DÙNG CHATGPT ĐÚNG CÁCH GIÚP BẠN HỌC NHANH HƠN X10 LẦN

don nhu loi www.youtube.com

Tóm tắt ngắn gọn

Video này chia sẻ năm cách sử dụng ChatGPT hiệu quả, giúp bạn học nhanh hơn, hiểu sâu hơn và ứng dụng kiến thức vào thực tế, thay vì chỉ sử dụng nó một cách thụ động.

  • Học có mục tiêu: Sử dụng ChatGPT để xác định 20% kiến thức quan trọng nhất cần học để đạt được kết quả thực tế.
  • Biến AI thành người phản biện: Thay vì để ChatGPT giảng bài, hãy yêu cầu nó chỉ ra những lỗ hổng trong cách bạn hiểu vấn đề.
  • Học qua dự án: Bắt tay vào làm một dự án cụ thể và sử dụng ChatGPT để giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình làm.
  • Sử dụng AI để giải phóng não bộ: Giao cho AI những công việc lặp đi lặp lại, tốn năng lượng và tập trung vào những việc đòi hỏi tư duy bậc cao.
  • Sử dụng AI để không bị tụt lại phía sau: Học cách sử dụng AI một cách hiệu quả để đi trước, xây dựng dự án sớm hơn và va chạm với thực tế sớm hơn.

Intro

Tác giả giới thiệu rằng anh ấy không sử dụng ChatGPT để làm bài tập mà để vượt qua những người học giỏi hơn. Nếu bạn vẫn đang sử dụng ChatGPT để chép bài, tóm tắt hoặc viết hộ, bạn đang tự làm chậm quá trình học tập của mình. Vấn đề không nằm ở ChatGPT mà ở cách bạn học và cách bạn giao não cho AI. Video này sẽ chia sẻ năm cách sử dụng ChatGPT mà những người học giỏi đang áp dụng một cách bí mật, những điều mà trường học không dạy và 90% người dùng AI làm ngược lại.

Phần 1: dùng Chatgpt đúng cách không phải để “học”, mà để không học những thứ vô nghĩa

Nhiều người học xong một chương sách thường tự hỏi học cái này để làm gì. Cảm giác này không phải là do dốt mà là do trống rỗng. Chúng ta thường học theo phản xạ, học vì có trong đề cương, học vì sắp kiểm tra, học vì người ta bảo là quan trọng. Tuy nhiên, não chỉ ghi nhớ sâu khi nó thấy ý nghĩa và liên quan trực tiếp đến cuộc sống của bạn. Trường học không dạy bạn cách dùng kiến thức, họ chỉ dạy bạn cách qua môn. Khi bạn sử dụng ChatGPT để giải thích một vấn đề, bạn đang giao toàn bộ quyền suy nghĩ cho AI. Thay vào đó, hãy hỏi ngược lại: "Với mục tiêu hiện tại của tôi, kiến thức này dùng để làm gì?". Khi bạn gắn kiến thức với mục tiêu cá nhân, khả năng ghi nhớ sẽ tăng lên rất mạnh. Không phải bạn cần học nhiều hơn, bạn cần học ít đi nhưng đúng thứ. Hãy thử hỏi ChatGPT: "Nếu tôi chỉ được học 20% kiến thức để tạo ra kết quả thật, đó là gì?".

Phần 2: dùng Chatgpt đúng cách là biến AI thành “kẻ phản biện”, không phải gia sư

Những người học giỏi không phải là người trả lời nhanh nhất mà là người bị hỏi tới đâu cũng không sụp. Họ không cần nói hoa mỹ nhưng cách họ giải thích luôn chắc chắn. Não người không học sâu khi chỉ nghe, não chỉ bắt đầu làm việc nghiêm túc khi nó bị ép phải giải thích lại. Thay vì sử dụng ChatGPT như một gia sư hiền lành, hãy biến nó thành một kẻ phản biện. Hãy yêu cầu ChatGPT chỉ ra những lỗ hổng trong cách bạn đang hiểu vấn đề. Cảm giác ban đầu có thể khó chịu, nhưng chính khoảnh khắc đó não bạn mới thực sự phát triển. Đây chính là hiệu ứng protegé và phương pháp Feynman. Khi bạn dạy lại hoặc buộc phải bảo vệ lập luận của mình, bạn sẽ học sâu hơn cả người đang nghe bạn nói. Thay vì hỏi "Giải thích giúp tôi", hãy hỏi "Hỏi tôi năm câu để chứng minh tôi đã hiểu".

