አጭር ማጠቃለያ
ይህ ቪዲዮ ስለ አሜሪካ በቬትናም ጦርነት ውስጥ ስለነበራት ተሳትፎ፣ ጦርነቱ እንዴት እንደተጀመረ፣ አሜሪካ ያጋጠሟትን ተግዳሮቶች እና ጦርነቱ በአሜሪካ ላይ ምን ተጽዕኖ እንዳሳደረ ይዳስሳል።
- ዩናይትድ ስቴትስ የቬትናምን ባህልና ታሪክ ባለመረዳቷ ጦርነቱን ተሸንፋለች።
- አሜሪካኖች ከኮሚኒዝም ጋር በመፋለም ላይ ያተኮሩ ሲሆን ጦርነቶች ከሰዎች ጋር እንደሚደረጉ ዘንግተዋል።
- የህዝብ አስተያየት በአሜሪካ ጦርነትን ለመቀጠል ባደረገችው ውሳኔ ላይ ትልቅ ተጽዕኖ አሳድሯል።
ሪቻርድ ኒክሰን ስለ ቬትናም ጦርነት
ሰሜን ቬትናም ዩናይትድ ስቴትስን ማሸነፍም ሆነ ማዋረድ እንደማይችል ሪቻርድ ኒክሰን ተናግረዋል። አሜሪካዊያን ብቻ ሊያደርጉት የሚችሉት በደቡብ ምሥራቅ እስያ ካለው ግጭት የበለጠ በሁለት የተለያዩ አስተሳሰቦች መካከል ያለውን ግጭት የሚወክል ሲሆን ዓለምም ፈጽሞ አንድ አይሆንም። 55,000 የአሜሪካ ወታደሮች አሁን እንደ ሞኝ ተደርገው የሚታዩት ይህ የፖለቲካ አደጋ የተባበሩት መንግስታትን አናውጣ በማለት ብዙ ሰዎች አገራቸው በጦርነት እንዴት ልትሸነፍ እንደምትችል በማሰብ ስለ አሜሪካ የቬትናም ጦርነት ምን እንደሆነ በቀጥታ የይገባኛል ጥያቄ አልነበራቸውም ብለው እንዲያስቡ አድርጓል።
የቬትናም ጦርነት መነሻ
ቅኝ ግዛቶች ቬትናሞች በመንግሥታቸው ላይ የተወሰነ ቁጥጥር እንዲያደርጉ ከመፍቀድ ይልቅ ጭቆናና አድሎአዊ ድርጊት ይደርስባቸው ነበር፣ ፈረንሣይ መንግሥትን በፈረንሳይ ባለሥልጣኖች በመሙላት የአፍ መፍቻ ቋንቋውን ከከለከለች በኋላ ቬትናም ሩዝ ላኪ እንድትሆን አስገደዷት። በእርግጥ ገንዘብ ለማግኘት በጣም ቁርጠኛ ስለነበር የሀገሪቱን ድሆች በድህነት የመኸር ወቅት በረሃብ እንዲሰቃዩ ፈቅደዋል። ፈረንሣይ ብዙዎቻቸውን በፍጥነት ለማዳከም ይህ ሁሉ ውጥረት ወደ መሪነት መጣ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ጃፓን ቬትናምን ተቆጣጠረች ጃፓን ሆቺሚን እጅ ከሰጠች በኋላ ቪየት ሚንህ የሀገሪቱን የነጻነት ፈረንሳይ በማወጅ ወደ ፊት ገስግሶ ቅኝ ግዛቶቿን ወደ ደቡብ ምስራቅ እስያ ወሰደች ይህም ቬትናምን ጨምሮ ሴጎን ወስደው የተቀረውን የሀገሪቱን ክፍል ለመውረር ተዘጋጁ።
የመጀመሪያው የኢንዶቺና ጦርነት
