩn của sinh viên đại học chẳng hạn, thì cũng không thể khác nhau giữa các vùng miền, không thể khác nhau giữa các tầng lớp được. Hoặc là chuẩn để...

22:50 thực hiện nghĩa vụ quân sự thì nó là chung Trung Quốc gia. Muốn thực hiện nó liên tục và thống nhất thì phải là hệ thống ngành pháp. Thứ ba, đối với cái hoạt động xét xử và giải quyết tranh chấp, yêu cầu phải là công bằng đúng luật. Bây giờ cái tính chất vai trò của nó là gì? Muốn công bằng đúng luật, muốn công bằng thì anh đừng có ngả về bên anh A, cũng đừng có ngả về bên anh B. Nhưng vậy anh ngả theo đâu? Anh ngả theo ý chí riêng của anh được không? Không, mà phải theo cái luật pháp. Do vậy, cái tính chất vai trò của xét xử phải là trung lập giữa hai bên, độc lập với hai bên và chỉ theo pháp luật. Cho nên sau này các anh chị sẽ tìm hiểu nguyên tắc rất quan trọng của tòa án đó là gì? Độc lập và chỉ tuân theo pháp luật trong xét xử. Như vậy chúng ta thấy cái hoạt động của cơ quan

23:35 nhà nước hay cái chức năng của cơ quan nhà nước nó không chung chung đâu. Nó rất cụ thể. Đối với từng lĩnh vực khác nhau thì hoạt động sẽ khác nhau. Đối với từng mặt khác nhau thì cái cách thức tiến hành nó rất khác nhau. Và chuyên ngành của chúng ta là luật học, chuyên ngành của chúng ta là lĩnh vực luật Cho nên 3 cái lĩnh vực xây dựng pháp luật, thực hiện pháp luật và bảo vệ pháp luật là 3 cái nhiệm vụ, 3 cái chức năng quan trọng nhất của bộ máy nhà nước Dù nhà nước đó có quản lý như thế nào chăng nữa, quy mô khác nhau ra sao chăng nữa thì nó cũng đều phải làm luật, đều phải thực hiện pháp luật, đều phải bảo vệ pháp luật Và chúng ta nghiên cứu cái chức năng này, nghiên cứu hoạt động này chúng ta xem xét các cái nội dung của nó, xem xét tính chất, yêu cầu của nó Đấy là các cái chức năng phổ biến nhất hiện nay người ta đang xem xét và nghiên cứu phổ biến

24:24 trong xã hội. Ví dụ như chức năng từ lập pháp, hành pháp, tư pháp thì là phổ biến. Nhưng không phải đấy là toàn bộ mà có thể có những cách phân loại khác như sau. Ví dụ chức năng văn hóa chia thành lĩnh vực, chia thành chức năng văn hóa như là quản lý nhà nước về các lĩnh vực văn hóa như là đời sống nếp sống v.v. hoặc chức năng trong lĩnh vực kinh tế, ví dụ như là đầu tư, vốn, ngân hàng, tài chính, hoặc là chức năng trong lĩnh vực xã hội, ví dụ như là đói nghèo, ví dụ như là bất bình đẳng. Thì việc phân chia chức năng nhà nước theo lĩnh vực có ý nghĩa cũng

25:10 rất thiết thực, giúp giải quyết các vấn đề thường xuyên của xã hội. Ngoài ra, người ta có thể phân chia nhiều lĩnh vực khác hơn so với 3 lĩnh vực cơ bản này Tuy nhiên, như tôi đã trình bày các anh chị thì có rất nhiều cách phân loại khác nhau Chúng ta phải lưu ý là sự phân loại mang chất tương đối thôi bởi vì phân loại là chúng ta phải dựa trên tiêu chí mà tiêu chí khác nhau thì phân loại khác nhau và trong xã hội trình nó có rất nhiều các tiêu chí Nhưng miễn là giúp chúng ta nhận diện được phân loại nào thì phân loại giúp chúng ta phải nhận diện được nhà nước làm gì và làm như thế nào. Đấy thì tôi đã trình bày các anh chị các cách phân loại chức năng của nhà nước và cái mục tiêu của cái phần này và cụ thể của cả cái

25:56 bài này là nó trả lời chúng ta câu hỏi là nhà nước làm gì tức là chúng ta nhận diện được các chức năng của nhà nước thông qua cách phân loại và chú ý cho tôi cách phân loại theo lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp. Và giờ sau chúng ta sẽ trao đổi cái nội dung rất quan trọng của chức năng nhà nước đó là nhà nước thực hiện cái công việc của mình Cái nhiệm vụ của mình như thế nào, bằng cách nào. Tôi sẽ dừng cái phần phân loại chức năng ở đây. Xin cảm ơn các bạn và hẹn các bạn trong giờ sau.

Share

YouTube Video Summaries