Phần 3: dùng Chatgpt để học qua dự án, không qua lý thuyết sẽ giúp học nhanh hơn

Nhiều người xem rất nhiều video, đọc rất nhiều sách nhưng lại làm được rất ít. Chỉ khi bắt tay vào làm một thứ cụ thể và gặp khó khăn, bạn mới hiểu mình đã học sai suốt một thời gian dài. Việc học lý thuyết tạo ra dopamine giả. Bạn xem video, đọc sách và cảm thấy mình hiểu rồi, nhưng hiểu trong đầu không đồng nghĩa với làm được bằng tay. Thay vì sử dụng ChatGPT để tóm tắt hay giảng lại, hãy chọn một dự án trước, bắt đầu làm ngay, đụng đâu kẹt đó rồi chỉ hỏi AI đúng chỗ đang đau. Hãy sử dụng ChatGPT như một công cụ cứu nguy khi đã va đầu vào tường, không phải như một chiếc nệm êm để nằm nghe giảng. Project-based learning giúp tốc độ nắm kỹ năng nhanh hơn rất nhiều so với học tuyến tính. Bạn không cần học xong mới làm, bạn phải làm để biết mình cần học gì. Hãy hỏi ChatGPT: "Nếu tôi làm một dự án nhỏ trong 7 ngày để học kỹ năng này, nó nên là gì?".

Phần 4: dùng Chatgpt đúng cách không làm não bạn lười – mà giúp não khỏe hơn

Nhiều người sợ rằng sử dụng AI nhiều sẽ làm não lười và ngu đi. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở AI mà nằm ở thứ bạn giao cho nó làm. AI chỉ làm bạn ngu khi bạn giao toàn bộ suy nghĩ cho nó. Ở chiều ngược lại, AI có thể làm bạn thông minh hơn khi bạn sử dụng nó để xử lý những thứ mà não người vốn không nên tốn năng lượng cho, ví dụ như việc vặt, việc lặp lại, việc tiêu hao sự chú ý. Hãy phân định rõ ràng những việc như tóm tắt tài liệu dài, sắp xếp thông tin, gợi ý cấu trúc thì giao hết cho AI xử lý. Nhưng những việc như đặt câu hỏi, phản biện, ra quyết định, kết nối ý tưởng thì giữ lại cho mình. Cognitive offloading nói rằng offload đúng thì não sẽ dồn năng lượng cho tư duy bậc cao, offload sai thì não sẽ teo dần phản xạ suy nghĩ. Hãy tự hỏi: "Việc này có đáng để não tôi làm không?".