በመጀመሪያ ኢንዶቺና ጦርነት በከተሞች መካከል የተከፋፈለ ሲሆን የገጠር ማህበረሰቦች ፈረንሳይ ከተማዎቹን ተቆጣጥሯል ነገር ግን የቬትናም ሽምቅ ተዋጊዎች የመንደር ድጋፍ ነበራቸው ፈረንሳይ ጦርነቱን በሰላማዊ መንገድ ለማቆም ሞክረዋል ባኦ ዳይን እንደ ንጉሠ ነገሥቱ መልሰው በማቋቋም ግን እንደሌላው ታዋቂ መሪ ሆ ቺሚንህ ተወዳጅነት አልነበራቸውም እ.ኤ.አ. ይህ ወደ 1955 ያመጣናል።
የቬትናም ጦርነት መጀመሪያ
ሆ ቺ ሚን በኮሚኒስት ቻይና ውስጥ የተዋሃደች ቪየትናም ህልሙ እና የጦር መሳሪያዎችን እና ወታደራዊ ስልጠናዎችን ለቪዬትናም ሲሰጡ ጦርነቱ አደገኛ ተለወጠ በፍጥነት ከቅኝ ግዛት ጦርነት ወደ ኮሚኒዝም ጦርነት በመቀየር ቻይና ሰሜን ቬትናምን ስትደግፍ እና ደቡባዊ ቬትናምን እንዴት እንደደገፈ ኦሪጅናል ጦርነት በፈረንሳይ እና በቬትናም አሜሪካ መካከል ነበር በመጀመሪያው የኢንዶቺና ጦርነት ውስጥ በቀጥታ አልተሳተፈም ወደ ሁለተኛው የኢንዶቺና ጦርነት እስከ ሁለተኛው የኢንዶቺና ጦርነት ድረስ በተሻለ የቪየትናም ጦርነት የአሜሪካ ተሳትፎ ትንሽ የተወሳሰበ ነበር በተለይ ውጊያው እነሱን ስለማያሳስበን እኛ መጀመሪያ ላይ ፈረንሣይን የረዳነው በመጀመርያው የኢንዶቺና ጦርነት ከምዕራቡ ዓለም በኋላ የገንዘብ ድጋፍ እና የጦር መሣሪያ በማዘጋጀት ቀጠለ። ፀረ-ኮሚኒስት ደቡብ ሆ ቺ ሚን ሰሜን ቬትናምን መርቶ ሀገሪቱ እንድትዋሀድ መገፋቱን ቀጠለ።
የአሜሪካ ተሳትፎ እየጨመረ መምጣት
እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. ሽምቅ ተዋጊዎች ለድሆች ቬትናምኛ የኮሚኒዝም ህዝባዊ ድጋፍ እያገኙ ከዲኤም ጨቋኝ መንግስት የተሻለ መሆን ነበረበት ወደ ዩናይትድ ስቴትስ የተመለሰው የቬትናም ድጋፍ ከፕሬዚዳንቱ ፕሬዝዳንት ጆን ኤፍ ኬኔዲ ጋር ተቀይሯል በቪዬትናም ውስጥ የአሜሪካ አማካሪዎች እና ሄሊኮፕተር ክፍሎች 15,000 ጨምረዋል ነገር ግን የታሪክ ምሁራን አሁንም ይከራከራሉ ጦርነቱ ሙሉ በሙሉ ቢያልፍ ኖሮ የሽምቅ ውጊያን ለማስቆም ድጋፍ ቢደረግም ኬኔዲ ወታደሮቹን ወዲያውኑ አልላከም ይልቁንም ግብረ ሃይልን እና ባለሙያዎችን በመላክ ሁኔታውን በተፈጥሮው እንዲመረምሩ እርስ በርሳቸው የሚጋጩ ዘገባዎች ደርሰውበታል አንዳንዶች ሰሜናዊውን በቁጥጥር ስር ማዋል ይቻላል ሲሉ ሌሎች ግን ጦርነቱ በመንደር ውስጥ እንደሚካሄድ ተናግረዋል ።
የቶንኪን ባሕረ ሰላጤ ክስተት
