สรุปย่อ
วิดีโอนี้เป็นการนำเสนอโครงการส่งเสริมการปลูกไม้ประดับภายในบ้านของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งเริ่มต้นจากการส่งเสริมอาชีพเกษตรกรในโครงการพัฒนาบ้านโป่งอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยมีการขยายพันธุ์ไม้ประดับ 5 ชนิด ได้แก่ เงินไหลมา, ฟิโลเดนดรอน, แก้วกาญจนา, มอนสเตอร่า และ บอลสี ผ่านการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและการปักชำยอด เพื่อให้เกษตรกรนำไปปลูกเป็นอาชีพเสริมได้
- โครงการเริ่มต้นจากพระราชดำริในหลวงรัชกาลที่ 9 ให้มหาวิทยาลัยแม่โจ้ส่งเสริมอาชีพเกษตรกร
- มีการขยายพันธุ์ไม้ประดับ 5 ชนิดหลัก ได้แก่ เงินไหลมา, ฟิโลเดนดรอน, แก้วกาญจนา, มอนสเตอร่า และ บอลสี
- ใช้เทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและการปักชำยอดในการขยายพันธุ์
- ส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปปลูกเป็นอาชีพเสริม สร้างรายได้ในช่วงที่ไม่ได้ปลูกเบญจมาศ
- มีไม้ประดับหลากหลายชนิดพร้อมจำหน่าย สามารถติดต่อสอบถามได้ที่สถานีวิจัยของมหาวิทยาลัยแม่โจ้
ความเป็นมาของโครงการไม้ประดับบ้านโป่ง
กิจกรรมไม้ประดับภายในบ้านตั้งอยู่ในพื้นที่โครงการพัฒนาบ้านโป่งอันเนื่องมาจากพระราชดำริในหลวงรัชกาลที่ 9 เมื่อครั้งที่ท่านเสด็จมาเมื่อปี 2527 พระองค์ท่านมีกระแสรับสั่งให้มหาวิทยาลัยแม่โจ้ช่วยกันส่งเสริมพัฒนาอาชีพให้เกษตรกรหมู่บ้านโป่ง โดยเริ่มจากการปลูกไผ่ ปอกระเจา ถั่วเหลือง มะม่วง และยาสูบ ต่อมาในปี 2535 ได้มีการส่งเสริมการปลูกดอกเบญจมาศในพื้นที่โครงการบ้านโป่ง ซึ่งเกษตรกรใช้พื้นที่ของมหาวิทยาลัยแม่โจ้เป็นแหล่งศึกษาความรู้ และมหาวิทยาลัยฯ สนับสนุนเรื่องต้นกล้า ตลาด และองค์ความรู้ การปลูกเบญจมาศใช้เวลาเพียง 6 เดือน ทำให้มองหาพืชอื่นมาทดแทนในช่วงเวลาที่เหลือ และเห็นว่าไม้ประดับภายในบ้านเป็นพืชที่น่าสนใจ
ความนิยมของไม้ประดับและการขยายพันธุ์
ในช่วงปี 2562 ที่เกิดการแพร่ระบาดของโควิด ผู้คนทำงานและทำกิจกรรมที่บ้านมากขึ้น ทำให้ไม้ประดับได้รับความสนใจในการนำมาปลูกเพื่อสร้างความสวยงามและเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ บางคนสามารถประกอบเป็นอาชีพได้ ทำให้ช่วงนั้นต้นไม้ประดับขาดแคลน โครงการนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อขยายพันธุ์ไม้ประดับเพิ่มจำนวน โดยรวบรวมไม้ประดับภายในบ้าน 5 ชนิด ได้แก่ เงินไหลมา, ฟิโลเดนดรอน, แก้วกาญจนา, มอนสเตอร่า และ บอลสี ทำการขยายพันธุ์ในห้องปฏิบัติการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช แล้วนำไปปลูกปรับสภาพในโรงเรือน ก่อนที่จะส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปปลูกเพื่อประกอบอาชีพต่อไป
ขั้นตอนการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
การขยายพันธุ์ไม้ประดับภายในบ้านใช้วิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช โดยใช้ส่วนยอดอ่อนในการเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการ มีขั้นตอนการฆ่าเชื้อ การเพิ่มปริมาณ การชักนำราก เมื่อต้นมีรากแล้วจะนำไปปลูกและปรับสภาพในโรงเรือน โดยใช้คีมคีบต้นกล้าออกมาล้างวุ้นออกให้หมด แล้วแยกต้นที่ติดกันออก นำไปปลูกในถาดหลุม โดยใช้วัสดุปลูกที่มีพีทมอส ขี้เถ้าแกลบ และทราย ซึ่งต้องนำไปนึ่งฆ่าเชื้อก่อนปลูก กดดินให้แน่น แล้วนำไปอนุบาลในโรงเรือน
การปักชำยอด
อีกวิธีในการขยายพันธุ์คือการปักชำยอด โดยใช้ต้นที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เลี้ยงจนมีความสูงพอเหมาะ แล้วตัดชำ ยอดที่เหมาะสมในการปักชำควรมีใบอย่างน้อย 4 ใบ และมีใบอ่อนอยู่ด้านบน ใช้วัสดุในการปักชำคือขุยมะพร้าวที่แช่น้ำให้ชื้น แล้วนำต้นวางลงไปตรงกลาง ยัดให้แน่นพอตึงมือ หลังจากนั้นนำไปอบโดยใช้ถุงพลาสติกคลุม แล้วมัดให้แน่น เพื่อป้องกันการคายน้ำ ทำให้พืชตั้งตัวและออกรากได้เร็ว นำไปไว้ในโรงเรือนที่มีความเข้มแสงประมาณ 70% ใช้เวลาประมาณ 3 อาทิตย์ รากก็จะงอก แล้วจึงนำไปปลูกในกระถางใหญ่ต่อไป
ไม้ประดับพร้อมจำหน่าย
ไม้ประดับที่พร้อมจำหน่ายในขณะนี้มีหลายชนิด ได้แก่ เงินไหลมาหลายชนิด, ฟิโลเดนดรอน (ทีคิง), ก้ามกุ้งด่าง บรรจุในกระถาง 4 นิ้ว นอกจากนี้ยังมีบอลสี และมอนสเตอร่าอีกหลายชนิด หากผู้สนใจที่จะนำไปปลูกเลี้ยงหรือค้าขาย สามารถติดต่อได้โดยตรงที่สถานีวิจัย หรือติดต่อคุณธนวัฒน์ รอดขาว เบอร์โทรศัพท์ 081-950-2011