Phần 5: dùng Chatgpt đúng cách để không bị bỏ lại phía sau

Điều đáng sợ không phải là AI mà là những người biết dùng AI đúng cách. Họ không ồn ào, không khoe khoang nhưng họ đang tiến rất nhanh. Cùng một công cụ, cùng một ChatGPT, nhưng có người dùng nó chỉ để qua môn, trong khi có người dùng nó để đi trước hai đến ba năm. Khoảng cách không mở ra trong một ngày, nó mở ra từng chút một, rất lặng lẽ. Sự khác biệt này không nằm ở IQ mà nằm ở việc biết đặt câu hỏi đúng. Họ không hỏi "Cái này là gì?" mà hỏi "Cái này giúp tôi tiến lên chỗ nào?". Họ không hỏi để biết, họ hỏi để làm. Nếu bạn vẫn giữ cách học cũ, chỉ thay sách vở bằng AI thì bạn không tiến lên mà chỉ đứng yên trong một thế giới đang chạy rất nhanh. Nếu có lúc nào đó cần thay đổi cách học thì đó là ngay bây giờ. Câu hỏi đúng không phải là "Có nên dùng ChatGPT không?" mà là "Bạn đang dùng nó để trốn tránh suy nghĩ hay để nâng cấp tư duy của chính mình?". ChatGPT không làm bạn giỏi hơn, cách bạn dùng nó mới quyết định bạn sẽ đứng ở đâu trong vài năm tới. Hãy dùng AI để hỏi, để phản biện, để kiểm tra cách bạn nghĩ. Đừng dùng nó để nghỉ hộ bạn. Và luôn gắn việc học với một thứ cụ thể mà bạn đang xây dù nhỏ đến đâu.

Summarize any YouTube video in seconds

Get summaries like this one for any video, in your language, with the free Summ app.

Download on the Apple Store
Get it on Google Play

Transcript

YouTube Transcript Generator

0:00 Tôi không dùng chat GPT để làm bài tập. Tôi dùng nó để đánh bại những đứa học giỏi hơn tôi. Nghe hơi ngông. Nhưng nếu bạn vẫn đang dùng chat GPT để chép bài, tóm tắt, viết hộ thì bạn đang tự làm mình học chậm hơn mà không biết. Vấn đề không nằm ở chat GPT, vấn đề nằm ở cách bạn học và cách bạn giao não cho AI. Trong video này tôi sẽ chia sẻ năm cách dùng chat GPT mà học bá đang làm âm thầm. Trường học không dạy và 90% người dùng AI làm ngược lại. Nếu bạn áp dụng đúng, bạn sẽ học nhanh hơn gấp nhiều lần, ít học nhưng hiểu sâu hơn và quan trọng nhất biết dùng kiến thức để làm đ thứ gì đó thật. Ok, vào việc luôn nhé. Phần một, dùng chat GPT đúng cách không phải để học mà để không học những thứ vô nghĩa. Bạn có từng trải qua cảm giác này

0:46 chưa? Học xong một chương, gấp sách lại, ngồi thẩn ra và tự hỏi ủa rồi học cái này để làm gì? Tôi đã ở đó rất nhiều lần. Cảm giác không phải là dốt mà là trống rỗng. Bạn đã bỏ thời gian, bỏ công sức nhưng thứ động lại gần như bằng không. Và một thời gian dài tôi tứ nghĩ vấn đề nằm ở mình, mình lười, mình kén tập trung, mình không đủ thông minh. Sau này tôi mới nhận ra chúng ta không học sai vì ngu mà vì học theo phản xạ. Từ bé tới lớn, trường học huấn luyện chúng ta một thói quen rất nguy hiểm. Học vì có trong đề cương, học vì sắp kiểm tra, học vì người ta bảo là quan trọng. Não người thì không vận hành như vậy. Não chỉ ghi nhớ sâu khi nó thấy ý nghĩa và liên quan trực tiếp tới cuộc sống của bạn. Nhưng trường hợp không dạy bạn cách dùng kiến thức, họ chỉ dạy bạn cách qua môn. Và khi bạn mang thói quen đó lên chat GBT, bạn vẫn đang lặp lại sai lầm cũ. Khi bạn

1:33 gõ giải thích cho tôi chân này, bạn đang giao toàn bộ quyền suy nghĩ cho ai bạn học thụ độc giống như xem một video rồi tự an ủi rằng mình cũng cố gắng rồi. Nhưng khoảnh khắc mọi thứ thay đổi với tôi là khi tôi bắt đầu hỏi ngược lại. Với mục tiêu hiện tại của tôi, kiến thức này dùng đồ đâu? Ngay lúc đó, não bạn bật chế độ lập, nó tự động loại bỏ những thứ không liên quan và chỉ giữ lại phần kết. Đây không phải cảm giác học mệt mỏi mà là cảm giác rõ ràng. Tôi đọc được từ nhiều nghiên cứu và trải nghiệm của rất nhiều người học nhanh rằng khi bạn gắn kiến thức với mục tiêu cá nhân, khả năng ghi nhớ tăng lên rất mạnh. Và sự thật hơi phủ là thế này, không phải bạn cần học nhiều hơn, bạn cần học ít đi nhưng đúng thứ. Tối nay trước khi mở tài liệu, tôi mong bạn thử một câu hỏi đơn giản với chat GPT. Nếu tôi chỉ được học 20% kiến thức để tạo ra kết quả thật, đó là