እንደ ቶንኪን ባሕረ ሰላጤ የአሜሪካን ተሳትፎ የሚያወሳስቡ ጉዳዮችን ግን ጆንሰን የወሰነው ውሳኔ በ1965 አሜሪካ ለጦርነት ወይም ለመውጣት ወስኖ ነበር በ1965 አሜሪካ ከቬትናም ጋር ጦርነት ገጥሟት ለምንድነው አሜሪካ በቬትናም ጦርነት የተሸነፈችው ለምንድነው አንዳንድ የኬኔዲ አማካሪዎች የውጪ ሃይል በቬትናም ጦርነትን መዋጋት ስላልቻለ የውጪ ሃይል ጠላት ማሸነፍ አልቻለም ነበር።
የአሜሪካ ወታደራዊ ስትራቴጂ ውድቀት
በቬትናም በሽምቅ ተዋጊዎች ጥቃት ከሀገር ወይም ከሠራዊት በላይ ሀሳብን ይዋጉ ነበር እና ሀሳቦች በቀላሉ በወታደራዊ መሳሪያ አይሸነፉም ጆንሰን በመጀመሪያ ሰሜን ቬትናምን በቦምብ ለማፈንዳት ሞክሮ ነጎድጓዳማ በሆነ ኦፕሬሽን የአሜሪካ ወታደራዊ ፖሊሲ ጥቂት ወሳኝ ግምቶችን ፈጠረ መጀመሪያ በሰሜን ቬትናም ያለውን የአቅርቦት ሰንሰለት ሊያበላሹ እንደሚችሉ ገመተ። የሆ ቺ ሚን ዱካ የተራቀቀ የዋሻ እና የጫካ መንገዶች ስርዓት ነበር ፣ ብዙውን ጊዜ ጥቅጥቅ ባሉ ቅጠሎች ውስጥ የሚያልፍ ሲሆን ከአየር ላይ ማየት የማይቻል ነበር እና ብዙ መንገዶች ነበሩ ፣ አቅርቦቶች በቀላሉ ወደ ሌላ አቅጣጫ ይቀየራሉ ብለው ገምተው ቬትኮንግ ያለ ኃይል ማመንጫዎች ወይም የጥይት መጋዘኖች መሥራት እንደማይችል ገምተው ነበር ፣ ግን ቬትናምኛ ጥይቶቻቸውን እና ጥይቶቻቸውን በሶስተኛ ጊዜ እንደሚያስመጡት አላሰቡም ነበር። በቪዬት ኮንግ የሚመራ ማዕከላዊ የሰዎች ቡድን እያለ መጥፋት የነበረበት ዋና መሥሪያ ቤት በጫካ ውስጥ መጥፋት የነበረበት ዋና መሥሪያ ቤት አልነበረም። እነዚህ ግለሰቦች ያለማቋረጥ ይንቀሳቀሱ ነበር እናም ብዙውን ጊዜ በዋሻዎች ውስጥ ስብሰባዎችን ያደረጉ ሲሆን አብዛኛውን ጊዜ ከአሜሪካ የቦምብ ጥቃቶች ተደብቀዋል።
የኢያ ድሪንግ ሸለቆ ጦርነት
የዩናይትድ ስቴትስ ጦር 2500 የሚያህሉ የኮሚኒስት ወታደሮች እንዳሉ በማወቁ በ1965 መገባደጃ ላይ እ.ኤ.አ. አዮዲን ሸለቆ ተጠናቀቀ ዩናይትድ ስቴትስ ወደ 230 የሚጠጉ ወታደሮችን አጥታ 250 ቆስለዋል እና 350 ደቡብ ቬትናምኛ ቆስለዋል በሕዝብ ጦር ሰሜናዊ ቬትናም ጦር 1,000 ተሸንፈዋል ሁለቱም ወገኖች ድል ቢያነሱም ዩናይትድ ስቴትስ ወደ ጦርነቱ የላከው ኃይል ግማሽ ያህሉን አጥቷል ነገር ግን ሁሉም የፕሬዚዳንት ጆንሰን አማካሪዎች በግዛቶች ውስጥ ማስጠንቀቂያ እንዲሰጡ አላደረጉም ነበር ።
የአሜሪካ ስህተቶች እና ውድቀት