2:19 gì? Chỉ cần bạn bắt đầu từ đây, cách bạn học sẽ không bao giờ quay lại như cũ nữa. Phần hai, dùng chat GPT đúng cách là biến AI thành kẻ phản biện, không phải gia sư. Bạn có để ý một điều rất lạ không? Những người học thật sự giỏi không phải là người trả lời nhanh nhất mà là người bị hỏi tới đâu cũng không sụp. Họ không cần nói hoa mỹ nhưng cách họ giải thích luôn chắc, không hỏng, không né tránh. Tôi từng nghĩ đó là do họ thông minh hơn nhưng càng học càng quan sát tôi càng nhận ra một sự thật hơi đau. Họ không học khác mình về lượng mà khác hoàn toàn về cách dùng não. Não người không học sâu khi chỉ nghe não chỉ bắt đầu làm việc nghiêm túc khi nó bị ép và giải thích lại. Nhưng đa số chúng ta dùng chat GPT như một gia sư hiền lành hỏi, nghe gật đầu. À hiểu rồi. Và rồi hôm sau trống rỗng. Tôi cũng từng như

3:04 vậy. Cho đến khi tôi đổi vai trò của AI. Thay vì bảo nó giảng bài, tôi bắt đầu bảo nó soi lỗi. Tôi thường nói thẳng với chat GPT, "Tôi hiểu rồi, giờ hãy phản biện lại tôi như một người khó tính hoặc chỉ ra lỗ hỏng trong cách tôi đang hiểu vấn đề này." Cảm giác ban đầu rất khó chịu, bị bốc phốt, bị chỉ ra chỗ mình tưởng là biết nhưng thực ra chỉ là nhớ mang mng. Nhưng chính khoảnh khắc đó não tôi mới thực sự phát triển. Đây chính là thứ mà rất nhiều blog học thuật và người học nhân nhắc tới. Hiệu ứng proteg và phương pháp fam. Khi bạn dạy lại hoặc buộc phải bảo vệ lập luận của mình, bạn học sâu hơn cả người đang nghe bạn nói. Dùng chat GPT đúng cách không phải để nó làm bạn thông minh thay mà để nó làm bạn lộ ra chỗ ngu. Nghe phủ nhưng đó là món quà. Lần tới thay vì hỏi, giải thích giúp tôi, bạn hãy thử một câu khác, hỏi

3:51 tôi năm câu để chứng minh tôi đã hiểu. Chỉ cần bạn dám đối diện với những lỗ hổng đó, tốc độ học của bạn sẽ khác hẳn. Phần ba, dùng chat GBT để học qua dự án, không qua lý thuyết sẽ giúp học nhanh hơn. Tôi từng nghĩ mình học rất chăm, playlist hợp chất cao, cả trăm video, lưu đủ loại khóa học bút mắt, hằng tá bài viết hay ho. Nhưng sự thật hơi xấu hổ là thế này. Tôi xem rất nhiều mà làm được rất ít. Chỉ đến khi tôi bắt tay vào làm một thứ cụ thể rồi mắt kẹt thật sự, tôi mới hiểu mình đã học sai suốt một thời gian dài. Cái khoảnh khắc kẹt đó bực bí không biết tiếp theo phải làm gì là chính là lúc não tôi học nhanh nhất. Vấn đề của việc học lý huyết là nó tạo ra dopamin giả. Bạn xem video đọc sách gật gù. cảm giác à mình hiểu rồi nhưng hiểu trong đầu không đồng nghĩa với làm được bằng tay. Não bạn tưởng là biết