ምንም እንኳን ዩናይትድ ስቴትስ በሰሜን ቬትናም ከዩድሪንግ ሸለቆ ምንም ትምህርት የወሰደ ባይመስልም የማሸነፍ ስልቱን በቀበቶ መታጠቂያ በማቀፍ የቪየትናም ወታደሮችን ከአሜሪካውያን ጋር ቅርበት እንዲሉ በማድረግ የአሜሪካ የጦር መሣሪያ መሳሪያ ብዙ ድክመቶች ነበሩት ይህም ስኬትን የሚገታ ከሆነ ዋናው ነገር ነው ። ይህ ማለት ወታደሮቹ ወታደራዊውን ሁኔታ እንደተረዱ ወዲያውኑ ይወሰዳሉ ስለዚህ መሬት ላይ ያሉት የአሜሪካ ወታደሮች ብዙውን ጊዜ ቬትናምን በመዋጋት ረገድ ያልተዘጋጁ እና ልምድ የሌላቸው ነበሩ ይህ ከቪዬትኮንግ እና ከህዝቡ ጋር ተቃርኖ እስከ ድል ወይም ሞት ድረስ ሲዋጋ ከነበረው ልምድ በመቀመር ስልታቸውን ለማሻሻል የቻሉት ነገር የአሜሪካ ወታደሮች ለጦርነቱ ዋጋ ሊጠቀሙበት የማይችሉት ነገር ብቻ ሳይሆን የጦርነቱን ዋጋ ለመውሰድ ብቻ ሳይሆን ጦርነቱንም ጀመረ ። ረቂቁ በፍጥነት ግጭቱን ወደ ሰራተኛ መደብ ጦርነት እየቀየረ ነበር የህዝብ አስተያየት በተለይም በሺዎች የሚቆጠሩ ወታደሮች በሬሳ ሣጥን ውስጥ ወደ ቤታቸው ሲገቡ ፕሬዝዳንት ጆንሰን የህዝብን አስተያየት ለመቆጣጠር ሲሞክሩ በ 1968 የቴት ጥቃት ለአሜሪካ አሳይቷል ፣ አልፎ አልፎ የሚከሰት የሽምቅ ጦርነት ጆንሰን የጦርነቱን ምስሎች ወደ ቤታቸው ከማሰራጨት ማስቆም እንደማይችሉ ሲገነዘቡ ኮሚዩኒስቶች ትልቅ ጥቃት ሊሰነዝሩ ይችላሉ ። የተስፋውን ቃል አያገኙም ነበር እናም ጦርነቱ ላልተወሰነ ጊዜ ሊቀጥል ይችላል እናም የአሜሪካ ህዝብ በሚያሳዝን ሁኔታ ለነሱ እንደሚፈልጉ ወሰኑ ፕሬዝዳንት ኒክሰን ተመረጡ እና የአሜሪካ ወታደሮችን በቪየትናም ውስጥ ለአምስት ዓመታት ያህል ያለምንም ጉልህ ወታደራዊ እድገት በ 1969 አቆይቷል ረቂቅ ጥሪው ቀንሷል እና ወታደሮች ወደ አገራቸው መመለስ ጀመሩ የሰላም ድርድር በመጨረሻ በ 1968 ተጀምሯል ፣ ግን ብዙ መዘግየቶች ከወሰዱ በኋላ 3 ወታደሮች ከሰላም ወጡ ። እ.ኤ.አ. በ 1973 ሰሜን እና ደቡብ ቬትናም ትግላቸውን ቀጠሉ እና አገሪቷ በ 1975 በኮምዩኒዝም ስር ወደቀች ።
የአሜሪካ ውድቀት ምክንያቶች
ዩናይትድ ስቴትስ የቪየትናም ጦርነትን ተሸንፈዋል ፣ ምክንያቱም የቪዬትናም ባህል እና ታሪክ ስላልተገነዘቡ ከኮሚኒዝም ጋር በመፋለም የተጠመዱ ስለነበሩ ጦርነቶች ከሰዎች ጋር እንደሚደረጉ ሙሉ በሙሉ አላሰቡም ። ጦርነቱ ከሰዎች ጋር እንደሚደረግ ሙሉ በሙሉ አላሰቡም ።