4:38 nhưng thực tế nó chưa từng dùng kiến thức đó trong bối cảnh thật. Và khi bạn dùng chat GPT chỉ để tóm tắt hay giảng lại, bạn đang kéo dài cảm giác an toàn đó. Những người học giỏi mà tôi quan sát được thường làm ngược lại. Họ chọn một dự án trước dù rất nhỏ. Họ bắt đầu làm ngay đụng đâu kẹt đó rồi chỉ hỏi AI đúng chỗ đang đau. Không hỏi lan mang không học cho đủ chương. Họ dùng chat GPT đúng cách như một công cụ cứu nguy khi đã va đầu vào tường, không phải như một chiếc nệm êm để nằm nghe giảng. Trong cộng đồng sale learning có rất nhiều case study kỹ ra rằng project based learning giúp tốc độ nắm kỹ năng nhanh hơn rất nhiều so với học tuyến tính. Tôi học được là bạn không cần học xong mới làm, bạn phải làm để biết mình cần học gì. Nếu bạn muốn thử ngay, hãy hỏi chat GBT một câu rất cụ thể. Nếu tôi là một dự án

5:23 nhỏ trong 7 ngày để học kỹ năng này, nó nên là gì? Chỉ cần bạn dám bắt đầu từ đó, cách bạn học sẽ chuyển sang một cấp độ hoàn toàn khác. Phần bốn, dùng chat GPT đúng cách không làm não bạn lười mà giúp não khỏe hơn. Có một nỗi sợ tôi nghe đi nghe lại rất nhiều và có lẽ bạn cũng từng nghĩ như vậy. Dùng AI nhiều rồi não sẽ lười rồi mình sẽ ngu đi. Tôi từng tin điều đó. Tôi từng tự nhủ rằng nếu mình để chat GPT làm quá nhiều mình sẽ đến mất khả năng suy nghĩ. Nhưng càng đọc càng quan sát, càng trải nghiệm. Tôi nhận ra vấn đề không nằm ở AI mà nằm ở thứ bạn giao cho nó lại. AI chỉ làm bạn ngu khi bạn giao toàn bộ suy nghĩ cho nó. Khi bạn để nó nghĩ thay, quyết định thay, kết luận thay, lúc đó não bạn đúng là đang bị bỏ đói. Nhưng ở chiều ngược lại, AI lại làm bạn thông minh hơn rất

6:09 nhiều khi bạn dùng nó để xử lý những thứ mà não người vốn không lên tốn năng lượng cho. Ví dụ như việc vặt, việc lặp lại, việc tiêu hao sự chú ý. Tôi bắt đầu dùng chat GPT đúng cách khi tôi phân đánh giới rất rõ những việc như tóm tắt tài liệu dài, sắp xếp thông tin, gợi ý cấu trúc tôi giao hết cho AI xử lý. Nhưng những việc như đặt câu hỏi, phản biện, ra quyết định, kết nối ý tưởng tôi giữ lại cho mình. Kết quả là một cảm giác rất khác, đầu nhẹ hơn, đỡ mệt hơn nhưng kỳ lạ là tôi lại thấy mình sắc bén hơn, không phải đần đi. Các phương tích về cognitive offloading nói rất rõ. Offload đúng thì não sẽ dồn năng lượng cho tư duy bậc cao. Offload sai thì não sẽ teo dần phản xạ suy nghĩ. Nên mỗi lần mở chat GPT tôi luôn tự hỏi một câu rất đơn giản và bạn cũng nên hỏi như vậy.

6:56 Việc này có đáng để não tôi làm không? Nếu câu trả lời là không, hãy để ai làm. Nếu là có thì đừng trốn vì chính chỗ đó mới là nơi bạn thực sự phát triển. Phần năm, dùng chat GPT đúng cách để không bị bỏ lại phía sau. Thứ làm tôi sợ nhất chưa bao giờ là AI, không phải chat GBT, không phải thuật toán, cũng không phải chuyện máy móc sẽ thay thế con người. Thứ khiến tôi thực sự thấy bất an là những người biết dùng AI đúng cách. Vì họ không ồn ào, không khoe khoan nhưng họ đang tiến rất nhanh. Nhanh đến mức nếu bạn không để ý, bạn sẽ bị bỏ lại phía sau mà không hiểu vì sao. Thực tế đang diễn ra rõ ràng hơn bao giờ hết. cùng một công cụ, cùng một chat GPT nhưng có người dùng nó chỉ để qua môn cho xong, để nộp bài, để sống sót qua kỳ thi. Trong khi đó có người dùng chính công cụ đó để đi trước hai đến 3 năm,

7:42 học kỹ năng mới sớm hơn, xây dự án sớm hơn, va chạm với thực tế sớm hơn. Khoảng cách không mở ra trong một ngày, nó mở ra từng chút một, rất lặng lẽ. Điều quan trọng là sự khác biệt này không nằm ở IQ. Tôi đã gặp rất nhiều người không phải kiểu thiên tài nhưng họ biết đặt câu hỏi đúng. Họ không hỏi cái này là gì mà hỏi cái này giúp tôi tiến lên chỗ nào? Họ không hỏi để biết, họ hỏi để làm. Và đó chính là cách họ dùng chat GBT đúng cách. Như một đoàn bẫy không phải cây nạn. Tôi nói thật với bạn thế này, nếu bạn vẫn giữ cách học cũ, chỉ thay sách vỡ bằng ai thì bạn không tiến lên mà chỉ đứng yên trong một thế giới đang chạy rất nhanh. Và điều đáng sợ nhất không phải là bạn chậm mà là người khác sẽ dùng chính công cụ bạn đang có để vượt qua bạn một cách nhẹ nhàng. Nếu có có lúc nào đó cần thay đổi cách học thì đó là ngay bây giờ không phải ngày

8:29 mai. Sau tất cả tôi nhận ra một điều rất rõ, vấn đề chưa bao giờ là có nên dùng chat GPT không? Câu hỏi đó đã lỗ thời rồi. Thế giới đã đi quá xa để quay lại tranh luận chuyện có dùng AI hay không. Câu hỏi đúng phải là bạn đang dùng nó để trốn tránh suy nghĩ hay để nâng cấp tư duy của chính mình? Nghe thì đơn giản nhưng đây chính là ranh giới mỏng manh giữa hai kiểu người sẽ đi về hai hướng hoàn toàn khác nhau. Một bên là những người học cho xong học để qua môn. học để không bị tục lại trước mắt. Bên còn lại là những người học để bứt lên, để hiểu sâu hơn, làm được nhiều hơn và tiến nhanh hơn trong im lặng. Tôi thấy rất nhiều người dùng chat GPT mỗi ngày nhưng số ít trong đó thực sự tiến bộ. Không phải vì họ dùng ít hơn mà vì họ dám giữ lại phần suy nghĩ khó cho mình. Họ không hỏi AI để né tránh sự mệt mỏi của tư

9:14 duy. Họ hỏi để va chạm mạnh hơn với vấn đề và chính chỗ đó mới tạo ra khác biệt dài hạn. Kết lại, tôi muốn nói thẳng với bạn thế này. Chat GBT không làm bạn giỏi hơn. Nó không ban phát năng lực, không cho bạn lợi thế nếu bạn chỉ dùng nó cho tiện. Cách bạn dùng nó mới quyết định bạn sẽ đứng ở đâu trong vài năm tới. Nếu bạn muốn một vài nguyên tắc nhanh để nhớ, hãy dùng AI để hỏi, để phản biện, để kiểm tra là cách bạn nghĩ. Đừng dùng nó để nghỉ hộ bạn. và luôn gắn việc học với một thứ cụ thể mà bạn đang xây dù nhỏ đến đâu.

Share

YouTube Video Summaries